Hậu quả gì sẽ đến từ hiện tượng Trái đất đang quay nhanh hơn?

Phương Linh (Vietnam+) | 08/08/2022, 18:23

Sự "vội vàng" là xu hướng thể hiện ngày càng rõ trên Trái đất. Vào năm 2020, Trái đất từng có 28 ngày ngắn nhất từng được ghi nhận. Trong năm 2021 và 2022, Trái đất tiếp tục quay nhanh hơn.

Hau qua gi se den tu hien tuong Trai dat dang quay nhanh hon? hinh anh 1Trái đất của chúng ta có những ngày quay nhanh hơn so với bình thường. (Nguồn: MSN)

Ngày 29/6 năm nay, Trái đất đã hoàn thành một ngày trong thời gian ngắn nhất, kể từ khi các nhà khoa học bắt đầu ghi chép dữ liệu vào những năm 1960. Cụ thể, Trái đất quay hết một vòng nhanh hơn 1,59 mili giây so với bình thường.

Điều đáng nói là sự "vội vàng" trên là một xu hướng thể hiện ngày càng rõ. Vào năm 2020, Trái đất từng có 28 ngày ngắn nhất từng được ghi nhận. Trong năm 2021 và 2022, Trái đất tiếp tục quay nhanh. Và ngay khi các nhà khoa học đang xác minh lại thời gian quay ngắn kỷ lục trong ngày 29/6, Trái đất lại tiếp tục thể hiện tốc độ đáng kinh ngạc. Trong ngày 26/7, nó đã kết thúc một vòng xoay nhanh hơn 1,50 mili giây so với bình thường.

Judah Levine, giáo sư tại Đại học Colorado-Boulder và chuyên gia lâu năm tại Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia (NIST), cho biết chúng ta có thể sẽ chứng kiến những ngày ngắn kỷ lục hơn, khi Trái đất tiếp tục tăng tốc.

Ông nói rằng ngày của Trái đất ngày càng ngắn lại không phải là lý do để báo động, bởi trong suốt cả năm hiện tượng này chỉ gây chênh lệch thời gian thực tế lên tới vài phần nhỏ của một giây. Nhưng điều kỳ lạ nằm ở chỗ, trong khi các nhà khoa học biết rằng những thay đổi đối với các lớp vỏ bên ngoài và bên trong Trái đất, cũng như yếu tố đại dương, thủy triều, khí hậu có thể ảnh hưởng đến tốc độ quay của hành tinh, họ lại không thể biết điều gì đang thúc đẩy tốc độ quay tăng lên.

Chúng ta vẫn có câu nói không ai là hoàn hảo và điều này đúng với cả Trái đất. Trung bình, Trái đất hoàn thành một vòng quay trên trục của nó sau mỗi 24 giờ, hoặc mỗi 86.400 giây. Nhưng vì nhiều lý do khác nhau, từ hình dạng không hoàn hảo của hành tinh cho đến cấu trúc bên trong rất phức tạp mà mỗi ngày lại có độ dài không bằng chính xác với ngày trước đó.

Hau qua gi se den tu hien tuong Trai dat dang quay nhanh hon? hinh anh 2Tác động của trọng lực từ Mặt trăng khiến Trái đất giảm tốc theo thời gian. (Nguồn: NASA)

Hơn nữa, một ngày kéo dài đúng 24 giờ chỉ là tiêu chuẩn mà chúng ta mong đợi. Vòng quay của Trái đất thực tế đang chậm lại theo thời gian, do trọng lực của Mặt trăng tác động lên hành tinh của chúng ta. Ví dụ cách nay vài trăm triệu năm, một ngày trên Trái đất chỉ dài 22 giờ. Trong nhiều thiên niên kỷ tới, một ngày Trái đất sẽ còn dài hơn hơn nữa.

Vậy điều gì đã khiến xu hướng ngày dài hơn bị chậm lại? Một giả thuyết đã được đưa ra cho đến nay có liên quan đến cái gọi là “sự chao đảo của Chandler”. Được phát hiện từ những năm 1800, lý thuyết này giải thích rằng do không có hình dáng tròn hoàn hảo nên thi thoảng Trái đất sẽ dao động nhẹ, giống như một con quay khi nó đang chậm dần lại.

Nhà nghiên cứu Leonid Zotov chia sẻ với trang timeanddate.com rằng sự chao đảo đã biến mất một cách bí ẩn từ năm 2017 đến năm 2020. Rất có thể điều này đã giúp Trái đất kết thúc ngày nhanh hơn một chút.

Một ý kiến khác cho rằng biến đổi khí hậu có thể ảnh hưởng đến tốc độ quay của hành tinh chúng ta. Khi các sông băng tan chảy vào đại dương, hình dạng của Trái đất sẽ thay đổi một chút, trở nên phẳng hơn ở các cực và phình ra ở xích đạo. Nhưng Levine nói rằng hiệu ứng này không thể giải thích tại sao Trái đất đột nhiên quay nhanh hơn, bởi các sông băng tan chảy sẽ có tác dụng ngược lại: Mômen quán tính của hành tinh sẽ tăng lên, khiến chúng ta quay chậm lại.

Đối với Levine, nguyên nhân có thể nằm ở hướng khác. “Một trong những khả năng có thể tính tới là sự trao đổi động lượng giữa Trái đất và bầu khí quyển. Tổng của hai yếu tố này là một hằng số. Có nghĩa là nếu bầu khí quyển chậm lại thì Trái đất sẽ tăng tốc. Ngược lại, nếu bầu khí quyển tăng tốc, Trái đất sẽ quay chậm lại ”.

Hau qua gi se den tu hien tuong Trai dat dang quay nhanh hon? hinh anh 3Sự trao đổi động lượng bên trong Trái đất được đánh giá có thể ảnh hưởng tới tốc độ quay. (Nguồn: Live Science)

Điều tương tự cũng có thể xảy ra ở khu vực nằm sâu bên trong thế giới của chúng ta. Phần lõi nằm sâu bên trong và phần  lớp phủ - lớp tồn tại giữa khu vực lõi và bề mặt - di chuyển với tốc độ hơi khác nhau một chút. Ông suy đoán rằng có thể có sự trao đổi động lượng không đều giữa phần lõi sâu và phần lớp phủ.

“Cả hai hiệu ứng đã được đề cập tới đều có thể làm tăng tốc độ ở khu vực bề mặt Trái đất, hoặc làm giảm tốc,” Levine nói.

Nhưng yếu tố động lực học của bầu khí quyển và cấu trúc bên trong Trái đất rất phức tạp nên không thể, ít nhất là ở thời điểm này, coi chúng là các nguyên nhân chắc chắn gây ra hiện tượng Trái đất quay nhanh hơn.

Cũng cần nhớ một điều rằng tự nhiên không phải lúc nào cũng tuân theo những khuôn khổ cứng nhắc của chúng ta như lịch và đồng hồ. Thực tế thì những chiếc máy chấm công ở Trái đất phải làm quen với tự nhiên, bằng cách tiến hành nhiều lần chỉnh sửa.

Ví dụ năm nhuận tồn tại bởi chúng ta cần thêm một ngày sau mỗi 4 năm, để giữ cho hệ thống lịch 365 ngày luôn đồng bộ với vòng quay của Trái đất quanh Mặt trời. Và bởi ngày dài ra theo thời gian, khi tốc độ quay của Trái đất chậm lại, các máy chấm công thỉnh thoảng sẽ phải bổ sung thêm một giây nhuận để giữ cho thời gian của con người luôn đồng bộ với Thái dương hệ.

Với việc Trái đất đang tăng tốc, chúng ta phải đối mặt với một khả năng chưa từng có tiền lệ là bớt một “giây" trong hệ thống thời gian của mình. Theo Levine, điều này có nghĩa nếu Trái đất tiếp tục quay quá nhanh, vào cuối thập kỷ này, các công ty sản xuất đồng hồ siêu chính xác có thể phải xóa bớt hẳn một giây để đồng bộ với tự nhiên. Ví dụ nếu đồng hồ chạy tới mốc 23 giờ 59 phút 58 giây của ngày 31/12/ 2029 họ có thể bỏ bớt 1 giây để nó nhảy luôn sang 0 giờ 0 phút 0 giây của ngày 1/1/2030.

Hau qua gi se den tu hien tuong Trai dat dang quay nhanh hon? hinh anh 4Levine không tin chúng ta sẽ phải trừ bớt một giây khỏi hệ thống thời gian của mình. (Nguồn: Shutterstock)

“Nếu bạn hỏi tôi về khái niệm bớt một giây cách đây 5 năm, tôi sẽ trả lời rằng đó là điều không thể xảy ra," Levine nói. ”Nhưng trong một hoặc hai năm qua, Trái đất chắc chắn đang tăng tốc lên. Và bây giờ, nếu tốc độ đó tiếp tục được duy trì, chúng ta sẽ cần bớt một giây sau khoảng 7 hoặc 8 năm nữa. ”

Điều này chưa bao giờ được thực hiện trước đây. Một số nhà khoa học đã đặt dấu hỏi rằng liệu việc bớt thời gian có thể gây sự cố tới các hệ thống máy tính hay không? Cá nhân Levine tin rằng, với việc Trái đất luôn gây ngạc nhiên cho chúng ta, việc bớt một giây khỏi hệ thống tính giờ là không cần thiết.

“Bạn nên nhớ rằng để bớt được một giây khỏi hệ thống tính giờ, chúng ta sẽ cần Trái đất quay nhanh hơn bình thường suốt 6 năm. Và chúng ta từng có các dự đoán sai về hiện tượng Trái đất quay nhanh. Vì thế, tôi không sẵn sàng đánh cược vào việc sẽ phải bớt giờ đi," ông chia sẻ./.

Phương Linh (Vietnam+)
Nổi bật Việt báo
Đừng bỏ lỡ
Mới nhất
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO
Hậu quả gì sẽ đến từ hiện tượng Trái đất đang quay nhanh hơn?
vietnam.vn