Ba bảo vật quốc gia bị chôn vùi dưới đại dương và bí mật chưa được hóa giải

09/02/2023 09:16

Ba khẩu súng thần công là bảo vật quốc gia hiếm có nhưng bị chìm và chôn vùi dưới đáy đại dương cùng con tàu cổ. Một nhóm ngư dân trong lần lặn bắt sò điệp đã vô tình phát hiện.

Ba bảo vật quốc gia bị chôn vùi dưới đại dương và bí mật chưa được hóa giải - 1

Cuối tháng 8/2003, trong khi lặn bắt sò điệp ngoài khơi vùng biển Hà Tĩnh, ông Cao Xuân Đức (67 tuổi, trú tại xã Cẩm Lĩnh, huyện Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) cùng nhóm ngư dân phát hiện con tàu cổ bị đắm ở độ sâu 30m, gần đảo Mắt, cách cửa Nhượng (huyện Cẩm Xuyên) khoảng 35 hải lý.

Lúc phát hiện con tàu bị đắm, nhóm ngư dân đã tìm phương án tiếp cận. Để lặn xuống độ sâu hơn 30m, ông Đức cùng nhóm ngư dân phải đeo thêm chì vào bụng, ngậm vòi dưỡng khí.

"Con tàu gần như hư hỏng và bị chôn vùi dưới đáy biển nên việc tiếp cận gặp nhiều khó khăn. Nhưng nghĩ bên trong con tàu sẽ có báu vật nên chúng tôi quyết tâm lặn xuống khám phá bằng được. Tuy nhiên, lúc đầu chúng tôi phát hiện một số đồ vật như bát hương, lư hương", ông Đức nhớ lại.

Ba bảo vật quốc gia bị chôn vùi dưới đại dương và bí mật chưa được hóa giải - 3

Đến ngày thứ 2, nhóm ngư dân tiếp tục khám phá con tàu. Lúc này, sau khi bới lớp cát xung quanh con tàu, nhóm ngư dân phát hiện một khối sắt lớn và dài. Hơn 2 ngày sau khi thay phiên nhau lặn xuống và đào bới lớp cát, nhóm ngư dân vui mừng khi biết khối sắt lớn ấy là khẩu súng thần công thời xưa.

"Khẩu súng rất to, dài và nặng. Lúc ấy chúng tôi nghĩ khu vực xung quanh con tàu sẽ còn nhiều đồ vật nữa nên tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm", ông Đức nói.

Sau một tuần liên tục "xới biển", nhóm thợ lặn tiếp cận được 2 khẩu súng thần công còn lại. Nhưng các khẩu súng rất nặng nên để trục vớt là cả một vấn đề. Sau khi đánh dấu vị trí các khẩu súng, nhóm ngư dân đã dùng thử nhiều cách trục vớt nhưng bất thành.

Cuối cùng, nhóm ngư dân trở về đất liền rồi tới khu vực cảng biển xã Thạch Kim (huyện Lộc Hà, Hà Tĩnh) thuê nhóm người có tàu lớn để trục vớt các khẩu súng. Hơn 2 tuần sau đó, 3 khẩu súng đã được đưa lên mặt nước và kéo vào bờ.

Ba bảo vật quốc gia bị chôn vùi dưới đại dương và bí mật chưa được hóa giải - 5

"Để cảm ơn chủ tàu ở xã Thạch Kim và cũng coi như chi phí trục vớt, nhóm ngư dân chúng tôi đã tặng họ một khẩu súng thần công. 2 khẩu còn lại được mang về cất sau vườn. Biết tin, rất nhiều người tới để ngã giá, có người trả 150 triệu đồng/khẩu nhưng chúng tôi không bán", ông Đức tiết lộ.

Ba bảo vật quốc gia bị chôn vùi dưới đại dương và bí mật chưa được hóa giải - 7

Khẩu súng thần công tặng cho nhóm người trên tàu ở xã Thạch Kim sau đó được bán cho thương lái. Khi thương lái đang trên đường vận chuyển khẩu súng sang Trung Quốc thì cơ quan chức năng phát hiện, bắt giữ. Quá trình điều tra, lực lượng chức năng phát hiện còn 2 khẩu súng thần công đang được nhóm ngư dân ở xã Cẩm Lĩnh cất giữ.

Sau khi nắm bắt thông tin, cán bộ Bảo tàng tỉnh Hà Tĩnh đã tiếp cận hiện trường, đồng thời, bằng mọi cách đưa được 3 khẩu súng thần công về "đoàn tụ".

"Khi vào hiện trường, 2 khẩu súng được người dân mang để sau vườn. Họ cứ nghĩ 2 khẩu súng này có giá trị rất lớn, một phần do những người buôn bán đồ cổ "thổi" giá nên không đồng ý nhượng lại cho bảo tàng.

Xác định đây là những khẩu thần công mang ý nghĩa lịch sử vô cùng quan trọng, chúng tôi đã thương lượng, trích 40 triệu đồng đưa cho nhóm ngư dân để chuộc 2 khẩu súng", ông Nguyễn Trí Sơn, nguyên Giám đốc Bảo tàng tỉnh Hà Tĩnh, người đã trực tiếp vào thương lượng để chuộc lại những khẩu súng thần công, nói.

Ba bảo vật quốc gia bị chôn vùi dưới đại dương và bí mật chưa được hóa giải - 9

Sau khi nhận ba khẩu thần công này, cán bộ Bảo tàng tỉnh Hà Tĩnh đã bảo quản và phục chế rất công phu bằng cách xây bể, thực hiện ngâm rửa qua nhiều lần nước lạnh và hóa chất thì lớp hà bên ngoài mới bong ra, lộ rõ những hoa văn và chữ đắp nổi trên thân súng rất độc đáo.

Hoa văn được đúc nổi rất tinh tế, công phu và được nạm bạc cầu kỳ, hiếm thấy ở những khẩu thần công khác. Mặc dù bị chìm dưới đáy biển và ngâm nhiều năm trong nước mặn nhưng những họa tiết trên khẩu súng vẫn không bị bào mòn.

3 khẩu thần công được làm hoàn toàn bằng đồng, có kích thước bằng nhau. Cả 3 khẩu súng đều dài 243cm, đường kính nòng 23cm, đường kính đáy 45cm; trọng lượng mỗi khẩu nặng hơn 1,2 tấn. Súng có màu nâu xám, hình trụ tròn, thon nhỏ dần về phía miệng súng. Giữa súng có trục súng và đáy vành, bên trên có quai súng được tạo hình đầu rồng.

Ba bảo vật quốc gia bị chôn vùi dưới đại dương và bí mật chưa được hóa giải - 11

Đây là những khẩu súng thần công bằng đồng hiếm có, có giá trị nổi bật, tiêu biểu vào loại bậc nhất, đúc dưới triều đại nhà Nguyễn và các triều đại phong kiến Việt Nam, được lưu truyền cho đến ngày nay.

Bên cạnh đó, 3 khẩu súng thần công với các họa tiết tinh xảo cũng cho thấy trình độ phát triển khoa học kỹ thuật, nhất là kỹ thuật luyện kim màu, kỹ thuật đúc đồng của nước ta vào những thập niên đầu của thế kỷ XIX .

Cũng theo ông Nguyễn Trí Sơn, 3 khẩu thần công này là báu vật được tôn sùng như thần linh truyền nối các đời sau thờ cúng. Đó là biểu tượng uy quyền của nhà vua, sức mạnh của một đất nước đang phát triển mạnh mẽ cả về kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng.

Với những giá trị tiêu biểu và độc đáo về nhiều mặt, 3 khẩu thần công của Bảo tàng tỉnh Hà Tĩnh đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia ngày 30/12/2013.

Ba bảo vật quốc gia bị chôn vùi dưới đại dương và bí mật chưa được hóa giải - 13

3 khẩu súng thần công có tên lần lượt là Bảo quốc An dân Đại tướng quân tam vị chi nhất (dịch là: Vị thứ nhất trong ba vị Bảo quốc An dân Đại tướng quân); Bảo quốc An dân Đại tướng quân tam vị chi nhị (dịch là: Vị thứ hai trong ba vị Bảo quốc An dân Đại tướng quân) và Bảo quốc An dân Đại tướng quân tam vị chi tam (dịch là: Vị thứ ba trong ba vị Bảo quốc An dân Đại tướng quân).

Quá trình nghiên cứu, cán bộ Bảo tàng tỉnh Hà Tĩnh xác định 3 khẩu thần công được vua Minh Mạng cho đúc, đặt tên và viết bài minh vào mùa xuân tháng Giêng năm Tân Tỵ (1821) tại Kinh đô Huế.

Minh Mạng là vị vua thứ hai của nhà Nguyễn, có nhiều cải cách sâu rộng về hành chính, bộ máy nhà nước, chú trọng đến phát triển quân đội. Suốt 20 năm trị vì (1820-1840), vị vua này đã đưa đất nước phát triển mạnh mẽ về mọi mặt.

Theo tài liệu của Bảo tàng Mỹ thuật Cung đình Huế, trong thời gian trị vì, vua Minh Mạng đã cho đúc 269 khẩu thần công bằng đồng, trong đó có 3 khẩu thần công "Bảo quốc An dân Đại tướng quân" này.

Ba bảo vật quốc gia bị chôn vùi dưới đại dương và bí mật chưa được hóa giải - 15

Ông Trần Phi Công, Phó Giám đốc Bảo tàng tỉnh Hà Tĩnh cho biết, dựa vào những đồ án hoa văn trang trí, những bài minh văn trên thân súng, thì mục đích của việc đúc súng là chúc mừng vua Minh Mạng lên ngôi hoàng đế, sau đó là xua tan đi những điều không tốt lành.

"3 khẩu súng này dùng để thể hiện uy quyền của nhà vua chứ không phải dùng để đánh trận như những khẩu súng khác", ông Công nói.

Tuy nhiên, lý do tại sao 3 khẩu thần công này lại bị đắm ở vùng biển Hà Tĩnh, đắm vào thời gian nào, lý do bị đắm đang là những câu hỏi mà các nhà nghiên cứu quan tâm, song vẫn chưa có câu trả lời.

Phó Giám đốc Bảo tàng tỉnh Hà Tĩnh cho biết, vào các năm 2016 và 2017, đơn vị này cũng đã tiến hành các cuộc khảo sát tại vị trí con tàu bị đắm nhưng không thu được nhiều kết quả.

"Vào năm 2017 có đoàn chuyên gia của Hàn Quốc phối hợp với Bảo tàng tỉnh Hà Tĩnh và nhóm ngư dân phát hiện ra 3 khẩu súng thần công tiến hành khảo sát tại vị trí con tàu bị đắm, nhưng chỉ tìm được một khối sắt là thanh nẹp của con tàu. Đến bây giờ, việc con tàu bị đắm vào thời gian nào, vì sao bị đắm vẫn chưa có câu trả lời", ông Trần Phi Công cho biết.

  • Nhiều bí mật gây sốc về cái chết của Marilyn Monroe
    Trong cuốn tiểu sử sắp ra mắt, tác giả Maureen Callahan tiết lộ nhiều bí mật gây sốc xung quanh cái chết của Marilyn Monroe. Một trong số đó là mối quan hệ tình ái giữa huyền thoại Hollywood và hai anh em cựu Tổng thống Mỹ John F. Kennedy.
  • Những ca khúc thấm đẫm tình yêu nước Nga
    Thật không quá khi nói rằng, nước Nga có một vị trí đặc biệt trong tình cảm phần lớn người Việt Nam.
  • Nga: Những biểu tượng văn hóa truyền thống của xứ sở Bạch Dương
    Đến với xứ sở Bạch Dương, chúng ta sẽ được chiêm ngưỡng búp bê Matryoshka và các biểu tượng nổi tiếng được nhiều người biết đến của nước Nga bao gồm cây bạch dương, xe ngựa troika, ấm trà Samovar… Hãy cùng khám phá nguồn gốc cũng như ý nghĩa đặc biệt của những biểu tượng này đối với di sản văn hóa Nga.
  • Ai chở mùa hè của em đi đâu?
    Nhắc thì lại bảo cứ hay hoài cổ, cái gì cũng... ngày xưa, ngày xưa mà như ngày nay thì chả ai gọi ngày xưa vân vân, nhưng quả là, hè về, lại cứ phải nhớ... ngày xưa.
  • Ngôi đền 'cột mốc' chủ quyền ở biên giới Việt - Trung
    Đền Xã Tắc (ở Quảng Ninh) không chỉ là một địa danh thu hút khách tham quan du lịch, một địa điểm văn hóa tâm linh, mà còn được coi là một "cột mốc" vững bền khẳng định chủ quyền lãnh thổ quốc gia.
Nổi bật Việt Báo
  • Khởi tố Tổng giám đốc Công ty dầu khí Thái Bình Dương
    Tổng giám đốc Công ty CP Thương mại xuất nhập khẩu dầu khí Thái Bình Dương bị khởi tố, bắt giam do đã duyệt ký tạm ứng 60 tỷ đồng cho bản thân sử dụng sai mục đích.
  • 5 con giáp nữ bướng bỉnh, cứng đầu nên dễ chịu nhiều thiệt thòi, ấm ức
    Vì có cái tôi cao nên 5 con giáp này không dễ dàng chịu khuất phục trước bất cứ ai. Đôi khi vì tính cách đó đã đem lại không ít thiệt thòi cho họ.
  • Không được ly hôn vợ mới sinh, tôi đau và uất khi phải chăm con người khác
    Tôi bị mắc kẹt trong tình thế đau khổ khi chưa được phép ly hôn vì vợ mới sinh, biết đứa trẻ là con người khác nhưng vẫn phải chăm vì vợ không còn chỗ dựa nào nữa.
  • Hoàng hôn trên phố cổ Hội An
    Hội An là một thành phố trực thuộc tỉnh Quảng Nam, Việt Nam. Phố cổ Hội An từng là một thương cảng quốc tế sầm uất, gồm những di sản kiến trúc đã có từ hàng trăm năm trước, được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới từ năm 1999. Du khách thường biết đến Hội An bởi những dãy tường vàng và khu phố cổ hàng tram năm tuổi, nhưng có thể bạn chưa biết, tại Hội An còn có hàng ngàn phong cảnh hữu tình đầy say đắm. Đặc biệt là khi hoàng hôn buông xuống, Hội An đẹp tuyệt với.
  • 'Giật mình' với số lượng đăng ký mua vàng miếng SJC trực tuyến
    Trong ngày đầu tiên mở đăng ký trực tuyến (17/6), thời điểm cao nhất Agribank ghi nhận cùng lúc có tới hơn 60.000 người truy cập đăng ký. Đây là một bất ngờ với chính những người trong cuộc, nhưng con số ở ngày thứ 2 còn tăng vọt.
Đừng bỏ lỡ
Ba bảo vật quốc gia bị chôn vùi dưới đại dương và bí mật chưa được hóa giải
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO