Chủ nhật, 13/06/2021 19:46 | Điểm tin:

Pháp từ chối xét xử vụ kiện chất độc da cam của người gốc Việt

Thứ hai, 10/05/2021 20:40
Một tòa án Pháp đã bác bỏ vụ kiện của bà Trần Tố Nga đối với các công ty hóa chất, trong đó có Monsanto và Dow, về việc cung cấp chất độc da cam cho quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam.
Pháp từ chối xét xử vụ kiện chất độc da cam của người gốc Việt - 1

Bà Tố Nga trong cuộc tuần hành đòi công lý cho các nạn nhân da cam tại Paris, Pháp năm 2019 (Ảnh: Collectif Vietnam Dioxine).

AFP dẫn phán quyết của tòa án tại thành phố Evry ở ngoại ô thủ đô Paris ngày 10/5 nói rằng, họ không có thẩm quyền để phán quyết một vụ việc liên quan tới các hành động thời chiến của chính phủ Mỹ. Do đó, tòa bác bỏ vụ kiện của bà Trần Tố Nga, một Việt kiều tại Pháp.

Hãng tin Pháp nhận định, với phán quyết trên, tòa dường như cho rằng các công ty hóa chất đã hành động "theo mệnh lệnh" của chính phủ Mỹ.

Trong đơn kiện, bà Trần Tố Nga cáo buộc các công ty hóa chất Mỹ gây tổn hại khủng khiếp cho chính bà và những người khác bằng cách bán chất độc da cam cho chính phủ Mỹ, bên sử dụng chất độc hóa học này để gây tàn phá nặng nề trong chiến tranh.  

Sinh năm 1942 tại tỉnh Sóc Trăng, bà Tố Nga từng là một phóng viên và bị nhiễm chất độc da cam/dioxin. Sau khi sang Pháp định cư vào những năm 1990, bà bắt đầu hành trình tìm công lý cho các nạn nhân chất độc da cam/dioxin.

Vào tháng 5/2009, bà Tố Nga đứng ra làm chứng tại Tòa án lương tâm quốc tế vì nạn nhân da cam/dioxin Việt Nam ở Paris. Cũng cùng năm đó, bà chính thức đứng ra kiện các công ty hóa chất Mỹ.

Tuy nhiên, phải đến năm 2013, đơn kiện của bà mới được tòa án tại thành phố Evry thụ lý, do khi đó quốc hội Pháp mới khôi phục lại quyền xét xử các vụ án quốc tế của tòa án Pháp và bà Tố Nga hội đủ 3 điều kiện để khởi kiện: Là công dân Pháp gốc Việt, sống tại quốc gia duy nhất có luật cho phép mở các vụ kiện quốc tế bảo vệ công dân Pháp chống lại một nước khác làm tổn hại mình và là nạn nhân chất độc da cam/dioxin.

Đến năm 2014, tòa mở phiên đầu tiên với danh sách hầu tòa gồm 19 công ty hóa chất Mỹ. Sau 19 phiên thủ tục, tòa thông báo mở phiên xét xử vào tháng 10/2020, nhưng hoãn tới tháng 1/2021 do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19.

Theo AFP, ước tính khoảng 4 triệu người tại Việt Nam, Lào và Campuchia đã bị phơi nhiễm chất độc da cam khi quân đội Mỹ rải khoảng 76 triệu lít chất diệt cỏ xuống miền nam Việt Nam trong thời gian từ năm 1962-1971. Chất độc hóa học này đã gây ra các dị tật bẩm sinh nghiêm trọng đối với khoảng 150.000 trẻ em tại Việt Nam.

Cho tới nay, chỉ mới có các cựu chiến binh quân đội của Mỹ, Australia và Hàn Quốc nhận được đền bù đối với các hậu quả gây ra bởi hóa chất có độc tính rất cao này.

Chất độc da cam đã phá hủy các thực vật, ô nhiễm đất và làm nhiễm độc các loài động vật, gây ung thư và dị tật ở người, cũng như tấn công hệ thống miễn dịch của con người.

Tập đoàn hóa chất Đức Bayer, hiện sở hữu Monsanto, và các công ty khác bị khởi kiện thanh minh rằng, họ không chịu trách nhiệm về việc quân đội Mỹ sử dụng sản phẩm của họ. Trong khi, các luật sư của bà Tố Nga lập luận rằng các công ty đáng lẽ phải từ chối cung cấp hóa chất rất độc hại như vậy cho quân đội Mỹ.

Bà Tố Nga mắc bệnh tiểu đường loại 2 và dị ứng insulin rất hiếm gặp, mà bà tin là triệu chứng của việc phơi nhiễm chất độc da cam. Bà cũng mắc bệnh lao 2 lần, bị ung thư, và một trong số các con gái của bà đã mất vì dị tật tim.

"Tôi không đấu tranh cho bản thân mình, mà vì các con và hàng triệu nạn nhân khác", AFP dẫn lời bà Tố Nga.

Phát biểu trong chương trình tọa đàm với chủ đề "Vụ kiện da cam và hành trình đòi công lý cho nạn nhân chất độc da cam" được tổ chức tại Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh hôm 8/5, bà Tố Nga khẳng định: "Dù cho phán quyết của tòa như thế nào thì cuộc chiến đấu cũng sẽ tiếp tục. Nếu tòa phán quyết bất lợi, tôi sẽ kháng án".

"Tôi đã chuẩn bị và bạn bè cũng đã chuẩn bị để đi tiếp. Tôi tin sức mạnh của công lý sẽ chiến thắng. Tôi dù không còn sống đến cuối cùng thì các bạn trẻ khác cũng sẽ đi tiếp con đường này, để thảm họa da cam được thế giới biết đến và nạn nhân da cam bằng nhiều cách sẽ được giúp đỡ", bà Tố Nga khẳng định qua truyền hình trực tuyến từ Pháp.

An Bình - Tùng Nguyên