Rộn ràng tát đìa bắt cá ăn Tết ở miền Tây

11/02/2021, 10:09

Từ khoảng Rằm tháng Chạp âm lịch trở đi, người miền Tây lại tát đìa ăn Tết. Tiếng máy tát đìa giòn giã, tiếng mọi người hô vang khi bắt được cá to... khiến cả xóm rộn ràng.

Rộn ràng tát đìa bắt cá ăn Tết ở miền Tây - 1
Tát đìa bây giờ thuận tiện hơn nhờ có máy và dụng cụ bơm nước (ảnh Đăng Huỳnh)

Tờ mờ ngày 20 tháng Chạp, ông Nguyễn Văn Đức (Hai Đức), ngụ ấp Vĩnh Bình, xã Vĩnh Tuy, huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang, đã chuẩn bị châm xăng vào chiếc máy Honda 6,5 mã lực để chuẩn bị tát đìa. Bà Hai Đức thì sửa soạn xô, thau, rổ, vợt để chờ đìa cạn bắt cá. Các con, cháu của ông bà Hai cũng tề tựu về rất đông để cùng tát đìa. Ngồi chờ đìa cạn, ông Hai Đức kể lại hồi ức tát đìa ăn Tết thuở trước...

Theo ông, đìa cá thường giáp với kênh, rạch, sông, chủ đìa đào đường nước, đặt ống bọng cho thông nhau. Có người còn đặt chà, trồng thêm mớ bông súng trong đìa để tạo môi trường thuận lợi cho cá ở và sinh sản. Gần Tết, chủ đìa sẽ tiến hành tát đìa.

"Hồi xưa tát đìa đông vui lắm chứ không phải như vầy đâu", ông Hai Đức vừa nói vừa chỉnh chiếc máy đang chạy để bơm nước từ đìa ra sông. Hồi xưa tát đìa là cả xóm lại phụ, đắp đập và tát nước bằng tay, bằng gàu sòng rất lâu nước mới cạn, dù đã xả nước ra bọng từ đêm trước. Cánh lực điền thay nhau tát nước đến mấy tiếng đồng hồ thì đìa mới trơ đáy dần. Bây giờ thì đã có máy và dụng cụ bơm nước - gọi là "đầu bò" nên rất tiện dụng, chỉ cần tốn vài ba lít xăng là đìa đã cạn nước.

Rộn ràng tát đìa bắt cá ăn Tết ở miền Tây - 2

Một cậu bé khoe "chiến lợi phẩm" là một con cá lóc nặng hơn nửa ký  (Ảnh: Đăng Huỳnh)

Nước trong đìa cạn dần. Mấy đứa cháu của ông Hai Đức nôn nao nhảy xuống bắt những chú cá nổi đầu vì không chịu nổi nước sình sắp cạn. 1 con, 2 con, 3 con... rồi đầy xô cá! Những con cá lóc, cá trê trắng, cá mè vinh, cá phi... lần lượt được "tóm gọn". Các chị phụ nữ trên bờ đìa thì đi vòng vòng tìm và chỉ cá để các anh bắt. Rồi tiếng reo hò khi bắt được cá, tiếng cười vang khi con cá bị bắt hụt, chúi xuống sình... làm nên không khí ngày Tết thật đậm chất miền Tây.

Nhà của ông Đặng Văn Nhỏ (Út Nhỏ), ngụ ấp Bến Bào, xã Vĩnh Lộc A, huyện Hồng Dân, tỉnh Bạc Liêu, cách nhà ông Hai Đức chỉ một con sông, cũng vừa mới tát đìa ăn Tết sông. Ông Út Nhỏ than năm nay đìa thất, chỉ được vài chục ký, phần nhiều là cá phi chứ không nhiều cá lóc, cá trê. "Bây giờ cá ít dần, chứ hồi trước mỗi lần tát đìa là ăn cả xóm", ông Út nói.

Theo kinh nghiệm, việc tát đìa tốt nhất là chừng 20 tháng Chạp âm lịch trở đi để cá rọng không quá lâu sẽ bị chết hoặc ốm, ăn mất ngon. Tát đìa là cách bắt cá thuận tự nhiên, chỉ bắt cá lớn, không bắt cá nhỏ nên mùa sau lại có cá ăn tiếp. Điều đáng quý là sau khi bắt cá, dù ít dù nhiều, chủ đìa đều chọn cá gửi chút ít cho lối xóm "ăn lấy thảo", một nét đẹp tình làng nghĩa xóm đáng trân trọng.

Rộn ràng tát đìa bắt cá ăn Tết ở miền Tây - 3

Anh Thưởng từ phố về quê cùng gia đình tát đìa ăn Tết (Ảnh: Đăng Huỳnh)

Nói chuyện tát đìa ăn Tết, anh Huỳnh Trí Thưởng, chàng trai 31 tuổi, quê ở huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh, nhớ lại kỷ niệm tuổi thơ của với chuyện "bắt hôi". Hồi nhỏ, chủ đìa bắt cá ăn Tết thì mấy đứa con trai chừng 9-10 tuổi leo lên cây bình bát tìm bóng mát mà ngồi "chờ thời". Chừng nào chủ đìa tuyên bố bỏ đìa, cuốn gói về là lúc tụi nhỏ căng mắt nhìn. Những chú cá lóc, cá trê có khả năng chúi xuống sình rất lâu và rất sâu để trốn nhưng lâu quá thì nước sình dần sệt, lại thêm nắng gắt, cá chịu không nổi đành ngoi đầu lên. Tụi nhỏ ai thấy được thì "xí" trước rồi lao xuống bắt.

Cá bắt hôi dù không nhiều nhưng lại là cá bự. Chủ đìa thấy vậy thì vui vẻ chứ không phiền lòng chi hết. Bữa nào trúng mánh, gặp đìa lớn, cá nhiều, bắt hôi được vài ba ký cá là chuyện thường. Đứa trẻ xách xâu cá xỏ bằng dây bình bát đẹp về cho mẹ, quần áo, mặt mày lấm lem bùn sình, thế nào cũng bị mẹ rầy cưng: "Mình mẩy như bắt hôi vậy hà!".

Quảng cáo

Mà, quả là mới đi bắt hôi về thiệt! "Tuổi thơ dữ dội nhưng cũng thật đẹp", anh Thưởng cười vui trong chiều cuối năm khi cùng cậu con trai Thiên Bảo, 4 tuổi, tát đìa bắt cá ở quê nhà.

Tết miền Tây đầm ấm từ những tập tục bình dị như tát đìa ăn Tết!

Vĩnh Lộc

 
Bài liên quan
Nổi bật Việt báo
Đừng bỏ lỡ
Mới nhất
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO
Rộn ràng tát đìa bắt cá ăn Tết ở miền Tây
vietnam.vn