Thứ năm, 14 Tháng mười hai 2017, 09:08 GMT+7
In

Nghề làm đèn lồng phố Hội

 Phố cổ Hội An, một đô thị cổ nằm ở hạ lưu sông Thu Bồn, thuộc khu vực miền Trung ven biển tỉnh Quảng Nam. Trong suốt thế kỷ 17,18, nơi này từng là một thương cảng sầm uất, nơi gặp gỡ của những thuyền buôn đến từ Nhật Bản, Trung Quốc và phương Tây. Đến với Hội An ta luôn được mở tầm mắt về một thương cảng buôn bán, một phố thị cổ kính trầm mặc bởi những rêu phong của thời gian. Trên khắp ngả phố của Hội An, bất kỳ một chi tiết nhỏ nào cũng dễ dàng làm xao xuyến mọi du khách tham quan. Nhưng điều đặc biệt dấu ấn hơn là về  bóng dáng một khu phố xưa với muôn sắc đèn lồng và những ngôi nhà cổ đầy chất thơ.
https://a9.vietbao.vn/images/vn999/upload/hangct/KHVN2018/denlongphohoi.jpgCho đến nay, vẫn còn rất nhiều giả thiết khác nhau về nguồn gốc chiếc đèn lồng ở Hội An. Nhiều người cho rằng, đèn lồng theo chân những người Trung Hoa đầu tiên đến Hội An để trao đổi hàng hóa và định cư lâu dài. Nhưng điều thuyết phục hơn là nơi đây người Việt phố Hội với văn hoá truyền thống của Tết nguyên đán, của những đêm hội hoa Đăng trải qua bao đời nay, trải qua nhiều thập kỷ, chiếc đèn lồng mang đậm nét hồn Việt đã trở thành một sản phẩm văn hoá, một thương hiệu riêng của đô thị phố cổ này.
Trước những thăng trầm của thời gian, có lúc nghề làm đèn lồng ở Hội An đã có nguy cơ mai một. Và người nghệ nhân có đóng góp rất lớn trong việc gìn giữ và phát triển nghề truyền thống này là ông Huỳnh Văn Ba. Ông là người duy nhất được phong tặng nghệ nhân dân gian, có công phục chế và tạo dáng lại chiếc đèn lồng khung tre bọc vải ngày nay. Ông đã dành được nhiều giải thưởng và là nghệ nhân làm đèn lồng đầu tiên của Hội An được Chính phủ Nhật mời sang để giới thiệu về cách làm lồng đèn. Trong suốt hơn năm mươi năm làm đèn lồng, nay tuy đã ngoài 80 tuổi, nhưng ông vẫn không ngừng có nhiều sáng kiến trong việc cải tiến mẫu mã, kiểu dáng để đèn lồng trở nên hấp dẫn hơn. Đóng góp lớn nhất của ông là nghĩ ra cách xếp, gấp đèn lồng nhỏ gọn lại đáp ứng được nhu cầu cho du khách thăm quan du lịch. Với sự sáng tạo của nghệ nhân Huỳnh Văn Ba, chiếc đèn có thể tháo rời, xếp gọn rất thuận tiện cho việc vận chuyển xa. Chính sự sáng tạo đó đã mang đèn lồng Hội An tới nhiều miền đất, cũng như phục vụ khách du lịch tới đây bằng những món quà đèn lồng đặc trưng làm kỷ niệm.
Trên phố cổ những chiếc đèn lồng muôn sắc vẫn lung linh hòa trong đêm phố Hội. Trong không gian riêng và yên tĩnh người thợ phố Hội lại cùng nhau đàm đạo bên nghề bên những sản phẩm thành quả đã đạt được của hôm nay và mai sau. Bên chiếc đèn lồng những tinh hoa và kinh nghiệm của nghề được người nghệ nhân già lật giở và truyền lại cho thế hệ tiếp nối.
Đêm lại về với lung linh phố Hội, mang một chút về hoài niệm, rất gần mà cũng rất xa, rất thật mà cũng rất mơ hồ. Dẫu chỉ một lần, chiếc đèn lồng được thắp lên từ bàn tay của người thợ người, nghệ nhân đã dành trọn cuộc đời mình cho nghề cho quê hương. Chiếc đèn đã thắp sáng lên hồn cốt của phố Hội, minh chứng cho tinh thần tiếp thu về văn hóa làng nghề đầy tinh tế đầy bản sắc của cư dân Việt.