Nguyen ly hoat dong cua he thong danh lua tren oto

Tags: muc tieu thu nhien lieu, he thong danh lua, thoi diem danh lua, nguyen ly hoat dong, bo chia dien, cua he thong, cuon so cap, cuon thu cap, tia lua, xi lanh, dong dien, su dung, khi xa, trong khi, bugi


Dong co dot trong da co lich su phat trien hon 100 nam qua. Tu khi ra doi cho den nay, cac nha thiet ke luon tim cach de cai tien, tang hieu suat lam viec, giam muc tieu thu nhien lieu va giam muc do doc hai trong khi xa dong co.

Dong co dot trong la mot “co may” co nhieu he thong phu tro nhu he thong nhien lieu, he thong lam mat, he thong phan phoi khi, he thong tang ap... Rieng doi voi dong co xang thi he thong danh lua la mot trong nhung thanh phan quan trong nhat. No co tac dung bien dong dien mot chieu dien ap thap (6-12V, 24V) thanh cac xung dien cao ap (12.000-40.000) du de tao nen tia lua dien o bugi de dot chay hoa khi vao dung thoi diem quy dinh theo mot thu tu nhat dinh.


Hinh1: So do nguyen ly mo phong nguyen ly hoat dong cua he thong danh lua

Chu thich: A, D: Day cao ap; B: Nap chia dien; C: Con quay; E: Vo chia dien; F: Cam chia dien; G: Cam bien danh lua; H: IC danh lua; I: Bo-bin; J: Bugi danh lua.

Trong bai viet nay de cap den he thong danh lua cua dong co. Bat dau la thoi diem danh lua, sau do chung ta hay xem tat ca nhung thanh phan de tao ra tia lua nhu nen dien (bugi), cac cuon tang ap (bobin) va bo chia dien. Cuoi cung, chung ta se luot qua mot he thong danh lua lap trinh hien.

Tai sao phai danh lua som?

He thong danh lua tren chiec xe cua ban can phai lam viec phu hop voi cac he thong khac cua dong co. No can phat ra tia lua chinh xac o mot thoi diem nhat dinh de dot chay hon hop khi dan no trong xi-lanh phat huy het cong suat. Neu danh lua sai thoi diem thi cong suat dong co bi giam di, tieu hao nhien lieu va luong chat doc hai trong khi xa tang len.


Hinh2: Bugi danh lua truoc khi piston len toi Diem chet tren

Chu thich: 1: Ky nap; 2: Ky nen; 3: Ky no; 4: Ky xa; 5: Bugi; 6: Diem chet tren

Khi khong khi va nhien lieu hoa tron trong xi lanh bi dot chay, nhiet do tang len va nhien lieu bi chay thanh khi xa. Dieu nay dan den ap suat trong xi lanh tang len dot ngot va day piston di xuong.

De tang cong suat va mo-men dong co, can thiet phai tang ap suat trong xi lanh trong thoi ky chay. Ap suat lon nhat se cho hieu suat dong co cao va dieu nay hoan toan phu thuoc vao thoi diem sinh tia lua dien de dot chay hon hop khi.

Se co mot thoi gian tre ke tu khi bu-gi phat tia lua den khi hon hop khi bi dot chay hoan toan va ap suat trong xi-lanh dat cao nhat. Neu tia lua xuat hien khi piston cham den diem chet tren cua ky nen, piston da san sang di chuyen xuong truoc khi ap suat trong xi lanh dat den tri so cao nhat. Day khong phai la thoi diem toi uu.

De su dung triet de nang luong cua nhien lieu, tia lua can xuat hien truoc khi piston dat diem chet tren cua ky nen de den khi piston di xuong dung luc ap suat trong xi lanh dat tri so cao nhat.

Ta biet rang: Cong = luc * khoang cach; Va trong xi lanh: Luc = ap suat * dien tich dinh piston; Khoang cach = hanh trinh piston. Vi vay: Cong = ap suat * dien tich dinh piston * hanh trinh piston.

Doi voi mot dong co cu the thi duong kinh piston va hanh trinh la hang so, vi vay chi con cach la tang ap suat de tang cong suat dong co.Thoi gian danh lua rat quan trong, va thoi diem danh lua som len hay muon di con tuy thuoc vao cac dieu kien khac. Thoi gian hon hop chay gan nhu la khong doi, nhung toc do cua piston se tang len khi toc do dong co tang. Nghia la, toc do dong co cang cao thi thoi diem danh lua cang phai som len.

Ngoai viec tang cong suat, ta hay xet nhung muc tieu khac, vi du nhu toi thieu hoa cac chat doc hai trong khi xa. Thoi diem danh lua muon di (tuc la thoi diem danh lua gan thoi diem piston den diem chet tren hon), ap suat lon nhat trong xi lanh va nhiet do co the giam di. Nhiet do giam se lam lam giam luong o xit ni to NoX (mot chat doc hai trong khi xa). Danh lua muon cung lam giam tieng go trong may (mot vai loai xe hien nay co cam bien tieng go dong co de do tim tieng go dong co tu dong).

Cac thanh phan chinh cua he thong danh lua

Bugi: ve ly thuyet thi kha don gian, no la cong cu de nguon dien phat ra ho quang qua mot khoang trong (giong nhu tia set). Nguon dien nay phai co dien ap rat cao de tia lua co the phong qua khoang trong va tia lua manh. Thong thuong, dien ap giua hai cuc cua nen dien khoang tu 40.000 den 100.000 von.

1.jpg
Hinh3: Bugi dat o chinh giua 4 van cua co cau phoi khi

Bugi phai cach ly duoc dien the cao de tia lua xuat hien dung theo vi tri da dinh truoc cua cac dien cuc cua nen, mat khac no phai chiu dung duoc dieu kien khac nghiet trong xilanh nhu ap suat va nhiet do rat cao, hon nua no phai duoc thiet ke de cac bui than khong bam lai tren cac be mat dien cuc trong qua trinh lam viec.

Bugi su dung loai su cach dien de cach ly nguon cao ap giua cac dien cuc, no phai dam bao de tia lua phong ra dung o hai dau cua dien cuc chu khong phai o bat cu diem nao thuoc hai cuc. Ngoai ra chat su nay con co tac dung khong de cac bui than bam vao trong qua trinh su dung. Su la vat lieu dan nhiet rat kem, vi vay vat lieu rat nong trong qua trinh lam viec. Suc nong da giup lam sach bui than khoi dien cuc.

2.jpg
Hinh 4: Cau tao cua bugi

Mot so xe doi hoi phai su dung loai bugi nong. Loai bugi nay duoc thiet ke co chat su bao boc tiep xuc voi kim loai it hon do vay viec trao doi nhiet kem hon va nen nong hon va lam sach bui ban tot hon. Bugi lanh thi nguoc lai, thiet ke voi vung trao doi nhiet lon hon vi vay se nguoi hon khi hoat dong.

Nha thiet ke da lua chon nhiet do lam viec cua nen dien phu hop cho moi loai xe. Mot so chiec xe co hieu suat cao se sinh nhieu nhiet hon do vay phai su dung nen nguoi hon. Neu nen dien qua nong, no se lam cho hon hop chay truoc khi tia lua phat ra, vi vay can lua chon chinh xac loai nen dien phu hop cho moi loai xe.

4.jpg
Hinh 5: Bugi nong (trai), bugi nguoi (phai)

Bobin (hinh 6): la bo phan sinh ra cao ap de tao ra tia lua. Rat don gian, dien the cao duoc sinh ra do cam ung giua hai cuon day. Mot cuon co it vong duoc goi la cuon so cap (mau vang), cuon xung quanh cuon so cap (mau den) nhung nhieu vong hon la cuon thu cap. Cuon thu cap co so vong lon gap hang tram lan cuon so cap.

Dong dien tu nguon dien chay qua cuon so cap cua bobin, dot ngot, dong dien bi ngat di tai thoi diem danh lua do ma vit (dang dong kin mach dien thi dot ngot mo ra). Khi dong dien o cuon so cap bi ngat di, tu truong dien do cuon so cap sinh ra giam dot ngot. Theo nguyen tac cam ung dien tu, cuon thu cap sinh ra mot dong dien de chong lai su thay doi tu truong do. Do so vong cua cuon thu cap lon gap rat nhieu lan so vong day cuon so cap nen dong dien o cuon thu cap co dien ap rat lon (co the den 100.000 von). Dong dien cao ap nay duoc bo chia dien dua den nen bugi qua day cao ap.

ignition_system_coil.gif
Hinh 6: Bobin tang ap

Bo chia dien (hinh 7): co mot so chuc nang nhu sau: thu nhat, no chia nguon dien cao ap tu tang dien den cac xi lanh. Dieu nay duoc thuc hien boi truc bo chia dien va con quay gan o dau. Cuon thu cap cua tang dien duoc ket noi voi con quay, nap bo chia dien co cac dau noi voi cac day cao ap den cac xi lanh. Khi con quay quay vong tron no se chia nguon dien cao ap cho cac xi lanh theo mot tu tu nhat dinh.


Hinh 7: Bo chia dien

Chu thich: A: Dong cao ap den tu bo-bin danh lua; B: Con quay; C: Nap chia dien; D: Dong cao ap toi cac xi lanh.

Bo chia dien doi co hon (su dung ma vit) (hinh 8) co hai phan, phan tren la bo chia cao ap nhu vua neu, con phia duoi la bo phan de ngat dong dien so cap cua bobin. Dau tiep dat cua tang dien duoc noi voi ma vit cua bo chia dien.

Mot truc cam o trung tam bo chia dien se lam cho phan dong cua ma vit tach khoi phan tinh tai thoi diem danh lua. Dieu nay ly giai tai sao dong dien cua cuon day so cap lai bi mat di dot ngot va sinh ra xung cao ap.

ignition_system_points.gif
Hinh 8: Bo chia dien doi co su dung cam, ma vit va tu dien

Chu thich: A: Day noi voi bo-bin danh lua; B: Ma vit; C: Vit chinh thoi diem danh lua som; D: Cam dan; E: Cam quay; F: Tu dien.

De dieu khien thoi diem danh lua (thoi diem mo ma vit), nguoi ta su dung he thong lam som chan khong hoac he thong lam som ly tam. Nhung he thong co khi nay dieu khien som lua theo tai trong va theo toc do dong co.

Thoi diem danh lua dong vai tro rat quan trong doi voi hieu suat cua dong co, vi vay hien nay cac xe thuong su dung cac cam bien danh lua thay cho ma vit. Cac cam bien nay se bao cho khoi ECU chinh xac vi tri cua piston, may tinh tren xe se quyet dinh khi nao mo hoac dong dong dien trong cuon day so cap.

5.jpg
Hinh 9: He thong danh lua khong dung bo chia dien, moi bugi deu co bo tang ap rieng

Vai nam gan day, chac ban da duoc nghe ve cac xe moi chi can dieu chinh va bao duong sau 100.000 dam. Mot trong nhung cong nghe keo dai duoc thoi gian bao tri do la he thong danh lua khong co bo chia dien, thuong goi la he thong danh lua lap trinh ESA. He thong nay khong chi co mot bobin tang ap ma moi mot xi lanh deu co mot tang dien rieng. Khoi ECU trung tam se quyet dinh toan bo thoi diem danh lua chinh xac cho cac xi lanh. Uu diem cua he thong danh lua ESA chinh la: thu nhat, khong co bo chia dien; thu hai, khong can day cao ap; va cuoi cung la thoi diem danh lua duoc tu dong dieu chinh theo chuong trinh lap san. Dieu nay lam tang hieu suat dong co, giam tieu thu nhien lieu va cac chat doc hai trong khi xa dong thoi lam tang cong suat tong the cua dong co.

He thong danh lua cua cac xe hien dai co rat nhieu dieu thu vi va dang quan tam. Neu ban la nguoi yeu thich xe hoi, hay thuong xuyen cap nhat nhung thong tin ve cac he thong moi tren xe o to.

  • Duc Hung (Bien dich)
Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: muc tieu thu nhien lieu, he thong danh lua, thoi diem danh lua, nguyen ly hoat dong, bo chia dien, cua he thong, cuon so cap, cuon thu cap, tia lua, xi lanh, dong dien, su dung, khi xa, trong khi, bugi

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Nguyên lý hoạt động của hệ thống đánh lửa trên ôtô

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Nguyên lý hoạt động của hệ thống đánh lửa trên ôtô bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Nguyen ly hoat dong cua he thong danh lua tren oto

Nhan xet, hay lien he ve tin Nguyen ly hoat dong cua he thong danh lua tren oto co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nguyen ly hoat dong cua he thong danh lua tren oto de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Ki thuat trong chuyen muc O to xe may.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Ki thuat
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0