The gioi ga quy nuoc Nam

Tags: Ga Ri, Ga Ho, A Dong, co the noi, the gioi, bao ton, ga loi, Nuoc Nam, duoc nuoi, thuan chung, con, mau, giong, nguoi, vang


The gioi ga quy nuoc Nam
Ga Ho
Con ga than thuoc voi doi song con nguoi, nhat la voi nguoi A Dong. Co the noi, lang que Viet se thieu hon neu thieu tieng ga.

Trong khi ca the gioi va du luan bao chi, cong chung nuoc ta thuong chu y nhung dong vat quy hiem la nhung con thu lon hoac loai vat doc dao, voi, su tu, ho, gau den khi, rua, chim, thi nhieu giong ga quy da mat di cho den luc cac tien si nong nghiep giat minh lo chuyen bao ton gen gia cam thi nhieu nguoi moi ngo ra: “a, hoa ra ga cung quy!”.

Hay cung lang thang vao the gioi ga de cung tim hieu ve chung voi bao dieu thu vi ma nhieu nguoi chua biet. Trong hon 20 loai gia cam quy o Viet Nam duoc bao ton gen, ga chiem 11 loai, con lai la vit (vit co, vit bau ben, vit bay quy), ngan (ngan trang tuc ngan re, ngan den tuc ngan trau, ngan loang den trang), ngong co.

Cac giong ga nha duoc bao ton gen o Vien Chan nuoi quoc gia (Chem, Tu Liem, Ha Noi) duoc thuan hoa tu ga rung hon 2000 nam truoc.

Ga Ri thuoc ho tri, thuong gap o an Do, Dong Duong, Malaysia, Mianma, duoc nuoi pho bien nhat. Vi duoc nuoi o nhieu nguoi lai it duoc chon loc nen ga Ri co nhieu loai the hinh, mau long. Ga Ri nho, dau thanh mo nho, nguc lep, bung thon, con duc mao do rang cua (mao co), con cai khong mao, long do tham, duoi den anh xanh, bung do nhat hoac vang, chan co 2 hang vay mau vang, long vang, nau, hoac hoa mo dom trang, de dat 1 kg ton nhieu thuc an, nen nuoi tha do ton kem.

The gioi ga quy nuoc Nam
Ga Loi
Ga Ri, nhu nguoi me VN be nho, tao tan. Me ga dan dan con di an, co the song chan tha tu nhien, bao ve con can than, ban nang ap trung rat manh. Ga thay long vao mua he thu, 2 thang, toc do moc long nhanh, chiu dung gia lanh tot hon cac giong ga khac. Vien chan nuoi chon loc nuoi thuan ga Ri de lam dong nhat mau long thanh vang rom, nau nhat, lai tao voi ga ngoai tao thanh ga Rotri (Rhode Island). Ga Ri co giac quan, nhat la mat rat nhay, thit thom ngon de tieu hoa.

Lang co da ong o Duong Lam, Son Tay that nhieu dieu noi tieng, nao la kien truc lang Viet co, nhung bac hien tai va ca giong ga Mia o thon Mong Phu. Nhieu doi nay, ga Mia la le vat cung tien than thanh, vua quan. Hang nam, tu dan ga thuan chung cua cac gia dinh da ky hop dong “Bao ton gen vat nuoi”, o tren mot van ga ong ba cung cap cho cac noi, mua ve lai voi ga Ri tao con lai co suc song cao, tang trong nhanh, so luong nhieu.

Ga Mia co mao co, tai chay, chan vang nhat, ga trong than to, long mau man chin hoac den, ga mai long mau la chuoi kho, khi de duoc 3 – 4 thang luon chay xuong nhu “yem bo” – mot dac diem noi bat. Ga nang khoang 3kg, trung to (58g), 9 thang/nam. Nha van Le Luu rat khoai khi que Khoai Chau, Hung Yen cua ong con la que cua ga Dong Tao, dac san cua vung phu sa mau mo, giau truyen thong. Ga trong co long man chin pha den (ma man chin) hoac den (ma linh), dui to, chan mup mip, dang di cham chap. Hon 5 thang, ga bat dau de, de 10 thang lien, nhung ap bong nhieu (ap khong trung) nen beo nhanh hop voi nuoi nhot, it chiu duoc ret, ga trong co the toi 5kg, ga mai 3,5kg, hop de lai tao cac giong thit.

Di qua pho Tong Duy Tan, pho am thuc Ha Noi, ban nho an dac san ga ac tiem (ham) thuoc Bac, rat bo, tham gia qua trinh tao xuong, den toc, tao khang the chong mam benh, tao mau. Ga ac duoc nuoi nhieu o phia Nam, nho con (chi tu 5 den 7 lang), co suc song cao, nuoi duoc ca nhot lan tha, duoc coi nhu mot vi thuoc bo. Ga den (o ke) cung vay, duoc dung lam thuoc chua benh va bao duong lam mon dac san cua dia phuong, thit thom ngon ngot hon ga Ri. Ga Den da so mao don, gom 2 loai, loai nho long den tuyen hoac vang dat trang tu 1,1 – 1,5kg, loai lon hon tu 2- 2,8kg long vang dat, mo, chan, da, xuong, mao, thit deu den, xam den. Sach y hoc TQ viet “Thit ga den chan chi” la vi than duoc. Ga den duoc nuoi o vung bien gioi Viet Trung, co nhieu o Lao Cai, do nuoi tha chung nen bi lai tap giong. Chiu dung kham kho, khac nghiet, suong gia tuyet roi, ga van di kiem moi.

Ga Tau vang nguon goc Trung Quoc, song nhieu o Tay va Dong Nam Bo, long vang, chan va da vang, thit trang, ap va nuoi con gioi, song nhieu nhat o Long An, nang tu 1,4 – 2kg, nhieu trung chi sau ga Ri.

Ga Ma hoang o Tien Giang co suc chong chiu tot voi benh tat, ty le song cao, tang trong nhanh, thoi gian tu luc nuoi den khi xuat chuong chua day 3 thang. Thoat nhin hinh dang ben ngoai con ga Ma hoang giong het nhu ga Tau, nhung chung co 3 diem khac biet, do la : mo co mau den, da chan mau vang co diem vay den, va dac biet la 3 ngon chan truoc bet ra.

Vi lun te, thap do luc truong thanh xuong ong ban chan, khong phat trien chieu dai, chi 4cm (ga Ri 12cm) nen goi la ga Lun (te). Giong nay co o Tuyen Quang, Hung Yen, Ha Bac, Ha Tay, Nam Ha, Phu Tho. Da so ga trong mau long sac so, mot so con den tuyen co dom trang tren dau, bung, luong trung cao 80-120 qua/mai (neu nuoi nhot khong cho ap), nuoi con kheo, kiem an gioi nhung giong ga Lun dang bi mai mot.

Ga H’mong duoc nguoi H’mong nuoi tren dinh nui cao, ham voi thuoc Bac de boi duong suc khoe nang tu 1,6 – 1,9kg, chac khoe, mau long den, trang mo, hay bay len cao va danh mo nhau, thit chac ngon (mau den nhat, trang vang).

Ga Van Phu o xa Van Phu, huyen Cam Khe, tinh Phu Tho, vung trung du dat dai mau mo, xua co tap quan thi ga mua Xuan nen chon loc duoc giong dong nhat ve tam voc, mau long, hien nay khong con giong thuan nua, neu phuc hoi rat ton kem. Co mau long den toan than, co the nang toi 3,2 kg chan co 2-3 hang vay den, duoi dai can doi, thit thom ngon, nhung kho hoi phuc giong vi dan gian con luu hanh thanh ngu “ga den chan tri nuoi chi giong ay” nen it duoc dan ung ho.

Ga Ho, giong ga duoc moi nguoi biet den nhieu qua tranh, anh, phim, ca dao. Duoc yeu men va gin giu nhat hien nay la ga Ho o lang Lac Tho Bac, thi tran Ho, huyen Thuan Thanh, Bac Ninh- vung Kinh Bac noi tieng tai hoa voi nhieu le hoi, va tranh dan gian Dong Ho dac sac, trong do co buc chu be be ga Ho noi tieng.

The gioi ga quy nuoc Nam
Ga Ac
Ga Ho trong co dau cong, minh coc, canh vo trai, da do tuong, mao xuyt, dieu can, chan tron dui dai, long den hoac man chin, ga mai mau long dat tho hoac mau vo qua nhan la ga thuan chung. Ga mai nuoi con vung, san luong trung thap nhung khoe manh, tot khi cho lai - voi ga Ri, ga Mia neu nham muc dich lay thit, vi thit ga Ho chac (do nuoi tha), lon nhanh. Tu nam Quy Dau 1993, “Hoi ga Ho” voi 21 thanh vien duoc khoi phuc nham phat huy truyen thong choi ga xua cua vung Kinh Bac. Vi co ngoai hinh dac trung cho giong gia cam di vao lich su van hoa dan toc, ga Ho duoc Nha nuoc danh cho chinh sach bao ton gen quy voi phuong phap: cat mau gen (giu hang tram nam khong bien doi di truyen) doi hoi ky thuat cao, thiet bi hien dai, va bao ton tai ho gia dinh (khong tuy tien lai tao cac giong khac, tranh phoi, dong huyet de duy tri ga thuan chung).

Xua, nguoi ta chon ga tot qua cac cuoc thi ga dau Xuan nen co phong trao nuoi ga Ho. 8-10/2 Am lich, le hoi thi ga Ho truyen thong duoc duy tri lien tuc 12 nam nay, sau nua the ky gian doan. Con duoc giai nhat phai chiu “trach nhiem” phoi giong cho cac con mai tot de lay giong. Nuoi ga Ho tro thanh mot nguon vui, so thich, net dep van hoa tinh than, giu von quy que cha dat to, no cung dem lai hieu qua kinh te, vi tuy cham nuoi ton kem, nhung giong va trung ban duoc gia cao ga con 20 nghin/con, trung 7.000/qua, ban con lon : 70-75 nghin/can. Hien 300 ga Ho thuan chung bien Lac Tho thanh lang vui, lang ga nuc tieng.

Vi Thuy Linh

GA LOI

Trong cac loai ga rung o nuoc ta, dang chu y co ga Loi thuoc ho Tri. Ga Loi (Lophura) lam mau trang, con trong mau xanh tim co mao xanh tim, long mau trang; con mai mau nau gu; chan do tia, da mat do tham, mo den, thuong co o khu vuc mien Trung tu Ha Tinh den Thua Thien – Hue, tren the gioi khong co. Thang 7/2000, GS Vo Quy, nha dieu hoc da xac dinh mot giong ga Loi la khong giong bat ky loai nao trong giong Lophura: nang 1,1 kg, tum long vong quanh co mau do vang, do duoi dai co 4 long, long dai nhat 35cm, cac long khac mau xanh chi, mao den.

Viet Bao

Chủ đề liên quan

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Phương Tây “sôi sục” vì sự thách thức của Nga

Ngay sau khi Nga cho đoàn xe cứu trợ tiến vào Ukraine mà không cần sự cho phép của Kiev, phương Tây “sôi sục” tức giận, tung ra một loạt những cáo buộc, chỉ trích nhằm vào sự thách thức của Moscow.

Tìm hiểu: Ga Ri, Ga Ho, A Dong, co the noi, the gioi, bao ton, ga loi, Nuoc Nam, duoc nuoi, thuan chung, con, mau, giong, nguoi, vang

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Thế giới gà quý nước Nam

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Thế giới gà quý nước Nam bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin The gioi ga quy nuoc Nam

Nhan xet, hay lien he ve tin The gioi ga quy nuoc Nam co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet The gioi ga quy nuoc Nam de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin Khoa Hoc trong chuyen muc Khoa hoc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin Khoa Hoc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0