Ve dep cua don ca tai tu

Tags: Dong Duong, Di san van hoa phi vat the, Da Co Hoai Lang, nha nghien cuu, cong nhan la, tai tu, nghe thuat, nghe nhan, nam bo, vu khuc, ngau hung, don, ca, nam, cang


Cuoi nam 2013, bo mon nghe thuat Don ca tai tu (DCTT) Nam bo duoc UNESCO cong nhan la Di san van hoa phi vat the cua nhan loai. Day duoc coi la mon qua dac biet mung Xuan Giap Ngo danh cho nhung nguoi yeu thich bo mon nghe thuat nay.

Thu choi ngau hung

Mot buoi sinh hoat don ca tai tu. Anh: Minh Cuong

don ca, tai tu

Tu dau the ky 19, o Nam bo co ban chi co hai loai hinh nghe thuat chinh la tuong va nhac le. Tuong la san khau dien tich, phan am nhac lay trong ken lam chu dao. Con nhac le phuc vu viec hanh le, dap ung nhu cau tam linh, lay nhac cu day keo, bo go lam chu dao.

Den dau the ky 20, nhieu quan vien nha Nguyen vao Nam theo phong trao Can Vuong, da som ket hop am huong nhac Nam bo voi nhac cung dinh Hue tao ra hinh thuc am nhac co truyen moi goi la DCTT. Ve co ban cac nhac cu thuong su dung: don kim, don tranh, don co, don bau, ve sau co su tiep bien cua cay guitare phim lom. Tu day, nhanh chong hinh thanh phong trao “don cay” va phat trien khap Nam bo. Luc bay gio co cac nhac su tieu bieu: Nguyen Quang Dai (Ba Doi) o Long An, Tran Quang Diem o My Tho, Le Binh An o Bac Lieu… Dac biet, nhieu nguoi con biet den nhac su Cao Van Lau voi ban Da co hoai lang – mot ban nhac tu khi ra doi da tro thanh “ong vua” tren san khau cai luong, den nay da ton tai tren 100 nam van giu nguyen gia tri. Khong chi the, ban Da co hoai lang con duoc nhieu the he nghe nhan, nghe si phat huy, phat trien thanh loai hinh nghe thuat dan gian dac sac cua vung Nam bo.

Ban nhac tai tu duoc biet den som nhat o vung dat Nam bo la cua ong Nguyen Tong Trieu (o My Tho, Tien Giang). Ban nhac nay khong chi bieu dien trong nuoc, vao dau nam 1900, tham gia bieu dien tai Hoi cho dau xao o Paris voi ban nhac tai tu noi tieng la “Vu khuc Dong Duong”.

Theo tai lieu moi nhat vua duoc cong bo, ban “Vu khuc Dong Duong” duoc nha nghien cuu Nguyen Le Tuyen (Dai hoc quoc gia Australia) phat hien vao thang 3/ 2013, tai Thu vien quoc gia Phap. Ban “Vu khuc Dong Duong” da duoc nha nghien cuu dan toc hoc, nhac hoc noi tieng nguoi Phap la ong JulienTiersot ky am lai nam 1900, khi no duoc mot ban nhac tai tu cua Viet Nam sang bieu dien tai hoi cho quoc te o Paris voi tu cach dai dien cho van hoa Dong Duong. No duoc the hien lam nhac nen cho mot co dao noi tieng nguoi Phap la Cleo de Merode mua tai san khau hoi cho.

“Khi hay tin nha nghien cuu Nguyen Le Tuyen tim thay ban nhac tai tu co xua nay (“Vu khuc Dong Duong” duoc coi la ban ky am co nhat trong lich su am nhac DCTT VN PV) chung toi that su vui mung, vi nhu vay tu hon 100 nam truoc, the gioi da biet den nhac tai tu cua Viet Nam”, nhac si Huynh Khai xuc dong chia se.

Ngay 11/ 7/ 2013, ban “Vu khuc Dong Duong” da duoc phuc dung va trinh dien tai Hoi nghi am nhac truyen thong quoc te Thuong Hai (Trung Quoc), voi su tham du cua hon 500 nhac si va nha nghien cuu am nhac truyen thong cua nhieu quoc gia tren the gioi.

Theo nghe nhan dan gian Pham Cong Ty, day la mot ban nhac hay va la doi voi nhac tai tu. Vi hau nhu rat it ban nhac tai tu duoc dung de mua. Ban “Vu khuc Dong Duong” toi nghi co the day la tiet muc ngau hung cua ban nhac tai tu ngay xua khi den Phap bieu dien. Phat hien nay voi nhac tai tu lai cang gia tri va thu vi, nghe nhan Ty khang dinh.

Tuy vay, nhung neu co nguoi hoi diem cot yeu nhat cua nghe thuat trinh dien DCTT la gi? Co le ho se nghe cau tra loi khong ngan ngai cua gioi DCTT do la phong cach sang tao va ngau hung trong bieu dien. Khong chi dan ca sao cho dung voi tinh chat, hoi dieu cua bai, nguoi nghe si tai tu con phai biet them that, bien tau ngau hung sao cho bay bong, vi doi voi nhac tai tu, tinh co dinh se lam mat tinh tai tu. Mot not dan duoc them that, to diem dung muc se tro thanh phong cach rieng cua nghe si. Noi rong hon, ngau hung, ung tau vua tao phong cach nhac si, vua la phong cach cua the loai nhac tai tu. Nhung neu them that, to diem de cho cau nhac co nhieu chu dan, de cho “ram dam” hay xom tu thi khong phai phong cach tai tu, boi moi cau nhac, moi chu dan, moi net nhan nha, luyen lay… cang lao luyen trong nghe choi thi tieng dan cang tinh te, sang trong, dac sac, dam da…

Cung xin nhac lai, vao nhung nam 1930, DCTT duoc cac hang san xuat dia nhua trong va ngoai nuoc nhu: Viet Hai, Hong Hoa, BeKa… thu va phat hanh o mien Nam. Nhung danh ca, danh cam duoc nhieu nguoi biet den cung nho vao cach pho bien nay. Nhung bai ban luc ay khong chi gom 20 bai to ma con co mot so ban vong co (nhip 8, nhip 16…). Nhac gioi thuong nhac den bang Nam Binh I & II do nhac su Vinh Bao bien tap va dien tau. Day chinh la may man cho hau the vi con giu duoc tieng don tai hoa, ngau hung cua nhieu the he nghe si, nhac si tai tu lung danh. Noi tieng trong lang dia nhua khi ay co Chin Ky (Nguyen Van Ky), Tu Nghi (Pham Van Nghi), Bay Ham (Truong Van De), Sau Quy (Nguyen The Quy)…Ve ca co cac nghe si Nam Nghia, Hong Chau, Tam Thua, Ut Tra On, Bay Cao, Sau Thoang, Hai Da, Nam Can Tho, Bach Hue…

Don ca tai tu vao xuan

Theo soan gia Ngo Hong Khanh, DCTT la cuoc choi day phong luu va tao nha. Don cang hay thi tieng ca cang rung cam. Khi hai cai tam hon cang hoa quyen nhau thi nguoi nghe khong muon roi.

Gio day, trong nhip song cong nghiep, ban ron, bon be hoi ha, may ai con yen long de tha hon vao cuoc choi voi khuc nhac, loi ca suot sang, thau dem. De roi nhung tieng ho o diu dat menh mong dang chim dan vao nhung am thanh hon loan cua thi thanh.

Cung may, khong giong nhu nhieu nguoi lau nay van nghi, DCTT chi la san pham cua vung que song nuoc miet vuon. Gio day, co dip nhin lai, nhieu nguoi giat minh khi thay DCTT dang thinh hanh, no ro ngay giua nhung thanh pho cong nghiep. Mot thong ke moi day cho biet, TP.HCM co 97 CLB, nhom voi hon 1.000 nghe nhan, tai tu duoc danh gia la co nang luc hoat dong nghe thuat; Binh Duong co 59 CLB, nhom DCTT voi khoang 800 nghe nhan, tai tu, sinh hoat dinh ky it nhat 1 lan/ thang…

Mot nghe nhan chia se: DCTT la “cai su choi”, la tri am mo dieu. Nhung do doi song kinh te cang luc kho khan, mot ngay don o khu du lich duoc 200.000 – 300.000 dong, trong khi don cho CLB duoc boi duong nhieu nhat 100.000 dong. Day la dieu ma nhung nguoi co trach nhiem bao ton DCTT khong the lam ngo. Mot chinh sach thoa dang ve vat chat va tinh than cho cac bac thay, nghe nhan lam cong viec truyen day nham ghi nhan cong lao cua ho trong boi canh hien nay la can thiet. Boi, cac bac thay ten tuoi ve DCTT hien nay da phan da lon tuoi, trong khi lop nghe nhan ke tuc khong nhieu. Vi vay van de bao ton, phat huy gia tri di san nay can duoc nhin nhan o quy mo cap nha nuoc. Tu do moi co the huy dong su tham gia cua nhieu cap, nhieu nganh, tren co so khuyen khich cac dia phuong mo lop day DCTT cho nguoi mo dieu, nhat la gioi tre. Trong boi canh bo mon nghe thuat DCTT vua moi duoc UNESCO vinh danh, thi, trach nhiem cua nhung nguoi trong cuoc la phai lam sao nuoi duong DCTT giong nhu mot mach nuoc ngam, len loi, lan toa ngay cang sau rong trong doi song cong dong.

Truoc them nam moi, mot tin vui tu Bo VHTTDL cho biet da dong thuan giao cho So VHTTDL TP.HCM dang cai to chuc le don nhan bang Di san van hoa phi vat the cua nhan loai bo mon nghe thuat DCTT, du kien vao dau thang 2/2014. Va 2 thang sau do, mot Festival DCTT mang tam quoc gia duoc to chuc lan dau tien tai Bac Lieu, chinh noi ay, gan 100 nam truoc nghe nhan Cao Van Lau da viet bai Da co hoai lang di vao bat tu.

Minh CuongTheo Bao Du lich

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook
Tìm hiểu: Dong Duong, Di san van hoa phi vat the, Da Co Hoai Lang, nha nghien cuu, cong nhan la, tai tu, nghe thuat, nghe nhan, nam bo, vu khuc, ngau hung, don, ca, nam, cang

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Vẻ đẹp của đờn ca tài tử

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Vẻ đẹp của đờn ca tài tử bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Ve dep cua don ca tai tu

Nhan xet, hay lien he ve tin Ve dep cua don ca tai tu co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Ve dep cua don ca tai tu de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin xa hoi trong chuyen muc Xa hoi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin xa hoi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0