To trinh cua Chinh phu ve ket qua dam phan gia nhap WTO

Xin tran trong gioi thieu cung ban doc toan van To trinh cua Chinh phu ve ket qua dam phan gia nhap WTO cua Viet Nam.

 

TO TRINH

Ve ket qua dam phan gia nhap To chuc Thuong mai the gioi va phe chuan Nghi dinh thu gia nhap Hiep dinh thanh lap To chuc Thuong mai the gioi

_______________

 

Kinh gui: Chu tich nuoc

Sau gan 12 nam dam phan, ngay 07 thang 11 nam 2006 vua qua, tai Phien hop dac biet cua Dai hoi dong To chuc Thuong mai The gioi (WTO), Viet Nam da chinh thuc duoc ket nap vao WTO.

Can cu Luat Ky ket, gia nhap va thuc hien dieu uoc quoc te nam 2005, Chinh phu trinh Chu tich nuoc ket qua dam phan gia nhap WTO va kien nghi phe chuan Nghi dinh thu gia nhap Hiep dinh thanh lap WTO nhu sau:

Phan thu nhat

 WTO VA TIEN TRINH DAM PHAN GIA NHAP WTO CUA VIET NAM

I. Gioi thieu chung ve WTO

WTO la to chuc thuong mai quy mo toan cau, hien co 149 Thanh vien, duoc thanh lap vao ngay 01 thang 01 nam 1995. Tien than cua to chuc nay la Hiep dinh chung ve thue quan va thuong mai (GATT), duoc 23 quoc gia ky ket vao nam 1947 nham tang cuong giao luu thuong mai giua cac quoc gia thong qua viec cat giam cac hang rao bao ho o moi nuoc thanh vien.

Trong lich su gan 50 nam cua minh, GATT da to chuc duoc 8 vong dam phan da phuong ve thuong mai. Vong thu 8, thuong duoc goi la Vong dam phan Uruguay, dien ra tu nam 1986 den nam 1994, da hoan tat qua trinh cai to GATT de lap ra mot dinh che thuong mai toan cau moi co ten la To chuc Thuong mai the gioi, goi tat la WTO. 

GATT chi la mot hiep dinh thuong mai da phuong, khong phai la mot to chuc. Trong khi do, WTO la mot to chuc hoan chinh, bao gom cac co quan co tham quyen nhu Hoi nghi Bo truong, Dai hoi dong, cac Uy ban chuc nang va Co quan giai quyet tranh chap. Giup viec cho cac co quan nay la Ban Thu ky voi hon 600 nhan vien, dung dau la Tong thu ky. Tru so WTO dat tai  Gio-ne-vo, Thuy Sy. Cac thanh vien tham gia vao hoat dong cua WTO thong qua phai doan dai dien. Cac quyet dinh quan trong nhat cua WTO duoc thong qua tai Hoi nghi Bo truong (hop it nhat 2 nam mot lan) hoac tai cac cuoc hop cua Dai hoi dong (cap dai su, hop thuong xuyen tai Gio-ne-vo). Moi thanh vien co mot phieu bieu quyet, khong phu thuoc vao tiem luc kinh te hay muc nien liem dong gop.

WTO co nhung chuc nang co ban sau day:

- Quan ly, giam sat va tao dieu kien thuan loi cho viec thuc thi cac hiep dinh cua WTO. Truoc khi WTO duoc thanh lap, chi ton tai duy nhat mot hiep dinh da phuong la GATT va hiep dinh nay chi dieu chinh thuong mai hang hoa. WTO, nguoc lai, co ca mot he thong hiep dinh da phuong (bat buoc) va hiep dinh nhieu ben (khong bat buoc) voi pham vi dieu chinh duoc mo rong sang ca cac linh vuc khac nhu thuong mai dich vu, cac bien phap ve dau tu lien quan den thuong mai va cac khia canh lien quan den thuong mai cua quyen so huu tri tue.

- Thuc day tu do hoa thuong mai thong qua cac cuoc dam phan da phuong ve tu do hoa thuong mai. Nam 2001, vong dam phan dau tien cua WTO duoc phat dong voi ten goi la Nghi trinh Phat trien Do-ha, hay Vong Do-ha. Vong dam phan nay cho toi nay van chua ket thuc.

- Giai quyet tranh chap thuong mai giua cac Thanh vien theo cac quy tac, trinh tu, thu tuc do WTO quy dinh. Day la buoc phat trien moi so voi GATT, co y nghia het suc quan trong trong viec bao dam tuan thu cac luat le cua WTO cung nhu su binh dang giua cac thanh vien.

- Cung cap ho tro ky thuat cho cac nuoc dang phat trien thong qua cac chuong trinh tu van, dao tao nguon nhan luc; hop tac voi cac to chuc quoc te khac.  

Cac nguyen tac co ban cua WTO la:

- Khong phan biet doi xu: la nguyen tac quan trong nhat cua WTO, the hien qua hai che do la doi xu toi hue quoc (MFN) va doi xu quoc gia (NT). Doi xu MFN quy dinh mot thanh vien phai doi xu binh dang voi tat ca cac thanh vien khac. Doi xu NT quy dinh phai danh cho hang hoa, dich vu va doanh nghiep nuoc ngoai su doi xu binh dang nhu danh cho hang hoa, dich vu va doanh nghiep trong nuoc. WTO cho phep co ngoai le ve doi xu MFN va NT nhung phai theo dung quy dinh cua WTO.

- Thuc day thuong mai quoc te doi voi hang hoa va dich vu thong qua dam phan do bo rao can giua cac quoc gia: bao gom cat giam thue nhap khau, loai bo cac bien phap phi thue, xu ly cac hanh vi gay lech lac thuong mai nhu tro cap, pha gia .v.v..

- Minh bach hoa: bao gom minh bach ve chinh sach va minh bach ve tiep can thi truong. Minh bach ve chinh sach yeu cau moi quy dinh co lien quan den thuong mai cua mot thanh vien phai duoc cong bo cong khai, de tiep can, phu hop voi luat le cua WTO va ap dung thong nhat tren toan lanh tho. Dong thoi, phai danh co hoi thoa dang cho cac ben co lien quan duoc gop y trong qua trinh lap quy. Minh bach ve tiep can thi truong yeu cau cac Thanh vien no luc rang buoc muc tran cho thue nhap khau va dua ra cac cam ket ro rang ve mo cua thi truong dich vu, giup cho cac doanh nghiep co the du bao va hoach dinh chien luoc kinh doanh.

He thong van kien phap ly cua WTO bao gom:

1. Hiep dinh thanh lap WTO, thuong goi tat la Hiep dinh WTO;

2. Hiep dinh chung ve thue quan va thuong mai (GATT), chuyen dieu chinh thuong mai hang hoa;

3. Cac hiep dinh phu tro cho GATT (nhu Hiep dinh Nong nghiep, Hiep dinh ve hang rao ky thuat doi voi thuong mai, Hiep dinh ve cac bien phap dau tu lien quan den thuong mai, Hiep dinh ve xac dinh tri gia hai quan v..v.);

4. Hiep dinh chung ve thuong mai dich vu (GATS), chuyen dieu chinh thuong mai dich vu;

5. Hiep dinh ve cac khia canh lien quan den thuong mai cua quyen so huu tri tue (TRIPs);

6. Thoa thuan ve quy tac va thu tuc giai quyet tranh chap;

7. Co che ra soat chinh sach thuong mai;

8. Cac hiep dinh thuong mai nhieu ben (Hiep dinh ve mua ban may bay dan dung, Hiep dinh ve mua sam chinh phu). 

Cac van kien tu 1 den 7 duoc goi la cac van kien da phuong, mang tinh bat buoc, cac thanh vien phai cam ket tuan thu theo nguyen tac “chap nhan ca goi”. Voi cac hiep dinh nhieu ben khong mang tinh bat buoc, cac thanh vien duoc khuyen khich tham gia tren co so tu nguyen. Tuy nhien, cac thanh vien moi gia nhap tu nam 1995 deu phai tham gia cac hiep dinh nay, chi it la cung phai dam phan va dua ra cam ket nao do.

II. DAM PHAN GIA NHAP WTO

De gia nhap nhieu to chuc quoc te, ben xin gia nhap chi can chap nhan Hien chuong, Dieu le hay cac van kien phap ly cua to chuc do la du. WTO khong lam theo cach nay ma yeu cau cac nuoc va vung lanh tho xin gia nhap phai dam phan voi moi thanh vien co quan tam. Trong thoi gian qua, cung dam phan gia nhap nhu Viet Nam con co khoang 30 nuoc nua, mot nua trong so do la cac nen kinh te chuyen doi.

Dam phan gia nhap WTO bao gom 4 giai doan:

1. Giai doan lam ro chinh sach: kem theo don xin gia nhap, nuoc xin gia nhap phai de trinh Bi vong luc mo ta hien trang chinh sach thuong mai. Mot Ban cong tac se duoc thanh lap, bao gom cac thanh vien quan tam dam phan voi nuoc xin gia nhap. Nuoc xin gia nhap co nghia vu tra loi bang van ban cac cau hoi cua cac thanh vien Ban cong tac de lam ro chinh sach kinh te - thuong mai. Cac cau hoi va tra loi nay se la du lieu de Ban thu ky tong hop xay dung Bao cao cua Ban cong tac sau nay.

2. Giai doan dam phan: Dam phan thuc chat chi bat dau sau khi da co buoc tien dang ke trong viec lam ro chinh sach, bao gom dam phan da phuong va dam phan song phuong. Dam phan da phuong la dam phan voi ca Ban cong tac ve viec tuan thu cac hiep dinh da phuong cua WTO, theo do, nuoc xin gia nhap phai dua ra cac cam ket ve viec thuc thi cac hiep dinh, lo trinh dieu chinh phap luat va hinh thanh cac co che, dinh che can thiet cho viec thuc thi cam ket. Dam phan song phuong la dam phan ve mo cua thi truong hang hoa va dich vu voi tung thanh vien quan tam, nham giai quyet cac quyen loi thuong mai rieng. Khi ket thuc dam phan song phuong, cac thoa thuan rieng se duoc tong hop lai theo nguyen tac “chi lay cam ket tot nhat” va moi thanh vien WTO deu duoc huong cac cam ket “tot nhat” nay theo nguyen tac MFN.

3. Giai doan hoan tat van kien gia nhap: Tren co so ket qua dam phan da phuong va song phuong, Ban cong tac se tong hop va hoan tat bo van kien gia nhap, bao gom cac tai lieu chinh (i) Bao cao cua Ban cong tac; (ii) Bieu cam ket ve mo cua thi truong hang hoa; (iii) Bieu cam ket ve mo cua thi truong dich vu; va (iv) du thao Nghi dinh thu gia nhap. Sau khi thong qua cac van kien nay, Ban cong tac hoan thanh nhiem vu cua minh.

4. Giai doan phe chuan: bo van kien gia nhap se duoc trinh len Hoi nghi Bo truong hoac Dai hoi dong thong qua. Theo quy dinh cua Hiep dinh WTO, Hoi nghi Bo truong va Dai hoi dong se thong qua van kien gia nhap khi co it nhat la 2/3 so thanh vien tan thanh. Tuy nhien, tren thuc te, cac nuoc chi co the gia nhap khi khong co bat cu thanh vien nao phan doi. Sau khi bo van kien duoc thong qua, nuoc xin gia nhap se tien hanh thu tuc phe chuan trong nuoc. 30 ngay sau khi Ban Thu ky WTO nhan duoc thong bao cua nuoc xin gia nhap ve viec da hoan tat thu tuc phe chuan, nuoc do moi chinh thuc tro thanh thanh vien cua WTO^[1].   

Phuong thuc “gia nhap bang dam phan” dat nuoc xin gia nhap vao the bat loi boi vi:

- Dam phan gia nhap la dam phan mot chieu. Moi thanh vien deu co quyen doi hoi trong khi nuoc xin gia nhap khong co quyen do, chi hoac la chap nhan, hoac la kien tri thuyet phuc cac thanh vien giam bot yeu cau. Kieu dam phan nay dan den 2 he qua. Mot la, qua trinh dam phan thuong bi keo dai. Hai la, nuoc xin gia nhap nhieu khi phai chap nhan nhung yeu cau vuot ra ngoai chuan muc cua WTO, thuong duoc goi la yeu cau (hoac cam ket) WTO cong. Tong hoa cac cam ket WTO cong da tao ra mot kieu phan biet doi xu ngay trong long WTO ma nhieu nguoi goi la “he thong tieu chuan kep”. 

- Dam phan mot chieu con lam nay sinh xu the ep nuoc gia nhap sau phai cam ket it nhat la bang, trong nhieu truong hop la sau va rong hon nuoc gia nhap truoc. Tieu chuan gia nhap, vi vay, duoc nang dan.

- Trong mot so truong hop, dam phan co the bi anh huong boi cac toan tinh chinh tri hoac phi thuong mai khac khien nuoc xin gia nhap rat kho dinh huong hoac xu ly. 

Dam phan gia nhap va cac he qua cua no, nhu da trinh bay tren, la mot thuc te ma moi nuoc xin gia nhap deu phai chap nhan, ke ca nhung quoc gia duoc coi la cham phat trien, le ra phai duoc huong su doi xu dac biet va khac biet theo quy dinh cua WTO.

Dam phan gia nhap cua Viet Nam, ben canh nhung kho khan va bat loi chung nhu da trinh bay tren, con chiu anh huong cua mot so yeu to bat loi khac sau day:

- Ta dam phan khi da co Hiep dinh thuong mai song phuong voi Hoa Ky (BTA). Trong BTA, ta da co nhung cam ket co y nghia ve mo cua thi truong, dac biet la dich vu. Theo nguyen tac MFN, khi ta vao WTO, moi thanh vien WTO se duoc huong cac cam ket trong BTA. Vi ly do do, trong dam phan song phuong, cac thanh vien deu yeu cau ta phai lay BTA lam khoi diem de dam phan. Tren thuc te, ta chi co the gia nhap WTO khi chap nhan cam ket o muc BTA cong, khong the bang BTA va cang khong the thap hon BTA.

- Ta dam phan vao thoi diem dang dien ra Vong Do-ha. Cac y tuong moi ve tu do hoa thuong mai, cac yeu cau sau hon ve mo cua thi truong, vi vay, deu duoc dat len ban dam phan. Trong khi do, the “mac ca” cua ta lai yeu hon mot so nuoc khac boi thi truong cua ta tuy co tiem nang nhung tren thuc te van con kha nho. Mot nhuong bo nao do doi voi ta co the la rat lon nhung voi doi tac co the la chua du.  

- Cac cam ket WTO cong co the da lam mot so thanh vien gia nhap truoc ta gap kho khan trong viec thuc thi cam ket. Xuat phat tu day, de “chac an”, mot so thanh vien khong chi yeu cau ta dua ra cam ket ma con muon thay cam ket do da duoc thuc thi tren thuc te, tu truoc ngay ta vao WTO.

Voi toan bo nhung yeu to bat loi tren, ta da phai rat co gang moi tiem can duoc su can doi giua yeu cau cua cac doi tac va kha nang mo cua thi truong thuc te cua ta.

III. MOI LIEN HE GIUA WTO VOI TIEN TRINH DOI MOI VA HOI NHAP KINH TE QUOC TE CUA VIET NAM

Dai hoi lan thu VIII cua Dang da xac dinh nhiem vu "Mo rong quan he doi ngoai, chu dong tham gia cac to chuc quoc te va khu vuc, cung co va nang cao vi the nuoc ta tren truong quoc te". Dai hoi lan thu IX va lan thu X khang dinh chu truong "Chu dong hoi nhap kinh te quoc te de phat trien nhanh, co hieu qua va ben vung".

Thuc hien duong loi, chu truong cua Dang, trong nhung nam doi moi vua qua, nuoc ta da day manh qua trinh hoi nhap kinh te quoc te. Theo do, da mo rong manh me quan he kinh te song phuong va da phuong; phat trien quan he dau tu voi nhieu nuoc va vung lanh tho; binh thuong hoa quan he voi cac to chuc tai chinh - tien te quoc te nhu Ngan hang the gioi (WB), Quy tien te quoc te (IMF), Ngan hang phat trien chau A (ADB); gia nhap Hiep hoi cac nuoc Dong Nam A (ASEAN), Khu vuc mau dich tu do ASEAN (AFTA), Khu vuc mau dich tu do ASEAN - Trung Quoc, Khu vuc mau dich tu do ASEAN - Han Quoc va dang cung ASEAN dam phan khu vuc mau dich tu do voi mot so quoc gia khac nhu Uc, Niu Dilan, An Do, Lien minh chau Au, v..v; tham gia sang lap dien dan A - Au (ASEM); gia nhap Dien dan hop tac kinh te chau A - Thai Binh Duong (APEC). Nuoc ta cung da ky Hiep dinh khung ve hop tac kinh te va Hiep dinh ve mo cua thi truong voi Lien minh chau Au (EU) va Hiep dinh thuong mai song phuong voi Hoa Ky (BTA) theo chuan muc cua WTO.

Thuc tien nhung nam qua chi ro: tren co so nhung thanh tuu cua cong cuoc doi moi kinh te theo co che thi truong dinh huong xa hoi chu nghia, viec mo cua thi truong va hoi nhap khu vuc da mang lai nhung ket qua rat dang khich le. Kim ngach xuat khau tang nhanh, kinh te tang truong voi toc do cao, nang luc canh tranh cua san pham va doanh nghiep nuoc ta duoc cai thien dang ke. Co the noi tien trinh hop tac song phuong va hoi nhap khu vuc nhu tren la buoc chuan bi quan trong de nen kinh te nuoc ta co the hoi nhap sau hon vao nen kinh te the gioi dang duoc toan cau hoa mot cach sau sac. Vi vay, viec nop don va sau do la dam phan de gia nhap WTO la buoc di tiep theo khach quan cua ca tien trinh doi moi va chu dong hoi nhap kinh te quoc te. WTO chi la mot trong nhung diem den cua qua trinh doi moi lau dai, lien tuc, vi muc tieu dan giau, nuoc manh, xa hoi cong bang, dan chu, van minh. Ta chu dong gia nhap WTO vi nhan thay cac quy dinh co ban cua to chuc nay la cung chieu voi cong cuoc doi moi cua ta va viec gia nhap WTO co the giup ta phat trien nhanh, co hieu qua va ben vung hon.    

IV. SU CAN THIET, CO HOI VA THACH THUC CUA VIEC GIA NHAP WTO

Gia nhap WTO la tham gia sau hon vao tien trinh toan cau hoa kinh te. Tien trinh nay co nhung mat thuan. No giup cac nuoc tan dung duoc loi the so sanh cua minh. Tang truong kinh te, vi vay, tro nen on dinh va ben vung hon. Suc canh tranh cua hang hoa, dich vu va phuc loi chung cua toan xa hoi duoc nang cao nho nguon luc duoc phan bo mot cach co hieu qua hon. Qua trinh nay cung tao ra co hoi rat lon cho cac nuoc dang phat trien day manh cong nghiep hoa va tham gia co hieu qua hon vao phan cong lao dong quoc te. Tuy nhien, ben canh mat thuan, toan cau hoa kinh te cung co nhung mat nghich. Truoc het, toan cau hoa co kha nang dan toi su le thuoc ngay cang tang cua cac nuoc, dac biet la cac nuoc dang phat trien, vao cac thanh to co do on dinh kem cua kinh te toan cau nhu luong von dau tu va thi truong tai chinh. Ben canh do, toan cau hoa tuy co kha nang lam tong san pham xa hoi tang len nhung cung tiem an kha nang lam gia tang hon nua khoang cach phat trien giua nuoc giau voi nuoc ngheo cung nhu giua cac vung va cac tang lop xa hoi trong pham vi quoc gia. Cuoi cung, tu do hoa thuong mai, noi dung dau tien va cot loi cua toan cau hoa kinh te, thuong co anh huong tieu cuc toi mot bo phan cua san xuat trong nuoc, gay ra nhung van de kinh te va xa hoi phuc tap.

Vi nhung mat thuan, the gioi co GATT, WTO va Nghi trinh Phat trien Do-ha. Vi nhung mat nghich, the gioi co bieu tinh chong toan cau hoa, co that bai cua hoi nghi Xi-at-ton va hoi nghi Can-cun. Tuy nhien, bat chap cac dich dac, tien trinh toan cau hoa kinh te van tien ve phia truoc theo ca chieu rong lan chieu sau boi loi ich cua toan cau hoa kinh te la rat kho phu nhan.

Chung ta nhan thuc duoc thuc tien do khi lam don va sau do la dam phan de gia nhap WTO.

Nho thuc hien duong loi doi moi va tung buoc chu dong hoi nhap vao kinh te khu vuc va kinh te the gioi, nen kinh te nuoc ta co nhung thay doi rat tich cuc. Da hinh thanh mot buoc quan trong the che kinh te thi truong dinh huong XHCN; toc do tang truong kinh te luon dat muc cao; chat luong tang truong duoc cai thien, nang luc canh tranh duoc nang cao mot buoc; co cau kinh te co su chuyen dich tich cuc; thi truong xuat khau duoc mo rong, kim ngach xuat khau tang truong lien tuc va dat xap xi 40 ty USD trong nam 2006; von dau tu truc tiep nuoc ngoai dat tren 55 ty USD va tang cao trong nam 2006. Viec lam duoc tao ra ngay cang nhieu, cong cuoc xoa doi giam ngheo thu duoc nhung thanh tuu quan trong.

Gia nhap WTO, ta se co co hoi lon de duy tri va nang cao cac thanh tuu do boi vi:

- Gia nhap WTO se la mot tin hieu rat manh ve quyet tam doi moi cua ta, qua do gop phan thuc day dau tu trong nuoc va thu hut dau tu nuoc ngoai, tao them nang luc san xuat moi va di doi voi do la nang luc xuat khau moi. Day la co hoi co y nghia nhat khi ta la thanh vien WTO va la yeu to thuc day chuyen dich co cau kinh te, chuyen dich co cau lao dong, thuc day tap trung kinh te voi toc do cao (tinh den nam 2006, dau tu nuoc ngoai chiem den 37% gia tri san luong cong nghiep, tren 55% tong kim ngach xuat khau va 15,5% GDP, thu hut 1 trieu lao dong lam viec truc tiep). Ngoai ra, gia nhap WTO va viec thuc hien yeu cau minh bach hoa, cong khai hoa trong viec tiep can moi co che quan ly va chinh sach quan ly cung la dieu kien tao ra moi truong cong khai, binh dang, la tien de cua cua chong tham nhung va la dieu kien de phat huy vai tro giam sat cua nhan dan.

- Gia nhap WTO, hang hoa va dich vu cua ta se duoc huong su doi xu binh dang khi tiep can thi truong cua tat ca cac thanh vien WTO, chi it la cung binh dang theo cac chuan muc cua WTO. Han ngach det may se duoc xoa bo, nganh det may se co co hoi de phat trien. Voi mot so mat hang khac ma cac thanh vien WTO dang duy tri han ngach thue quan, ta se co co hoi tham gia vao qua trinh phan bo han ngach khi tro thanh thanh vien cua to chuc nay.   

- Gia nhap WTO, ta se co co hoi su dung co che giai quyet tranh chap cua WTO de dau tranh binh dang voi cac doi tac thuong mai lon, han che duoc viec su dung cac bien phap phan biet doi xu, trai quy dinh cua WTO doi voi hang hoa va dich vu xuat khau cua ta.

- Cuoi cung, gia nhap WTO, ta se co co hoi nang cao vai tro va vi the cua minh tren truong quoc te, tham gia binh dang vao viec hoach dinh cac dinh che thuong mai toan cau va nang dan kha nang bao ve quyen loi thuong mai cua ta, tao dieu kien cho ta trien khai co hieu qua duong loi doi ngoai theo nguyen tac “Viet Nam muon la ban, la doi tac tin cay cua cac nuoc trong cong dong quoc te vi hoa binh, hop tac va phat trien”.  

Tuy nhien, ben canh co hoi, viec gia nhap WTO cung dat ra mot so thach thuc to lon. Do la:

- Moi truong kinh doanh se tro nen canh tranh hon, gay suc ep khong nho doi voi nhieu doanh nghiep, nhat la nhung doanh nghiep da quen voi su tro giup cua Nha nuoc.

- Suc ep ve chuyen dich co cau va bo tri lai nguon luc co the se lon hon va gap gap hon. Qua trinh nay tiem an nhieu rui ro, trong do co ca nhung rui ro ve mat xa hoi. Thach thuc o day la de ra duoc nhung chinh sach dung dan nham tang cuong tinh nang dong va kha nang thich ung nhanh cua toan bo nen kinh te, cung co va tang cuong cac giai phap an sinh xa hoi de khac phuc nhung kho khan ngan han, tao dung duoc moi truong de qua trinh chuyen dich co cau va bo tri lai nguon luc dien ra hop ly hon, voi chi phi thap hon va do do, hieu qua hon.

- Cac quy dinh toan dien cua WTO se dat ra nhung yeu cau het suc cap bach cho viec bo sung va hoan thien the che. Truoc het la phai lien tuc hoan thien cac quy dinh ve canh tranh de bao dam mot moi truong canh tranh lanh manh va cong bang. Sau do, phai lien tuc hoan thien moi truong kinh doanh de phat huy moi nguon luc trong nuoc, thu hut dau tu nuoc ngoai, thuc day tinh nang dong va kha nang thich ung nhanh, nhung yeu to quan trong quyet dinh su thanh bai cua hoi nhap kinh te quoc te. 

- Yeu cau cao ve minh bach hoa va cong khai hoa cua WTO se dat ra thach thuc lon cho nen hanh chinh quoc gia. Nen hanh chinh quoc gia se phai thay doi theo huong cong khai hon, minh bach hon va hieu qua hon. Do phai la mot nen hanh chinh vi quyen loi chinh dang cua moi cong dan va doanh nghiep, lay cong dan va doanh nghiep lam trong tam phuc vu, khac phuc toan bo cac bieu hien tri tre, tho o va vo trach nhiem. Neu khong tao ra duoc mot nen hanh chinh nhu vay, se khong the tan dung duoc cac co hoi do hoi nhap kinh te noi chung va viec gia nhap WTO noi rieng dem lai.   

- De tan dung duoc cac co hoi do viec gia nhap WTO dem lai, ben canh quyet tam ve mat chu truong, can phai co mot doi ngu can bo quan ly nha nuoc tu trung uong den dia phuong, co so va mot doi ngu doanh nhan du manh. Doi ngu nhung nguoi hoat dong tren linh vuc doi ngoai va hoi nhap kinh te quoc te phai duoc tang cuong. Day cung la mot thach thuc to lon doi voi ta do phan dong can bo cua ta con bi han che ve kinh nghiem dieu hanh mot nen kinh te mo, co su tham gia cua yeu to nuoc ngoai. Neu khong co su chuan bi phu hop, thach thuc nay se chuyen thanh nhung kho khan dai han rat kho khac phuc.

Tom lai, gia nhap WTO va hoi nhap sau hon vao kinh te toan cau se dem lai ca co hoi lan thach thuc nhung de mo rong thi truong, tranh thu them von, cong nghe, kien thuc quan ly de day manh cong nghiep hoa, hien dai hoa theo dinh huong XHCN, thuc hien dan giau, nuoc manh, xa hoi cong bang, dan chu, van minh, thuc hien thang loi nhung nhiem vu neu ra trong Chien luoc phat trien kinh te - xa hoi 2001 - 2010, tren tinh than chu dong nam bat co hoi va vuot qua thach thuc, ta da quyet dinh dam phan de gia nhap WTO.

V. CAC NGUYEN TAC CHI DAO DAM PHAN

Nhan thuc duoc co hoi va thach thuc cua viec gia nhap WTO cung nhu thuan loi va kho khan cua qua trinh dam phan, ngay tu nhung ngay dau buoc vao dam phan thuc chat, Chinh phu da chi dao Doan dam phan quan triet nhung phuong cham sau day:

1. Thuc hien nhat quan chu truong "chu dong hoi nhap kinh te quoc te theo tinh than phat huy toi da noi luc, nang cao hieu qua hop tac quoc te, bao dam doc lap, tu chu va dinh huong xa hoi chu nghia".

2. Chap thuan cac quy dinh chung doi voi cac thanh vien WTO song can tranh thu nhung uu dai danh cho cac nuoc dang phat trien co trinh do thap va dang chuyen doi sang co che thi truong o muc toi da ve muc do cam ket cung nhu thoi han thuc hien. Dong thoi, co gang tan dung vi the moi cua nuoc ta tren truong quoc te co duoc nho thang loi cua su nghiep doi moi.

3. Tranh thu thoi gian som gia nhap WTO vi loi ich cua ta song voi nhung buoc di vung chac, gan ket qua trinh dam phan voi su chuan bi o trong nuoc ve luat phap, co che chinh sach va nhat la sap xep doanh nghiep Nha nuoc va nang cao kha nang canh tranh. Tranh dot bien ve thu ngan sach; co gang duy tri muc do bao ho thich hop, voi thoi han hop ly doi voi mot so nganh hang het suc can thiet, co y nghia chien luoc va nhay cam ve mat xa hoi.

4. Thuc hien nhat quan chinh sach da dang hoa, da phuong hoa; ket hop hai hoa cac nghia vu va quyen loi cua ta trong tien trinh hoi nhap khu vuc va quoc te.

Nhung nguyen tac nay la co so de hinh thanh phuong phap dam phan vung chac. Tren ban dam phan, ta thuc hien phuong cham kien tri, kien quyet nhung cung rat thuc te va linh hoat. Nho vay, trong thoi gian chua toi 3 nam ke tu khi buoc vao dam phan thuc chat, ta da ket thuc duoc toan dien dam phan voi ket qua, theo danh gia cua Chinh phu, la tuong doi phu hop voi trinh do phat trien cua ta.

VI. TOM TAT TIEN TRINH DAM PHAN CUA VIET NAM

Thang 7 nam 1994, Viet Nam duoc cong nhan la quan sat vien cua GATT. Trong ngay lam viec dau tien cua minh, 04 thang 01 nam 1995, WTO tiep nhan don xin gia nhap cua Viet Nam. Ngay 31 thang 01 nam 1995, Ban Cong tac ve viec Viet Nam gia nhap WTO duoc thanh lap.

Thoi gian dau, dam phan tien trien rat kho khan vi muc do “mo” cua nen kinh te con thap, bao ho con cao, co che quan ly con chiu nhieu anh huong cua thoi bao cap, phuc tap, cong kenh, nhieu cho khong tuong thich voi chuan muc cua WTO. Qua trinh minh bach hoa chinh sach, vi vay, bi keo dai; dam phan song phuong cham di vao thuc chat. Ben canh do, ta con co kho khan ve nguon luc, thieu chuyen gia ve dam phan thuong mai trong khi cac van de WTO lai la nhung van de moi, phuc tap. Dam phan chi thuc su duoc day manh trong 3 nam cuoi, khi ta da co su chuyen bien manh ve nhan thuc cua xa hoi doi voi hoi nhap kinh te quoc te can cu tren cac thanh tuu phat trien kinh te-xa hoi, khi doi ngu dam phan dan duoc kien toan, nang luc xay dung phap luat duoc nang cao.

1. Dam phan da phuong:

Phien hop dau tien cua Ban cong tac duoc to chuc vao thang 7/1998. Toi Phien 7 (thang 12/2003), Ban cong tac ghi nhan Viet Nam da hoan thanh co ban qua trinh minh bach hoa va thong nhat giao Ban Thu ky du thao tai lieu Nhung yeu to co ban cua Bao cao cua Ban cong tac. Phien 9 (thang 12 nam 2004) danh dau mot moc quan trong trong tien trinh dam phan da phuong. Tai phien nay, ta chinh thuc cam ket se tuan thu ve co ban toan bo cac hiep dinh cua WTO ngay tu thoi diem gia nhap va dong y day nhanh tien do xay dung phap luat de thuc thi cac cam ket. Tren co so do, Ban cong tac bat dau xem xet Du thao ban dau cua Bao cao gia nhap. 

Trong 2 nam 2005 va 2006, tren co so cac cam ket mang tinh xay dung cua ta va duoc su ho tro cua ket qua dam phan song phuong, Ban cong tac da tien hanh them 4 phien hop chinh thuc va mot so phien khong chinh thuc de hoan tat Bao cao gia nhap. Toi Phien 13 (9  - 13 thang 10 nam 2006), ta va cac doi tac thoa thuan duoc cac chi tiet cuoi cung cua ban Bao cao. Tai Phien 14 (26 thang 10 nam 2006), phien cuoi cung, Ban cong tac da thong qua toan bo cac van kien gia nhap cua Viet Nam de trinh len Dai hoi dong WTO xem xet.

Trong qua trinh dam phan da phuong, ta da phai tra loi 3516 cau hoi cua cac doi tac. Hang nghin trang tai lieu da duoc de trinh len Ban cong tac de lam ro ve chinh sach thuong mai cua Viet Nam. 

2. Dam phan song phuong:

Thang 01 nam 2002, ta gui cac Ban chao ban dau ve hang hoa va dich vu toi cac Thanh vien co yeu cau dam phan song phuong. Ban chao nay thieu suc thuyet phuc vi khi do ta chua thua nhan nguyen tac phai danh BTA cho tat ca cac thanh vien WTO. Ban chao thu hai va thu ba sau do, do van giu nguyen cach tiep can, cung khong thanh cong trong viec dua dam phan di vao thuc chat.

Thang 4 nam 2004, ta dua ra ban chao thu tu (Ban chao 4) voi nhung cam ket dot pha. Ve thue, ta dong y rang buoc muc tran cho gan nhu toan bo bieu thue. Ve dich vu, ta tuan thu hoan toan nguyen tac ngang bang voi BTA va dua ra mot so cam ket moi so voi BTA. Ban chao 4 da tao duoc su quan tam cua cac doi tac. Dam phan ngay lap tuc di vao thuc chat va co tien trien rat tich cuc. Tren co so do, ta quyet dinh khong gui ban chao chung nua ma chuyen sang xay dung cac ban chao rieng de tiep can yeu cau cu the cua tung doi tac. 

Cong tac van dong dam phan duoc day manh tren tat ca cac dien dan da phuong (ASEAN, APEC, ASEM v.v...) va trong cac cuoc tiep xuc song phuong cua lanh dao Dang va Nha nuoc. Thang 10 nam 2004, nhan Hoi nghi Thuong dinh ASEM tai Ha Noi, ta da tao duoc buoc dot pha bang viec ket thuc dam phan song phuong voi EU. Sau do, nhan chuyen tham My La-tinh cua Chu tich nuoc, ta ket thuc them voi 3 nuoc la Bra-xin, Ac-hen-ti-na va Chi-le. Cung trong thang 10 nam 2004, ta co phien dam phan dau tien va thuc chat voi Hoa Ky tai Washington.

Nam 2005 la nam ban le cua dam phan song phuong. Cac cuoc dam phan song phuong phan lon duoc chuyen ve thu do de tang tinh hieu qua. Nho chien luoc dung dan nay, ta lan luot ket thuc dam phan voi nhieu doi tac lon nhu Han Quoc, Nhat Ban, Canada, Trung Quoc, Thuy Sy, Nauy, An Do, Dai Loan. Tong cong den cuoi nam 2005, ta ket thuc duoc dam phan song phuong voi 20 doi tac va dat tien bo rat quan trong trong dam phan song phuong voi Hoa Ky. Sang dau nam 2006, ta ket thuc dam phan voi Niu Dilan, ngay sau do la Uc va cac nuoc My La-tinh con lai. 

Ngay 13 thang 5 nam 2006, tai phien dam phan thu 13 tai Washington, ta dat duoc thoa thuan song phuong voi doi tac cuoi cung la Hoa Ky.

Tong cong, chung ta da phai dam phan voi 28 Thanh vien WTO. So phien dam phan song phuong len toi hon 200 cuoc. Cac nuoc Bun-ga-ri va Ki-ro-gi-xtan co yeu cau dam phan nhung sau do rut yeu cau. Cong hoa Sec va Cong hoa Slo-va-kia ngung dam phan giua chung do gia nhap EU.

3. Dam phan ve nong nghiep:

Dam phan ve nong nghiep thuoc dam phan da phuong nhung do tinh chat quan trong cua no nen xin duoc tach ra de bao cao rieng. Nhin chung, day la mang dam phan rat kho khan vi quy dinh cua WTO tuong doi long leo. Ta rat muon tan dung su long leo nay de dat ket qua co loi cho ta nhung nhieu thanh vien cua WTO lai la cuong quoc xuat khau nong san nen dua ra doi hoi rat cao, nhieu khi nguoc han voi quy dinh cua WTO. Ta se khong the gia nhap neu khong giai quyet duoc su mat can doi nay, nhat la khi nong nghiep cung la linh vuc nhay cam doi voi ta.   

Dam phan da phuong ve nong nghiep tap trung xem xet cac chuong trinh ho tro trong nuoc va tro cap xuat khau nong san. Ta da phai thong ke tat ca cac chuong trinh tro cap xuat khau va ho tro trong nuoc de trinh ra Ban cong tac. Trong 8 phien dau, dam phan da phuong ve nong nghiep tien trien het suc cham chap boi ta khong chap nhan bai bo tro cap xuat khau nong san trong khi tat ca cac nuoc moi gia nhap, ke ca cac nuoc cham phat trien, deu cam ket xoa bo hinh thuc tro cap nay ngay tu khi gia nhap. Toi Phien 9 (thang 12 nam 2004), voi chu truong tao dot pha trong dam phan, ta dong y cam ket bai bo hoan toan tro cap xuat khau nong san. Dam phan da phuong ve nong nghiep coi nhu ket thuc ve co ban boi thoi gian sau nay chi la lam ro va chi tiet hoa cac chuong trinh ho tro trong nuoc ma thoi.

4. Cong tac xay dung phap luat phuc vu dam phan:

Theo quy dinh cua Hiep dinh WTO, Ban cong tac yeu cau ta, nhu tat ca cac nuoc xin gia nhap khac, phai dua ra Chuong trinh xay dung phap luat de thuc hien cac cam ket gia nhap WTO.

Chuong trinh xay dung phap luat cua Viet Nam duoc trinh ra Ban cong tac lan dau tien vao thang 6 nam 2000. Tai cac phien dam phan da phuong tiep theo, Chuong trinh nay thuong xuyen duoc cap nhat hai noi dung: (i) bo sung cac cam ket moi phu hop voi tien trinh dam phan; va (ii) thong tin ve tien do ban hanh cac van ban phap luat. Chuong trinh duoc xay dung dua tren cac tieu chi chu yeu sau:

- Tinh kha thi: tuc la phai phu hop voi dieu kien lap phap cua Viet Nam va Chuong trinh xay dung phap luat dai han va hang nam cua Quoc hoi, Uy ban Thuong vu Quoc hoi va cac chuong trinh, ke hoach ban hanh van ban quy pham phap luat cua Chinh phu.

- Tinh dong bo: Chuong trinh duoc xay dung tren co so ra soat phap luat phuc vu hoi nhap kinh te quoc te, duoc tien hanh tu nam 2000. Muc tieu chinh cua Chuong trinh la thiet lap hanh lang phap ly dong bo cho hoat dong thuong mai trong dieu kien hoi nhap, khong vi thuc hien cac nghia vu thanh vien WTO ma bo qua tinh dong bo cua Chuong trinh.

- Tinh tuong dong: lo trinh va noi dung cua Chuong trinh phu hop voi lo trinh va noi dung dam phan, ho tro toi da cho tien trinh dam phan.

Thang 3 nam 2004, doan Quoc hoi Viet Nam do Chu tich Quoc hoi dan dau da den tham tru so WTO tai Gio-ne-vo va cam ket tap trung xay dung phap luat de ho tro ket thuc dam phan. Den cuoi nam 2004, ta quyet dinh day nhanh tien do xay dung phap luat de hoan thanh toan bo Chuong trinh trong nam 2005-2006. Ngay 14 thang 6 nam 2005, Quoc hoi ra Nghi quyet so 42/2005/QH11 ve viec dieu chinh Chuong trinh xay dung luat, phap lenh nam 2005, trong do uu tien day nhanh tien do ban hanh van ban phuc vu tien trinh hoi nhap kinh te quoc te va dam phan gia nhap WTO. Nho co no luc nay, den Phien 12 (7/2006), 25 trong so 26 van ban cam ket trong Chuong trinh da duoc ban hanh, chi con lai Bo luat Thi hanh an du kien se duoc Quoc hoi thong qua tai ky hop cuoi nam 2006.

Viec hoan thanh Chuong trinh xay dung phap luat do so la ket qua cua su chi dao sat sao cua Uy ban Thuong vu Quoc hoi, su ung ho tich cuc va hoat dong khan truong cua Quoc hoi, cac dai bieu Quoc hoi va su phoi hop chat che giua cac co quan Chinh phu voi cac co quan cua Quoc hoi, Toa an nhan dan toi cao, Vien kiem sat nhan dan toi cao. Tat ca cac thanh vien cua Ban cong tac deu danh gia cao cong tac xay dung phap luat cua ta va coi day la mot trong nhung yeu to quyet dinh cho viec Viet Nam som gia nhap WTO. 

Phan thu hai

GIAI TRINH KET QUA DAM PHAN

Bo van kien gia nhap WTO cua Viet Nam, duoc Ban Cong tac thong qua vao ngay 26 thang 10 nam 2006 va Dai hoi dong WTO thong qua vao ngay 07 thang 11 nam 2006, bao gom cac tai lieu sau:

- Nghi dinh thu ve viec gia nhap WTO cua Viet Nam;

- Quyet dinh cua Dai hoi dong ve viec gia nhap WTO cua Viet Nam;

- Bao cao cua Ban cong tac ve viec gia nhap cua Viet Nam;

- Bieu cam ket ve thuong mai hang hoa (bao gom cam ket ve thue nhap khau, han ngach thue quan va tro cap nong nghiep);

- Bieu cam ket cu the ve thuong mai dich vu.

Cac van kien nay the hien toan bo cac cam ket WTO cua Viet Nam, nhu duoc trinh bay duoi day.

I. CAC CAM KET DA PHUONG

Cam ket da phuong la cam ket chung, mang tinh nguyen tac, ve viec thuc hien cac quy dinh cua WTO. Theo huong do, cam ket da phuong le ra chi la cac cam ket ve viec tuan thu cac hiep dinh cua WTO, hoac cac cam ket ve sua doi quy dinh, chinh sach cho phu hop voi quy dinh cua WTO. Tuy nhien, do dam phan gia nhap WTO la dam phan mot chieu, cac nuoc moi gia nhap WTO thuong phai chap nhan them mot so cam ket dac thu, tuy thuoc vao hoan canh dam phan, doi tac dam phan hoac dieu kien cu the cua tung nuoc xin gia nhap.

Tai lieu the hien cac cam ket da phuong la Bao cao gia nhap. Bao  cao nay do Ban Thu ky tong hop, dua tren cac ban tra loi cau hoi, cac chuong trinh hanh dong va cac ban thong bao ve che do, chinh sach ma nuoc xin gia nhap gui cho Ban cong tac. Bao cao bao gom cac doan van co danh so, sap xep theo tung de muc theo mau chung cua WTO. Duoi day, xin giai trinh tung muc cu the trong Bao cao gia nhap cua ta.

1. Gioi thieu chung va tuyen bo ban dau:

Muc nay the hien mot so nguyen tac chung, khong co cam ket. O phan nay, ta khang dinh quyet tam hoi nhap kinh te quoc te cua Viet Nam nhung cung yeu cau cac nuoc linh hoat trong qua trinh dam phan boi ta la nuoc dang phat trien o trinh do thap. O phan nay, ta khong neu Viet Nam la nen kinh te chuyen doi boi mot so Hiep dinh cua WTO quy dinh thoi gian qua do danh cho cac nen kinh te chuyen doi ngan hon thoi gian qua do danh cho cac nuoc dang phat trien.

2. Chinh sach tai chinh - tien te, ngoai hoi va thanh toan:

Chinh sach ngoai hoi va cac bien phap lien quan den thanh toan quoc te la noi dung quan trong cua dam phan gia nhap. Ly do la mot nuoc co the dung bien phap han che ngoai hoi hoac han che thanh toan quoc te de lam giam, tham chi la vo hieu hoa cac cam ket ve mo cua thi truong. Do WTO khong co nhieu quy dinh lien quan truc tiep den noi dung nay nen cac Thanh vien thuong lay cac quy dinh cua IMF lam chuan muc.

Viet Nam, nhu tat ca cac nuoc moi gia nhap khac, cam ket tuan thu cac quy dinh co lien quan cua WTO va IMF ve chinh sach tai chinh, tien te, ngoai hoi va thanh toan; khong ap dung cac bien phap han che giao dich vang lai trai voi quy dinh cua WTO va IMF.

3. Chinh sach dau tu:

Do WTO chi co cac quy dinh ve chinh sach dau tu lien quan den thuong mai, khong dieu chinh dau tu noi chung nen trong muc nay, ta chi lam ro che do, chinh sach, khong dua ra cam ket.

4. Cac doanh nghiep do nha nuoc so huu hoac kiem soat, hoac duoc huong dac quyen hoac doc quyen:

WTO khong han che hoat dong cua doanh nghiep nha nuoc (DNNN), chi yeu cau DNNN phai hoat dong theo tieu chi thuong mai de bao dam moi truong kinh doanh binh dang. Tuy nhien, van de DNNN duoc nhieu thanh vien quan tam boi xuat phat diem cua ta la nen kinh te chuyen doi tu kinh te ke hoach hoa tap trung sang kinh te thi truong, Nha nuoc van con tham gia rat sau vao cac hoat dong kinh te. Toi nay, tuy da tien hanh sap xep lai nhung so luong doanh nghiep nha nuoc van con kha nhieu, trong nhieu linh vuc chiem thi phan chi phoi. Von cua doanh nghiep nha nuoc chiem ty trong lon trong tong so von cua cac doanh nghiep, muc tin dung danh cho doanh nghiep nha nuoc cao. Nhieu thanh vien e ngai ta se thong qua doanh nghiep nha nuoc de can thiep vao thi truong, gay lech lac thuong mai, tu do lam giam, tham chi vo hieu hoa cam ket ve mo cua thi truong. Vi vay, ben canh cam ket ve doanh nghiep duoc huong doc quyen hoac dac quyen theo quy dinh chung cua WTO, cac thanh vien yeu cau ta cam ket them ve doanh nghiep nha nuoc.

Cam ket cua ta trong linh vuc nay tuong tu nhu cam ket cua Trung Quoc. Theo do, cac doanh nghiep nha nuoc se hoan toan hoat dong theo tieu chi thuong mai, Nha nuoc khong can thiep truc tiep hay gian tiep vao hoat dong cua doanh nghiep nha nuoc va khong coi mua sam cua doanh nghiep nha nuoc la mua sam chinh phu. Tuy nhien, ngon ngu cam ket cua ta chat che hon. Truoc het, khai niem doanh nghiep nha nuoc chi bao gom cac doanh nghiep do nha nuoc so huu hoac kiem soat, khong bao gom tat ca cac "doanh nghiep co von dau tu cua Nha nuoc" nhu trong Bao cao gia nhap cua Trung Quoc (tuc la dien cam ket cua ta hep hon). Sau do, Nha nuoc voi tu cach la mot co dong hoac thanh vien gop von duoc can thiep binh dang vao hoat dong cua doanh nghiep nhu cac co dong hoac thanh vien gop von khac.

Cam ket nay la hoan toan phu hop voi chu truong doi moi hoat dong va sap xep lai doanh nghiep nha nuoc cua ta. Vi vay, ve co ban, ta se khong phai dieu chinh Luat Doanh nghiep nha nuoc khi thuc hien cam ket nay.

5. Tu nhan hoa va co phan hoa:

Day la de muc phai co trong Bao cao gia nhap. Voi cac nuoc moi gia nhap khac, muc nay duoc goi la "tu nhan hoa" nhung do hoan canh dac thu cua ta nen Ban cong tac da chap nhan bo sung them cum tu "co phan hoa", mac du day la khai niem khong co trong tieng Anh pho thong.

Cam ket cua ta tai muc nay chi mang tinh minh bach hoa. Theo do, ta dong y se co bao cao thuong nien cho WTO ve tien do co phan hoa chung nao ta con duy tri chuong trinh nay.

6. Chinh sach gia:

Ta cam ket thuc thi viec quan ly gia phu hop voi cac quy dinh cua WTO va se bao dam tinh minh bach trong kiem soat gia thong qua viec dang tai cac van ban phap luat tren Cong bao. Ta cung cam ket se bai bo che do "hai gia" (tren thuc te, che do nay da duoc bai bo tu nam 2005).

7. Chinh sach canh tranh:

Do WTO khong dieu chinh chinh sach canh tranh nen tai muc nay ta chi lam ro chinh sach, khong dua ra cam ket.

8. Khuon kho xay dung va thuc thi chinh sach:

Cung nhu cac nuoc moi gia nhap khac, ta dua ra 3 cam ket tai muc nay. Mot la, ta se phe chuan van kien gia nhap theo quy dinh cua phap luat Viet Nam. Hai la, moi van ban quy pham phap luat, neu duoc sua doi hoac bo sung, se van tuan thu cac quy dinh cua WTO. Ba la, cac co quan tu phap (co quan xet xu) se giu tu cach doc lap, khach quan khi xem xet cac vu kien cac quyet dinh hanh chinh thuoc cac linh vuc ma WTO dieu chinh.

9. Quyen kinh doanh (quyen xuat khau va nhap khau):

Day la van de duoc nhieu thanh vien cua Ban cong tac quan tam boi ta dang co su phan biet doi xu ve quyen xuat nhap khau giua doanh nghiep co von dau tu nuoc ngoai va doanh nghiep 100% von trong nuoc. Do day la linh vuc ta da co cam ket chinh thuc voi Hoa Ky trong BTA nen tuan thu quy dinh cua WTO, ta dong y cho doanh nghiep va ca nhan nuoc ngoai duoc quyen xuat khau va nhap khau hang hoa nhu doanh nghiep va ca nhan Viet Nam ke tu khi gia nhap, tru doi voi cac mat hang thuoc danh muc thuong mai nha nuoc ta van bao luu chi co cac doanh nghiep Nha nuoc moi chi dinh moi duoc nhap khau (nhu xang dau, thuoc la dieu, xi ga, bang dia hinh, bao, tap chi) va mot so mat hang nhay cam khac ta chi cho phep sau mot thoi gian chuyen doi (nhu gao va duoc pham). Nhu cac nuoc, ta cung dong y cho phep doanh nghiep va ca nhan nuoc ngoai khong co hien dien tai Viet Nam duoc dang ky quyen xuat nhap khau tai Viet Nam. Quyen xuat nhap khau chi la quyen dung ten tren to khai hai quan de lam thu tuc xuat nhap khau. Trong moi truong hop, doanh nghiep va ca nhan nuoc ngoai se khong duoc tu dong tham gia vao he thong phan phoi trong nuoc. Cac cam ket ve quyen kinh doanh, nhu da duoc chi ra trong Bao cao gia nhap, se khong anh huong den quyen cua ta trong viec dua ra cac quy dinh de quan ly dich vu phan phoi,  dac biet la doi voi cac san pham nhay cam nhu duoc pham, xang dau, bao, tap chi. v.v...

Cam ket tren co mot diem moi ma he thong phap luat hien hanh chua quy dinh cu the, do la viec dang ky quyen xuat nhap khau cho cac doanh nghiep va ca nhan nuoc ngoai khong co hien dien tai Viet Nam. Vi vay, sau khi co quan co tham quyen phe chuan bo van kien gia nhap, Chinh phu se can cu vao phe chuan nay de ban hanh van ban huong dan cu the.

10. Thue nhap khau, cac loai thue va cac khoan thu khac:

Thue suat thue nhap khau la doi tuong cua dam phan song phuong. Vi vay, tai muc nay, ta chi cam ket se ap dung thue nhap khau tren co so MFN cho tat ca cac thanh vien co quan he WTO voi Viet Nam (tru nhung truong hop ngoai le duoc WTO cho phep). Ngoai thue nhap khau, ta se khong ap dung cac khoan phu thu doi voi hang nhap khau (phu thu nhap khau tren thuc te da duoc bai bo).

11. Han ngach thue quan (HNTQ):

Cam ket cu the ve HNTQ (muc han ngach, muc thue v.v...) duoc the hien o Bieu cam ket ve mo cua thi truong hang hoa. Tai muc nay, ta chi cam ket se ap dung, phan bo va quan ly HNTQ mot cach minh bach, khong phan biet doi xu va tuan thu theo dung cac quy dinh cua WTO. 

12. Mien giam thue xuat khau, thue nhap khau:

Viec mien, giam thue xuat khau va thue nhap khau, neu dua tren thanh tich xuat khau hoac ty le noi dia hoa, se bi coi la tro cap bi cam theo quy dinh cua WTO. Vi vay, de tuan thu cac quy dinh cua WTO, ta cam ket se mien, giam thue xuat khau, thue nhap khau tren co so MFN va se khong gan viec mien, giam thue voi cac yeu cau ve xuat khau hay noi dia hoa. Mot so uu dai dau tu duoi dang mien, giam thue nhap khau, vi vay, se khong duoc ap dung nua. Tuy nhien, voi cac du an da duoc huong uu dai loai nay tu truoc khi ta vao WTO, ta se co mot khoang thoi gian la 5 nam de bai bo han (xin xem them phan tro cap phi nong nghiep).

13. Phi va le phi ap dung voi dich vu duoc cung ung:

Ta cam ket se ap dung cac loai phi va le phi theo quy dinh cua WTO, cu the la muc phi se phan anh dung chi phi cua dich vu duoc cung ung. Viec qui dinh phi va le phi se khong vi muc dich bao ho hoac thu ngan sach. Hien nay qui dinh ve thu phi trong linh vuc hai quan chua hoan toan dung voi nguyen tac neu tren nen se phai dieu chinh lai khi ta vao WTO.

14. Thue noi dia:

Nhin chung, he thong thue trong nuoc cua ta da tuong doi phu hop voi cac quy dinh cua WTO. Rieng thue tieu thu dac biet doi voi ruou va bia chua hoan toan phu hop voi nguyen tac doi xu quoc gia (NT). Dam phan van de nay cang thang den phut chot. Cuoi cung, cac thanh vien WTO dong y chap nhan thoi gian chuyen doi khong qua 3 nam de ta dieu chinh lai thue tieu thu dac biet doi voi ruou va bia cho phu hop voi quy dinh cua WTO (chua tung co tien le nhu vay trong dam phan gia nhap WTO ke tu sau nam 1995). Huong sua doi la, doi voi ruou chung cat tren 20 do con, ta se ap dung mot muc thue tuyet doi hoac mot muc thue phan tram thong nhat; doi voi bia, ta se chi ap dung 1 muc thue phan tram.

15. Bien phap han che dinh luong doi voi hang nhap khau (bao gom cam nhap khau, han ngach nhap khau, giay phep nhap khau):

Ta dong y cho nhap khau xe may phan khoi lon khong muon hon ngay 31 thang 5 nam 2007. Tuy nhien, ta bao luu quyen ap dung cac bien phap nhu quy dinh do tuoi nguoi su dung va dua ra che do cap bang lai dac biet. Voi thuoc la dieu va xi ga, ta dong y bo bien phap cam nhap khau tu thoi diem gia nhap. Tuy nhien, se chi co mot doanh nghiep duoc quyen nhap khau toan bo thuoc la dieu va xi ga. Muc thue nhap khau ma ta dam phan duoc cho hai mat hang nay la cao. Voi o to cu, ta cho phep nhap khau cac loai xe da qua su dung khong qua 5 nam nhung bao luu quyen ap dung thue nhap khau cao va cac bien phap quan ly ky thuat chat che. Ta khang dinh bien phap cam nhap khau thiet bi va phan mem ma hoa thuoc dien bi mat nha nuoc khong anh huong toi cac san pham thuong mai thong thuong phuc vu tieu dung dai chung. Viec ap dung cac bien phap kiem soat nhap khau san pham va phan mem ma hoa, neu co, cung se tuan thu cac quy dinh cua WTO. Ta khong chap nhan bai bo bien phap cam nhap khau mot so mat hang tieu dung da qua su dung.

Ve cap phep nhap khau, ta cam ket se chuyen viec quan ly nhap khau mat hang duong tu “giay phep tuy y” sang han ngach thue quan. Ta bao luu quyen cap phep nhap khau van hoa pham, chu yeu de kiem duyet noi dung, nhung bao dam co che cap phep nham muc dich kiem duyet nay se tuan thu theo cac quy dinh ve minh bach hoa cua WTO.

16. Xac dinh tri gia tinh thue hai quan (tri gia tinh thue nhap khau):

Ta cam ket tuan thu Hiep dinh ve xac dinh tri gia tinh thue hai quan cua WTO ngay tu khi gia nhap. Cu the, ta se khong ap dung gia tinh thue toi thieu (tren thuc te da duoc bai bo) va se tuan thu hoan toan cac qui dinh cua WTO ve nguyen tac va trinh tu xac dinh tri gia tinh thue nhap khau. Ta da cam ket sua doi mot so van ban ve xac dinh tri gia tinh thue chua hoan toan phu hop voi WTO.  

17. Quy tac xuat xu:

Ta cam ket tuan thu Hiep dinh ve quy tac xuat xu cua WTO tu thoi diem gia nhap. Tren thuc te, ta khong duy tri cac quy dinh ve xuat xu vi pham quy dinh cua Hiep dinh nay.

18. Thu tuc hai quan khac va giam dinh truoc khi giao hang:

Ta cam ket neu co ap dung viec giam dinh truoc khi giao hang tai cang di thi se tuan thu Hiep dinh ve kiem tra truoc khi giao hang cung nhu cac Hiep dinh co lien quan khac cua WTO. Tren thuc te, thu tuc hai quan cua ta khong vi pham quy dinh nay cua WTO va Nha nuoc cung khong yeu cau cac doanh nghiep phai su dung dich vu giam dinh truoc khi giao hang tai cang di.

19. Chong ban pha gia, chong tro cap va cac bien phap tu ve:

Ta cam ket tuan thu cac Hiep dinh co lien quan cua WTO khi ap dung cac bien phap chong ban pha gia, chong tro cap va tu ve. Ta cung se thong bao cho WTO cac quy dinh cua ta ve chong ban pha gia, chong tro cap va tu ve.

Tai muc nay, nhu Trung Quoc, ta da phai chap nhan bi coi la nen kinh te phi thi truong. Day la noi dung dam phan thuoc loai cang thang nhat doi voi cac nen kinh te chuyen doi. Khi gia nhap WTO, Trung Quoc da phai chap nhan bi coi la nen kinh te phi thi truong trong 15 nam. Ket qua ma ta dam phan duoc la 12 nam (khong muon hon 31 thang 12 nam 2018). Tuy nhien, truoc thoi diem tren, neu ta chung minh duoc voi thanh vien WTO nao do la kinh te Viet Nam da hoan toan hoat dong theo co che thi truong thi thanh vien WTO do se ngung ap dung che do "phi thi truong" doi voi ta.

Che do "phi thi truong" noi tren chi co y nghia trong cac vu kien chong ban pha gia. Cac thanh vien WTO khong co quyen ap dung co che tu ve dac thu (khac voi co che chung trong WTO) doi voi hang xuat khau cua ta, du ta bi coi la nen kinh te phi thi truong. So voi Trung Quoc, cam ket ve kinh te phi thi truong cua ta do bat loi hon boi Trung Quoc bi WTO ap dat co che tu ve dac thu doi voi moi san pham xuat khau trong vong 12 nam^[1].

20. Cac quy dinh ve xuat khau, bao gom thue xuat khau, phi va le phi, thue noi dia doi voi hang xuat khau va han che xuat khau:

WTO khong co quy dinh dieu chinh ve thue xuat khau. Tuy nhien, mot so thanh vien, dac biet la cac nuoc da phat trien nhu My, EU, Ca-na-da, Uc yeu cau Viet Nam phai cat giam thue xuat khau doi voi mot so mat hang va cam ket rang buoc ca bieu thue xuat khau (khong mo rong pham vi mat hang va khong tang thue so voi danh muc cua bieu thue hien tai cua Viet nam). Mot so nuoc dang phat trien cho rang thue xuat khau khong thuoc pham vi dieu chinh cua WTO va khong tan thanh cac yeu cau neu tren. Day cung la van de dang duoc dam phan va chua duoc giai quyet trong vong dam phan Do ha. Vi vay, den tan phien dam phan cuoi cung ta moi dat duoc thoa thuan voi cac thanh vien. Theo do, ta cam ket se giam thue xuat khau cho cac loai phe lieu kim loai den va kim loai mau nhung khong phai rang buoc toan bo bieu thue xuat khau va cung khong xem viec giam thue xuat khau la mot phan cua can bang nhan nhuong trong dam phan gia nhap WTO. Ngoai ra, ta chap nhan ap dung cac bien phap han che xuat khau, phi va le phi cung nhu thue noi dia doi voi hang xuat khau theo dung Hiep dinh GATT cua WTO.

21. Chinh sach cong nghiep, bao gom ca chinh sach tro cap:

Ta dong y bai bo hoan toan cac loai tro cap bi cam theo quy dinh cua WTO (tro cap xuat khau va tro cap noi dia hoa)^[1]. Tuy nhien, voi cac uu dai dau tu danh cho san xuat hang xuat khau da cap truoc ngay gia nhap WTO, ta bao luu duoc thoi gian qua do la 5 nam (tru doi voi nganh det may). Ta da phai rat co gang de dat duoc bao luu nay.

Ta khong cam ket gi ve tro cap doi voi doanh nghiep nha nuoc. Tro cap cho DNNN se duoc ap dung theo cac nguyen tac chung cua WTO. Khac voi ta, de gia nhap WTO, Trung Quoc (va mot so nen kinh te chuyen doi khac) da phai dua ra cac cam ket kha ngat ngheo ve tro cap cho DNNN.

Mac du dam phan duoc thoi gian chuyen doi kha dai nhung trong tuong lai gan, de nang cao hieu qua va suc canh tranh, cung phai tinh toi viec dieu chinh dan chinh sach tro cap de tien toi loai bo hoan toan tro cap xuat khau doi voi hang phi nong san. Ta da di duoc nhung buoc di dau tien theo huong nay. Luat Dau tu nam 2005 da bai bo cac loai tro cap xuat khau bi WTO cam. Chinh phu cung da chuyen Quy Ho tro phat trien thanh Ngan hang Phat trien, dieu chinh lai muc tieu va hoat dong cua Quy Ho tro xuat khau, chuyen cac loai tro cap bi WTO cam sang cac hinh thuc khac pho dung hon tren the gioi va duoc WTO thua nhan.

22. Hang rao ky thuat doi voi thuong mai, tieu chuan va chung nhan hop chuan:

WTO yeu cau cac nuoc moi gia nhap phai cam ket thuc thi toan bo cac nghia vu cua Hiep dinh ve hang rao ky thuat doi voi thuong mai (Hiep dinh TBT) ke tu khi gia nhap. Trong qua trinh dam phan, ta da de trinh Chuong trinh hanh dong thuc hien Hiep dinh TBT va da duoc cac thanh vien chap nhan. De trien khai Chuong trinh, Quoc hoi da ban hanh Luat ve Tieu chuan va quy chuan ky thuat (thang 6/2006). Chinh phu cung da xay dung Chuong trinh hanh dong cua Chinh phu, thanh lap Ban lien nganh ve TBT va mang luoi TBT o 12 Bo, nganh va 64 tinh, thanh pho truc thuoc Trung uong de thuc hien chuc nang minh bach hoa va nghia vu thong bao.

Ta da cam ket tuan thu day du cac quy dinh cua Hiep dinh TBT. Tuy nhien, doi voi mot so noi dung ma phap luat trong nuoc chua quy dinh chi tiet, Chinh phu can lam ro khi ban hanh cac van ban huong dan thuc hien Luat ve Tieu chuan va quy chuan ky thuat nam 2006.

23. Cac bien phap ve sinh an toan thuc pham va kiem dich dong, thuc vat:

Hiep dinh ve Cac bien phap ve sinh an toan thuc pham va kiem dich dong thuc vat (Hiep dinh SPS) la mot trong nhung hiep dinh quan trong nhat cua WTO. Vi vay, cac nuoc dam phan gia nhap WTO, ke ca cac nuoc dang phat trien, deu duoc yeu cau phai thuc thi toan bo cac nghia vu cua Hiep dinh nay ke tu khi gia nhap. Trong qua trinh dam phan, ta da de trinh Chuong trinh hanh dong thuc hien Hiep dinh SPS. Ban dau, ta de nghi thoi gian chuyen doi tu 3 den 5 nam de thuc hien mot so nghia vu cua Hiep dinh nhung khong duoc cac Thanh vien chap nhan (vi ta da cam ket thuc hien cac nghia vu nay trong BTA). Tren thuc te, he thong phap luat va cac bien phap SPS ma ta dang ap dung cung khong co gi trai Hiep dinh SPS. Vi vay, ta da cam ket tuan thu toan bo Hiep dinh SPS ke tu khi gia nhap.

Viec thuc hien Hiep dinh SPS co nhung diem loi cho ta. Hien tai, phan lon cac quy dinh, tieu chuan va bien phap ve sinh an toan thuc pham va kiem dich dong thuc vat cua ta la thap hon chuan muc chung cua quoc te (day la mot trong nhung ly do khien hang nong thuy san xuat khau cua ta kho chen chan vao thi truong cac nuoc phat trien). Viec ap dung som Hiep dinh SPS se gop phan nang cao kha nang quan ly ve sinh an toan thuc pham va kiem dich dong thuc vat trong nuoc, qua do bao ve nguoi tieu dung va gop phan nang cao chat luong va nang luc canh tranh cua hang xuat khau.

Ta da thanh cong trong viec thuyet phuc cac thanh vien dua cac cam ket ve san pham bien doi gien (GMO) ra khoi Bao cao gia nhap. Tuy nhien, trong quan he song phuong, ta dong y se tham van voi mot so thanh vien khi dua ra cac quy dinh cho san pham GMO. 

Ta cung cam ket se ap dung cac quy dinh ve han su dung cua nguyen lieu  thuc pham va phu gia thuc pham theo cac nguyen tac chung cua Hiep dinh SPS.

24. Cac bien phap dau tu lien quan den thuong mai (TRIMs):

Hiep dinh ve cac bien phap dau tu lien quan den thuong mai cua WTO (Hiep dinh TRIMs) khong quy dinh cu the the nao la mot bien phap dau tu lien quan den thuong mai ma chi dua ra mot Danh muc minh hoa mot so bien phap dau tu khong phu hop voi nghia vu danh doi xu quoc gia neu tai Dieu III va nghia vu loai bo han che ve dinh luong neu tai Dieu XI cua Hiep dinh GATT. Theo do, tat ca cac bien phap duoc mo ta trong Danh muc minh hoa, cho du duoc ap dung nhu la dieu kien de thanh lap, mo rong doanh nghiep hay la dieu kien de doanh nghiep do duoc huong uu dai dau tu, deu khong duoc phep ap dung. Cac bien phap chinh duoc mo ta trong Danh muc bao gom: yeu cau thuc hien noi dia hoa, yeu cau dau tu phai gan voi phat trien nguon nguyen lieu trong nuoc, yeu cau can doi ngoai te, can doi xuat-nhap khau hoac yeu cau han che xuat khau.

Doi voi Viet Nam, cac nghia vu theo Hiep dinh TRIMs khong phai la dieu moi me. Trong BTA ky voi Hoa Ky, Viet Nam ve co ban da cam ket thuc hien day du cac quy dinh nhu cua Hiep dinh TRIMs. Luat Dau tu nam 2005, co hieu luc tu 1/7/2006, da noi luat hoa day du cac cam ket cua Viet Nam trong BTA. Theo do, da loai bo toan bo cac bien phap bi coi la vi pham Hiep dinh TRIMs cua WTO. Do do, trong dam phan gia nhap WTO, ta dong y cam ket thuc hien day du nghia vu quy dinh tai Hiep dinh TRIMs tu thoi diem gia nhap.

Cam ket nay gop phan cai thien moi truong dau tu va tang kha nang thu hut dau tu trong mot so nganh. Tuy nhien, de duy tri muc tieu phat trien kinh te - xa hoi, nhat la day manh xuat khau, nang cao gia tri gia tang va phat trien nguon nguyen lieu trong nuoc, cung can nghien cuu ap dung mot so bien phap moi thay the cho cac bien phap truoc day theo nguyen tac bao dam muc tieu phat trien nhung van phu hop voi quy dinh cua WTO. Chinh phu dang nghien cuu ap dung mot so bien phap nhu vay, trong do co viec thay tieu chi xuat khau (de duoc huong uu dai) bang cac tieu chi khac (ve su dung lao dong, ve dia ban dau tu ..); khuyen khich cac du an dau tu phat trien cong nghiep phu tro, khuyen khich dau tu xay dung ket cau ha tang va vung nguyen lieu tap trung, nhat la o cac dia ban co dieu kien kinh te-xa hoi kho khan de ho tro nguyen lieu cho cac du an nuoi trong, che bien cac san pham nong, lam nghiep v.v.

25. Khu thuong mai tu do va dac khu kinh te:

Viec van hanh cac "dac khu kinh te" (nhu khu che xuat, khu kinh te mo, khu kinh te cua khau, khu thuong mai tu do, khu cong nghiep, khu cong nghe cao v.v.) voi cac che do thuong mai rieng, trong mot so truong hop, co the dan den viec vi pham cac quy dinh cua WTO va lam mat di tinh thong nhat ve chinh sach thuong mai cua mot nuoc.

Chinh vi vay, ta cam ket cac quy dinh va chinh sach ap dung cho cac "dac khu kinh te" se tuan thu dung cac quy dinh cua WTO va cac cam ket cua ta ve tro cap bi cam, thue noi dia, cac bien phap dau tu lien quan den thuong mai va cac quy dinh khac. Thi du, cac doanh nghiep se khong can phai dap ung cac dieu kien ve xuat khau hay ty le noi dia hoa khi dau tu vao cac khu nay; hang hoa khi nhap vao va xuat ra khoi cac khu nay se chiu su dieu chinh cua cac quy dinh (ve thue, ve thu tuc hai quan v.v.) theo dung cac quy dinh cua WTO va cam ket cua ta.

Luat Dau tu nam 2005, co hieu luc tu 01 thang 7 nam 2006, da dieu chinh chinh sach phu hop voi cam ket nay cua ta.

26. Mua sam chinh phu va mua ban may bay dan dung:

Hiep dinh Mua sam chinh phu va Hiep dinh Mua ban may bay dan dung la cac Hiep dinh nhieu ben, cac Thanh vien WTO khong bat buoc phai tham gia. Vi vay, tai muc nay, ta khong dua ra bat ky cam ket nao ve viec gia nhap hai Hiep dinh. Ta cung khong chap nhan tham gia hoac tro thanh quan sat vien cua Uy ban ve Mua sam chinh phu mac du suc ep rat lon va mot so Thanh vien gia nhap truoc ta da phai chap nhan.

27. Qua canh:

Tu do qua canh la mot trong nhung yeu cau cua WTO. Luat Thuong mai ban hanh nam 2005 khong co quy dinh nao ve qua canh trai voi quy dinh cua WTO. Vi vay, ta cam ket se tuan thu cac quy dinh cua WTO ve qua canh ngay tu thoi diem gia nhap.

28. Nong nghiep:

Hiep dinh Nong nghiep cua WTO dieu chinh 3 noi dung chinh:

- Ve mo cua thi truong, dac biet la ve thue nhap khau va han ngach thue quan: WTO quy dinh cac thanh vien phai rang buoc muc tran doi voi tat ca cac dong thue nong san va chuyen tu cac bien phap han che dinh luong (nhu cam, han ngach) sang su dung thue nhap khau (thue hoa) hoac han ngach thue quan.

- Ve chinh sach ho tro trong nuoc doi voi nong nghiep: WTO cho phep ap dung cac hinh thuc ho tro nham muc dich khuyen nong, xoa doi giam ngheo, xay dung co so ha tang v.v.. (thuat ngu cua WTO la ho tro "hop xanh", ho tro "chuong trinh phat trien") nhung yeu cau phai cam ket cat giam doi voi cac loai ho tro trong nuoc khac gay lech lac thuong mai (thuat ngu cua WTO la ho tro "hop ho phach") neu nhu cac loai ho tro do vuot qua mot muc nao do (goi la muc toi thieu - de minimis). Voi cac nuoc dang phat trien, muc toi thieu nay la 10% gia tri san luong nong nghiep.

- Ve tro cap xuat khau nong san: Hiep dinh Nong nghiep khong cam va cung khong quy dinh phai bai bo tro cap xuat khau nong san. Toi cuoi nam 2005, trong khuon kho Vong Do-ha, cac thanh vien WTO moi dat duoc thoa thuan ve viec cat giam, tien toi xoa bo hoan toan tro cap xuat khau nong san vao nam 2013. Tuy nhien, cac thanh vien moi gia nhap WTO, bao gom ca Trung Quoc va Campuchia, deu da phai cam ket bai bo ngay tro cap xuat khau nong san tu khi gia nhap.

Tuong tu nhu cac nuoc moi gia nhap khac, ta cam ket se khong ap dung tro cap xuat khau doi voi nong san tu thoi diem gia nhap. Tuy nhien, ta bao luu quyen duoc huong mot so quy dinh rieng cua WTO danh cho cac nuoc dang phat trien trong linh vuc nay.

Cac cam ket ve mo cua thi truong xin duoc trinh bay trong phan noi ve thue nhap khau va han ngach thue quan.

29. Ngu nghiep va det may:

Ve ngu nghiep, ta khong dua ra bat ky cam ket nao ma chi cung cap mot so thong tin de lam ro chinh sach hien hanh. Ve det may, ta da dau tranh de xoa toan bo phan noi ve det may trong Bao cao cua Ban cong tac, tuc la Hoa Ky va cac thanh vien khac se khong duoc ap dung han ngach det may doi voi ta khi ta vao WTO. Ngoai ra, Hoa Ky va cac thanh vien khac cua WTO cung se khong duoc ap dung bien phap tu ve dac biet doi voi hang det may cua ta nhu ho da lam voi Trung Quoc (keo dai 7 nam sau khi Trung Quoc gia nhap WTO). Tuy nhien, theo thoa thuan rieng voi Hoa Ky, trong vong 1 nam ke tu khi gia nhap WTO, neu co bang chung ve viec ta van duy tri tro cap bi WTO cam (doi voi det may), Hoa Ky se danh cho ta 60 ngay de tham van. Neu tham van khong giai quyet duoc van de, hai ben se dua vu viec ra trong tai trong khuon kho WTO de phan xu. Trong tai se co 120 ngay de phan xu. Neu trong tai phan quyet la ta vi pham cam ket, Hoa Ky se co quyen tai ap dung han ngach trong thoi gian toi da la 1 nam.

30. Bao ho quyen so huu tri tue:

Cac quy dinh ve bao ho quyen so huu tri tue trong khuon kho WTO duoc the hien trong Hiep dinh ve cac khia canh lien quan den thuong mai cua quyen so huu tri tue (Hiep dinh TRIPs). 

Tuong tu nhu thuong mai hang hoa va thuong mai dich vu, Hiep dinh TRIPs cung quy dinh 2 hai nguyen tac co ban trong viec bao ho quyen so huu tri tue la nguyen tac doi xu quoc gia (NT) va nguyen tac doi xu toi hue quoc (MFN). Hiep dinh de ra cac tieu chuan toi thieu doi voi viec bao ho tat ca cac doi tuong cua quyen so huu tri tue, bao gom: quyen tac gia va cac quyen lien quan den quyen tac gia, sang che, bi mat kinh doanh, nhan hieu, kieu dang cong nghiep, thiet ke bo tri mach tich hop, chi dan dia ly, quyen chong canh tranh khong lanh manh.

Cac chuan muc ve bao ho quyen so huu tri tue cua Hiep dinh TRIPs cung duoc quy dinh trong mot so dieu uoc quoc te ma Viet Nam da tham gia nhu BTA, Cong uoc Paris ve bao ho so huu cong nghiep (nam 1883, sua doi lan cuoi nam 1979), Cong uoc Berne ve bao ho cac tac pham van hoc va nghe thuat (co hieu luc tai Viet Nam tu ngay 26/10/2004), Cong uoc Gio-ne-vo bao ho nha san xuat ban ghi am chong lai viec sao chep khong duoc phep ban ghi am cua ho (co hieu luc tai Viet Nam tu ngay 6/7/2005), Cong uoc Bo-ruc-xen lien quan den viec phan phoi cac tin hieu mang chuong trinh truyen qua ve tinh (co hieu luc tai Viet Nam tu ngay 12 thang 01 nam 2006.

Hiep dinh TRIPs quy dinh nhieu nghia vu doi voi viec thuc thi quyen so huu tri tue. Do ta da thuc hien BTA voi nhieu chuan muc tuong duong Hiep dinh TRIPs va da tham gia nhieu dieu uoc quoc te trong linh vuc so huu tri tue, he thong phap luat trong nuoc ve bao ho quyen so huu tri tue cung da tuong doi phu hop voi cac quy dinh tuong ung cua Hiep dinh TRIPs nen viec ta gia nhap WTO va tuan thu theo Hiep dinh TRIPs ve co ban khong lam phat sinh nghia vu moi. Nghia vu lon nhat cua ta la bao dam thuc thi mot cach co hieu qua quyen so huu tri tue. Theo huong do, ta dua ra cam ket nhu sau: 

- Tuan thu day du tat ca cac quy dinh cua Hiep dinh TRIPs ke tu khi gia nhap WTO;

- Ban hanh thong tu lien tich huong dan thi hanh cac quy dinh ve toi xam pham quyen so huu tri tue, trong do quy dinh ro hanh vi gia mao nhan hieu, xam pham quyen tac gia va quyen lien quan den quyen tac gia o quy mo thuong mai bi coi la hanh vi pham toi; quy dinh tham quyen thu giu va tieu huy cac san pham xam pham cung nhu nguyen vat lieu, phuong tien duoc su dung chu yeu de san xuat ra san pham xam pham cho cac co quan thuc thi quyen so huu tri tue theo thu tuc hinh su

- Khi ban hanh Nghi dinh huong dan Bo Luat Dan su va Luat So huu tri tue nam 2005 (Dieu 25 va Dieu 32) se quy dinh thu hep cac ngoai le ve quyen tac gia va cac quyen lien quan theo quy dinh tai Cong uoc Berne va Hiep dinh TRIPs (ta da thuc hien viec nay khi ban hanh Nghi dinh so 100/2006/ND-CP ngay 21/09/2006 quy dinh chi tiet ve huong dan thi hanh mot so dieu cua Bo Luat Dan su, Luat So huu tri tue ve quyen tac gia va quyen lien quan).

- Thuc hien Dieu 26 va Dieu 33 cua Luat So huu tri tue nam 2005 bang cach ap dung truc tiep Dieu 11bis cua Cong uoc Berne (quy dinh cua ta ve viec to chuc phat song khong phai xin phep nhung phai tra tien trong cac chuong trinh phat song co tai tro, quang cao hoac thu tien duoi bat cu hinh thuc nao la khong hoan toan tuan thu Hiep dinh TRIPs va Cong uoc Berne). Dieu 11bis Cong uoc Berne quy dinh to chuc phat song khi su dung tac pham da cong bo de thuc hien chuong trinh phat song khong phai xin phep nhung phai dam bao quyen nhan than va tra tien cho chu the quyen. Tuy nhien,  Dieu 26 va Dieu 33 cua Luat So huu tri tue nam 2005 lai quy dinh cac to chuc phat song su dung “cac tac pham da duoc cong bo” va “ban ghi am, ghi hinh” de thuc hien chuong trinh phat song khong phai xin phep, chi phai tra tien nhuan but hoac thu lao trong truong hop co tai tro, quang cao hoac thu tien duoi bat ky hinh thuc nao cho chu so huu quyen tac gia, quyen lien quan. Nhu vay, quy dinh tai Dieu 26 va Dieu 33 cua Luat So huu tri tue 2005 khong phu hop voi Cong uoc Berne.

- Ban hanh truoc thoi diem gia nhap van ban quy pham phap luat quy dinh cac co quan Chinh phu chi su dung phan mem may tinh hop phap va khong vi pham quyen tac gia cua nhung phan mem nay, quy dinh viec mua va quan ly cac phan mem nay; ban hanh van ban quy pham phap luat de quy dinh cac nha cung cap dich vu truyen hinh chi duoc cung cap cho khach hang. Lien quan den chuong trinh truyen hinh, Luat So huu tri tue nam 2005 va Nghi dinh 100/2006/ND-CP ngay 21/09/2006 ta da quy dinh cac to chuc phat song phai bao dam quyen tac gia va quyen lien quan theo quy dinh cua phap luat.

31. Cac chinh sach anh huong den thuong mai dich vu:

Trong muc nay, ben canh viec lam ro cac chinh sach tac dong den thuong mai dich vu, ta dua ra mot so cam ket de lam ro, hoac bo sung them cho Bieu cam ket dich vu. Nhung cam ket dang chu y la:

- Viec cap phep cung ung dich vu vien thong se duoc thuc hien theo cac tieu chi khach quan, minh bach. Cac doanh nghiep khong phai DNNN duoc tham gia cung ung dich vu vien thong khong gan voi ha tang mang va duoc tham gia lien doanh voi nuoc ngoai theo cac quy dinh trong Bieu cam ket ve mo cua thi truong dich vu. Ngoai ra, truoc khi gia nhap, Viet Nam se bai bo che do phan bo luu luong thoai quoc te cho cac doanh nghiep, du viec phan bo nay la thuc hien theo thoa thuan tu nguyen cua cac nha cung ung dich vu vien thong.

- Khong qua 3 thang sau ngay Nghi dinh thu gia nhap WTO duoc co quan co tham quyen cua Viet Nam phe chuan, Chinh phu se ban hanh Nghi dinh huong dan viec cap phep cung ung dich vu chuyen phat nhanh. Trong thoi gian tu nay den do, viec cap phep cung ung dich vu chuyen phat nhanh se duoc thuc hien theo cac tieu chi minh bach de cap tai doan 508 cua Bao cao gia nhap. Cac doanh nghiep co von dau tu nuoc ngoai cung ung dich vu chuyen phat nhanh co quyen so huu va van hanh cac phuong tien duong bo phuc vu cho viec cung ung dich vu cua ho.

- Cac ngan hang 100% von nuoc ngoai tai Viet Nam, phu hop voi Bieu cam ket ve thuong mai dich vu, se duoc danh doi xu quoc gia trong cac van de co lien quan den thiet lap hien dien thuong mai. Chi nhanh ngan hang nuoc ngoai duoc hoat dong cho vay tren co so von cua ngan hang me. Cac quy dinh ap dung cho chi nhanh ngan hang nuoc ngoai, bao gom ca cac quy dinh ve von toi thieu, se duoc thuc hien theo thong le duoc thua nhan chung tren the gioi. Viet Nam khong cho chi nhanh ngan hang nuoc ngoai duoc mo them diem giao dich ngoai tru so cua chi nhanh nhung se khong han che so luong chi nhanh cua ngan hang nuoc ngoai tai Viet Nam. May rut tien tu dong (ATM) khong chiu su dieu chinh cua quy dinh han che mo them "diem giao dich ngoai tru so chinh". Ngan hang nuoc ngoai se duoc huong doi xu MFN va doi xu NT trong viec lap dat va van hanh may ATM. 

- Viet Nam se thuc hien theo cac cam ket trong Bieu cam ket ve dich vu va cac cam ket co lien quan trong Bao cao cua Ban Cong tac, neu nhu cac quy dinh ve dieu kien cap giay phep thanh lap va hoat dong cho doanh nghiep bao hiem va chung khoan dang ap dung co noi dung khong phu hop voi cac cam ket nay. Viet Nam se ban hanh cac quy dinh doi voi chi nhanh bao hiem phi nhan tho (chi nhanh truc tiep) de thuc hien cac cam ket (sau 5 nam) phu hop voi cac chuan muc duoc quoc te cong nhan trong linh vuc bao hiem va cac nguyen tac cua Hiep hoi cac nha quan ly bao hiem quoc te (IAIS), de dam bao su phat trien ben vung cua thi truong bao hiem Viet Nam va loi ich cua nguoi mua bao hiem. 

- Dieu 52 va Dieu 104 cua Luat Doanh nghiep quy dinh mot so van de quan trong co lien quan den hoat dong cua cong ty TNHH va cong ty co phan chi duoc phep thong qua khi co so phieu dai dien cho it nhat la 65% hoac 75% von gop chap thuan. Cac doi tac rat quan ngai quy dinh nay vi no co the vo hieu hoa quyen cua ben gop da so von trong lien doanh. Vi vay, tai cac doan 503 va 504 cua Bao cao, ta dong y cho phep cac ben tham gia lien doanh duoc tu thoa thuan ve cac van de nay trong Dieu le cong ty va se bao dam hieu luc phap ly cho cam ket nay trong qua trinh phe chuan Nghi dinh thu gia nhap.

- Tai cac doan 507, 508 cua Bao cao gia nhap, ta dua ra cac cam ket ve minh bach hoa tat ca cac quy dinh co lien quan hoac anh huong den thuong mai dich vu, bao gom ca cac quy dinh ve cap phep (neu co). Cac co quan quan ly Nha nuoc la doc lap voi cac nha cung ung dich vu ma ho quan ly va se khong chiu trach nhiem ve hoat dong cua cac nha cung ung nay.

32. Minh bach hoa:

Minh bach hoa la mot trong nhung nguyen tac chu dao cua WTO, duoc neu ro va nhan manh tai nhieu hiep dinh khac nhau. Do day la nghia vu quan trong nen trong phan Minh bach hoa cua Bao cao, ta cam ket tuan thu toan bo cac quy dinh ve minh bach hoa cua WTO. Ngoai ra, ta cam ket ngay tu khi gia nhap se cong bo cong khai du thao cua cac van ban quy pham phap luat thuoc linh vuc dieu chinh cua WTO do Quoc hoi, Uy ban Thuong vu Quoc hoi va Chinh phu ban hanh de lay y kien cac to chuc, ca nhan co lien quan. Thoi han danh cho viec gop y toi thieu la 60 ngay. Ta cung cam ket se dang cong khai cac van ban phap luat tren cac tap chi hoac trang tin dien tu (websites) cua cac Bo, nganh.

Thoi han gop y toi thieu neu tren la di xa hon quy dinh cua WTO nhung do phu hop voi chu truong cai cach hanh chinh cua ta nen tai phien dam phan cuoi cung, ta da dong y cam ket. Sau khi Nghi dinh thu gia nhap WTO duoc phe chuan, Chinh phu se can cu vao phe chuan nay de quy dinh trinh tu, thu tuc cu the.

33. Nghia vu thong bao va cac hiep dinh thuong mai:

Ta cam ket tuan thu cac quy dinh cua WTO ve nghia vu thong bao cac thong tin can thiet cho WTO (chu yeu lien quan che do, chinh sach), bao gom ca viec thong bao ve cac hiep dinh thuong mai co lien quan.

II. CAM KET SONG PHUONG VE HANG HOA

1. Gioi thieu chung ve noi dung dam phan:

Cac thanh vien WTO thuong yeu cau nuoc xin gia nhap phai cam ket: (i) rang buoc muc tran cho tat ca cac dong thue trong bieu thue nhap khau cua minh; (ii) chi dung thue nhap khau lam cong cu de bao ho; va (iii) tai cua khau, ngoai thue nhap khau, khong su dung phi, le phi va cac khoan thu khac nham muc dich thu ngan sach. Tiep theo la yeu cau phai giam thue, nhat la cac mat hang dang co thue suat ap dung cao. Ngoai ra, ho con yeu cau cac nuoc xin gia nhap tham gia vao cac hiep dinh tu do hoa theo nganh de cat giam toan bo thue ap dung cho nganh do xuong muc 0% (nhu Hiep dinh cong nghe thong tin, Hiep dinh ve thiet bi may bay dan dung, thiet bi y te) hoac hai hoa thue suat o muc thap (nhu Hiep dinh hoa chat, Hiep dinh hang det may).

Trong dam phan thue nhap khau voi Viet Nam, cac thanh vien dua ra yeu cau rat cao. Neu theo cac yeu cau nay, tuyet dai da so cac dong thue se phai giam xuong 0-5, chi mot so it mat hang duoc duy tri muc 10%-20%. Thoi gian de thuc hien giam thue thuong khong qua 3 nam, tuyet dai da so cac truong hop la phai giam ngay tu khi gia nhap. Nhung mat hang duoc cac Thanh vien dac biet quan tam la nong san (nhu thit, sua, duong, la thuoc la) va cac nhom hang thuoc cac hiep dinh tu do hoa theo nganh (nhu ruou, bia, san pham cong nghe thong tin, hoa chat, det may, thiet bi may bay dan dung, thiet bi xay dung, giay, ca ..).

Nguyen tac co ban cua ta trong dam phan thue nhap khau la: khong gay bien dong lon doi voi san xuat trong nuoc, bao ho co chon loc, co thoi han va xem xet viec giam thue trong boi canh da co cac cam ket cat giam thue cho cac nuoc ASEAN (theo CEPT/AFTA) va cho cac nuoc nhu Trung Quoc, Han Quoc .. (theo khuon kho khu vuc mau dich tu do). Ngoai ra, can no luc duy tri muc do bao ho nhat dinh doi voi mot so mat hang trong yeu, co y nghia co ban doi voi nen kinh te, nhung mat hang nhay cam doi voi san xuat trong nuoc.

2. Muc cam ket chung:

Ta dong y rang buoc muc tran cho toan bo bieu thue (10.600 dong). Muc thue binh quan toan bieu duoc giam tu muc hien hanh 17,4% xuong con 13,4%, thuc hien dan trong vong 5-7 nam. Muc thue binh quan doi voi hang nong san giam tu muc hien hanh 23,5% xuong con 20,9%, thuc hien trong khoang 5 nam. Voi hang cong nghiep, muc binh quan giam tu 16,8% xuong 12,6%, thuc hien chu yeu trong vong tu 5 den 7 nam (xin tham khao Bieu tom tat so 1 kem theo To trinh).

3. Muc cam ket cu the:

Trong pham vi cua To trinh, se rat kho di vao phan tich tung dong thue cu the. Cac phan tich duoi day, vi vay, cung moi chi tap trung vao muc binh quan chung cua mot so nhom hang lon.  

Co khoang hon 1/3 so dong cua bieu thue se phai cat giam, chu yeu la cac dong co thue suat tren 20%. Cac mat hang trong yeu, nhay cam doi voi nen kinh te nhu nong san, xi mang, sat thep, vat lieu xay dung, oto, xe may... van duy tri duoc muc bao ho nhat dinh. Nhung nganh co muc giam thue nhieu nhat bao gom: det may, ca va san pham ca, go va giay, hang che tao khac, may moc va thiet bi dien - dien tu. Thue nhap khau thit lon, thit bo va phu pham cung phai cat giam o muc tuong doi lon. Ta dat duoc muc thue tran cao hon muc dang ap dung doi voi cac nhom hang xang dau, kim loai, hoa chat, phuong tien van tai (xin tham khao them Bieu tom tat so 2 kem theo To trinh).

Nhu tat ca cac nuoc moi gia nhap khac, ta cung cam ket tham gia mot so hiep dinh tu do hoa theo nganh. Nhung nganh ma ta cam ket tham gia day du la san pham cong nghe thong tin (ITA), det may va thiet bi y te. Nhung nganh ma ta tham gia mot phan la thiet bi may bay, hoa chat va thiet bi xay dung. Thoi gian de giam thue la tu 3-5 nam.

Ve han ngach thue quan, ta bao luu quyen ap dung voi duong, trung gia cam, la thuoc la va muoi. Rieng muoi la mat hang WTO khong coi la nong san, do vay thuong khong duoc ap dung cong cu han ngach thue quan nhung ta kien quyet giu de bao ve loi ich cua diem dan. Doi voi 4 mat hang nay, muc thue trong han ngach la tuong duong muc thue MFN hien hanh (trung 40%, duong tho 25%, duong tinh 40-50%, thuoc la la 30%, muoi an 30%). Muc thue ngoai han ngach cao hon rat nhieu.

III. CAM KET VE MO CUA THI TRUONG DICH VU:

Tai lieu kem theo To trinh se giai thich noi dung, cau truc cua Bieu cam ket cu the ve thuong mai dich vu (xin goi tat la Bieu cam ket dich vu), dong thoi lam ro cac phuong thuc cung cap dich vu cung nhu phuong thuc cam ket ve dich vu tai WTO. Tai day, xin giai trinh ve noi dung cam ket.

Ve dien cam ket, trong BTA voi Hoa Ky, ta da cam ket 8 nganh dich vu, tinh theo phan nganh la 65. Cam ket nay mac nhien duoc ap dung cho cac thanh vien WTO theo nguyen tac MFN. Trong dam phan WTO, ta cam ket 11 nganh, tinh theo phan nganh la khoang 110 tren tong so 155 phan nganh theo phan loai cua WTO. Ve muc do cam ket, Bieu cam ket dich vu di xa hon BTA nhung khong nhieu. Voi hau het cac nganh dich vu, trong do co nhung nganh nhay cam nhu bao hiem, phan phoi, du lich v.v.., ta deu giu duoc muc do cam ket gan nhu BTA. Rieng voi vien thong, ngan hang va chung khoan, ta co mot so buoc tien nhung nhin chung khong qua xa so voi hien trang va deu phu hop voi dinh huong phat trien da duoc phe duyet cho cac nganh nay.

So voi Trung Quoc, dien cam ket cua ta rong hon mot it (Trung Quoc cam ket 10  nganh va 99 phan nganh). Ve muc do cam ket, co dich vu ta tien hon nhung cung co nhieu dich vu, trong do co nhung dich vu nhay cam, ta cam ket duoi muc cua Trung Quoc. Vi vay, xet ve tong the la tuong duong. Day la no luc rat lon cua ta boi ta gia nhap sau Trung Quoc 5 nam. Theo le thuong cua WTO, nhung nuoc gia nhap sau deu bi ep cam ket cao hon muc ma cac thanh vien da dat duoc voi nhung nuoc da gia nhap truoc do.

Noi dung cam ket cu the  nhu sau:

1. Phan Cam ket chung (con goi la Cam ket nen):

Phan nay ve co ban giong nhu BTA. Truoc het, cong ty nuoc ngoai khong duoc hien dien tai Viet Nam duoi hinh thuc chi nhanh, tru phi dieu do duoc ta cho phep trong tung nganh cu the (nhung nganh nhu vay khong nhieu). Ta cung bao luu nhung uu dai da danh cho cac nha cung cap dich vu nuoc ngoai truoc khi Viet Nam gia nhap WTO de dam bao rang hoat dong kinh doanh cua ho khong bi anh huong boi cac cam ket trong Bieu cam ket dich vu. Ngoai ra, ta cho phep to chuc va ca nhan nuoc ngoai duoc mua co phan trong cac doanh nghiep Viet Nam nhung muc mua co phan trong tung nganh phai phu hop voi muc do cam ket cua nganh do trong Bieu cam ket dich vu (thi du, neu nganh A ta chi cho phep thanh lap lien doanh 51% von nuoc ngoai thi ty le mua co phan cua nuoc ngoai trong doanh nghiep Viet Nam thuoc nganh do cung khong duoc qua 51%). Rieng ngan hang, ta chi cho phep nuoc ngoai duoc mua toi da 30% co phan. 

Ta cho phep cong ty nuoc ngoai dua can bo quan ly va cac chuyen gia co trinh do cao vao lam viec tai Viet Nam theo thong le cua WTO nhung toi thieu 20% can bo quan ly cua cong ty phai la nguoi Viet Nam. Ngoai ra, de duoc phep vao Viet Nam lam viec, ngoai viec tuan thu cac quy dinh hien hanh cua Viet Nam ve thu tuc xuat nhap canh va luu tru, can bo quan ly ma cong ty nuoc ngoai dua vao phai dap ung duoc cac tieu chi duoc quy dinh rat ro tai phan Cam ket chung.

Mot diem khac voi BTA la ta dong y cam ket voi doi tuong nha cung cap dich vu theo hop dong (CSS) nhung chi doi voi dich vu may tinh va dich vu tu van ky thuat. Nha cung cap dich vu theo hop dong la the nhan nuoc ngoai sang Viet Nam cung cap dich vu theo hop dong ky ket voi to chuc, ca nhan Viet Nam. Hinh thuc cung cap dich vu nay hien kha pho bien o nuoc ta nhung de bao dam su chu dong cho ta trong viec ban hanh cac quy dinh ve quan ly, Bieu cam ket dua ra nhung dieu kien rat chat che. Co it nuoc moi gia nhap bao luu duoc cac dieu kien nhu vay.

Ta bao luu duoc pham vi tro cap tuong doi rong, trong do co tro cap de tao cong an viec lam cho dong bao thieu so, tro cap vi muc tieu nghien cuu va phat trien, tro cap cho cac doanh nghiep co phan hoa, v..v. Bao luu nay rong hon nhieu so voi cam ket cua Trung Quoc khi gia nhap WTO. 

2. Phan Cam ket cu the:

Phan nay dua ra cam ket cho 11 nganh dich vu bao gom: cac dich vu kinh doanh, dich vu thong tin, xay dung, phan phoi, giao duc, dich vu moi truong, dich vu tai chinh, y te, du lich, van hoa giai tri va dich vu van tai. Trong tung nganh lai chia tiep thanh phan nganh va tieu nganh (xin tham khao tai lieu giai thich kem theo To trinh).

a. Dich vu kinh doanh:

Theo phan loai cua GATS, nganh dich vu nay duoc chia thanh 46 phan nganh. Ta cam ket 26 phan nganh.

Dich vu phap ly

Ta cam ket toan bo cac dich vu duoc phan loai vao dich vu phap ly, ngoai tru: (i) tham gia to tung voi tu cach la nguoi bao chua hoac nguoi dai dien cho khach hang cua minh truoc toa an; va (ii) cac dich vu ve giay to va chung thuc phap ly trong pham vi luat Viet Nam. To chuc luat su nuoc ngoai duoc hien dien tai Viet Nam duoi cac hinh thuc chi nhanh cua to chuc luat su nuoc ngoai, cong ty luat nuoc ngoai tai Viet Nam va hop danh giua to chuc luat su nuoc ngoai va cong ty luat hop danh Viet Nam. Hien dien thuong mai cua to chuc luat su nuoc ngoai duoc tu van phap luat Viet Nam neu co luat su tu van tot nghiep dai hoc luat cua Viet Nam va dap ung duoc cac dieu kien ap dung cho cac luat su hanh nghe cua Viet Nam. Ta dong y danh doi xu quoc gia cho hien dien thuong mai cua to chuc luat su nuoc ngoai tai Viet Nam.

Dich vu ke toan, kiem toan, dich vu thue

Doi voi dich vu ke toan, kiem toan, ta cho phep cac nha cung cap dich vu nuoc ngoai duoc cung cap dich vu qua bien gioi cho cac to chuc, ca nhan o Viet Nam. Ngoai ra, cac nha cung cap dich vu nuoc ngoai duoc tu do lua chon hinh thuc hien dien (tru hinh thuc chi nhanh), phu hop voi cac quy dinh trong nuoc va duoc doi xu binh dang nhu cac nha cung cap dich vu Viet Nam. Doi voi dich vu thue, muc do cam ket chat hon. Trong vong 1 nam sau khi gia nhap, viec cap phep se duoc thuc hien tren co so xet duyet theo tung truong hop. Cung trong thoi gian nay, cac cong ty co von nuoc ngoai da duoc cap phep cung cap dich vu thue cung chi duoc cung cap dich vu cho cac cong ty co von nuoc ngoai va cac du an co su tai tro cua nuoc ngoai tai Viet Nam.

Cac cam ket nay phu hop voi quy dinh hien hanh va thuc te phat trien cua thi truong cac dich vu nay trong nuoc hien nay. De bao dam cong tac quan ly Nha nuoc doi voi linh vuc nay, trong thoi gian toi se tiep tuc ban hanh va cong bo cac chuan muc ke toan, kiem toan, xay dung he thong chuan muc day du, gop phan tang cuong tinh minh bach, cong khai va lanh manh cua he thong tai chinh ke toan cua Viet Nam. Ngoai ra, se tiep tuc hoan thien khuon kho phap ly doi voi dich vu thue.

Dich vu kien truc, dich vu tu van ky thuat, dich vu quy hoach do thi va kien truc canh quan do thi

Cam ket doi voi nhung dich vu nay thap hon hien trang cua ta. Doi voi dich vu kien truc va dich vu tu van ky thuat, ta cho phep nha cung cap dich vu nuoc ngoai duoc tu do lua chon hinh thuc hien dien (tru hinh thuc chi nhanh) ngay khi ta vao WTO. Tuy nhien, ta khong cho cac doanh nghiep 100% von nuoc ngoai cung cap dich vu cho cac doanh nghiep Viet Nam trong vong 2 nam ke tu khi gia nhap WTO va bao luu quyen cua Chinh phu Viet Nam trong viec quyet dinh cap phep cho cac hoat dong lien quan den khao sat dia chat, dia hinh cong trinh v.v… Muc do cam ket nhu vay la tuong duong voi BTA. Voi dich vu quy hoach do thi va kien truc canh quan do thi, ta khong cho nha cung cap dich vu nuoc ngoai tiep can mot so dia ban nhay cam o Viet Nam va yeu cau bang cap, chung chi hanh nghe cua kien truc su chiu trach nhiem trong cac doanh nghiep co von dau tu nuoc ngoai tai Viet Nam phai do Chinh phu Viet Nam cap hay cong nhan.

Dich vu may tinh

Ta cho phep cac nha cung cap dich vu nuoc ngoai duoc tu do lua chon hinh thuc hien dien, ke ca hinh thuc chi nhanh de cung cap dich vu tai Viet Nam. Tuy nhien, ho chi duoc thanh lap chi nhanh 3 nam sau khi Viet Nam gia nhap WTO voi dieu kien truong chi nhanh phai la nguoi thuong tru tai Viet Nam. Ngoai ra, ta cung duy tri han che doi voi cac cong ty 100% von nuoc ngoai khi yeu cau ho chi duoc cung cap dich vu cho cac doanh nghiep co von dau tu nuoc ngoai tai Viet Nam.

Dich vu quang cao

Ta chi cho phep nha cung cap dich vu nuoc ngoai duoc hien dien o Viet Nam duoi hinh thuc lien doanh. Viec quang cao thuoc la la khong duoc phep. Doi voi ruou, ho co the quang cao neu quy dinh hien hanh cua ta cung cho phep cac doanh nghiep Viet Nam lam nhu vay. Day la diem khac so voi BTA. Nhu BTA, cac nha cung cap dich vu nuoc ngoai se duoc thanh lap lien doanh 51% von nuoc ngoai ke tu khi Viet Nam gia nhap WTO. Ke tu ngay 1/1/2009, han che ve von gop cua nuoc ngoai trong lien doanh se duoc xoa bo.

Dich vu nghien cuu phat trien, dich vu nghien cuu thi truong, dich vu tu van quan ly

Doi voi dich vu nghien cuu phat trien, ta chi cam ket cho linh vuc khoa hoc tu nhien va khong duy tri bat ky han che nao. Doi voi dich vu nghien cuu thi truong, ta khong cho phep nha cung cap dich vu nuoc ngoai tien hanh cac hoat dong trung cau dan y. Hinh thuc 100% von nuoc ngoai duoc cho phep tu ngay 1/1/2009. Doi voi dich vu tu van quan ly, ta cho phep nuoc ngoai mo chi nhanh sau 3 nam ke tu khi gia nhap WTO voi dieu kien truong chi nhanh phai la nguoi thuong tru tai Viet Nam.

Dich vu lien quan den tu van quan ly

Dich vu nay bao gom 2 tieu nganh la dich vu quan ly du an va dich vu trong tai va hoa giai. Doi voi dich vu quan ly du an, ta cho phep cac nha cung cap dich vu nuoc ngoai thanh lap lien doanh hay hop dong hop tac kinh doanh trong vong 1 nam ke tu khi Viet Nam gia nhap WTO. Sau do, ho duoc cung cap dich vu ma khong phai chiu bat ky han che nao khac (tru cac quy dinh trong phan cam ket chung). Doi voi dich vu trong tai va hoa giai, ta chi cho phep nha cung cap dich vu nuoc ngoai tham gia hoa giai cac tranh chap thuong mai. Tuy nhien, 3 nam sau khi ta gia nhap WTO ho moi duoc cung cap dich vu nay. Ngoai ra, voi ca 2 tieu nganh, ta deu cho phep hien dien duoi hinh thuc chi nhanh 3 nam sau khi ta vao WTO voi dieu kien truong chi nhanh phai la nguoi thuong tru tai Viet Nam.

Tac dong doi voi dich vu quan ly du an se khong lon boi le ta da va dang cho phep cac nha cung cap dich vu nuoc ngoai kinh doanh tai Viet Nam. Voi dich vu trong tai va hoa giai, ta can bo sung them cac quy dinh ve quan ly. Ta yeu cau thoi gian chuyen doi 3 nam la vi vay.

Dich vu phan tich va kiem dinh ky thuat

Ta khong dua ra cam ket doi voi dich vu kiem dinh va dang kiem phuong tien van tai. Theo quy dinh cua GATS, ta khong co nghia vu phai mo cua cac dich vu duoc cung cap de thuc thi tham quyen cua Chinh phu.  Tuy nhien, neu ta cho phep cac doanh nghiep trong nuoc duoc tham gia cung cap cac dich vu nay thi sau mot thoi gian chuyen doi, ta se cho phep nuoc ngoai duoc tham gia. Cam ket nay la hoan toan phu hop voi chinh sach hien hanh.

Dich vu lien quan den nong nghiep, san ban va lam nghiep, dich vu thu y

Doi voi dich vu lien quan den nong nghiep, san ban va lam nghiep, nha cung cap dich vu nuoc ngoai duoc phep thanh lap lien doanh 51% von nuoc ngoai. Tuy nhien, ho khong duoc cung cap mot so dich vu nhay cam nhu danh gia va khai thac rung tu nhien, san ban, danh bay dong vat quy hiem hoang da, chup anh hang khong, quan ly quy gien cay trong, vat nuoi v.v.. Ngoai ra, ho cung khong duoc phep tiep can mot so dia ban nhay cam tai Viet Nam. Doi voi dich vu thu y, ta chi cho phep nha cung cap dich vu nuoc ngoai vao Viet Nam voi tu cach ca nhan sau khi da duoc co quan phu trach ve thu y cua ta chap thuan.

Dich vu lien quan den khai thac mo, dich vu lien quan tu van khoa hoc ky thuat

Theo cach phan loai moi nhat trong Vong dam phan Do-ha, cac dich vu nay duoc dua vao nhom dich vu ho tro khai thac dau khi. Trong BTA ta khong cam ket cac dich vu nay nhung do day la trong tam cua Vong Do-ha nen hau het cac doi tac dam phan chu chot deu yeu cau ta cam ket. Cuoi cung, ta dong y cho phep cac doanh nghiep nuoc ngoai duoc thanh lap cong ty 100% von nuoc ngoai sau 5 nam ke tu khi gia nhap de cung ung cac dich vu ho tro cho khai thac dau khi. Tuy nhien, ta van giu quyen quan ly cac hoat dong tren bien, them luc dia va quyen chi dinh cong ty tham do, khai thac tai nguyen. Ta cung bao luu duoc mot danh muc cac dich vu danh rieng cho cac doanh nghiep Viet Nam nhu dich vu bay, dich vu cung cap trang thiet bi va cac vat pham cho dan khoan xa bo v.v. . Dac biet, cac thanh vien WTO da chap nhan tat ca cac cong ty vao Viet Nam cung ung dich vu ho tro dau khi deu phai dang ky voi co quan Nha nuoc co tham quyen. Day la cam ket tot, tao dieu kien cho ta kiem soat cac cong ty vao Viet Nam trong tuong lai (hien nay ta khong co che do dang ky nay).

Cam ket se co nhung tac dong tich cuc nhat dinh. Voi muc mo cua theo lo trinh hop ly se khuyen khich cac cong ty ky thuat dau khi nuoc ngoai vao Viet Nam dau tu va mo rong kinh doanh nhung khong anh huong nhieu den cac doanh nghiep Viet Nam. Ngoai ra, thong qua cac hinh thuc lien doanh va hop tac kinh doanh, cac doanh nghiep Viet Nam co the hoc hoi kinh nghiem tu cac doi tac nuoc ngoai va mo rong kha nang cung cap dich vu cua minh. Tuy nhien, de hoat dong kinh doanh cac dich vu nay dien ra hieu qua tai Viet Nam, ta se phai bo sung, ban hanh mot so quy dinh phap luat lien quan theo huong phu hop voi cam ket dua ra trong Bieu cam ket dich vu.

Dich vu lien quan den san xuat, dich vu sua chua thiet bi

Doi voi dich vu lien quan den san xuat, sau 3 nam ke tu khi gia nhap WTO, ta cho phep thanh lap lien doanh 50% von nuoc ngoai. Sau do 5 nam, nha cung cap dich vu nuoc ngoai duoc phep thanh lap cong ty 100% von. Doi voi dich vu sua chua thiet bi, ta loai tru khoi pham vi cam ket dich vu sua chua tau bien va cac phuong tien van tai khac (sua chua may bay co cam ket rieng). Tuy nhien, nha cung cap dich vu nuoc ngoai duoc thanh lap lien doanh 49% von nuoc ngoai ke tu khi Viet Nam gia nhap WTO. Sau 3 nam ke tu khi gia nhap WTO, ho duoc nang ty le von gop trong lien doanh len 51% va duoc thanh lap cong ty 100% von nuoc ngoai sau do 2 nam.

b. Dich vu thong tin:

Dich vu chuyen phat nhanh

Dich vu chuyen phat nhanh la dich vu moi nhung phat trien rat nhanh tai Viet Nam trong thoi gian qua. Ta da cho phep nhieu cong ty chuyen phat hang dau the gioi nhu DHL, UPS, TNT, Fedex v.v… tham gia cung cap dich vu tren thi truong Viet nam. Co cong ty da duoc ta cho phep thanh lap lien doanh voi da so von va nam quyen kiem soat. Dich vu nay ta khong cam ket trong BTA.

Trong dam phan gia nhap WTO,  ta dong y cho phep thanh lap lien doanh 51% von nuoc ngoai ngay khi gia nhap va cho phep thanh lap cong ty 100% von nuoc ngoai 5 nam sau khi gia nhap. Ngoai ra, de tao dieu kien cho Buu chinh Viet nam phat trien on dinh sau khi tach khoi linh vuc vien thong, ta da bao luu mot mang dich vu chuyen phat nhanh danh rieng cho Buu chinh Viet nam kinh doanh. Ta cung cam ket khong phan biet doi xu giua cac dich vu chuyen phat nhanh va cac nha cung cap dich vu chuyen phat nhanh, ke ca Buu chinh Viet nam, doi voi cac loai hinh dich vu chuyen phat nhanh da cho phep canh tranh.

Nhu vay, cam ket mo cua thi truong dich vu chuyen phat nhanh da chinh thuc hoa thuc te mo cua thi truong cho dau tu nuoc ngoai va dua ra lo trinh phu hop tien toi xoa bo hoan toan han che von nuoc ngoai. Cac cong ty hang dau nuoc ngoai, thuc chat chi co mot vai tap doan da quoc gia, voi truyen thong va nang luc ky thuat vuot troi se tiep tuc chiem uu the o thi truong chuyen phat nhanh quoc te va mang thi truong chat luong cao. Khach hang chinh cua ho van la cac doanh nghiep FDI va cac doanh nghiep xuat nhap khau. Cac cong ty Viet Nam van co co hoi phat trien o thi truong chuyen phat trong nuoc va mang thi truong chat luong trung binh, khach hang dai chung.

Dich vu vien thong

Thi truong dich vu vien thong da phat trien kha nang dong trong thoi gian qua voi su tham gia cua nhieu thanh phan kinh te. Nhieu doanh nghiep vien thong moi da tham gia day du thi truong dich vu vien thong va dang nhanh chong khang dinh cho dung tren thi truong. Toc do tang truong cao duoc duy tri lien tuc qua nhieu nam. Mang luoi duoc mo rong nhanh chong va hien dai hoa theo kip trinh do cac nuoc trong khu vuc. Cac doanh nghiep cung ngay cang quen hon voi van hoa canh tranh va ngay cang chu trong doi moi to chuc san xuat-kinh doanh de nang cao hieu qua va chat luong dich vu. Thuc te, gia cuoc dich vu tuy con cao nhung da lien tuc giam, cac loai hinh dich vu ngay cang da dang.

Cac nha dau tu nuoc ngoai da tham gia thi truong dich vu vien thong voi hon 1 ty USD duoi hinh thuc hop dong hop tac kinh doanh (BCC) tu rat som. Hiep dinh BTA voi Hoa Ky co hieu luc nam 2001 da dua ra lo trinh cho phep cac nha dau tu Hoa Ky tham gia thi truong dich vu vien thong theo hinh thuc lien doanh tu nam 2001. Muc cam ket mo cua thi truong dich vu vien thong trong BTA la tuong duong muc cam ket gia nhap WTO cua Trung Quoc. Hiep dinh tiep can thi truong Viet nam - EU co hieu luc tu dau nam 2005 cung da cho phep cac nha dau tu EU tham gia thi truong dich vu vien thong nhu cac nha dau tu Hoa Ky.

Moi truong phap ly chuyen nganh ve vien thong va Internet da tuong doi hoan chinh voi Phap lenh Buu chinh vien thong va cac Nghi dinh huong dan. Cac van ban nay ve co ban da phu hop voi nhung nguyen tac va nghia vu co ban chung cua mot nuoc thanh vien WTO. Quy dinh ve dau tu nuoc ngoai trong linh vuc dich vu vien thong hien tuan theo cac quy dinh chung cua phap luat ve dau tu nuoc ngoai.

Trong dam phan gia nhap WTO, dich vu vien thong da chiu suc ep mo cua rat lon, dac biet tu phia cac thanh vien chu chot cua WTO nhu Hoa Ky, EU, Nhat Ban, Han Quoc .. . Dua tren trien vong ket qua Vong dam phan Do-ha va muc cam ket cua cac nuoc moi gia nhap WTO nhu Cam-pu-chia, Giooc-da-ni, A-rap Xe-ut, v.v. cac nuoc da yeu cau Viet Nam cam ket lo trinh xoa bo moi han che ve dau tu nuoc ngoai trong linh vuc vien thong. Muc cam ket cua Viet Nam trong BTA duoc cac nuoc coi la muc khoi diem de dam phan.

Dam phan dich vu vien thong da duoc thuc hien theo quan diem chi dao nhu sau:

- Han che toi da nhan nhuong trong linh vuc thiet lap mang, giu nguyen muc cam ket doi voi cac dich vu co gan voi ha tang mang nhu trong BTA nham giu quyen kiem soat mang vien thong va qua do co kha nang kiem soat loi ich quoc gia, dam bao an ninh thong tin lien lac;

- Doi tac nuoc ngoai khong cung cap dich vu ve tinh truc tiep den khach hang dai chung tren lanh tho Viet Nam nham giam toi da rui ro thong tin ve tinh qua bien gioi bi lam dung;

- Co the co mot so linh hoat trong linh vuc cung cap dich vu khong co mang luoi;

- Dua ra cac nhan nhuong ve dich vu vien thong trong goi cam ket tong the ket thuc dam phan song phuong, giam toi da viec phai nhan nhuong ve vien thong va cac dich vu nhay cam khac.

Cam ket gia nhap WTO ve dich vu vien thong da bam sat cac nguyen tac chi dao tren:

- Cung cap dich vu vien thong co ha tang mang: ta khong co nhan nhuong them so voi muc cam ket trong BTA voi Hoa Ky. Trong linh vuc dich vu vien thong co ban, ben nuoc ngoai chi duoc phep dau tu duoi hinh thuc lien doanh voi nha khai thac Viet Nam da duoc cap phep, von gop toi da la 49% von phap dinh cua lien doanh.

- Cung cap dich vu vien thong khong co ha tang mang: trong 3 nam dau sau khi gia nhap WTO ben nuoc ngoai chi duoc phep dau tu duoi hinh thuc lien doanh voi nha khai thac Viet nam da duoc cap phep, von gop toi da la 51% von phap dinh cua lien doanh. 3 nam sau khi gia nhap ben nuoc ngoai moi duoc phep tu do lua chon doi tac khi thanh lap lien doanh va duoc phep nang muc von gop len muc 65%.

Rieng doi voi dich vu mang rieng ao (VPN) va dich vu vien thong gia tang gia tri (tru dich vu truy nhap Internet - IAS) ma Hoa Ky va EU co moi quan tam dac biet, duoc cung cap tren ha tang mang do Viet Nam kiem soat, ta co nhan nhuong o muc: duoc tu do lua chon doi tac lien doanh ngay sau khi gia nhap va voi dich vu mang rieng ao (VPN), duoc phep tham gia von toi da o muc 70% von phap dinh cua lien doanh.

- Cung cap dich vu vien thong qua bien gioi: ta cam ket 3 nam sau khi gia nhap se cho phep cac cong ty da quoc gia hoat dong tai Viet nam, neu thoa man dieu kien cap phep, duoc su dung truc tiep dich vu ve tinh cua cac nha cung cap dich vu nuoc ngoai. Ta cung cam ket cho phep ben nuoc ngoai duoc ket noi dung luong cap quang bien (dung luong toan chu) cua cac tuyen cap quang bien ma Viet nam la thanh vien voi cac tram cap bo cua Viet nam va ban dung luong truyen dan nay cho cac nha cung cap dich vu vien thong quoc te co ha tang mang duoc cap phep tai Viet Nam nhu VNPT, Viettel, VP Telecom). 4 nam sau khi gia nhap, ben nuoc ngoai duoc phep ban dung luong neu tren cho cac nha cung cap dich vu mang rieng ao va dich vu ket noi Internet (IXP) quoc te duoc cap phep (nhu FPT, VNPT, Viettel, VP Telecom).

So voi Trung Quoc, ta khong cho phep nha dau tu nuoc ngoai duoc tu do lua chon doi tac lien doanh doi voi dich vu co gan voi ha tang mang. Day la han che rat quan trong, qua han che nay ta loai tru su khong che cua doanh nghiep nuoc ngoai doi voi cac dich vu nay. Tuy xet tong the muc cam ket gia nhap WTO cua Viet Nam co cao hon so voi muc cam ket gia nhap WTO cua Trung Quoc nam 2001 nhung thap hon nhieu muc cam ket cua cac nuoc gia nhap WTO sau Trung Quoc. Viet Nam da co mot so nhan nhuong phu hop ve mo cua thi truong vien thong theo yeu cau cua cac thanh vien WTO trong linh vuc cung cap dich vu vien thong khong co ha tang mang va trong linh vuc cung cap dich vu qua bien gioi (dich vu vien thong quoc te) de doi lay viec bao luu han che “nuoc ngoai phai lien doanh voi doi tac Viet nam da duoc cap phep va bao luu han che “muc von gop nuoc ngoai toi da la 49% trong linh vuc cung cap dich vu vien thong co ban co ha tang mang”. Nhung nhan nhuong ve dich vu ve tinh va dich vu cap quang bien cung cap qua bien gioi chi cho phep phia nuoc ngoai duoc phep so huu toan phan dung luong thuoc he thong truyen dan khong nam tren lanh tho Viet Nam. Viet Nam van bao luu duoc quyen kiem soat Nha nuoc doi voi ha tang mang vien thong tren lanh tho Viet Nam va qua do giu duoc quyen kiem soat nhat dinh doi voi thi truong dich vu va an ninh thong tin. Viet Nam chua cho phep thanh lap cong ty 100% von nuoc ngoai trong linh vuc vien thong. Cac cong ty nuoc ngoai van phai hop tac voi cac cong ty trong nuoc de cung cap dich vu.

Dich vu nghe nhin

Trong dam phan gia nhap WTO, ta phai doi dien voi hai luong quan diem trai nguoc. Hoa Ky va mot so doi tac co the manh ve dich vu nghe nhin muon ta cam ket tu do dich vu nay trong khi EU de nghi ta khong dua vao cam ket. Cuoi cung, ta dua ra cam ket ve dich vu nghe nhin nhung chi o muc tuong duong BTA. Yeu cau kiem duyet duoc nhan manh trong tat ca cac dich vu san xuat, phan phoi va chieu phim.

Cam ket nay nhin chung khong anh huong nhieu den thi truong dich vu nghe nhin tai Viet Nam. Thuc te cho thay su soi dong cua thi truong nghe nhin 5 nam qua khong phai la do thuc thi BTA ma do nhung nguyen nhan tu su quan ly cua ta. Cam ket ve dich vu nghe nhin trong WTO se khong gay ra bien dong cho thi truong dich vu nghe nhin. Tuy nhien, ve mat phap luat, ta van can bao dam cho cac quy dinh hien hanh phu hop voi cam ket da dua ra trong Bieu cam ket. Vi vay, se phai ra soat lai cac quy dinh, ke ca Luat Dien anh de dieu chinh mot so noi dung khac voi cam ket da dua ra, neu co.

c. Dich vu xay dung

Muc do cam ket duoc giu nhu BTA nhung bo sung them noi dung ve chi nhanh. Cu the, sau 3 nam ke tu khi gia nhap WTO, ta cho phep thanh lap chi nhanh voi dieu kien truong chi nhanh phai la nguoi thuong tru tai Viet Nam. Nhin chung, cam ket doi voi dich vu xay dung la phu hop voi hien trang tai Viet Nam.

d. Dich vu phan phoi

Cam ket trong dich vu nay ve co ban giu duoc nhu BTA va chat so voi cac nuoc moi gia nhap. Truoc het, thoi diem cho phep thanh lap doanh nghiep 100% von nuoc ngoai la nhu BTA (1/1/2009). Thu hai, tuong tu nhu BTA, ta khong mo cua thi truong phan phoi xang dau, duoc pham, sach, bao, tap chi, bang hinh, thuoc la, gao, duong va kim loai quy cho nuoc ngoai (Trung Quoc chi bao luu duoc thuoc la va muoi). Nhieu san pham nhay cam nhu sat thep, phan bon, ximang .. ta chi mo cua thi truong sau 3 nam. Quan trong nhat, ta han che kha nang mo diem ban le cua doanh nghiep co von dau tu nuoc ngoai (mo tu diem ban le thu hai tro di phai duoc ta cho phep theo tung truong hop cu the). Trung Quoc khong bao luu han che nay.  

Muc cam ket tren thap hon hien trang cua ta. Tren thuc te, ta da cho phep mot so tap doan phan phoi lon thanh lap sieu thi 100% von nuoc ngoai va mo hang loat cac sieu thi tai cac tinh, thanh pho o Viet Nam. Tuy nhien, voi viec giu duoc han che ve mo diem ban le, Bieu cam ket dich vu da giu duoc cho ta mot cong cu kiem soat. Ta nen tan dung cong cu nay de ho tro cho cac nha phan phoi trong nuoc. Ve mat nay, Chinh phu da xay dung va ban hanh cac Nghi dinh lien quan.

e. Dich vu giao duc

Pham vi cam ket rong hon so voi BTA nhung van thap hon hien trang cua ta va hoan toan phu hop voi chu truong xa hoi hoa giao duc hien nay. Ta cam ket dich vu giao duc pho thong co so nhung chi doi voi phuong thuc tieu dung ngoai lanh tho (phuong thuc 2), tuc la cho phep nguoi Viet Nam duoc ra nuoc ngoai hoc tap, ke ca o bac pho thong. Cam ket nay khong anh huong den dich vu giao duc pho thong cua Viet Nam. Cac co so dao tao co von nuoc ngoai ma ta cho phep hien dien tai Viet Nam trong Bieu cam ket dich vu (giao duc dai hoc, giao duc cho nguoi lon, day nghe v.v.) phai tuan thu cac yeu cau doi voi giao vien nuoc ngoai, chuong trinh dao tao phai duoc Bo Giao duc va Dao tao cua Viet Nam phe chuan.

Cac han che ma hien nay ta khong duy tri tren thuc te duoc dua vao Bieu cam ket de bao dam chu dong cho ta. Sau nay, ta co su dung cac cong cu do hay khong la quyen cua ta.

f. Dich vu moi truong

Ta khong cam ket dich vu nay trong BTA. Trong dam phan gia nhap WTO, ta dua ra cam ket doi voi cac dich vu xu ly nuoc thai, xu ly rac thai, lam sach khi thai, xu ly tieng on va danh gia tac dong cua moi truong. Doi voi nhung dich vu nay, cac nha cung cap dich vu nuoc ngoai duoc phep thanh lap lien doanh 51% von nuoc ngoai trong vong 4 nam ke tu khi gia nhap WTO. Sau thoi gian nay, ho duoc quyen tu do lua chon hinh thuc phap nhan (tru chi nhanh) de cung cap dich vu tai Viet Nam. Tuy nhien, ho phai chiu mot so quy dinh ma ta da bao luu trong Bieu cam ket dich vu nhu danh doc quyen va dac quyen cho cac nha khai thac tu nhan cua Viet Nam doi voi cac dich vu cung cap de thuc thi tham quyen cua Chinh phu, khong duoc thu gom rac thai truc tiep tu cac ho gia dinh, khong duoc tiep can mot so khu vuc nhay cam o Viet Nam. 

Cac cam ket dua ra tai dich vu moi truong la phu hop voi chu truong va chinh sach hien hanh cua ta. Cac cam ket nay khong qua chat che, vua tao suc hap dan cho dau tu nuoc ngoai, vua tao dieu kien cho cac doanh nghiep Viet Nam vuon len khi ta mo cua thi truong.

g. Dich vu tai chinh

Dich vu bao hiem

Day la dich vu ma cac Thanh vien WTO quan tam va yeu cau cao ve muc do mo cua thi truong cho cac cong ty bao hiem nuoc ngoai, dac biet la yeu cau cho phep thanh lap chi nhanh truc tiep. Tuy nhien, muc cam ket cua ta dat duoc trong Bieu cam ket la chat che, thap hon so voi muc cam ket cua mot so nuoc moi gia nhap WTO gan day. Cu the, ta cho phep nha cung cap dich vu bao hiem o nuoc ngoai cung cap qua bien gioi mot so loai hinh dich vu bao hiem nhu bao hiem cho doanh nghiep co von dau tu nuoc ngoai va nguoi nuoc ngoai lam viec tai Viet Nam, tai bao hiem, bao hiem doi voi van tai quoc te, v.v.. Ngoai ra, cac nha cung cap dich vu bao hiem nuoc ngoai duoc thanh lap cong ty bao hiem 100% von nuoc ngoai ngay khi ta gia nhap WTO. Ho cung duoc quyen cung cap cac dich vu bao hiem bat buoc ke tu ngay 1/1/2008 va thanh lap chi nhanh bao hiem phi nhan tho sau 5 nam ke tu khi ta gia nhap WTO.

Ve tong the, muc cam ket nhu tren la tuong duong voi BTA. Diem khac duy nhat la ta mo them cho chi nhanh bao hiem phi nhan tho, tren co so can nhac kha nang quan ly, giam sat, muc do anh huong doi voi nen kinh te va dac biet la yeu cau dam bao quyen loi cua nguoi mua bao hiem. Canh tranh tren thi truong bao hiem trong nuoc thoi gian toi co the se soi dong hon. Tren thuc te thi truong bao hiem da duoc mo cua cho cac cong ty bao hiem 100% von nuoc ngoai tu nam 1999. Nhieu cong ty bao hiem lon tren the gioi da co mat tai thi truong Viet Nam.

Tuy nhien, de kien toan hon nua khuon kho phap ly dieu chinh linh vuc dich vu bao hiem, trong thoi gian toi Chinh phu se tien hanh ra soat, dieu chinh mot so quy dinh trong nuoc de thuc thi cam ket gia nhap WTO va dac biet la day manh cong tac quan ly giam sat cua Nha nuoc doi voi hoat dong kinh doanh bao hiem theo cac nguyen tac va chuan muc quan ly bao hiem quoc te.

Dich vu ngan hang

Dam phan dich vu ngan hang kha gay go, quyet liet do day la linh vuc nhay cam doi voi ta trong khi cac thanh vien rat quan tam. Du phai chiu suc ep kha lon tu cac thanh vien nhung ta da dat duoc cam ket hop ly, can bang va phu hop voi chu truong cua Chinh phu. Ta da giu duoc nhung han che quan trong quy dinh trong BTA nhu khong cho phep chi nhanh ngan hang nuoc ngoai mo diem giao dich ngoai tru so chi nhanh, han che cac to chuc tin dung nuoc ngoai mua co phan cua cac ngan hang thuong mai quoc doanh co phan hoa, chua tu do hoa cac giao dich von, v.v… Ta bo sung them mot so han che quan trong de tang them hieu qua quan ly Nha nuoc doi voi thi truong ngan hang khi ta gia nhap WTO. Cac han che dang chu y la: dua ra yeu cau ve tong tai san cua cac to chuc tin dung nuoc ngoai muon kinh doanh tai Viet Nam, khong cho phep cac to chuc, ca nhan nuoc ngoai mua qua 30% tong so co phan cua cac ngan hang thuong mai, tru khi phap luat Viet Nam co quy dinh khac hoac duoc su chap thuan cua co quan co tham quyen.

Ta co noi long mot so han che nhung deu phu hop voi thuc trang cua nganh va chu truong cua Chinh phu. Chang han nhu cho phep cac ngan hang nuoc ngoai thanh lap ngan hang con 100% von nuoc ngoai tu 1 thang 4 nam 2007 (som hon BTA khoang 3 nam), day nhanh lo trinh cho phep cac chi nhanh ngan hang nuoc ngoai duoc huy dong tien gui bang dong Viet Nam tai Viet Nam. Thuc ra, cac quy dinh nay da duoc ta cho phep thong qua cac van ban phap luat moi duoc ban hanh gan day.

So voi Trung Quoc va mot so nuoc moi gia nhap WTO gan day, cam ket ve dich vu ngan hang cua ta chat che hon. Voi muc cam ket nhu vay, muc do anh huong doi voi nganh ngan hang cua Viet Nam se khong qua lon. Khac voi kinh doanh chung khoan, kinh doanh ngan hang o ta da hinh thanh tu lau va tat ca cac ngan hang deu da co kinh nghiem canh tranh, ke ca canh tranh voi ngan hang nuoc ngoai. Nang luc giam sat va quan ly cung da co nhieu tien bo, nhieu chuan muc quoc te da duoc ap dung. Ta lai giu duoc han che ve muc mua co phan cua nha dau tu nuoc ngoai nen tuy suc ep canh tranh co the se tang them, nhat la trong linh vuc ban le, nhung khong co ly do de lo ngai ve mot su “do vo” hoac “thon tinh” trong linh vuc ngan hang.

Dich vu chung khoan

Day la nganh dich vu moi bat dau hinh thanh o Viet Nam nhung duoc nhieu thanh vien WTO, nhat la cac Thanh vien co he thong tai chinh phat trien, quan tam va dat yeu cau cao ve mo cua thi truong. Cam ket cua ta trong BTA truoc day ve dich vu chung khoan la chua dang ke va chua bao quat het cac yeu to cua thi truong dich vu chung khoan do vao thoi diem do thi truong chung khoan chua duoc hinh thanh. Trong dam phan gia nhap WTO, ta da dong y cho phep cac nha cung cap dich vu chung khoan cung cap qua bien gioi mot so dich vu lien quan den chung khoan nhu thong tin tai chinh, tu van tai chinh, cac dich vu trung gian va ho tro kinh doanh chung khoan v.v… Ngoai ra, ta cung cho phep thanh lap lien doanh 49% von nuoc ngoai ngay tu khi gia nhap WTO. Sau do 5 nam, ta cho phep thanh lap cong ty 100% von nuoc ngoai va chi nhanh de cung cap dich vu chung khoan doi voi mot so loai hinh dich vu nhu quan ly tai san, thanh toan, tu van lien quan den chung khoan, trao doi thong tin tai chinh.

Nhin chung, cac cam ket ve dich vu chung khoan la phu hop voi Luat chung khoan moi duoc ban hanh va dinh huong phat trien cua nganh nay. De thuc thi hieu qua cac cam ket da dua ra, trong thoi gian toi Chinh phu se tiep tuc xay dung cac van ban huong dan thi hanh Luat Chung khoan trong do dac biet chu trong den cac noi dung huong dan cu the viec tham gia cua ben nuoc ngoai nhu thanh lap cong ty chung khoan 100% von nuoc ngoai va chi nhanh.

h) Dich vu y te

Muc do cam ket nhu BTA, chi khac diem duy nhat la ta giam muc von yeu cau de thanh lap co so dieu tri chuyen khoa tu 1 trieu USD xuong con 200.000 USD. Cac yeu cau ve von toi thieu da duoc ta bai bo tren thuc te nen viec dieu chinh noi tren khong gay anh huong gi. Tuy nhien, neu ta can den cong cu nay, ta van co the su dung lai.

i. Dich vu du lich

Dam phan rat kho khan nhung ve tong the ta da giu duoc nhu BTA. Doi voi dich vu khach san-nha hang, trong vong 8 nam ke tu khi gia nhap, ta yeu cau cac nha cung cap dich vu nuoc ngoai, neu muon cung cap dich vu, phai dau tu xay dung, nang cap, cai tao hoac mua lai khach san. Quy dinh nay nham khuyen khich cac nha cung cap dich vu nuoc ngoai bo von dau tu de nang cap he thong khach san cua ta. Doi voi dich vu lu hanh-dieu hanh tour du lich, ta cho phep thanh lap lien doanh khong han che von gop nuoc ngoai. Tuy nhien, ta khong cho phep thanh lap cong ty 100% von nuoc ngoai. Ngoai ra, cac cong ty co von dau tu nuoc ngoai khong duoc phep cung cap dich vu dua khach ra nuoc ngoai (outbound) va dich vu lu hanh noi dia (domestic). Ho chi duoc cung cap dich vu lu hanh noi dia nhu la mot phan cua cac dich vu dua khach vao Viet Nam. Cam ket nhu vay ve du lich la chat va hoan toan phu hop voi luat phap hien hanh cua ta.

j. Dich vu van hoa, giai tri

Dich vu nay khong cam ket trong BTA. Trong WTO, ta chi cam ket dich vu giai tri (bao gom nha hat, nhac song va xiec) va dich vu tro choi dien tu voi muc do cam ket rat chat che. Nuoc ngoai chi duoc gop toi da la 49% von trong lien doanh. Dac biet, ta khong cam ket gi ve cung cap qua bien gioi de bao dam cho Nha nuoc quyen chu dong trong viec dua ra cac quy dinh ve quan ly dich vu giai tri tren mang Internet.

k. Dich vu van tai

Dich vu van tai bien va ho tro van tai bien

Ta chi cho phep cac nha cung cap dich vu nuoc ngoai cung cap dich vu van chuyen hang hoa qua bien gioi, khong cam ket ve van chuyen hanh khach qua bien gioi. Tuy nhien, ho se duoc cung cap day du cac dich vu nay thong qua hinh thuc hien dien thuong mai. Cu the, ho duoc phep thanh lap lien doanh 49% von nuoc ngoai sau 2 nam ke tu khi Viet Nam gia nhap WTO de cung cap dich vu van chuyen hang hoa va hanh khach. Lien doanh duoc khai thac doi tau mang co quoc tich Viet Nam, ky ket hop dong van chuyen hang hoa, hanh khach cho cac khach hang trong va ngoai nuoc tren co so tuan thu quy dinh trong nuoc va khong phan biet doi xu.

Trong truong hop mot so hang tau nuoc ngoai muon cung cap mot so hoat dong tren bo de phuc vu cho hang hoa do chinh hang tau van chuyen thi ho duoc phep thanh lap lien doanh 51% von nuoc ngoai ke tu ngay ta vao WTO de thuc hien cac hoat dong do. Do cac hoat dong nay phan nao trung lap voi hoat dong dai ly tau bien va dai ly van tai duong bien, mot nganh nhay cam doi voi ta nen ta da dua ra nhung han che rat chat trong Bieu cam ket. Nguyen tac la hang tau se duoc thuc hien them mot so hoat dong tren bo nhung chi de phuc vu cho hang cua minh va cung chi duoc lam day du cac hoat dong sau 5 nam.

Ta cam ket them mot so dich vu ho tro van tai bien nhu dich vu xep do congteno, dich vu thong quan, dich vu bai congtenno. Doi voi cac dich vu nay, ta yeu cau nuoc ngoai phai lien doanh trong thoi gian tu 5 den 7 nam. Co nhung dich vu ta khong cho phep hien dien duoi hinh thuc 100% von.

Cac cam ket cua ta ve dich vu van tai bien va ho tro van tai bien nhu vay la kha chat che, nhieu cho thap hon hien hanh. Thoi han chuyen doi 5-7 nam la du dai de cac doanh nghiep trong nuoc tu dieu chinh va vuon len de du suc canh tranh voi doanh nghiep nuoc ngoai.

Dich vu van tai duong bo

Ta khong cam ket ve cung cap dich vu van tai hang hoa va hanh khach qua bien gioi. Ta cho phep thanh lap lien doanh 49% von nuoc ngoai hoac hop dong hop tac kinh doanh de cung cap dich vu van tai hang hoa va hanh khach tai Viet Nam. Sau 3 nam ke tu khi gia nhap, ta cho phep thanh lap lien doanh 51% von nuoc ngoai de van tai hang hoa nhung tren co so "kiem tra nhu cau kinh te" (noi mot cach khac la "theo tung truong hop cu the"). Han che nay cho phep ta quyet dinh viec cap phep phu thuoc vao su phat trien cua thi truong trong nuoc. Dong thoi, de bao dam viec lam cho doi ngu lai xe va khong gay xao tron ve thi truong lao dong trong nganh, ta yeu cau 100% lai xe cua cac lien doanh phai la cong dan Viet Nam.

Dich vu van tai duong thuy noi dia, duong sat va hang khong

Tuong tu nhu dich vu van tai duong bo, ta chua cho phep nha cung cap dich vu nuoc ngoai duoc cung cap dich vu van chuyen hang hoa va hanh khach qua bien gioi. Voi dich vu van tai duong thuy, ta cho phep thanh lap lien doanh 49% von nuoc ngoai ke tu khi gia nhap WTO. Voi dich vu van tai duong sat, ta cho phep thanh lap lien doanh 49% von nuoc ngoai nhung chi duoc van tai hang hoa.

Theo quy dinh cua WTO, cac hoat dong van chuyen hang hoa va hanh khach theo duong hang khong khong thuoc pham vi dieu chinh cua WTO. Cac dich vu phu tro cho van tai duong hang khong thuoc pham vi dieu chinh cua WTO gom: dich vu ban va tiep thi san pham hang khong, dich vu dat giu cho bang may tinh va dich vu sua chua va bao duong may bay. Doi voi dich vu ban va tiep thi san pham hang khong, dich vu dat giu cho bang may tinh, ta cam ket theo thuc te hien hanh. Doi voi dich vu sua chua va bao duong may bay, ta cho phep thanh lap lien doanh 51% von nuoc ngoai ke tu khi gia nhap WTO. Sau 5 nam ke tu khi gia nhap WTO, ta cho phep thanh lap cong ty 100% von nuoc ngoai.

3. Danh muc mien tru toi hue quoc:

Ta bao luu ngoai le MFN (co the phan biet doi xu) trong mot so linh vuc. Thu nhat la cac Hiep dinh bao ho dau tu song phuong (BIT) ma ta da ky voi cac nuoc. Theo bien phap bao luu nay, ta co quyen khong danh nhung uu dai theo mot so Hiep dinh dau tu song phuong cho toan bo cac Thanh vien WTO. Trong cac nuoc moi gia nhap gan day, chi co Viet Nam giu duoc bao luu nay.

Thu hai la dich vu nghe nhin. Theo bien phap bao luu nay, ta co quyen phan biet doi xu giua cac Thanh vien WTO trong cac hoat dong nhu san xuat, phat hanh, chieu cac chuong trinh truyen hinh, phim truyen v.v… Bien phap bao luu nay giup ta danh nhung uu dai nhat dinh cho cac Thanh vien WTO da ky voi ta cac hiep dinh ve hop tac van hoa.

Cuoi cung la dich vu van tai bien. Ta bao luu su phan biet doi xu trong cac van de lien quan den hoat dong kinh doanh cua cac cong ty con cua cac hang tau nuoc ngoai duoc quy dinh theo cac Hiep dinh song phuong ma Viet Nam ky voi cac nuoc; tuy nhien, bien phap nay chi duoc duy tri khong qua 5 nam ke tu khi gia nhap WTO. Ngoai ra, ta cung bao luu mot so uu dai danh cho Singapore theo Hiep dinh van tai ky giua hai nuoc; thoi han bao luu khong qua 10 nam ke tu khi gia nhap WTO.

PHAN THU BA

 DANH GIA TAC DONG CUA VIEC GIA NHAP WTO

Phan nay dua ra nhung danh gia tong the ve tac dong cua viec gia nhap WTO doi voi nuoc ta. Mot so danh gia nhu vay da duoc trinh bay tai muc IV cua Phan thu nhat (ve su can thiet, co hoi va thach thuc cua viec gia nhap WTO). Ngoai ra, trong mot so doan giai trinh ve cam ket da phuong va cam ket dich vu cung da bao cao so bo ve tac dong cua cam ket doi voi linh vuc co lien quan.

1. Ve chinh tri va an ninh quoc gia:

WTO ton trong the che chinh tri va an ninh quoc gia cua cac thanh vien, ton trong doc lap, chu quyen va toan ven lanh tho, khong can thiep vao cong viec noi bo cua nhau. WTO cung ton trong nguyen tac binh dang, cung co loi va nhung nguyen tac co ban khac cua phap luat quoc te. Cac quy dinh cua WTO khong trai voi quy dinh cua Hien phap nuoc ta. Viec gia nhap WTO, nhu da trinh bay, la phu hop voi loi ich quoc gia va duong loi doi ngoai cua ta. Vi vay, viec gia nhap WTO khong anh huong den the che chinh tri cua ta.

WTO cho phep cac thanh vien duoc duy tri bat ky bien phap nao de bao dam an ninh quoc gia va trat tu an toan xa hoi. Vi vay, viec gia nhap WTO va tuan thu cac quy dinh cua to chuc nay se khong gay tac dong truc tiep den an ninh quoc gia va trat tu an toan xa hoi. Tuy vay, viec mo cua thi truong kem theo viec cho phep di chuyen the nhan, trong chung muc nhat dinh, doi hoi chung ta phai nang cao nang luc quan ly de co the phat hien, ngan chan nhung phan tu chong doi loi dung tham nhap vao nuoc ta. Viec mo cua dich vu nghe nhin, dich vu moi truong, v..v cung dat ra nhung van de moi trong viec bao ve an ninh thong tin va bao ve phong tuc, van hoa va loi song cua dan toc. Tuy vay, voi nhung thanh tuu cua 20 nam doi moi, chung ta hoan toan co kha nang kiem soat duoc cac rui ro nay.

Gia nhap WTO se anh huong den su chu dong trong viec ban hanh va thuc thi cac chinh sach, quy dinh co lien quan den thuong mai hang hoa, thuong mai dich vu, cac khia canh thuong mai cua dau tu va quyen so huu tri tue. Voi nhung van de ma WTO da co quy dinh hoac ta da co cam ket, ta se phai tuan thu mot cach nghiem tuc, khong the tuy y ve noi dung chinh sach va thoi gian ban hanh chinh sach nua. Tuy nhien, day la dieu ma ta da biet va chap thuan. Ta khong coi do la can thiep vao cong viec noi bo cua nhau.

2. Tac dong cua cac cam ket da phuong:

Cac cam ket da phuong chu yeu anh huong toi chinh sach kinh te vi mo. Qua phan giai trinh, co the thay da so cac cam ket nay la phu hop voi luat phap va duong loi doi moi cua ta nen se khong gay ra tac dong lon. Tai day, xin bao cao them nhu sau:

2.1- Cac cam ket ve minh bach hoa, nhu da trinh bay, co the se la thach thuc khong nho doi voi cac co quan quan ly nha nuoc nhung neu thuc hien duoc, se mang lai loi ich to lon cho dan va cho cac doanh nghiep, gop phan thuc day dau tu trong nuoc va thu hut dau tu nuoc ngoai.

2.2- Cac cam ket ve doanh nghiep nha nuoc (DNNN) la cung chieu voi y do doi moi DNNN cua ta va vi vay, se gop phan thuc day tien trinh doi moi, sap xep lai va nang cao hieu qua DNNN, tao ra san choi ngay cang binh dang hon cho cac thanh phan kinh te. Mot so DNNN da quen voi su tro giup cua Nha nuoc (ve dat dai, von, tin dung .. ) co the se gap kho khan trong thoi gian dau, tham chi phai pha san hoac giai the nhung do la kho khan tat yeu ma moi DNNN phai vuot qua. Thach thuc nay, suy cho cung, cung la thach thuc cua tien trinh doi moi. Neu ta khong gia nhap WTO thi thach thuc nay cung van den.

2.3- Viec bai bo tro cap xuat khau va tro cap noi dia hoa chac chan se anh huong toi mot so doanh nghiep. Tuy nhien, de danh gia muc do anh huong, can xem xet cac khia canh nhu doi tuong va quy mo duoc huong tro cap, hieu qua thuc te cua tro cap, moi quan he giua tro cap voi nang cao hieu qua, suc canh tranh va kha nang cua Nha nuoc trong viec chuyen doi tu tro cap thuoc dien phai bai bo sang cac hinh thuc tro cap khac duoc WTO cho phep.   

Truoc het, voi ngan sach con han che nhu hien nay (va trong nhieu nam toi), luong tro cap thuc te la rat khiem ton. Che do thuong theo kim ngach xuat khau duoc ap dung tu 1998 nhung mai toi 2004, tong tien thuong moi dat 29,4 ty dong, tuong duong gan 2 trieu USD. So doanh nghiep duoc thuong la 349. That kho de noi rang hang van doanh nghiep xuat khau cua ta, voi kim ngach xuat khau xap xi 40 ty USD/nam, lai gap kho khan nghiem trong khi Nha nuoc bai bo hinh thuc tro cap nay.

Co y kien cho rang bai bo tro cap xuat khau nong san se khien nong dan gap kho khan nhung tu truoc toi nay nguoi nong dan it duoc tiep can truc tiep tro cap xuat khau. Doi tuong duoc huong tro cap xuat khau tuyet dai da so la cac doanh nghiep. Mot so doanh nghiep, khi duoc tro cap, da co y thuc nang gia mua san pham cho dan nhung muc nang khong nhieu va khong phai doanh nghiep nao cung lam nhu vay. 

Hieu qua cua tro cap xuat khau va tro cap noi dia hoa cho toi nay la khong ro rang. So lieu cho thay trong nhung nam gan day tro cap xuat khau giam kha manh nhung kim ngach xuat khau van tang deu o muc cao. Rieng tro cap noi dia hoa, hieu qua khong duoc nhu mong muon. Vi vay, tu nam 2003, ta da quyet dinh giam dan quy mo va tien toi xoa bo hai hinh thuc tro cap nay, nhat la tro cap xuat khau. Cam ket ta dua ra, do do, se khong gay tac dong lon.

De ho tro cho nong nghiep, ta van co the su dung cac bien phap thuoc "hop xanh", “chuong trinh phat trien” va "hop ho phach". Doi voi “hop xanh” va “chuong trinh phat trien”, ta tiep tuc duoc ho tro khong gioi han. Nhu da trinh bay, ta cung duoc quyen duy tri cac loai ho tro "hop ho phach" o muc “de minimis” nhu cac nuoc dang phat trien khac trong WTO, tuc la khong qua 10% gia tri san luong nong nghiep. Ngoai muc nay, ta con bao luu them duoc mot khoan ho tro “hop ho phach” nua co muc tran la 3.961,5 ty dong/nam, ngang bang voi muc Tong ho tro gop (AMS) cua giai doan co so 1999-2001 (nghia la khong phai cat giam trong khi cac thanh vien co nghia vu phai cat giam ho tro thuoc “hop ho phach”). Co the noi, trong nhieu nam toi, ngan sach ta cung chua du suc de ho tro cho nong nghiep o muc cam ket nay vi thuc te cac nam vua qua muc ho tro cua ta chi dao dong quanh 3% gia tri san luong nong nghiep.

Trong qua trinh tim giai phap de nang cao hieu qua va suc canh tranh, tro cap la con dao hai luoi. Neu khong kheo xu ly ve cuong do va thoi gian ap dung, tro cap co the gay tam ly trong doi va suc y to lon, chua ke nhung lech lac theo kieu “lach luat de huong tro cap” ma mot so nghien cuu da chi ra. Ket qua dieu tra cua du an Nang cao nang luc canh tranh Viet Nam (VNCI, 2005) cho thay ha tang va nguon nhan luc la nhung yeu to quan trong nhat tac dong den quyet dinh dau tu cua doanh nhan. Uu dai thue thu nhap doanh nghiep chi dung hang thu 7 trong tong so 14 yeu to anh huong toi quyet dinh dau tu.

Cuoi cung, gia nhap WTO, ta chi bai bo tro cap xuat khau va tro cap noi dia hoa, cac loai tro cap "hop vang", "hop ho phach”, “hop xanh" van duoc duy tri va ta hoan toan co the chuyen so tien tro cap xuat khau va tro cap noi dia hoa truoc day sang phat trien thuy loi, kien toan giao thong nong thon, nang cao chat luong giong, phat trien cong nghe sau thu hoach, xay dung cac kho lanh cho hang thuy san va kho dem de du tru lua, ca phe cho ba con nong dan v..v. Tom lai, cac hinh thuc tro cap la rat da dang va dai da so la duoc phep theo quy dinh cua WTO. Van de la chon loai nao, ho tro cho "goc" (mang tinh ben vung) hay cho "ngon" (mang tinh tinh the), ap dung cho doi tuong nao, muc do la bao nhieu va trong thoi gian bao lau de vua thuc day duoc san xuat nhung cung nang cao duoc hieu qua va suc canh tranh cho toan bo nen kinh te. Cac cam ket ve tro cap cua ta trong dam phan gia nhap WTO da duoc xay dung tren quan diem do va hoan toan khong bo qua quyen loi cua nong dan. 

3. Tac dong cua viec giam thue nhap khau va mo cua thi truong dich vu:

3.1- Tac dong cua giam thue nhap khau doi voi nong nghiep va cong nghiep:

Viec giam thue nhap khau se khien mot so nganh san xuat cua ta phai chiu su canh tranh lon hon. Tuy nhien, cung can chu y toi mot so yeu to sau day:

Mot la, viec giam thue trong khuon kho WTO can duoc xem xet trong tong the cua viec giam thue cho hang hoa cua cac nuoc ASEAN va Trung Quoc trong khuon kho Khu vuc mau dich tu do ASEAN va ASEAN - Trung Quoc (da dam phan xong) va khu vuc mau dich tu do giua ASEAN voi cac nuoc khac nhu Nhat Ban, Han Quoc, v..v (dang trong qua trinh dam phan). Tren thuc te, muc giam thue theo cam ket gia nhap WTO la khong sau va rong nhu muc giam thue ma ta da cam ket (va tren thuc te da thuc hien) voi cac nuoc ASEAN va Trung Quoc trong khuon kho khu vuc mau dich tu do voi cac nuoc nay.

Hai la, thuc tien cho thay viec cat giam thue rong va sau trong khuon kho ASEAN (mot trong so cac doi tac nhap khau chinh cua ta) da khong gay ra bien dong qua lon.

Ba la, kim ngach nhap khau thuc te chiu anh huong cua viec cat giam thue theo cam ket WTO chi chiem khoang 20% tong kim ngach nhap khau hang nam.

Bon la, do thue suat cua thanh pham co muc giam lon hon muc giam cua san pham trung gian (nguyen vat lieu va linh kien dau vao) ta thu hep duoc muc bao ho thuc te trong mot so nganh ma hien nay dang duoc bao ho qua muc can thiet. Nhin chung, muc do bao ho theo ket qua dam phan tuy co giam nhung la giam hop ly, bao dam muc do bao ho tuong doi dong deu giua cac nganh, qua do gop phan thuc day cac doanh nghiep nang cao hieu qua va suc canh tranh. San xuat, trong do co san xuat hang xuat khau, cung se duoc loi boi tiep can duoc cac yeu to dau vao voi chi phi re.

Rieng doi voi nong nghiep, ap luc canh tranh la lon do san xuat nong nghiep cua ta van la nen san xuat nho, phan tan, nang suat va chat luong thap trong khi binh quan dat nong nghiep theo dau nguoi qua it, gia tri san xuat nong nghiep tren 1 hec-ta canh tac trung binh o muc 30 trieu dong/ha. De xu ly tinh hinh nay, phai day manh chuyen dich co cau kinh te, trong do co co cau kinh te trong nong nghiep va nong thon, tung buoc chuyen manh phan lon lao dong sang lam cong nghiep va dich vu, mo rong thi truong xuat khau lao dong di doi voi viec tang cuong dau tu va ho tro cho nong nghiep va nong dan bang nhung bien phap phu hop voi quy dinh cua WTO (nhu dau tu phat trien co so ha tang thuy loi, giao thong nong thon, ho tro nong dan dau tu cac co so bao quan, phoi say; dau tu cho cac loai giong co nang suat cao, chat luong tot de cung cap cho nong dan voi gia uu dai, phat trien he thong khuyen nong; giam bot su dong gop cua nong dan di doi voi viec to chuc tieu thu san pham hang hoa cho nong dan, v..v). Trong bao cao trinh Quoc hoi tai ky hop thu 10, Quoc hoi khoa XI va trong bai viet dang tren cac phuong tien thong tin dai chung ngay 8/11/2006 sau khi Viet Nam duoc ket nap vao WTO, Thu tuong Chinh phu da de cap den chu truong va cac giai phap nay. Toi day se phai xay dung thanh co che va chinh sach cu the. 

Tom lai, khi hang rao bao ho bi thu hep, san xuat trong nuoc se phai doi dien voi muc do canh tranh lon hon tu ben ngoai. Khong loai tru kha nang se co bien dong o mot so nganh, nhat la nhung nganh ma tinh linh hoat trong chuyen doi khong cao. Du day chu yeu se la bien dong cuc bo nhung van doi hoi ta phai khan truong hoan thien cac cong cu ve tu ve duoc WTO cho phep, hoan thien co che thong tin va canh bao de chu dong hon trong viec doi pho voi cac bien dong tren thi truong the gioi va trong nuoc, dac biet la doi voi cac mat hang co ban/nhay cam voi nen kinh te nhu nong san, sat thep ...

Nhieu y kien de nghi Chinh phu phai nhanh chong xay dung cac hang rao ky thuat de bao ho cho san xuat trong nuoc. Viec xay dung cac hang rao nhu vay cho hang nhap khau khong kho. Cai kho la o cho tieu chuan ky thuat ap dung cho hang nhap khau the nao thi cung phai ap dung cho hang san xuat trong nuoc nhu the (nguyen tac doi xu quoc gia). Voi trinh do phat trien nhu hien nay, ta se rat kho dua ra cac tieu chuan cao cho hang san xuat trong nuoc. Tuy nhien, Chinh phu se nghien cuu van de nay mot cach thau dao va se no luc tim kiem cac cong cu bao ho chinh dang, duoc WTO thua nhan, de ho tro cho cac nganh san xuat con non tre cua ta.

3.2- Tac dong cua giam thue nhap khau doi voi thu ngan sach:

Viec giam thue nhap khau se dan den giam thu ngan sach tu thue nhap khau nhung se khong co dot bien lon boi may ly do. Mot la, tong thu tu thue nhap khau hien nay chi chiem khoang 9% tong thu ngan sach (25 ngan ty tren 280 ngan ty). Hai la, so luong cac mat hang giam thue chi chiem 20% tong kim ngach nhap khau hang nam. Viec giam thue lai duoc thuc hien theo lo trinh binh quan la 5 nam nen theo uoc tinh so bo, thu tu thue nhap khau se chi giam khoang tren duoi 2 ngan ty/nam, tuc la chua day 1% tong thu ngan sach. Ba la, viec gia nhap WTO voi nhung co hoi co duoc, san xuat – kinh doanh se phat trien, xuat nhap khau cung se tang len, nhung nguon thu moi se duoc tao ra va do do quy mo cua ngan sach se tang theo su tang truong kinh te voi muc tang co the bu lai, tham chi vuot muc giam thu.

Tom lai, viec cat giam thue nhap khau theo cac cam ket gia nhap WTO (cung nhu viec tham gia cac khu vuc mau dich tu do) se anh huong toi nguon thu ngan sach nha nuoc nhung co ly do de tin rang tac dong tong the den thu ngan sach se dien bien theo chieu huong tich cuc. Tuy nhien, se co su bien dong ve nguon thu va co cau thu ngan sach. So thu tu khu vuc kinh te trong nuoc, nhat la cac doanh nghiep nha nuoc (DNNN), co the se giam tuong doi so voi so thu tu cac doi tuong khac. Su chuyen dich co cau kinh te, nhung thay doi cua thi truong va viec cai cach he thong chinh sach thue trong dieu kien hoi nhap cung se lam thay doi co cau nguon thu (giua cac dia phuong, cac khu vuc kinh te, giua cac linh vuc hoat dong khac nhau va giua cac sac thue khac nhau, v..v.).

3.3- Tac dong cua viec mo cua thi truong dich vu:

Cam ket ve dich vu cua ta ve co ban la tuong duong voi BTA va phu hop voi hien trang trong nuoc nen se khong gay ra tac dong lon. Nhung nganh phai chiu suc ep nhieu nhat co le la kinh doanh chung khoan, ngan hang, phan phoi va ho tro van tai bien. Tuy nhien, nhu da phan tich khi giai trinh cam ket tai cac nganh nay, chung ta co mot thoi gian chuyen doi de chuan bi va cung co mot so cong cu de kiem soat. Neu co su chuan bi tot va van dung linh hoat cac cong cu ma ta bao luu duoc trong Bieu cam ket dich vu, tac dong cua viec mo cua thi truong la co the kiem soat duoc. 

Chinh phu cung nhan thuc duoc rang, viec bao luu duoc mot so han che ve mo cua thi truong trong cac nganh nhu ban le va ngan hang khong co nghia la se cung nhac lam dung cac han che do boi tuong tu nhu khi giam thue nhap khau, nhieu nganh san xuat trong nuoc se duoc loi vi co the tiep can nguyen vat lieu dau vao voi chi phi re, viec mo cua thi truong dich vu cung mang lai loi ich tuong tu, tham chi lon hon, nhat la khi dich vu do la dich vu co ban, co anh huong den toan bo nen kinh te (nhu ngan hang, bao hiem, vien thong, giao thong van tai..). Canh tranh trong linh vuc dich vu se lam chi phi san xuat va chi phi giao dich noi chung giam, giup cac nganh san xuat trong nuoc nang cao kha nang canh tranh. Theo huong do, Chinh phu chu truong nhin nhan mot cach can doi ve thach thuc va tac dong cua viec mo cua thi truong trong ca linh vuc hang hoa va dich vu. Thach thuc cua doanh nghiep nay, nganh nay co the la co hoi cua doanh nghiep khac, nganh khac va nguoc lai. Theo huong do, se khong lam dung han che bao luu duoc trong mot so nganh de tranh tinh trang y lai, cham doi moi va nang cao suc canh tranh trong cac nganh do.  

4. Ve xuat nhap khau hang hoa:

Thi truong xuat khau duoc mo rong, kim ngach xuat khau se tang nhung du kien se khong co dot pha lon trong ngan han, vi nhung ly do sau day:

Mot la, khac voi cac cuoc dam phan song phuong khac, dam phan gia nhap WTO khong dan den viec cac thanh vien WTO giam thue rieng cho ta, ta chi duoc huong muc thue ma cac thanh vien nay da hoac se cat giam theo lo trinh cua ho. 

Hai la, ta se duoc tiep can thi truong cua 149 thanh vien WTO khac tren co so doi xu toi hue quoc (MFN) nhung tren thuc te, tru det may va mot so mat hang ma cac thanh vien WTO ap dung han ngach va chi phan bo han ngach cho nhau, voi tat ca cac ban hang quan trong nhat, ta deu da duoc huong doi xu MFN nen viec co duoc MFN tren ca 149 thi truong se khong mang lai dot pha lon.

Ba la, du dieu kien ben ngoai thuan loi, xuat khau van khong the “tang vot” neu khong co dau tu nang cao nang luc san xuat va khac phuc nhung han che mang tinh co cau. Gia nhap WTO la gui ra ben ngoai mot tin hieu rat manh ve quyet tam doi moi cua ta. Dau tu trong nuoc va nuoc ngoai nhieu kha nang se tang len va tang nhanh, qua do tao ra nang luc san xuat va nang luc xuat khau moi. Day la co hoi ro nhat ma viec gia nhap WTO tao ra va duoc nhieu to chuc quoc te cung nhu gioi doanh nghiep thua nhan. Tuy nhien, hieu qua se den sau mot thoi gian chu chua the thay ro ngay trong mot, hai nam dau sau khi ta vao WTO.

Nganh co loi ro ret nhat se la nganh det may boi han ngach se duoc xoa bo tren thi truong Hoa Ky. Tuy nhien, do det may la van de nhay cam tai Hoa Ky nen khong loai tru kha nang cac nha san xuat Hoa Ky se tim moi cach de thuc ep Chinh phu Hoa Ky ngan can hang det may cua ta. Hon nua, cac bien phap han che ma Hoa Ky dang ap dung cho hang det may Trung Quoc se duoc do bo vao nam 2008. Khi do, nganh det may cua ta co the se phai doi dien voi su canh tranh rat gay gat tren thi truong Hoa Ky. Theo huong do, du kien kim ngach xuat khau hang det may se tang nhung khong tang dot bien va se chung lai, tham chi giam vao nhung nam sau nam 2008 neu nhu ta khong co bien phap de nang cao hon nua suc canh tranh.       

Gia nhap WTO cung khong mang lai ket qua la cac thanh vien WTO se giam “rao can ky thuat” cho hang hoa xuat khau cua ta. Nhung hang rao duoc WTO cho phep, hay chi it la khong cam, se van ton tai. Cac vu kien chong ban pha gia se van xay ra. Noi chung, tren phuong dien nay, hoan toan khong co su khac biet giua truoc va sau khi gia nhap WTO. Dieu khac biet duy nhat la tu nay, ta se co kha nang kien ra WTO neu nhu co co so de cho rang bien phap nao do ap dung cho hang hoa xuat khau cua ta la vi pham quy dinh cua WTO.

Kim ngach nhap khau se tang do dau tu nuoc ngoai tang, chu the duoc quyen kinh doanh nhap khau ngay cang tro nen da dang hon. Tuy nhien, se khong co dot bien va cung khong the co dot bien boi viec giam thue cua ta, nhu da trinh bay, la theo lo trinh va khong phai tat ca cac mat hang deu phai giam thue. Voi che do ty gia duoc dieu hanh linh hoat va che do quan ly vay thuong mai duoc thuc hien chat che nhu hien nay, cung se rat kho “chi tieu” cho nhap khau nhieu hon “thu nhap” tu xuat khau.

Tom lai, xuat nhap khau se chiu tac dong cua viec gia nhap WTO nhung nhung tac dong do se la tac dong tich cuc va nhieu kha nang se boc lo trong trung han (sau tu 3 den 5 nam).

6. Ve tac dong xa hoi:

Ve tac dong xa hoi, trong do co viec lam, du kien se khong co bien dong lon. Tuy nhien, ngan sach cung can co cac khoan du phong cho van de nay de chu dong xu ly kip thoi cac bien dong tieu cuc, neu co, trong qua trinh thuc hien cac cam ket gia nhap WTO noi chung va cam ket ve giam thue noi rieng. Nhu da trinh bay, cac bien dong nay, neu co, se chu yeu mang tinh ngan han boi voi viec mo cua thi truong, thuc day nang cao suc canh tranh va thu hut dau tu nuoc ngoai, ta se co co hoi tao ra nhieu cong an, viec lam moi.

Gia nhap WTO la tien them mot buoc trong viec xay dung nen kinh te thi truong theo dinh huong xa hoi chu nghia. Yeu to thi truong se tac dong den loi song va nhieu hanh xu xa hoi khac nhung tac dong do lon den dau va theo huong nao con tuy vao nhieu yeu to khac, trong do co cong tac giao duc cong dan va dieu hanh vi mo cua ta.   

PHAN THU TU

PHE CHUAN NGHI DINH THU GIA NHAP HIEP DINH WTO VA CAC KIEN NGHI CO LIEN QUAN 

I. SU CAN THIET PHE CHUAN NGHI DINH THU GIA NHAP HIEP DINH WTO:

Theo Luat Ky ket, gia nhap va thuc hien dieu uoc quoc te nam 2005 (Luat Dieu uoc 2005), Nghi dinh thu gia nhap Hiep dinh WTO (xin goi tat la Nghi dinh thu gia nhap) la dieu uoc nhan danh Nha nuoc va do do “phai duoc phe chuan” theo khoan 2 Dieu 31. Tuy nhien, Luat Dieu uoc 2005 khong ro rang ve co quan nao (Chu tich nuoc hay Quoc hoi) phe chuan Nghi dinh thu gia nhap, chi quy dinh (Dieu 32) la Quoc hoi phe chuan dieu uoc quoc te theo de nghi cua Chu tich nuoc, con lai la cac truong hop Chu tich nuoc phe chuan (ngoai tru dieu uoc quoc te do chinh Chu tich nuoc ky phai duoc Quoc hoi phe chuan). Nhu vay, co the hieu quy dinh nay la thong thuong thi Chu tich nuoc phe chuan dieu uoc quoc te, tuy nhien khi co “su can thiet” hay “ly do chinh dang” thi Chu tich nuoc de nghi Quoc hoi phe chuan. Thuc tien thi hanh quy dinh cua phap luat ve phe chuan dieu uoc quoc te cung di theo huong nay, rat it dieu uoc quoc te duoc Chu tich nuoc de nghi Quoc hoi phe chuan. Trong linh vuc thuong mai, Hiep dinh Thuong mai Viet Nam-Hoa ky la hiep dinh thuong mai duy nhat cua Viet Nam duoc Quoc hoi phe chuan.

Doi voi viec gia nhap WTO cua Viet Nam, co nhieu ly do chinh dang va su can thiet phai co su phe chuan cua Quoc hoi (Luat Dieu uoc 2005 yeu cau neu ro cac ly do nay).

Truoc het, xet ve y nghia, tam quan trong va pham vi dieu chinh cua Nghi dinh thu gia nhap thi Quoc hoi - co quan dai dien cao nhat cua nhan dan - can la co quan dua ra quyet dinh chap nhan hieu luc phap ly cua dieu uoc quoc te nay.

Hai la, ket qua ra soat phap luat cua Chinh phu cho thay co nhung quy dinh cua Nghi dinh thu gia nhap la chua phu hop hoac chua duoc quy dinh trong cac van ban quy pham phap luat cua Quoc hoi va Uy ban thuong vu Quoc hoi.

Ba la, do tinh phuc tap va tong hop cua Nghi dinh thu gia nhap (co the coi nhu la tap hop cua nhieu dieu uoc quoc te thong thuong) nen Nghi dinh thu gia nhap can duoc xem xet, phan tich va danh gia o muc do chi tiet va than trong.

Bon la, xet cac yeu to tren, nhat la yeu to thu hai, trong nhieu tuyen bo cua Viet Nam tai dam phan gia nhap WTO co de cap toi viec Quoc hoi Viet Nam phe chuan viec gia nhap WTO (chang han nhu doan 119 cua Bao cao gia nhap). Do do, neu Chu tich nuoc phe chuan thi se khong hoan toan phu hop voi cac tuyen bo cua Viet Nam trong dam phan gia nhap WTO.

Xuat phat tu cac ly do tren, Chinh phu trinh Chu tich nuoc xem xet de nghi Quoc hoi phe chuan Nghi dinh thu gia nhap.

II. VE VIEC BAO LUU VA THUC HIEN CAC CAM KET CUA VIET NAM TRONG WTO

Luat Dieu uoc 2005 quy dinh ve bao luu va cach thuc thuc hien cac dieu uoc quoc te, duoc ap dung ca cho cam ket gia nhap WTO. Kinh nghiem cua cac nuoc gia nhap WTO trong thoi gian gan day cho thay cac nuoc nay khong dua ra bao luu thuc hien noi dung cua Nghi dinh thu gia nhap WTO. Cac nuoc co the co nhung tuyen bo nao do nhung khong lam anh huong toi nhung noi dung cam ket cua minh trong WTO. Trong boi canh do, Viet Nam khong nen bao luu viec thuc hien bat ky cam ket nao cua minh duoc neu trong Nghi dinh thu gia nhap, nhung khi phe chuan Quoc hoi hoan toan co the dua ra nhung tuyen bo the hien quan diem cua Quoc hoi Viet Nam doi voi viec gia nhap WTO, hay yeu cau cac co quan, to chuc lien quan trong nuoc thuc hien nhung cong viec cu the. Cach lam nay da duoc Quoc hoi su dung khi phe chuan Hiep dinh Thuong mai Viet Nam - Hoa Ky. 

Theo quy dinh cua Luat Dieu uoc 2005 va cam ket cua Viet Nam khi gia nhap WTO, khi phe chuan Nghi dinh thu gia nhap, Quoc hoi quyet dinh cac noi dung nao cua Nghi dinh thu gia nhap co the duoc ap dung truc tiep (khi “da du ro, chi tiet de thuc hien”) va cac noi dung nao can kem theo dieu chinh phap luat (chuyen hoa vao phap luat trong nuoc)^[1]. Tai thoi diem ket thuc dam phan gia nhap, Chinh phu da chi dao ra soat phap luat nhanh de danh gia muc do tuong thich cua phap luat voi cac cam ket WTO. Ket qua ra soat phap luat cho thay ve co ban phap luat hien hanh cua Viet Nam da phu hop voi cac cam ket WTO. Tuy nhien, de thuc hien nghiem tuc va co hieu qua cac cam ket, cung co mot so van ban o tam Quoc hoi can co su dieu chinh, du khong nhieu.

Do noi dung cu the cua cac cam ket cua ta khi gia nhap Hiep dinh WTO, Chinh phu xin de nghi Quoc hoi quyet dinh ca hai phuong thuc: ap dung truc tiep cac quy dinh, cam ket WTO va dieu chinh phap luat de chuyen hoa mot so cam ket. So di phai ap dung ca hai phuong thuc vi se khong kha thi trong dieu kien lap phap hien nay cua Viet Nam neu quyet dinh chuyen hoa toan bo cac quy dinh cua Nghi dinh thu gia nhap. Dong thoi, cung khong the quyet dinh ap dung truc tiep toan bo cac quy dinh cua Nghi dinh thu gia nhap vi nhieu quy dinh la ket qua dam phan va kho co the noi la da du ro hay chi tiet de thuc hien.

III. DE XUAT VE VIEC HOAN THIEN PHAP LUAT DE THUC THI CAM KET WTO:

Kien nghi Chu tich nuoc de nghi Quoc hoi ban hanh mot Nghi quyet phe chuan Nghi dinh thu gia nhap WTO tai ky hop thu 10 Quoc hoi khoa XI vao thang 11 nam 2006.

Di kem Nghi quyet nay la hai Phu luc. Phu luc 1 de cap den cac noi dung ap dung truc tiep cam ket cua Viet Nam lien quan den 6 van ban luat. Phu luc 2 neu danh muc cac van ban quy pham phap luat duoc sua doi, bo sung theo lo trinh ma ta da dam phan duoc, lien quan den 6 van ban luat va 1 Nghi quyet cua Uy ban Thuong vu Quoc hoi. Dong thoi, tai Nghi quyet nay, Quoc hoi quyet dinh ap dung truc tiep cac cam ket khac cua Viet Nam voi WTO duoc quy dinh da du ro, chi tiet trong Nghi dinh thu, cac Phu luc va Bao cao gia nhap dinh kem Nghi dinh thu.

De bao dam viec thuc hien cac cam ket WTO trong truong hop phap luat Viet Nam co quy dinh khac, Nghi quyet nay cung khang dinh lai nguyen tac uu tien ap dung dieu uoc quoc te.

Viec sua doi, bo sung cac van ban quy pham phap luat duoi luat (Nghi dinh, Nghi quyet cua Chinh phu, Quyet dinh va Chi thi cua Thu tuong Chinh phu va cac van ban cua cac Bo, nganh va dia phuong) de thuc hien nghiem tuc va co hieu qua cac cam ket gia nhap WTO cua Viet Nam se duoc thuc hien theo lo trinh cam ket sau khi Chu tich nuoc ky lenh cong bo Nghi quyet cua Quoc hoi.

Chinh phu xin trinh kem theo day:

- Du thao To trinh Quoc hoi cua Chu tich nuoc ve viec phe chuan Nghi dinh thu gia nhap Hiep dinh thanh lap To chuc thuong mai the gioi cua Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam;

- Du thao Nghi quyet cua Quoc hoi phe chuan Nghi dinh thu gia nhap Hiep dinh thanh lap To chuc thuong mai the gioi cua Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam;

- Du thao cac Phu luc cua Nghi quyet cua Quoc hoi phe chuan Nghi dinh thu gia nhap Hiep dinh thanh lap To chuc thuong mai the gioi cua Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam, bao gom Phu luc 1 (Noi dung ap dung truc tiep cac cam ket cua Viet Nam) va Phu luc 2 (Cac van ban quy pham phap luat duoc sua doi, bo sung theo lo trinh cam ket).

Tren day la To trinh cua Chinh phu trinh Chu tich nuoc ket qua dam phan gia nhap WTO va kien nghi viec phe chuan Nghi dinh thu gia nhap Hiep dinh thanh lap WTO. Xin trinh Chu tich nuoc xem xet.

 

TM. CHINH PHU

THU TUONG

(Da ky)

Nguyen Tan Dung

(Nguon : Website Chinh phu)