Son My Ngay gio chung

Tags: Tinh Khe, Quang Ngai, Son Tinh, Khu chung tich Son My, Tham sat My Lai, vu tham sat, ca the gioi, gay chan dong, Quan doi My, nguoi dan, ngay gio, Linh My, gia dinh, giet


Tuong dai Son My. (Anh: M.Tri)

Cach day 40 nam, ngay 16/3/1968, quan doi My da gay ra vu tham sat My Lai, giet chet 503 nguoi dan vo toi, gay chan dong ca the gioi. Va ngay 16/3 hang nam da tro thanh ngay gio chung cua nguoi dan ap My Lai, lang Son My, huyen Son Tinh (Quang Ngai).

Ngay 16/3 kinh hoang

Ve tham xa Tinh Khe trong nhung ngay thang 3 nay, thay tung bung khong khi chuan bi tuong niem 40 nam ngay xay ra vu tham sat My Lai (con goi la tham sat Son My) chan dong lich su. Trong tiet troi se lanh mua bay, co cay hoa la o vung dat mot thoi bi dan bom, giac thu giay xeo, nay dang tro lai xanh tuoi. Cac con duong nong thon moi mo rong phang li, nhung khu du lich vua dau tu xay dung tren bai bien My Khe cung voi cac co so ha tang duoc xay dung da tao nen voc dang moi o vung que Son My hom nay.

Anh Pham Thanh Cong, Giam doc Ban quan ly khu chung tich Son My, nguoi song sot duy nhat trong gia dinh co den 5 nguoi (me va 4 anh em) bi giet hai trong vu tham sat, xuc dong khi nho lai ngay kinh hoang ay: Sang som ngay 16/3/1968, nhu thuong le nguoi dan trong lang day som com nuoc, lo toan cong viec dong ang. Lang que Son My dang yen tinh, thanh binh thi bong choc dan phao tu cac don bot dong loat doi vao.

Tiep do la may bay quan dao tren bau troi nha dan lien tuc, roi quan My do bo tien vao cac lang mac thuc hien menh lenh “giet sach, dot sach”. Nha ong Le bi linh My sat hai dau tien, trong ham co 15 nguoi dang tru an deu bi giet sach. Tiep den la nha chi Trinh, khi dua con chi la chau Duc moi 8 tuoi tu trong ham chay ra lien bi linh My ban chet luc mieng chau con ngam day com…

Va chi sau 4 gio can quet, quan My da dot hang tram ngoi nha va sat hai 503 thuong dan vo toi (trong do co 182 phu nu, 172 tre em, 89 dan ong duoi 60 tuoi va 60 nguoi gia). Khi thuc hien xong tran can quet, ban giet, linh My cho xe may ui san bang thon Tu Cung hong phi tang, che giau toi ac.

Nguoi dan Son My khong bao gio quen vu tham sat khung khiep cua 40 nam truoc. Gio day, khong chi nhung nhan chung song sot it oi cua buoi tham sat nam ay ma toan bo nguoi dan Son My, tu gia den tre, deu co y thuc trach nhiem giu gin, ton tao nhung di tich va vach tran toi ac cua linh My trong vu tham sat Son My.

Anh Tran Tan Huyen o xom Khe Thuan nghen ngao ke lai buoi sang kinh hoang cua 40 nam ve truoc, chi trong ti tac, ong ba noi, cha me va dua em ruot cua anh da bi linh My xa sung ban guc ngay tren mam com. Mat het nguoi than, cau thieu nien 12 tuoi duoc ba con trong lang dum boc cuu mang va sau do di theo cach mang.

Ong Pham Dat o xom Khe Thuan chi cho chung toi xem nhung khu vuc nguoi dan bi sat hai nam ay, gio la nhung mo dat, nhung tam bia nhu nhac nho moi nguoi hay huong den hoa binh, cong ly va hanh phuc. Ong Dat xuc dong noi: "Du hien nay cuoc song con kho khan, bua an con dam bac, nhung nguoi dan xa Tinh Khe chung toi van khong quen ngay 16/3, ngay gio chung cua 503 nguoi dan vo toi bi linh My sat hai.

Tren nhung con duong lang Son My vao ngay 16/3 hang nam khoi huong bay nghi ngut. Trong lang Thuan Yen nay, nha nao cung lam gio. Gia dinh nao lam an kham kha thi gio tuom tat, nha nao ngheo thi mua dia trai cay, bo hoa dat len ban tho, thap mot nen nhang de tuong nho nguoi than da mat trong vu tham sat. Ngay gio chung o day khong ai moi ai, chi co nuoc mat cua gia dinh, nguoi than va nhung nguoi den thap huong tuong niem o khu chung tich Son My…".

Que huong Son My hom nay

Nam cach thanh pho Quang Ngai chung 8 km ve huong dong, khu chung tich Son My hien nay da duoc nang cap, phuc dung cac di tich trong vu tham sat. Anh Cong cho biet: Le tuong niem vu tham sat Son My nam nay duoc tinh to chuc theo nghi thuc nha nuoc. Theo nguyen vong cua dong bao dia phuong, tinh cho phep to chuc le cau sieu cho nhung thuong dan bi My ban giet trong vu tham sat (trong do co 24 gia dinh bi giet sach, khong con nguoi than tho cung).

Phong trung bay hien vat, hinh anh to cao toi ac linh My tan sat dan thuong duoc xay dung cuoi nam 1975, tai thon Tu Cung, xa Tinh Khe. Noi day duoc thien nhien uu dai, co nhieu canh dep, thuan loi cho du khach den tham quan, thap huong tuong niem.

Khu chung tich Son My cung vua duoc nang cap, tu sua voi kinh phi gan 12 ti dong. Tai day, ngoai hang chuc hien vat, hang tram hinh anh, tu lieu con co 3 buc anh ghi lai canh cac nan nhan bi sat hai rat da man trong vu tham sat, do cuu chien binh My cung cap.

Moi ngay, khu chung tich Son My don tren 1.200 khach, co ngay len den 3 nghin luot nguoi den tham quan, thap huong tuong niem. Du khach den day khong chi de tham quan, thap huong tuong nho nhung nguoi da khuat ma con muon tim hieu them ve lich su chien tranh va toi ac cua linh My. Nhieu du khach nuoc ngoai khi xem nhung hinh anh, hien vat ban giet dan lanh da khong cam duoc nuoc mat, va them mot lan hieu ve dan toc Viet Nam.

Di tren Quoc lo 24b - con duong chay ven song Tra Khuc huong ve khu chung tich Son My - chung toi thay mot Tinh Khe hom nay voi nhieu doi thay dang ke. Den dien sang trung, giao thuong tap nap, doi song am em, no du. Nhung nguoi may man song sot sau vu tham sat My Lai, nay van lam an va co cuoc song on dinh, nhung cung co nhung canh doi mai ganh chiu he luy cua tran tham sat nam xua.

Nhu mot cu ba tuoi da 80, khong noi nuong tua, ngay ngay van di cat co nuoi bo, trong rau, tu lo tung bua an. Cu trao nuoc mat: "Linh My da giet het nguoi than trong gia dinh. Ba song sot nhung gio day phai ganh chiu kho dau the nay…".

Con cau be Tan Huyen thuo nao, hoa binh lap lai, anh tro ve que huong, xay dung gia dinh, lam du thu nghe tu tho may cay, tho ne den lam ruong. Hien anh da co 4 nguoi con deu an hoc nen nguoi, cuoc song co phan kham kha…

Nguoi dan Son My hom nay khong quen qua khu dau thuong xua, nhung nguyen bien dau thuong hanh dong, quyet tam dung xay que nha ngay cang giau dep. Nhan dan Son My mot long di theo Dang, tung hai lan duoc Nha nuoc phong tang danh hieu Anh hung luc luong vu trang nhan dan.

Ngay 16/3/1968, mot nhom quan nhan My duoi su chi huy cua nguoi thieu uy 24 tuoi William Calley nhan nhiem vu chiem dong lang Son My va tim du kich Viet Cong.

Cac binh linh da ham hiep phu nu va ban chet gan nhu tat ca dan cu cua lang: 503 thuong dan, trong do la 182 phu nu, 172 tre em, 89 dan ong duoi 60 tuoi va 60 nguoi gia.

Gan nhu khong mot quan nhan nao chong lai menh lenh giet nguoi. Chi co phi cong truc thang Hugh Thompson, bang cach de doa se ban ho bang sung may cua chiec truc thang, da bat buoc cac quan nhan tha cho 11 nguoi phu nu va tre em, nhung nguoi duoc ong di tan di. 30 nam sau, doi lai may bay truc thang da duoc tang thuong Huy chuong Quan nhan (Soldier’s Medal) cho hanh dong can thiep nay.


(Anh: Wikipedia.org)

Ngay sau vu viec cac si quan chi huy da tim cach che day tham sat nay. Chi den ngay 5/12/1969 moi xuat hien mot bai bao tuong trinh day du ve vu tham sat tren tap chi Life. Tiep do tap chi Newsweek va Time cung tuong thuat ve vu viec nay. Ca the gioi da bi soc.

Chi co 4 quan nhan bi dua ra toa an quan su. Nguoi si quan chi huy Calley bi toa tuyen xu lao dong bat buoc chung than, nhung ngay sau do da duoc tong thong My Richard Nixon an xa thanh 3 nam quan thuc tai gia.

Nha bao Seymour Hersh, nguoi phat hien ra tinh huong bi kich nay da nhan giai thuong Pulitzer ve tuong thuat quoc te nam 1970. Tuong thuat cua ong duoc minh hoa bang hinh cua nha nhiep anh Ron Haeberle, nguoi da tham du vao chien dich duoi tu cach la phong vien quan doi. Viec xuat ban nay da danh dau mot buoc ngoat trong cam nghi cua cong chung ve chien tranh Viet Nam va da gop phan quyet dinh vao viec tong dong vien cua phong trao chong chien tranh.

(Theo Wikipedia.org)

Minh Tri

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Tinh Khe, Quang Ngai, Son Tinh, Khu chung tich Son My, Tham sat My Lai, vu tham sat, ca the gioi, gay chan dong, Quan doi My, nguoi dan, ngay gio, Linh My, gia dinh, giet

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Sơn Mỹ - Ngày giỗ chung!

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Sơn Mỹ - Ngày giỗ chung! bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Son My Ngay gio chung

Nhan xet, hay lien he ve tin Son My Ngay gio chung co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Son My Ngay gio chung de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin xa hoi trong chuyen muc Xa hoi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin xa hoi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0