Quan ly do thi 10 chuan muc vang

Tags: Bac My, Han Quoc, phat trien do thi, duoc coi la, o Nhat Ban, su tham gia, nhung ly do, quan ly, thanh pho, thi truong, nguoi dan, qui hoach, trach nhiem, nam


Quan ly do thi 10 chuan muc vang
Anh: Bui Minh Son
TTCN - 10 chuan muc nay duoc duc rut tu mo hoi, nuoc mat va mau cua hon 300 nam phat trien do thi o chau Au - Bac My, 200 nam o Nhat Ban va 60 nam o cac nuoc chau A con lai. Chung duoc coi la vang muoi boi chinh nhung ly do do.

1.Quan ly do thi bang nha nuoc phap quyen

Bat ky thanh pho nao muon phat trien ben vung deu phai ton trong nguyen tac cuc ky quan trong nay. Luat do thi voi cac dieu khoan ro rang va mang tinh cuong che cao la doi hoi dau tien de cho thanh pho van hanh mot cach binh thuong trong trat tu. Lich su cho thay chua co mot thanh pho nao duoc coi la mau muc lai coi nhe luat phap. 3.000 nam truoc thanh Athens cua Hi Lap duoc coi la mot nha nuoc that su dan chu va co ky cuong nhat trong lich su ma F. Engels cho rang kho co nha nuoc nao vuot qua duoc hinh mau nay.

Singapore ngan nap hom nay deu duoc dieu khien bang luat le nghiem minh tren tinh than thuong ton phap luat. Van dong, thuyet phuc cung de di den dich cuoi cung la tuan thu luat phap chu khong phai la tao ra tinh the nhap nhang, nua voi. Cai gia ma bo may dieu hanh phai tra cho viec de cho mot bo phan cong dan nao do coi thuong luat phap hay to thai do nhan nhuong truoc nhung nhom xa hoi vi pham luat phap bao gio cung rat dat, doi khi bang ca mau.

Tat ca quoc gia chau A tu Trung Quoc, Han Quoc den Thai Lan, Indonesia deu nhan duoc bai hoc nho doi ve viec de cho tu nhan thao tung thi truong nha dat do thi. Con voi TP. Ho Chi Minh thi vu an Nam Cam mai la mot bai hoc xuong mau han sau trong tri nho cua nguoi dan.

2. Phan quyen va quan ly theo lanh tho

Khi do thi cong nghiep - thuong mai - dich vu hien dai xuat hien thi kieu quan ly tap trung hoa cao khong con phu hop, boi qui mo cua mot do thi hien dai rat lon va bao ham rat nhieu chuc nang. Do vay, khong co mot to chuc xa hoi nao du nang luc de bao quat va kiem soat het duoc ma phai chuyen sang phan quyen. Do la viec chinh quyen trung uong, chinh quyen thanh pho giao mot phan (hay toan bo) quyen luc cho cac cap thap hon chu dong tu quyet tren cac linh vuc tai chinh, qui hoach, dat dai, nhan su, co cau kinh te tren nen cua mot lo trinh phap ly thong nhat...

Quan ly do thi 10 chuan muc vang
Anh: Bui Minh Son
Kieu quan ly phan quyen va tu tri dien ra rat som o chau Au (khoang dau the ky 18 do doi hoi cua cac do thi cong nghiep khong lo) thi o chau A phai cho den nam 1947 lan dau tien duoc thiet lap o Nhat Ban bang bo luat “Tu tri dia phuong”, con o Dong Nam A thi kha muon, mot bo luat tuong tu duoc Malaysia thong qua nam 1976, Philippines thong qua “luat chinh quyen dia phuong” nam 1989, con Thai Lan ban bo luat “phan quyen” nam 1997.

Mot xu huong manh nhat trong phan quyen la chuyen tu quan ly theo nganh doc sang quan ly theo lanh tho. Khi cac thanh pho, quan thuc hien tu quan cang manh thi chinh quyen trung uong lai cang co kha nang kiem soat tot, boi vi thay cho viec chinh phu phai co “nghin tay, nghin mat” de voi toi tat ca linh vuc hoat dong o moi cap do sang quan ly mot so it thi truong, tinh truong, quan truong nhu the cho thay mot khi phan quyen cang sau rong thi tap trung cang co hieu qua. Neu khong co che do phan quyen thi khong sao quan ly hieu qua Tokyo voi 27 trieu dan va Seoul voi 17 trieu dan.

3. Minh bach, cong bang va giam thieu toi da dac quyen dac loi

Trong mot do thi ton tai nhung nhom nguoi giau va nhung nhom nguoi ngheo la dieu khong tranh khoi (nhat la trong kinh te thi truong tu do), nhung tuyet nhien khong duoc phep ton tai mot vai dang cap hay nhom nguoi nao do huong nhung dac quyen dac loi ma khong tuong xung voi muc do cong hien. Khong ai co the dung tren quyen loi cua nhan dan. Minh bach va trong sach la mot trong so yeu cau quan trong nhat ma nhan dan doi hoi o mot chinh quyen. Tham nhung, tu loi la tu sat. Sau hon hai nam cam quyen, tong thong Philippines Estrada phai ra di vi da thu ven cho minh hon 2 ti dola. Tuong tu, sau 32 nam cam quyen, che do gia dinh tri o Indonesia cua tong thong Suharto da bi ha be vi te nan doc tai va tham nhung.

Ben canh viec khong tao ra dac quyen dac loi thi o chieu nguoc lai la phai lam giam thieu toi da thiet hai va rui ro cho nguoi dan trong khi phat trien tren nguyen tac “su can thiep khong lam tinh trang (nha o, co so ha tang, moi truong song, co hoi kiem song) te hon truoc khi can thiep” (UNDP).

4. De cao danh du va trach nhiem ca nhan

Quan ly do thi 10 chuan muc vang
Anh: Lai Dien Dam
Quan ly mot thanh pho lon hien dai khong nen co tinh trang nghia vu va trach nhiem chung chung. Nhieu to chuc, nhieu nguoi co quyen ra quyet dinh, nhung tren thuc te rat kho phan dinh rach roi trach nhiem thuoc ve ai khi xay ra su co. Trach nhiem tap the co nghia la khong ai phai chiu trach nhiem cu the trong mot tinh huong cu the. Trong he thong phan quyen thi nguoi co quyen luc cao nhat, lon nhat va trach nhiem nang nhat phai thuoc ve ca nhan ngai thi truong. Ong ta dung dau mot bo may quan ly dieu hanh toan bo su van dong cua mot thanh pho va chiu trach nhiem truoc nhan dan. Thu tuong Goh Chok Tong cho rang Singapore dat duoc su than ky la do chinh phu duoc xay dung tren ba cot tru chinh: dan chu, cong bang xa hoi va trach nhiem ca nhan.

O cac nuoc phat trien cao, thi truong can duoc chon ra theo the thuc bau cu truc tiep, quang dai quan chung nhan dan se “chon mat gui vang” thong qua cac cuoc tranh cu cong khai dung luat ma khong bang con duong bo nhiem. Cung bang the thuc nay, thi truong co the bi mien nhiem qua cac cuoc tham do du luan xa hoi theo luat. It khi thi truong bi phe truat thu dong ma thuong ho tu nguyen tu chuc khi co mot sai lam nao do gay hau qua nghiem trong trong dia hat minh quan ly (co the khong phai do ong ta truc tiep gay ra). Do la mot loi thoat duoc coi la danh du.

Suharto va sau con cua ong da nam hau het cac nganh kinh doanh xuong song cua quoc gia mang lai loi nhuat cao nhat nhu mang truyen hinh, he thong ngan hang, nha may hoa chat, cong ty duoc, he thong sieu thi, khach san cao cap, cong ty tau bien, cong ty taxi, cong nghiep san xuat giay, cong ty san xuat xe hoi, hang hang khong quoc gia, nha may san xuat thuoc la. Tai san cua ho vao khoang 30 ti dola duoc xep vao danh sach 12 dong ho giau nhat the gioi.

Nam 1998, mot nhip cua mot cau vuot o thanh pho Seoul bi gay khien mot so nan nhan chet va bi thuong, truoc do cac nhan vien ky thuat bao duong khong phat hien ra nhung vet nut am ben trong ket cau ma tran dong dat truoc do mot nam de lai. Vi hau qua nay, ong thi truong Seoul da xin duoc tu chuc sau mot tuan xay ra su co.

Tuy nhien, de thi truong hoat dong hieu qua thi bao gio cung co mot hoi dong thanh pho co chuc nang kiem soat va xem xet cac chinh sach do thi truong de xuat truoc khi ban hanh. Dung sau lung thi truong con co mot hoi dong co van chinh sach bao gom nhung nha khoa hoc va nhung nguoi hoat dong thuc tien co tam huyet va that su tai nang. Hoi dong co van cua thi truong thanh pho Kuala Lumpur gom 13 thanh vien thuong truc va 12 thanh vien cong tac. Ho la cac nha khoa hoc, cac hoc gia khong bang cap co tai va co tam phuc vu tren tinh than bat vu loi va khong thien vi.

5. Khong tach roi quan ly va qui hoach

Khong ai co the quan ly duoc mot thanh pho voi qui hoach kem coi va lon xon, boi vi qui hoach chinh la viec thiet ke nen cach thuc van dong va dong chay cua tat thay thanh pho tu con nguoi den vat chat (xe co, tien bac, dat dai). Di chuyen nhanh hay cham, phat trien sang dong hay tay, len tren cao hay chui xuong dat, met moi hay thu thai, hai hoa hay xung dot phan lon do bo cuc, sap xep khong gian ma ra.

Do vay quan ly tot chi khi co qui hoach tot va qui hoach tot tao dieu kien cho quan ly tot hon. Qui hoach va quan ly nhu hai mat cua mot dong xu khong the tach roi chung ra biet lap duoc. Con nho vao nhung nam 1980 cua the ky truoc, Jakarta song do chet do vi luong nguoi tu nong thon do ve qua suc chiu dung, moi nam co toi 3,5 trieu nguoi den Jakarta de tim kiem co hoi doi doi. Sau khi Chinh phu Indonesia phat trien them ba thanh pho ve tinh la Bogor, Tangerang, Bekasi vao nam 1985 xung quanh Jakarta thi dong chay ve thu do bi chan lai tu xa. Ba thanh pho nay da chia se mot nua dan so cho toan bo vung thu do (Jakarta: 8.877.321, con Botabek: 8.254.035). That khong qua loi khi noi qui hoach da cuu Jakarta khoi tham hoa do qua tai dan so mang lai.

6. Tang cuong dan chu va su tham gia cua nguoi dan

Thanh pho chi phat trien ben vung khi loi cuon duoc tat ca nguoi dan tu thi truong toi nguoi ban hang rong vao qua trinh xay dung, giu gin, thuc hien, kiem soat, dieu chinh chinh sach va hanh dong phat trien do thi. Neu nguoi dan dung ngoai tien trinh phat trien do thi bieu hien qua thai do tho o hoac quay lung voi cac chinh sach thi rat kho gat hai duoc thanh cong trong phat trien. Hai vi du dien hinh thuong duoc nhac den la du lich va bao ve moi truong. Du lich chi tro thanh “cong nghiep khong khoi” khi dat den muc “toan dan lam du lich”, con bao ve moi truong tro thanh cong coc neu chi co moi so ve sinh ganh vac.

Tuy nhien, can phai hieu su tham gia cua nguoi dan co cap do gian tiep va truc tiep. Nguoi dan tham gia viec xay dung cac chinh sach vi mo thuong thong qua cac dai bieu dan cu, con doi voi cac du an, ke hoach phat trien cong dong o ngay dia phuong thi nguoi dan phai duoc tham gia truc tiep vao tien trinh nay voi tu cach khong chi la nguoi thu huong ma con la nguoi tham gia thiet ke va thi cong.

Neu khong co su tham gia cua nguoi dan thi Chinh phu Philippines khong tai nao tai dinh cu duoc khu o chuot khong lo duoc coi la lon nhat chau A ton tai hon 100 nam voi 185.000 nhan khau tren bai bien Tondo cua TP Metro Manila.

7. Coi trong cac yeu to van hoa truyen thong

Do thi cong nghiep duoc hinh thanh truoc tien va hieu qua o chau Au va Bac My. Cac thanh pho chau A di sau thuong hoc tap kinh nghiem tu cac quoc gia nay. Tuy nhien, khong co mo hinh nao duoc coi la van nang trong moi hoan canh, moi mo hinh chi mang lai hieu qua khi nguoi ung dung no can nhac den cac yeu to van hoa ban dia. Khong phai vo tinh khi cong thuc trong mot don vi o cua Indonesia dua tren thu nhap la 1:3:6 (1: thuong luu; 3: trung luu; 6: tang lop duoi), trong khi do thi Han Quoc, Philippines, Malaysia lai phan tach rach roi khu o cua nhom nguoi giau co va nhom co thu nhap trung binh tro xuong. Nhung quoc gia nao coi trong su da dang van hoa thi de dang dat duoc su dong thuan va phat trien hai hoa, con su ky thi luon mang lai bat loi. Viec can nhac cac yeu to van hoa khi hoach dinh chinh sach chinh la de giam thieu toi da xung dot xa hoi, phuc vu viec quan ly co hieu qua.

Quan ly do thi la nghe thuat cua to chuc, ma muc dich cuoi cung cua no la loi cuon duoc hang trieu nguoi cung chung vai ganh vac mot su mang lich su "vi hom nay va ngay mai cua thanh pho chung ta".

8. Tieu chuan hoa cac qui chuan ky thuat va van minh do thi.

TP la mot co the song bao gom qua nhieu cac linh vuc khac nhau va ton tai o cac cap do khac nhau. Do vay, de mot TP phat trien da dang trong su thong nhat thi nhat thiet phai co nhung qui chuan thong nhat tu tren xuong duoi de khong tao ra su tu phat vuot ra khoi tam kiem soat cua co quan cong quyen. Day la chuc nang thuoc ve cac co quan chuyen trach thuoc he thong quan ly theo nganh doc (bo, so, ban).

Chang han nhung qui chuan trong xay dung phai thong nhat va chat che de khong co tinh trang ai muon xay the nao thi xay. Tinh trang map mo trong qui chuan hay su chong cheo “tien hau bat nhat” cua cac loai van ban phap qui chinh la khe ho “hop phap” cho viec “ap dung” tuy tien. Loi nay truoc het thuoc ve nguoi thiet ke chinh sach, nhung khi can qui ket thi thuong nguoi dan phai lanh ve minh. Trong ban kinh 5km khong co toa nha nao duoc phep xay dung cao hon toa Nha Trang o thu do Washington cua My, mot qui dinh tuong tu nhu the o Seoul khong cho phep bat ky cong trinh nao vuon cao hon toa Nha Xanh - dai ban doanh cua phu tong thong Han Quoc. Neu nhu TP chung ta co nhung qui chuan khong che chieu cao xay dung o khu vuc trung tam thi chac khong xay ra tinh trang dap pha tang thuong ma hai ben deu khong muon co.

9. Tan dung cac cong nghe va ky thuat hien dai

Quan ly xa hoi hien dai phai su dung cac phuong cach va cong cu cua cong nghe va ky thuat hien dai. Khong the quan ly mot xa hoi do thi rong lon giong nhu mot cong dong lang xa. Chinh phu dien tu la mot giai phap tot cho nhung TP nao muon tang cuong quan ly do thi huu hieu. No thay cho viec hop hanh lien mien, xep hang dai bat tan, lang phi thoi gian cho viec tim kiem yeu nhan va truy tim thong tin long vong. Singapore, Tokyo, Seoul da kha thanh cong trong viec su dung cac cong nghe hien dai vao quan ly mot do thi voi nhieu trieu dan.

10. Huy dong cac nguon luc tham gia phat trien do thi

De phat trien mot TP lon thi can phai co mot nguon luc khong lo (lao dong, von, tri thuc) co chat luong cao. Khong co TP nao tu minh don doc giai quyet duoc tron ven mot van de nao do ma yeu cau cua phat trien do thi dat ra, do cho chung dong cham toi qua nhieu nhom nguoi va cac khia canh khac nhau cua doi song, nhat la trong thoi dai cua toan cau hoa. Do vay, can ton trong va khai thac toi da cac nguon luc khac nhau tu trong nuoc va ngoai nuoc.

Mac du co bat dong ve chinh tri, nhung Trung Hoa dai luc luc nao cung trai chieu hoa chao don cac doanh nghiep tu Dai Loan ve co huong. Philippines co mot luong ngoai te dang ke la nho co 7 trieu nguoi dang song o hai ngoai, trong do 1,7 trieu nguoi lao dong xuat khau. Tu nam 1990-2000, ho da gui ve dat nuoc tong cong 43,36 ti USD. Tuy nhien, de hut cac tri thuc va cac nha doanh nghiep tu ben ngoai vao thi thai do trong thi quan trong hon la tien cong tra cho ho.

TS NGUYEN MINH HOA

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Bac My, Han Quoc, phat trien do thi, duoc coi la, o Nhat Ban, su tham gia, nhung ly do, quan ly, thanh pho, thi truong, nguoi dan, qui hoach, trach nhiem, nam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Quản lý đô thị: 10 chuẩn mực vàng

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Quản lý đô thị: 10 chuẩn mực vàng bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Quan ly do thi 10 chuan muc vang

Nhan xet, hay lien he ve tin Quan ly do thi 10 chuan muc vang co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Quan ly do thi 10 chuan muc vang de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin xa hoi trong chuyen muc Xa hoi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin xa hoi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0