Nhung ngoi lang ky la nhat Viet Nam

Tags: Viet Nam, Hung Hiep, Bong Dau, Tay Nguyen, Hung Loc, Tho Ha, oc sang tao, moi truong song, sinh doi, ky la, ngoi lang, dan ong, cap sinh, nguoi dan, nhat


Voi oc sang tao doc dao cung moi truong song phong phu, Viet Nam co rat nhieu nhung lang que dac biet, ky la. Trong so do phai ke den lang co nhieu cap sinh doi nhat, lang co hinh ca chep, lang xay bang tieu sanh tron mat ong...

» Nguoi tha vo bom, xac phao… lam “ngoi lang ky la"

Lang co nhieu cap sinh doi nhat

Voi hang chuc cap sinh doi, cap cao nhat da ngoai 60, cap nho nhat moi 2-3 tuoi, ap Hung Hiep Nam, xa Hung Loc, huyen Thong Nhat (Dong Nai) la lang nam giu ky luc co nhieu cap sinh doi nhat ca nuoc.

Vao nam 2007, ca xa Hung Loc co hon 60 cap sinh doi thi ap Hung Hiep co toi 40 cap. Tu do, nguoi ta goi ap Hung Hiep voi cai ten “lang sinh doi”. Den nay, xa co gan 100 cap song sinh thi Hung Hiep da chiem 70 cap.

Vai nam gan day, so luong cac cap song sinh khong tang len nhung nhung cau chuyen don doan, ky la ve hien tuong nay van duoc nguoi ta lan truyen. Do la chuyen ve nhung giac mo ky la cua cac gia dinh truoc khi ho co nhung cap song sinh.

Nhung ngoi lang ky la nhat Viet Nam
Mot cap song sinh o ap Hung Hiep (Dong Nai).

Nhieu nguoi noi day ke lai, hau nhu nhung ba me tung sinh doi deu co mot diem chung la trong thoi ky mang thai, ho nam mo thay hai dua tre giong nhau dang choi dua trong san nha. Sau do, ho ha sinh nhung dua tre dung nhu trong giac mo (?). Nhung cau chuyen khac ve nguyen nhan co cac cap sinh doi la do nguon nuoc cua ap Hung Hiep cung tro nen bi an khi duoc moi nguoi truyen tai nhau. Nguoi ta cho rang hien tuong sinh doi o ap va xa la do mach nuoc gieng o day rat dac biet nhat la o ap Hung Hiep.

Vi the, khi duoc dan khap cac vung biet den la lang sinh doi, tin don ve nguon nuoc cua ap Hung Hiep co kha nang chua benh hiem muon cung duoc lan truyen. Rat dong nguoi hiem muon tu Tay Nguyen, TP.HCM, Long An den tan Nha Trang ve day xin nuoc gieng ve uong cau mong co con.

Du nguoi ta chua ly giai duoc nguyen nhan cua hien tuong sinh doi o ap Hung Hiep va mot so ap khac cua xa Hung Loc nhung cuoc song nhung nguoi dan lang sinh doi van binh yen, dam am. Cac cap song sinh lon len va co cuoc song nhu bao nguoi binh thuong khac

Ngoi lang "hinh ca chep" doc nhat

Lang Hanh Thien, huyen Xuan Truong, Nam Dinh von co ten goi la "Hanh Cung Trang" duoc thanh lap vao khoang nam 1500. Den nam 1823, vua Minh Mang cho doi ten thanh Hanh Thien voi y nghia "noi chi lam nhung dieu lanh, dieu thien" va ban cho lang 4 chu "My Tuc Kha Phong". Dieu dang kham phuc la ngay tu khi lap lang cac cu dan noi day da co y thuc quy hoach mot khong gian song het suc khoa hoc, quy cu: hinh ca chep.

Nhung ngoi lang ky la nhat Viet Nam
Lang hinh ca chep o Nam Dinh.

Bao quanh lang la hai nhanh cua mot con song nho rong khoang 7m, duoc goi la song Con (de phan biet voi song Cai - song Ninh Co la mot nhanh cua song Hong). Theo cac bac cao nien trong lang, co hai gia thiet ve viec hinh thanh len con song nay.

Gia thiet thu nhat cho rang chung duoc tao thanh mot cach tu nhien, nhung cu dan den o chi la nguoi khai khan, chinh trang lai nhu dia the ngay nay. Gia thiet thu hai duoc nhieu nguoi tan thanh hon, do la chinh nhung cu dan dau tien da "quy hoach" ngoi lang va tien hanh dao len hai con song theo y do truoc do, nham muc dich phu hop voi phong thuy va ngan giac cuop.

Dieu lam nen su ki ao cua hai nhanh con song nay chinh la viec no da tao hinh dang con ca chep cua ngoi lang. Nhin tu tren cao, hai nhanh con song nhu nhung duong vien ngan cach ngoi lang voi vung dat ben canh, khien cho khu dat ben trong hien len hinh dang "ly ngu", nhung cay cau xung quanh lang cung duoc xay dung o vi tri tuong ung voi cac loai vay tren minh ca, tai phan dau ca con co mot chiec gieng khoi, nuoc trong vat nen duoc goi la gieng Mat ca.

Neu coi lang Hanh Thien nhu mot chu ca chep thi vung dat tu giua bung ca tro len den mang ca duoc quy hoach lam noi sinh song cua dan cu trong lang. Trong khu vuc nay hinh thanh len 14 dong (xom), moi dong cat ngang theo than ca nhu chia khuc, gom mot con duong chay doc o giua va cac ngoi nha duoc xay dung hai ben. Phan dau ca duoc quy dinh lam noi hop cho cua ca lang, tai duoi ca la khu nghia trang va chua mieu de phuc vu nhu cau tin nguong cua nhan dan.

Nhin tong the mat dia ly lang Hanh Thien ta khong the khong kham phuc oc tuong tuong cua cac cu dan cach day hon 510 nam, theo nhu tai lieu de lai, truoc day toan bo duong di trong lang deu duoc lat da xanh, "mua gio bun dat khong ben got chan", ben canh duong xom la ranh thoat nuoc duoc xay bang gach moc, chinh vi the lang khong bao gio phai chiu canh ngap lut boi tat ca nuoc mua, nuoc sinh hoat deu theo cac ranh nay chay ra hai nhanh con song quanh lang va tu do thoat ra song Ninh Co.

Ngay nay ve co ban lang van giu nguyen hinh dang nhu thuo so khai…

Lang xay bang tieu sanh tron mat ong

Nhung ngoi lang ky la nhat Viet Nam
Lang gom Tho Ha xay nha bang tieu sanh va mat ong.

Do la lang Tho Ha, huyen Viet Yen, tinh Bac Giang. Von lang co nghe gom cho nen tu nhieu doi nay, nguoi dan tan dung nhung chiec tieu sanh (dung hai cot) vo, hong khong ban duoc de xay tuong.

Chinh boi nhung tieu sanh nay rong ben trong, lai co nhung lo nho ben ngoai nen duoc loai ong “tan dung” lam thanh to cua minh. Vi the, moi buc tuong nha cua nguoi dan Tho Ha co den vai ba chuc dan ong sinh song.

Mac du vay, nhu mot thu luat bat thanh van, chu moi ngoi nha co ong tru ngu khong bao gio duoc lay mat boi co the khien chung bo di hoac tan cong nguy hiem. Da co truong hop, ke trom vao nha nguoi dan noi day lay trom mat va bi ong duoi choi chet.

Lang trai o vay... cho gai them

Bong Dau (Quang Nam) noi von noi tieng voi trai bon bon tung duoc menh danh la “Nam tran” (trai quy o phuong Nam) hang chuc nam qua con mang ten la xom dan ong doc than.

Nhung ngoi lang ky la nhat Viet Nam
Dan ong Bong Dau tro ve que huong sau thang ngay bon ba.

Lang co 28 ho voi gan 150 nguoi nhung den nay dan ong trong xom da phan da den do tuoi ket hon ma van chua lap gia dinh. Nguoi ta den voi lang nay truoc sau chi thay dan ong khong vo. Khong phai vi dan ong xu nay co van de ve sinh ly, boi nhung lan tu lai ben mam ruou, chu de cua ho van la phu nu, van noi chuyen gai trai nhu bao nguoi khac. Cung khong phai ho ton tho chu nghia tu do, khong muon rang buoc vo con ma phan nhieu la do hoan canh. Da so dan ong o Bong Dau rat ngheo va co hoan canh dac biet phai o vay...

Cai ngheo khien dan ong lang Bong Dau cung da bon ba khap trong Nam, ngoai Bac voi nhieu nghe de song nhung roi cuoi cung quay tro ve co huong de di phu ho, lam cat soi kiem ngay dam bay chuc ngan nuoi than va nuoi cha me gia. Vi the ho luon canh canh mot noi niem: lay vo roi song bang gi, co lo duoc cho gia dinh khong hay lai lam kho vo, kho con.

Gio day, anh dien da thap sang khap noi, nhung phuong tien truyen thong lien lac hien dai da co the den tung goc nha cua xom Bong Dau, hy vong mot ngay khong xa, nhung nguoi dan ong Bong Dau khong con phai don doc.

Lang an sau bo o Tay Nguyen

Nhung ngoi lang ky la nhat Viet Nam
Loai sau muong duoc ua chuong o Tay Nguyen.

Dau mua mua, cac loai sau an la khong biet tu dau ve “cap ben” Tay Nguyen lam hai mua mang cua dan. Luc dau la so sau dem tren dau ngon tay, ve sau, sau sinh soi nay no nhanh chong va co mat o khap cac canh cay, ngon la.

Dung thuoc tru sau nhung tac dung voi loai sau muong pha hai cay coi mua mang, nguoi dan o mot so huyen cac tinh Tay Nguyen da nghi ra bien phap "lay doc tri doc”: bat "giac cay” dem ve che bien thanh mon an.

Ban dau khi moi an sau, khong it nguoi dan so bi benh tat vao nguoi nhung sau nay an nhieu ho lai tro nen nghien mon an quai dan nay. Khi ranh roi mot so nguoi dan lai cung nhung chiec ro nhua, vai cai gay di den cac cay muong bat sau dem ve an. Sau nhieu den noi di bat chi trong vong chua day 30 phut da day mot ro nho.

Sau duoc ba con noi day che bien thanh nhieu mon nhu: hap, ran, xao, nuong.

Viet Bao (Theo Bao Dat Viet)
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook
Tìm hiểu: Viet Nam, Hung Hiep, Bong Dau, Tay Nguyen, Hung Loc, Tho Ha, oc sang tao, moi truong song, sinh doi, ky la, ngoi lang, dan ong, cap sinh, nguoi dan, nhat

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Những ngôi làng kỳ lạ nhất Việt Nam

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Những ngôi làng kỳ lạ nhất Việt Nam bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Nhung ngoi lang ky la nhat Viet Nam

Nhan xet, hay lien he ve tin Nhung ngoi lang ky la nhat Viet Nam co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nhung ngoi lang ky la nhat Viet Nam de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin xa hoi trong chuyen muc Xa hoi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin xa hoi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0