Nhung cau chuyen bi an ve bao vat quoc gia

Tags: An Do, Trung Hoa, Dong Son, Bao tang Lich su Viet Nam, nhan vat lich su, Chua Phat Tich, nhan vat chinh, su giao thoa, nguoi dan ong, cay den, van hoa, bao vat, quoc gia, quy


Lan dau tien hon 30 co vat duoc Thu tuong ky quyet dinh cong nhan bao vat quoc gia. Nhung bau vat khong chi co gia tri lich su ma con an chua nhieu cau chuyen bi an ve thoi dai, ve nhung nhan vat lich su.
> Bao vat Quoc gia doc dao

Trong so bao vat quoc gia, cay den hinh nguoi quy the hien nhung net dep van hoa co xua cua nguoi Viet trong moi bang giao voi van hoa An Do va van hoa Han.

Khi mot trong nhung gia lang ra di cach day 2000 nam, hai cot cua ong duoc yen nghi trong khu mo tai Lach Truong tren bo bien Dong, mang theo sang the gioi ben kia nhung bi mat. Bi mat do bi chon vui duoi long dat Thanh Hoa hon 2000 nam. Vao mot ngay dep troi nam 1935, chiec xeng cua nha khao co O. Janse da tim thay cay den hinh nguoi quy giai ma duoc nhung bi mat ve ngoi mo cua gia lang vo danh no.

Nha khao co hoc nguoi Thuy Dien, ong O. Janse, sang Viet Nam tu nhung nam 30 cua the ky truoc voi tu cach la cong su cua Vien Vien dong Bac Co Phap. Trong chuyen rong ruoi ve Lach Chay (Thanh Hoa) tim kiem va khai quat nhieu ngoi mo co o day, ong da phat hien ra bao vat nay va mang ve Bao tang Louis Finot (nay la Bao tang Lich su Viet Nam). Hien nay no dang duoc luu giu va trung bay tai he thong trung bay cua Bao tang Lich su Viet Nam.

Ngoi mo nay duoc lam bang gach, nam theo huong Bac - Nam. Ben ngoai mo "loi vao" duoc chan boi mot buc tuong cao bang da (than gac cong Hermes). Day la ngoi mo dau tien tu thoi Han chua bi xam hai. Sau khi dao can than, ho phat hien ra rat nhieu bat sanh bong con nguyen ven, phan lon mau trang, duoc nung gia lua.

Nhung phat hien quan trong nhat trong khu mo co nay, ngay o giua ham tho va ham mo trung tam la mot vat kim loai, da bi gi va cat bao boc, khi duoc lam sach thi do la mot buc tuong dong hiem co. Do la mot cay den hinh nguoi quy. Voi nhung do vat duoc khai quat o day theo O. Janse nguoi trong ham mo nay du la nguoi phuong Tay thi cung chiu anh huong cua tin nguong Trung Hoa, dac biet la Lao tu.

Theo giao su O. Janse, cay den hinh nguoi quy chua dung nhung bi an cua lich su. Do la doc ban, dai dien cho nghe thuat co tieu bieu vao cuoi van hoa Dong Son, co su giao luu voi van hoa Han. Cay den cao 35 cm.

Nhung cau chuyen bi an ve bao vat quoc gia
Cay den hinh nguoi quy bieu tuong long ton kinh than thanh va tin nguong ve su bat tu.

Trong cuon sach Bi mat cay den hinh nguoi, giao su O. Janse viet: "Bo suu tap nay duoc nhieu nguoi quan tam, boi le day la nhung co vat hiem hoi va no khong chon theo kieu chon do te le duoi thoi Han. Cho den nay, nhieu nguoi da nghien cuu de co the ly giai ve nhom do vat hiem hoi nay ben canh nhung do vat cua Trung Hoa. Nhung chua co mot loi giai thich nao thoa man".

Theo khang dinh cua ong, nhan vat chinh trong tuong hinh nguoi quy khong phai la nguoi Trung Hoa, no mang dang dap bi an cua khu vuc Vien Dong va rat tieu bieu cho nghe thuat Gandhara Hy Lap co dai. Cay den the hien hinh tuong mot nguoi dan ong minh tran dong kho tu the dang quy, hai tay nang dia den voi nu cuoi bi an. Dau tuong duoc gan vuong mien, toc de chom. Hai vai va sau tuong duoc gan voi canh chu S, moi canh chu S do mot dia den va gan mot hinh nguoi quy. Tren hai dui va dang sau nguoi dan ong co 4 nhac cong cung o tu the quy, hai nhac cong dang thoi sao.

Theo ly giai cua ong Janse thi nhan vat chinh cua cay den hinh nguoi quy nay thieu di tat ca dac diem cua nguoi Trung Hoa. Va cay den hinh nguoi quy se phai tim loi giai thich trong khu vuc Vien Dong chu khong phai Trung Hoa. Tu mai toc hinh xoay oc, mot dac diem cua Phat Buddha cua An Do, xung quanh tran la vien khan, voi nen van hoa Dia Trung Hai, day la dau hieu cua mot bac vuong gia... Hinh tren canh tay duoc deo bang nhung trang suc dep. Hai vai va vong nguc duoc trang tri bang chuoi hoa sen...

Mac du nguoi dan ong duoc tao ra o tu the quy, nhung day khong phai la nguoi hau ha, day to hoac mot nguoi thap hen. Vuong mien o tren dau va nhung vat trang diem cho thay day la buc tuong the hien mot ba tuoc hoac mot vi thanh (trong Than thoai Hy Lap, nhung vi than hoang duoc mo ta o tu the quy).

Buc tuong nay da bi an mon kha nhieu, nen khong the chac chan khang dinh dien mao cua cac nhac cong. Nhung canh cay hinh chu S doc dao ma cay den hinh nguoi cong tren lung la rat tu nhien va duoc su dung kha nhieu trong bai tri cua nguoi xua.

Cay den the hien mot nen van hoa co Hy Lap chiu anh huong boi ton giao than bi, the hien su giao thoa van hoa cua thoi ky Dong Son. Trong cac ton giao than bi phuong Dong, trong cac hoat dong te le vao ban dem thi anh sang dong mot vai tro co ban. Anh sang la bieu tuong cua tam hon chua dung noi dung thieng lieng, than thanh. Anh sang phat ra tu cay den hinh nguoi duoc nhin nhan nhu hao quang choi loi. Va anh hao quang do se dua lai cho con nguoi long ton kinh than thanh va tin nguong ve su bat tu.

Theo giao su Janes thi nhung chiec den tren buc tuong nay co the duoc xem la tho thanh trong su luan hoi cua tao hoa. Nhan vat chinh trong cay den hinh nguoi quy the hien nhan sinh quan cua nguoi xua, do la su tai hien cua nhan vat qua co, chiu anh huong hoac co the tai hien vai tro cua thanh Dionysos.

Voi nhung hinh anh phong phu nhu canh, den bat ruou the hien mot diem nhan ton giao: su tai hien cua ong thanh, ba thanh, voi su tram luan cua con nguoi cung nhu suy tu trong hanh trinh chon duong di. Nu cuoi cua cay den hinh nguoi minh chung cho su hai hoa giua thien nhien va con nguoi, ve su tai hien gia tri tam linh cua con nguoi ma hang bao thien nien ky nay khong lam phai nhat niem tin va hy vong.

Co the noi, van hoa An Do da xam nhap vao khu vuc Dong Nam A cung voi nhung cuoc di cu cua nhieu nguoi An Do vao the ky dau sau Cong Nguyen. Nhung dia den duoc gan tren canh ro rang la mang tinh bieu tuong cho su giao thoa van hoa do.

Trong so cac bao vat quoc gia, buc tuong Phat A- di - da o chua Phat Tich la mot tuyet tac dieu khac thoi Ly cung mang mot so phan cua lich su. Theo truyen thuyet, duoi chan nui chua Phat Tich toa lac mot toa thap co rat lon. Khi toa thap bi do, chi con lai vet tich pho tuong Phat bang da.

Nhieu nguoi nham tuong pho tuong da bi Phap huy hoai trong chien tranh. Nguoi dan o day ke lai, trong chien tranh, bon Phap dung tuong lam bia do dan. Sau do mot cu gia trong lang da dem dau tuong ve giau. Hoa binh, cu dem dau tuong nop lai cho chinh quyen va gan vao cho den ngay nay.

Theo su gia Tran Trong Kim thi day la tuong Phat The Ton Thich ca mau ni. Trai qua bao thang tram cua lich su, nguyen tac cua buc tuong da khong con nguyen ven. Nhung theo su thay Thich Minh Thien, tru tri chua Phat Tich, buc tuong nay mang phong cach dac trung cua thoi Ly cung voi su giao thoa van hoa voi cac truong phai tu An Do va luc trieu cua Trung Quoc, nhung da duoc Viet hoa bang ngon ngu Viet.

Nhung cau chuyen bi an ve bao vat quoc gia
Tuong A-di-da o chua Phat Tich - Tuyet tac dieu khac thoi Ly.

Theo nha nghien cuu Trang Thanh Hien, trong bai minh van khac tren tam bia "Van Phuc Dai Thien tu bi" nien hieu Chinh Hoa nam thu 7 (1687) hien dung truoc Nha to cua chua, co doan viet "Vua thu ba trieu Ly, nam Long Thuy Thai Binh 4 (tuc nam 1057) cat len cay thap quy cao nghin truong, lai dung lap pho tuong minh vang cao sau xich…". Pho tuong minh vang nay chinh la tac pham dieu khac A-di-da co nhat va hoan thien nhat cua thoi Ly ma chung ta con luu giu duoc cho den ngay nay.

Nha nghien cuu my thuat Thai Ba Van cung cho rang, tuong A-di-da la chuan muc cua nghe thuat thoi Ly. Theo ong, voi tuong A-di-da o chua Phat Tich, my thuat Viet Nam da co duoc ve dep co dien, hinh tuong dieu do, binh tinh, chua niem vui chan thuc cua kich thuoc nguoi. Ve chat cung nhu ve luong, no vua van, thang bang voi nhan cach dung di va bac ai cua lang xa va dan toc.

Hien nay, pho tuong nay co hai phien ban duoc duc lai tu nhung nam 1950-1960. Hai buc tuong nay duoc trung bay o Bao tang My thuat Viet Nam va Bao tang Lich su Viet Nam.

Ong Nguyen Dinh Chien, Pho giam doc Bao tang Lich su: "Cay den hinh nguoi quy la mot hien vat doc ban, dai dien cho nghe thuat co tieu bieu, doc dao vao thoi ky cuoi van hoa Dong Son, co su giao luu voi van hoa Han. Cay den the hien ky thuat duc tai kheo va phan anh tham my cam quan ve vu tru cua cu dan co giai doan nay".

Su thay Thich Duc Thien, tru tri chua Phat Tich: "Tuong Phat A-di-da mang phong cach nghe thuat dac trung cua thoi Ly, trong moi giao luu, tiep bien van hoa voi cac truong phai cua An Do va truong phai Luc Trieu, Trung Quoc. Toi muon manh dan dung thuat ngu, do la truong phai nghe thuat Phat Tich, boi su lan toa cua no trong van hoa Viet Nam. Chung ta thay ro su lan toa do o nhung buc tuong co o Y Yen, Nam Dinh va Ha Tay cu. Do la nhung buc tuong mang phong cach Phat tich, tu khuon mat, chat lieu da, tieu bieu cho mot phong cach mang dam ban sac van hoa Viet".

Theo Cong an nhan dan

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Xã Hội NỔI BẬT

"Nghề" gái bao: Ai bao em, em biếu thân cho

Để thỏa mãn nhu cầu về quần áo, trang sức, xe cộ, ăn chơi, hưởng thụ... các gái bao thường trọn "trao thân" cho người đàn ông giàu có, bất kể tuổi tác.

Tìm hiểu: An Do, Trung Hoa, Dong Son, Bao tang Lich su Viet Nam, nhan vat lich su, Chua Phat Tich, nhan vat chinh, su giao thoa, nguoi dan ong, cay den, van hoa, bao vat, quoc gia, quy

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Những câu chuyện bí ẩn về bảo vật quốc gia

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Những câu chuyện bí ẩn về bảo vật quốc gia bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Nhung cau chuyen bi an ve bao vat quoc gia

Nhan xet, hay lien he ve tin Nhung cau chuyen bi an ve bao vat quoc gia co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nhung cau chuyen bi an ve bao vat quoc gia de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin xa hoi trong chuyen muc Xa hoi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin xa hoi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0