Nhung biet thu hoang o Da Lat co ma

Khu biet thu Tran Hung Dao o Da Lat.

Nhieu nguoi qua quyet nhin thay tan mat bong ma xuat hien trong nhung ngoi biet thu nay. Co nguoi phai don nha di noi khac song. Phan lon cac cau chuyen deu lien quan den cai chet rung ron cua nhung co gai tre.

Can biet thu nam tren duong Tran Hung Dao theo kien truc Phap rat dep, nhung dang xuong cap tram trong, cua neo tan hoang. Nguoi ta don rang, buoc vao ngoi nha ay, tu nhien nguoi co cam giac on lanh chay doc xuong song. Mac du bo hoang khong nguoi o, nhung nguoi di duong thinh thoang nghe thay tieng noi, cuoi. Tieng khoc phat ra i i, luc don dap, luc ngat quang. Can nha khong he co dien, the ma ban dem, di ngang qua day, lai co anh sang dien mo mo phat ra. O mot can khac lien ke, chi cach chung hon 10 m, co nguoi ke thay nhung dai lua trang thinh thoang bay lat phat, nhung khi den gan thi khong nhin thay nua, nhung neu dung tu xa trong vao thi ro mon mot.

Mot "can nha ma" khac nam ngay trong long thanh pho la biet thu so 10 duong Nam Ky Khoi Nghia, duoc xay dung tu nam 1949, la dinh thu cua tuong Binh Xuyen - Bay Vien, nay la tru so cua Uy ban MTTQ VN tinh Lam Dong. Theo ba Hue, nguoi tung song o day va lam quan gia cho gia dinh Bay Vien, thi ban ngay, biet thu nay yen binh, am cung, khong co gi, nhung ban dem thi de so lam. Ba Hue ke nhieu dem ba nghe thay tieng go cua roi tieng buoc chan nguoi di lai, du khong he co bong nguoi. Khi ba xuong lau duoi ngu thi trong phong tam o lau tren, mac du cua khoa, chia ba cam trong tay nhung van nghe tieng xoi nuoc ao ao ro rang nhu co nguoi dang tam. Nhung am thanh ky quai do cu dien ra ca dem khien ba khong tai nao chop mat. Ba Hue ke do la oan hon cua mot co gai. Co bi giet chet khi dang tam cho chong ve.

Cung theo loi don phia ben hong can biet thu co mot cay thong rat to. Mot doi nam nu tre bi dien thuong “thay ca” nhau den choi voi cay thong noi chuyen ri ram voi cai goc cay khong biet chan, roi khoc, cuoi, nhay nhot... Mot hom, nguoi ta cua cay thong di; cau con trai cu om dau keu dau quan quai va khi cay thong vua bi cua dut thi cau ta cung tat tho. Con co gai khi den thay cay thong bi cua do, co ta ngo ngac cuoi that to roi bo di luon khong quay lai nua.

Ly ky hon la chuyen hai can biet thu tren deo Prenn. Nam ben phia tay phai huong tu TP HCM len, ngay xua la cua mot ten quan ba nguoi Phap. Han noi tieng la mot ke an choi trac tang. Hang dem, han keo ban be, gai ve uong ruou, nhau nhet choi boi thau dem, suot sang. Mot co gai rat dep lam nghe ky nu duoc han voi den. Han doi xu voi co rat tho bao. Khi co gai tim cach chay tron, han rut sung chia ve huong co, doa ban. Co gai gieo minh xuong lau tu tu.

Mot co gai khac mang thai tim den day va gieo minh xuong cai gieng sau trong khuon vien biet thu chet. Nghe ke, co gai nay rat thieng, co mot doan khach di du lich da lap am tho va cau nguyen cho co. Lai co chuyen, thinh thoang vao ban dem, hoac khi troi tang tang sang, cac tai xe chay xe tai qua day thuong bat gap mot co gai ban bo do trang toat tu phia duoi gieng di len vay xe xin di nho. Da co tai xe tuong nguoi bang xuong bang thit, dung lai don. Ho thay ro rang co ay da buoc len xe va con noi cuoi huyen thuyen, the nhung, vut mot cai, cho ghe noi co ngoi bong nhien trong. Nguoi tai xe no phai mot phen hu via.

Can biet thu dau deo cung duoc don dai la co ma. Ban dem, trong can biet thu nay co tieng sung no, bong mot co gai mac do trang di lai, tren tay bong mot dua tre con va khoc.

De tim hieu thuc hu, mot dam tre to mo, bao gan ru nhau di "san ma". Suot 3 dem, du da co tinh quan sat, tro di, tro lai nhung biet thu co “ma” ay, ho van khong thay bong dang “co gai mac ao trang toat” nao ca. Trong ngoi biet thu hoang tan ben duong Tran Hung Dao vao nhung dem trang, anh sang roi xuong dung la trong nhu mot dai lua trang. Suong dem Da Lat phu mot lop mo ao om lay can biet thu, cung voi anh den duong hat vao, khien chung tro nen bi an trong tieng con trung ra rich. Thinh thoang tieng gio rit ao ao tu ngan thong vong vao, nghe nhu co tieng ai do khoc.

Trong nhung can biet thu nay, tren nhung buc tuong co rat nhieu hinh khac, hoa - hoa van la mat, thuong o noi cua hoac trong phong ngu. O moi can, hinh thu nhung net hoa lai khac nhau, co hinh chim, hinh noi. Mot so nguoi cao tuoi cho biet nguoi phuong Tay, cu the la nguoi Phap, cung me tin lam. Do la nhung dau yem bua. Cac nha kien truc thi bao, van hoa cua ho the, do chi la mot cach trang tri nha cua...

Ong Nguyen Van Manh (63 tuoi), hien la nguoi bao ve, trong coi can biet thu duoi deo, khang dinh co nghe thay nhung loi don dai ve 3 co gai bi chet trong biet thu nay, nhung “di ban” khac. Thuc hu the nao ong khong biet, nhung vi biet thu de lau, it nguoi o lai them khi hau va canh quan o day nen hoang vang, lanh leo la phai.

Mot can bo Cong ty Kinh doanh Phat trien nha Lam Dong khang dinh: “Chuyen ma trong nhung ngoi nha ay la do nguoi ta theu det, truyen nhau, chu su thuc thi lam gi co. Chinh toi cung tung o do nhung chua nhin thay ma bao gio... Hien, cac can biet thu ke tren dang duoc tinh toan dua vao khai thac du lich hoac su dung lam cong so. Can biet thu so 10 Nam Ky Khoi Nghia thi duoc giao lam tru so uy ban phuong 1, TP Da Lat. Hai can duoi deo Prenn hien Cong ty Phat trien Do thi Ba Ria - Vung Tau trung thau va dang quan ly su dung...”.

Nhung can biet thu nay co gia tri lon ve nghe thuat kien truc, lich su va la phan quan trong lam nen ve dep va tinh van hoa cua TP Da Lat. Nhung hien nay, chung dang bi bo hoang va la de tai cho nhung tin don that thiet.

(Theo Cong An TP HCM)