Net van hoa trong trang phuc cua nguoi Ha Noi

Tags: Thang Long, Hung Vuong, Nguoi Ha Noi, cach an mac, trang phuc, mac ao, cua nguoi, quan ao, ao dai, van hoa, mau, hang, thoi, pho


Den ngay nay, nhieu ca dao, tuc ngu van con luu truyen, ngoi ca ve dep con nguoi duoc quan ao ton them gap boi. Ve dep cua mot nguoi phu nu phai la:

"Khan nhung van toc cho vua

Di giay mom nhai, deo hoa canh beo.

Quan tham linh Buoi cap dieu

Hot vang quan co ra chieu giau sang".

Ve dep cua cac cong tu con nha giau thi dan cung da co tieu chi mot thoi:

"Thay anh ao luot xenh xang,

Dong ho qua quit, nhan vang deo tay,

Cai o luc soan cam tay,

Cai khan xep nep, cai day lung dieu".

Hay:

"Giay ban bong lang nuot na,

Khan xep chu nhat, quan la nep tu".

Trai qua tien trinh dung va giu nuoc, cach an mac cua nguoi Ha Noi cung co su thay doi theo moi thoi dai, nhung van giu duoc net thanh lich, dam net van hoa cua vung Thang Long – Ha Noi nghin nam van hien.

1. Trang phuc nguoi Ha Noi thoi Hung Vuong

Chung cu khoa hoc cho thay nguoi Ha Noi biet cach an mac dep tu thoi Hung Vuong. Nhin vao nhung hinh trang tri tren trong dong Co Loa (dao duoc trong long dat Co Loa, Dong Anh Ha Noi) da co the hinh dung duoc nguoi Ha Noi khi do trong trang phuc ngay hoi: dau doi mu co gan long chim, quan ao cung lam bang long chim. Cung co the do la hinh nhung chien binh dang cam vu khi, tren vu khi lai duoc cam long chim vi chim duong nhu la vat to cua cong dong nguoi Viet co khi do, hinh anh nay duoc mieu ta dang yeu va pho bien tren trong dong. Cung co canh doi trai gai gia gao, nguoi con trai duoc mieu ta nhu mac kho chu khong phai mac ap ngay hoi. Hinh anh trang phuc con duoc the hien het suc song dong va duyen dang noi tuong nguoi phu nu khac hoa tren can dao gan thoi nay: mac ao chen, bo gon lung ong, vay dai cham got, co nhieu hoa van dep tren vay ao, that lung ngang hong, dau doi mu cao, that dai ngang tran.

Doi voi trang phuc thuong ngay thoi ky nay khong khac biet nhieu so voi trang phuc cua nguoi dan Van Lang - Au Lac noi chung: Nam minh tran, dong kho, than the, chan tay deu co xam hinh giao long (rong) va cac hinh khac. Nu mac ao ngan den bung, xe nguc bo sat vao nguoi, phia trong mac yem che kin. Hai loai ao nay co the la chui dau hoac cai khuy ben trai, tren ao cung co hoa van trang tri. That lung co ba hang cham trang tri cach deu nhau quan ngang bung lam cho than hinh tron lan. Dau va cuoi that lung tha xuong phia truoc va sau nguoi, tan cung bang nhung tua ru. Vay bo sat than voi mo tip cham tron, nhung duong gach cheo song song va hai vong tron co cham o giua. Mau sac thuong la mau vang, den, do nau, xam nhat, vang nhat.

Cac loai vong tay, vong co chan va vong tai bang da, bang dong cung la nhung vat lieu trang suc pho bien ca o nam va nu. Dac biet, co nhung vong hoa tai bang da gan qua nhac hay hinh con thu. Nhung chuoi hat thuong thay gom cac hat hinh tru, trai xoan hay hinh cau. Dan ong dan ba deu nhuom rang den va co tuc an trau cho do moi.

Trang phuc nguoi Ha Noi thoi Le mat

Sang thoi Le mat do co cau chinh tri trong trieu dinh co nhieu thay doi va tro nen phuc tap boi he thong cung vua phu chua nen loi phuc suc cua tang lop quy toc cung it nhieu thay doi: Vua mac long con, doi mu tam son hay ao hoang bao mang dai ngoc; Chua mac ao bao tia, doi mu xung thien mang dai ngoc; Hoang thai tu (con vua) mac ao xanh doi mu duong duong; Vuong the tu (con chua) mac ao do doi mu canh chuon dat vang, bo tu ky lan... Hoc tro va nguoi thuong khi co cong viec deu mac ao tham, dan que mac ao vai tho mau trung. Den cuoi thoi Le thi ai cung mac ao thanh cat mau tham, xanh sam, mau sung, mau trang it dung. Co thoi ky mau sung la mau cua tang lop vuong, cong, khanh, si. Nhung ve sau bat ke nguoi sang hen deu mac mau nay. Con cac mau xanh sam, xanh nhat thi lai cho la que khong dung nua (Pham Dinh Ho (Vu Trung tuy but)).

Trang phuc nguoi Ha Noi thoi ky can dai

Nguoi Ha Noi thoi can dai rat chu y den cach an mac. Khau dau tien la chon lua chat lieu cua quan ao. Chat lieu may ao ua chuong, luc do la the ma phai la the det bang to tam, det thua, nhuom tham, thuong la the lang La Ca. Chat lieu may quan cua nu la linh lang Buoi moi la hang tot nhat, soi min, mat bong. Quan cua nam gioi la lua trang lang Co Do. Ngoai ra, mot so chat lieu vai cao cap cung hay duoc dung nhu: sa, xuyen, bang, la, xoi, dui, nhieu.... deu la san pham cua cac lang nghe o Ha Noi hay cac tinh lan can san xuat. Mot so hang dac biet hon danh cho vuong hau la doan, gam, voc,...

Thi dan cac pho nghe, buon ban, lao dong thi ua quan ao mau tham, trang va nau. Quan ao nuom bang cu nau vua ben mau vua ben soi. Phuong Dong Lam co nghe nhuom vai nau noi tieng. Thieu nu moi lon thich nhuom mau nau non de ton them ve dep nuoc da trang ngan. Cac ong ba thi thich nhuom mau tiet de. Phuong Hang Dao lai co nghe nhuom dieu.

Trang phuc nguoi Ha Noi cuoi the ky XVIII dau XIX

Net van hoa trong trang phuc cua nguoi Ha Noi

Cuoi the ky XVIII dau XIX, trang phuc cua nguoi Ha Noi da co nhieu thay doi ca ve chat lieu lan kieu dang. Nhung loai vai nhu the, linh, luot, la duoc su dung kha pho bien voi nhung kieu dang chinh nhu tu than cho nu, ao dai cai cheo vat cho nam. Sang trong nua, dan ong, dan ba mac ao dai lua trang ben trong, ngoai long ao may bang sa, xuyen hoac bang (la nhung loai vai mong co do bong, doi khi co hoa). Vuong hau, quan chuc thi dung hang doan, gam, voc. Doan gan nhu linh nhung day hon. Voc la thu doan mong co hoa dong mau, con gam co hoa det mau sac so hoac bang kim tuyen.

Ha Noi xua con co loai ao mac trong dam cuoi, do nha chu giau co may cho tat ca cac khach den an cuoi. Xong viec, nhung ao ay duoc nhuom lai, dem ban re, goi la “Co y”. Dan lao dong thi chu yeu dung ao vai nhuom nau, vai mong nhuom nau non lai la mat hang ua thich cua cac co gai binh dan de may ao canh. Nguoi kha gia cung dung mau nau nhung la lua, dui nhuom nau. The he nguoi gia thuong thich mau tiet de, tam giang. Phuong Dong Lam (nay la lang Kim Lien, quan Dong Da) co nghe nhuom nau noi tieng.

Luc nay, mau vang van bi cam, chi danh rieng cho nha vua va ao khoac cac tuong Than, Phat. Mau do chu yeu dung trong tang lop cong, hau, khanh, tuong. Voc do hay gam do tuoi con duoc goi la mau dai hong. Con quan to moi sinh ra cung mac ao do. Con nha giau chi khi bo me khao thuong tho moi duoc con chau mung cho chiec ao the do. Phuong Hang Dao chuyen lam nhuom dieu. Mau hoa dao bi coi la lang lo, khong dung dan, thuong dung cho nguoi mua hat. Mau xanh nhat “ho thuy” hoac “thien thanh” duoc dung nhuom ao mac lot trong hoac de lot lan trong ao kep, ao bong. Cac co gai vung ngoai thanh lai thich mau hoa hien. Mac ao canh nau non, yem lua, that lung mau hoa hien, cung la “mot” mot thoi cua cac co gai Ha Noi. Chi em nho nhan thi ua that mot day lung mau quan luc, hay tam giang cho noi ro cai lung ong. Kieu ao pho bien van la tu than, that lung bang dai lua mau, con goi la “ruot tuong”. Nha buon thanh thi, nha giau xu que, con deo vao that lung mot bo “xa tich” bang bac voi chiec ong voi nho, qua dao xinh xinh dung thuoc lao cung bang bac va chum chia khoa.

Ngoai ra kieu ao 5 khuy, tay rong cung duoc gioi nu 36 pho phuong chap nhan. Khi mac, chi cai 4 chiec, de ho khuy co, khoe cai yem co xay, om lay cai co trang non na, cao ba ngan. Phu nu pho phuong hay dung yem trang. Phu nu ngoai thanh dung yem nau. Hoi he mac yem dao, yem hoa hien. Cac ba dung tuoi ua co xe, tu co yem co 3 duong khau xoe ra. Nam gioi mac ao dai nam than, vai tham, co khuy tet chi hoac khuy dong, khuy bac, khuy ngoc... nguoi hao hoa phong nha thi mac ao sa tron, ao trong va quan mau trang. Mua ret, dung ao kep, co them lan vai lua lot mau tuoi, ao bong coc, tran quan co. Khi mac, nguoi ta con co that lung bao xanh duyen dang kem theo. Mot vai truong hop thuc dung hon, nguoi ta that mot cai "ruot tuong: thay cho that lung de dung tien va cac thu lat vat. Mot so nguoi con deo ben canh that lung mot chiec xa tich bang bac dung voi an trau. Co khi ao tu than con them mot vat de cai khuy, thuong la 5 khuy. Ben trong ao tu than la yem trang, yem dao.

Ngoai trang phuc ra thi trong cach an mac cua nguoi Ha Noi con co nhieu thu phu trang di kem nhu giay dep, mu, non, o, lai then chut do trang suc bang vang, bac nhu vong, nhan, day, xuyen... de lam tang ve dep ngoai hinh.

Dang chu y nhat trong trang phuc phu nu la nhung ta ao dai. Ao dai co tu bao gio cung kho xac dinh, co the da hon tram nam, nhung ngay nay tro thanh trang phuc dep nhat, tieu bieu cho cach an mac dam da tinh dan toc cua phu nu Viet Nam. Tai nhieu hoat dong doi ngoai cua dat nuoc, ao dai tro thanh le phuc khong the thieu duoc.

Co the chiec ao dai Hue cung voi chiec non la Hue chop nhon du nhap ra Ha Noi tu lau, nhung chi den nua dau the ky XX, ao dai moi duoc nguoi Ha Noi tiep nhan va cai tien nhieu. Ao dai cung tu do tro thanh trang phuc gan bo voi phu nu thu do.

Nam gioi mac ao co 5 than, cai khuy tet chi hay khuy dong, khuy bac, khuy ngoc. Mua dong thi ca nam va nu thuong dung ao bong.

6. Trang phuc nguoi Ha Noi tu the ky XIX den ngay nay

Net van hoa trong trang phuc cua nguoi Ha Noi

Ha Noi trong nua dau the ky XX co nhung pho noi tieng ve ban vai nhu Hang Dao, Hang Ngang, Hang Vai. Cac pho may quan ao noi tieng la Hang Trong, Hang Gai. Ben canh cac dien bien ve trang phuc trieu dinh, su hien dien cua cac loai trang suc o thanh Thang Long trong cac tang lop nhan dan rat la phong phu. Mot so phuong o kinh thanh da dat ten, noi len su sam uat cua cac sinh hoat lien uan den van de trang phuc. Hang Giay ban giay dep. Hang Dao vao ngay cac cho phien, tap nap nguoi La Khe, La Ca den ban the, lua, luot, la, nguoi Mo ban lua, nguoi Buoi ban linh...

Ben canh trang phuc, su thanh lich cua nguoi Ha Noi con the hien o non mu doi dau. Dep nhat la non lang Chuong, nhung bo quai thao lam duyen cho non lai duoc lang Trieu Khuc det. Vi the, co cau ca:

"Ha Noi thi tet quai tua,

Co hai con buom dau vua xung quanh".

Con co non men giai, non tam giang danh cho ong gia, non la cho con nha giau, non la sen cho tre con, non ba tam. Sau nay, nhieu loai mu cung theo van minh phuong Tay vao Ha Noi. Co mu cat, mu luoi trai, mu phot, mu noi,...

Ve mua dong, ve duyen dang cua nam thanh nu tu con duoc to diem them cac loai khan doi dau hay quan co. Co khi la khan nhieu hay khan nhung co them mot doan don toc bang vai de van quanh dau. Sau nay, cac thieu nu Ha Noi thuong co chiec khan san mong quan ho quanh co de lam dep nhieu hon la de am. Nam gioi co loai khan dau riu hay khan xep. Ben canh viec di giay sau nay, con pho bien hon ca la cac loai guoc tre, guoc go, dep quai ngang, dep mu cong hinh la de

Net van hoa trong trang phuc cua nguoi Ha Noi

Trong nhung nam dau the ky XXI, ngoai nhung trang phuc da tro thanh le phuc cua ca nuoc nhu ao dai cho phu nu, ao vest, so mi, quan Tay cho nam gioi, nguoi Ha Noi con sang tao ra muon van mot quan ao moi thich hop voi moi tang lop nhan dan va cung chiu anh huong cua thoi trang quoc te. Ha Noi da tro thanh 1 trong 2 trung tam thiet ke va bieu dien thoi trang lon nhat nuoc. Cac ten pho lien quan den trang phuc tang len nhieu so voi thoi Le: pho hang Hai, pho hang Non, pho hang Bac, pho hang Vai, pho hang Chi, pho hang Luoc, pho hang Bong, pho hang Gai, pho Tho Nhuom v.v..., tu day co the khai thac duoc nhieu tu lieu ve van de trang phuc.

Net van hoa trong trang phuc cua nguoi Ha Noi

Co nha nghien cuu da cho rang van de Mac thoi phong kien la "mot phan cua phap che". Ngay nay voi moi nguoi, mac la mot phan nhan cach, voi xa hoi do la van hoa, voi lich su, do la buoc tien van minh. Trang phuc dac biet dam net va lau dai la nu phuc, la linh vuc ma ban sac dan toc bieu hien va bao luu kha. Day la mot van de van hoa van minh dan toc, giup cho cac the he mai sau co cai nhin cu the, chinh xac hon ve qua khu Thang Long - Ha Noi va gop phan xay dung doi song van hoa nguoi Ha Noi.

Nhu mot quy luat tat yeu cua lich su, trang phuc cua nguoi Thang Long-Ha Noi da co nhieu thay doi qua tung thoi dai. Tuy nhien net rieng doc dao tu ve dep lich su, trang nha trong phong cach an mac va trong kieu cach quan ao cung voi loi trang suc Ha thanh van duoc bao ton nhu la mot dac trung rieng cua van hoa Ha Noi, luon duoc cac the he Ha Noi gin giu ngay ca trong thoi chien tranh gian kho den nhung nam bao cap kho khan hay truoc con loc o thoi kinh te thi truong.

Nhin lai qua trinh lich su, trang phuc cua nguoi Thang Long - Ha Noi da co nhieu thay doi qua tung thoi dai. Tuy nhien cai ve dep lich su, tranh nha trong phong cach an mac va trong kieu cach quan ao thi van duoc bao ton nhu la mot dac diem rieng cua trang phuc Ha Noi. Co nha van noi rang, nguoi Ha Noi trong bo quan ao can lao gian di ma van duom ve phong luu. Noi moi vat ao cua nhung nguoi con dat Thu do ay duong nhu ta van thay hon Thang Long vuong vat.

Suu tam




Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

Tìm hiểu: Thang Long, Hung Vuong, Nguoi Ha Noi, cach an mac, trang phuc, mac ao, cua nguoi, quan ao, ao dai, van hoa, mau, hang, thoi, pho

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Nét văn hóa trong trang phục của người Hà Nội

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Nét văn hóa trong trang phục của người Hà Nội bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Net van hoa trong trang phuc cua nguoi Ha Noi

Nhan xet, hay lien he ve tin Net van hoa trong trang phuc cua nguoi Ha Noi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Net van hoa trong trang phuc cua nguoi Ha Noi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin xa hoi trong chuyen muc Xa hoi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin xa hoi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0