Ky III Ly ky chuyen yeu va bua ngai

Tags: Ky III, Hoang Anh, Tay Giang, Xe Dang, Quang Nam, bua ngai, ly ky, ba con, cau chuyen, dan toc, dong bao, song, yeu, cay, tuoi

Chuyen ly ky ve bua ngai cua cong dong ba con dan toc sinh song giua dai ngan truong son den nay van duoc truyen tung qua nhung cau chuyen ke day huyen hoac. Moi cau chuyen duoc ke la lat cat trong doi song tam linh cua nhung con nguoi khao khat ket noi soi day giua coi nguoi tran the voi the gioi than linh.

Nguoi dan ba 2 chong va moi tinh voi chang 20

TIN LIEN QUAN
Gan mot tuan rong ruoi qua nhung cung rung mien tay dat Quang, den tung ban lang cua nguoi Xe Dang, Ta Rieng, Co Tu …sinh song doc theo day truong son sat vung bien gioi Viet-Lao thuoc dia ban hai huyen Nam Giang va Tay Giang, Quang Nam, toi da nghe ke nhieu cau chuyen mien rung ve nhung chuyen bua ngai, phep thuat cua ba con dan toc vung cao…

Ong Bhling Eng (xa Doi truong, xa Atieng, Tay Giang) moi toi ve nha va da “chieu dai” mot dem chuyen ma thuat cua bua ngai ma chinh nguoi trong gia dinh ong ke lai.

Ba A Lang Hut, nam nay da 90 tuoi, chi ho cua ong Eng bao voi toi rang: “Lang nay co nhieu nguoi biet ngai lam, nhung khong ai noi ra thoi. Ngai dung de yeu, khong hai nguoi...”.

Ong Bhling Eng va nhung cau chuyen ke ve bua ngai. Anh: Hoang Anh.

Lan theo cau chuyen cua ba Hut, toi bat dau goi chuyen. Mot chut suy nghi nhu co luc tim trong tri nho gia nua tuoi tac, ba Hut bat dau ke chuyen doi minh. Ba bao rang nho bua ngai nen ba moi co nguoi thuong va co tong cong 3 doi chong voi 10 dua con, 14 dua chau noi ngoai.

Ba bat nguoi chong dau tien nam 14 tuoi, sau 6 nam chung song, nguoi chong thu nhat qua doi khi ba moi 20 tuoi. Sau hai nam song trong canh don chan goi chiec, ba Hut da “de y” mot nguoi cung cung canh ngo da chet vo nhung “ong ay” co ve “lo denh” lam.

Song trong canh don chiec giua nui rung, ba Hut them hoi am cua dan ong trong ngoi nha co bep lua, moi sang dat nhau len ray, toi ve cung chung chan goi ben bep lua. Nghi nhieu den nguoi dan ong cung canh ngo, nhung van khong duoc dap tra, ba phai cay nho den cay ngai cua gia lang ben canh.

Chi mot lan dinh ngai cua ba Hut, ong ay da phai long roi ve ket doi voi ba. Nhung tro treu, hai nguoi chi chung song duoc muoi nam, roi ong ay lai bo ba ma "ve voi Yang", de lai cho ba 3 mun con. Luc do ba Hut gan o tuoi 35, huong sac cung da heo tan.

Nhung ky la thay, ba Hut cung chi don chiec trong vai nam sau khi man tang chong. Truoc mua

Cay bua ngai? Anh: Hoang Anh.
phat ray nam ba Hut tron 35 tuoi, nguoi lang lai thay mot anh thanh nien chua vo, tuoi chi hai muoi, dang nguoi cao rao, manh me lai tinh nguyen ve lang chung song voi ba. Nguoi lang don rang, ba Hut lai dung ngai de bat chong.

Nghe chuyen den day, ong Eng kho long giau diem ma tiet lo rang, me ong cung tung co ngai yeu. Theo tap quan, ngai yeu chi truyen cho nu. Nha ong khong co con gai nen khong duoc me ong truyen lai cho ai.

Mot cau chuyen khac cung duoc rat nhieu nguoi trong vung biet. Ong Polong Zec, vua gia lai xau, con nuoi may mun con, goa vo da cuoi duoc co gai moi 18 tuoi ten Hoih Nheet ve lam vo. Nghe noi, moi dau co nay “lac dau khong chiu” nhung sau do, khong biet bang cach nao Hoih Nheet van tim thay hanh phuc ben nguoi chong lon gap doi tuoi cua minh.

Chuyen bua ngai yeu duoc ke trong dem mien rung voi bao huyen hoac, nhung khi toi hoi nguoi ke co biet va thay ngai yeu chua thi tat ca deu lac dau bao khong biet. Nguoi biet ngai chi co dan ba con gai, con dan ong thi… khong.

Ven buc man bi mat bua ngai

Theo thac sy dan toc hoc Nguyen Tri Hung, Pho Ban dan toc - mien nui tinh Quang Nam, nguoi co hon 20 nam nghien cuu cac dan toc tai vung mien nui Quang Nam khang dinh rang: Chuyen ngai yeu la co that. Lau nay dong bao Co Tu, Xe Dang, Bhnoong… con co nhieu ngai voi nhieu cong dung khac nhau. Song giua rung nui tham sau, chuyen bua ngai cu nhu la phep mau, la suc manh cua dong bao.

Theo ong ALang Son - Pho GD Trung tam van hoa Tay Giang: " Chuyen bua ngai suy cho cung cung la net van hoa dac trung cua dong bao mien nui". Anh: Hoang Anh.

Ngoai yeu to tam linh, nhieu loai bua ngai con co the giai thich theo cach cua khoa hoc. Nhieu phan tich khoa hoc chung minh rang, nhung cay bua ngai ma nguoi dong bao thuong dung la nhung cay duoc lieu song trong rung. Cac cay nay duoc ba con su dung, bao che theo phuong phap bi truyen. Vi khong giai thich duoc bang ly thuyet khoa hoc, dong bao hien nhien xem do la nhung cay thuoc cua troi, cua than linh va cua rieng ho. Giong nhu cay thuoc giau cua dong bao Xe Dang tren dinh Ngok Linh, mai den sau nay can bo nganh y te cua Khu 5 nghien cuu moi phat hien la cay sam Ngok Linh hay con goi la cay sam K5 co cong dung chua bach benh.

Co nhieu loai ngai khac nhau, nhung chung qui lai co hai tac dung la ngai dung de cuu nguoi hoac hai nguoi. Rieng chuyen bua yeu, theo giai thich cua ong Hung, co le loai cay Ameer cung loai voi cay gung, cay nghe nay han da co chat kich thich tinh duc. Co khi nguoi ta say dam nhau boi mui vi, huong lieu da duoc kich thich. Hay chi la yeu to tam ly. “Nhung do chi la chat xuc tac ban dau cua hai nguoi khac gioi, con ve sau, co le cuoc song chung dung hon nhan gia dinh, soi day “yeu” da ket noi ho lai voi nhau chu chang la chuyen bua ngai” – ong Hung giai thich tren co so khoa hoc ve tam ly.

Le hoi cong chieng o Tay Giang.
Anh: Hoang Anh.
Chung quanh chuyen bua ngai, cung co khong it chuyen rac roi boi nhieu nguoi da loi dung yeu to tam linh, ma thuat de truc loi. Chuyen gan day nhat, co mot ong thay cung o tan Tra Bong (Quang Ngai), sau khi duoc nguoi ba con moi an dam gio o Tam Tra (Nui Thanh), bong dung don dai rang mot can bo xa Tam Tra la nguoi co ngai khien nhieu nguoi dia phuong khiep via roi tin nhu that. Va cung tu niem tin nay, ong thay cung kia da do tro truc loi bang cach hu doa rang, ba con nao muon thoat duoc chuyen bo ngai, cu moi thay ve “yem bua” la xong.

Tat nhien nhung chuyen nhu the nay co quan chuc nang da som phat hien va kip thoi ngan chan. Va, cung theo loi ong Hung, khong hiem nhung vu an ly ky lien quan den chuyen bua ngai da duoc nganh chuc nang giai quyet. Chi tiec mot dieu, nhung loai thao duoc ma ba con su dung vao viec bua ngai tu rat lau, khoa hoc co the phan tich duoc, nhung den nay van chua co cong trinh nghien cuu nao de giai ma, va biet dau, loai thao duoc tren co gia tri cao van mai mai la dieu bi mat.

Roi lang Ta Vang, cam la ngai thuong ngai nho, toi chot rung minh khi xuong nui, boi trong toi luon bi am anh boi cai nhin u am va khuon mat di tuong cua ba Ria Thi Diep khi vo nat thu la cay ma ca doi ba lang le giu gin nhu mot bau vat, va la thu vu khi loi hai cua nguoi phu nu vung cao nay.

  • Hoang Anh
Viet Bao

Tìm hiểu: Ky III, Hoang Anh, Tay Giang, Xe Dang, Quang Nam, bua ngai, ly ky, ba con, cau chuyen, dan toc, dong bao, song, yeu, cay, tuoi

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Kỳ III: Ly kỳ chuyện yêu và bùa ngải

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Kỳ III: Ly kỳ chuyện yêu và bùa ngải bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Ky III Ly ky chuyen yeu va bua ngai

Nhan xet, hay lien he ve tin Ky III Ly ky chuyen yeu va bua ngai co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Ky III Ly ky chuyen yeu va bua ngai de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin xa hoi trong chuyen muc Xa hoi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin xa hoi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0