![]() |
| Quang canh ban tron truc tuyen tai TP.HCM - Anh: Thanh Dam |
TT - Hon 300 cau hoi gui ve cho Ban tron truc tuyen "Con nguoi voi thien tai" cua TT voi nhieu thac mac ve nguyen nhan, bien phap du bao, cach xu ly tinh huong... "Hay chu dong truoc thien tai!", do la loi khuyen cua cac chuyen gia.
Cac khach moi cua chuong trinh:
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM
- TS - Ky su Pham Hong Luan - giang vien bo mon Ket cau, thi cong, quan ly cong trinh khoa Xay dung, truong DH Bach Khoa, DH Quoc gia TP.HCM.
- Ky su Le Van Thao - Truong phong du bao han ngan, Trung tam du bao khi tuong thuy van Trung uong
- TS Le Tu Son - Truong phong quan sat dong dat, Vien Vat ly dia cau
![]() |
| Tu trai qua: ong Bui Thanh - uy vien BBT bao TT va hai vi khach moi tai TP.HCM: GS. TSKH Le Huy Ba va Tien si Ky su Pham Hong Luan - Anh: Thanh Dam |
- TS Le Tu Son: Cho den hien nay loai nguoi noi chung, Viet Nam noi rieng, chua the du bao duoc dong dat. Tuy nhien, nhung vung dong dat lon cung da duoc du bao, va duoc the hien qua ban do nguy hiem dong dat. Rat tiec la ban do nay chua duoc pho cap toi nhan dan. Trong tuong lai, chung toi nghi se co gang pho cap loai ban do nhu vay de moi nguoi biet dong dat manh se xay ra o cho nao va moi nguoi se yen tam hon.
+ GS Le Huy Ba co lan viet tren TT rang TP.HCM co mot nen dat yeu, giong nhu mot tang banh duc noi tren chao nuoc. Dieu do da duoc chung minh qua nhung su co thoat nuoc, cap nuoc o thanh pho. Nay lai them viec dong dat, thuc te nay cang dang lo ngai. Y kien cua cac chuyen gia the nao? (Duy Nguyen, 25 tuoi, nguyendn@ )
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Cau tao nen dat TP.HCM, vung quan 7, Nha Be, Nam Binh Chanh... len den Thai My, Tam Tan, Le Minh Xuan... la nhung vung nen dat yeu. Vi phu sa moi boi do tram tich, duoi tang do dat chua co nen, nhu mot chao nuoc, tren do la mot tang duc. Khi lam nha ta phai dong coc sau de dong nen, neu co hien tuong nuoc rut, tang duc do se bi tut xuong nen hien tuong nghieng nha xay ra. Day la dieu dang lo ngai. Vi vay can phai giu ho dieu hoa (kenh rach, trung, ho, dia...). Neu xay nha tren day thi ho dieu hoa bi mat thi thanh pho bi ngap... Theo y toi, khong nen cho phat trien do thi nha cao tang tai vung dat yeu.
![]() |
| Dai dien van phong Ha Noi cua bao TT (giua) va hai vi khach moi: TS Le Tu Son (bia trai) va ky su Le Van Thao - Anh: Viet Dung |
- TS Le Tu Son: Theo toi, VN khong nam trong vanh dai dong dat. Tuy nhien van co dong dat khong nam trong cac vanh dai dong dat. Hien tuong vua roi chinh la nhung dong dat khong nam trong trong vanh dai dong dat xay ra. Thong thuong dong dat trong vanh dai la rat manh. Theo toi, dong dat sap toi co the xay ra o Vung Tau, nho hon hoac lon hon chut it, chu khong phai manh. Hien tuong dong dat nhu vua roi da xay ra it co co so lien quan toi viec khai thac khoang san qua muc ma la bieu hien cua van dong kien tao hien dai.
![]() |
| TS Le Tu Son - Anh: Viet Dung |
- TS Le Tu Son: Khong phai tat ca cac cong trinh kien truc o VN deu khong tinh den kha nang dong dat nhu ban da noi. Neu dong dat 5,5 do richter nam duoi long TP.HCM o do sau khoang 10 km thi se la mot tham hoa lon. Theo toi can phai kiem tra tam chan dong ngay cang xuyen sau vao long luc dia hay khong. Phai tien hanh cac nghien cuu lau dai voi do chinh xac cao moi co the khang dinh duoc. Theo toi, o TP.HCM cac nha xay dung va kien truc chua thuc su de y den kha nang chong dong dat cua cac cong trinh. Tuy nhien sau su kien nay, cac nha hoach dinh chinh sach cung se de y den.
+ Lieu Viet Nam co con xay ra nhung con dia chan nhu the nua khong? Neu co thi muc do nguy hiem se nhu the nao? Chinh quyen va cac ban nghanh se lam the nao de nhan dan biet va phong ngua dong dat xay ra? (Doan Thi Huynh Mai, 23 tuoi, dhuynhmai@ )
- TS Le Tu Son: VN van se xay ra nhung dong dat nhu vay, tuy tung vung cu the thi co the se manh hon. Vi du o Dien Bien, khu Tay Bac VN... Neu co thi muc do nguy hiem se lon hon nhu ban da thay. Ve nguyen tac, chinh quyen se phai ban hanh luat xay dung chong dong dat va nguoi dan phai tuan thu luat do. Chinh phu cung se co cac ke hoach de giam nhe thien tai dong dat cho quoc gia va cho moi dia phuong.
+ Nhung tac dong nao cua con nguoi den thien nhien co the tro thanh nguyen nhan cua thien tai? Hieu ung nha kinh, lo thung tang ozon, nhiet do trai dat tang... nhung hien tuong do co phai la do nhung hanh vi pha hoai moi truong du nho, du lon cua chinh chung ta? Xin cac nha chuyen mon hay tuyen truyen nhieu hon nua de moi nguoi co the gop phan giam thieu nhung tai hoa den tu thien nhien. (Thanh Huong, 32 tuoi, huongnhi@ )
![]() |
| GS-TSKH Le Huy Ba - Anh: Thanh Dam |
Con lo thung ozon lai khac, nghia la phai tao ra chat CFC, no moi pha huy phan tu ozon 3 thanh ozon 2 ket hop clo tao thanh ClO, sau do tac dong tro lai pha huy them mot phan tu ozon nua.
Hai dieu nay do tac dong cua con nguoi, CFC vua pha huy ozon, vua gay hieu ung nha kinh, tao bot khi trong binh xit.
Dung la do ban noi, nhung hien tuong do lam gay o nhiem moi truong, du nho, du it gay nen. Nhu vay moi nguoi can phai tuyen truyen bao ve moi truong nhieu hon. Cu the: ban thay nguoi ta xa rac thi ban khuyen bao nguoi ta ngay, hoac nho nuoc bot ra ngoai duong la o nhiem, chat rung cung gay o nhiem... Mot nguoi thay tan thuoc la duoi them, ban SV thay va nhat nhung ban khac lai bao de chi lao cong nhat. Han che hut thuoc la, han che su dung nhung thiet bi thai CO2 ra moi truong cung la mot de han che thien tai... Day la mot hanh vi nho nhung lai la y thuc de moi nguoi cung hoc hoi.
+ Bao lut, lu quet moi nam moi gay ra nhieu thiet hai. Co phai chi la do thien nhien khong? Con nguoi chi co the du bao, phong tranh, hung chiu va khac phuc hau qua thoi sao? Tren phuong dien khoa hoc, trong cuoc song cua minh, con nguoi co the lam gi de co nhung tac dong tich cuc hon vao thien nhien? (Xuan Lan, 23 tuoi, lantx@ )
- KS Le Van Thao: Noi chung, bao, lu, lut, dac biet la lu quet hang nam gay nhieu thiet hai. VN o khu vuc nhiet doi, gio mua, mua nhieu, chiu nhieu anh huong cua bao va cac thien tai khac. Vi vay, thien tai la mot trong nhung van de het suc buc xuc cua xa hoi. No gay thiet hai nang ne cho con nguoi va kinh te.
Thiet hai do thien tai khong chi xay ra voi nuoc ngheo ma ngay ca voi nhung nuoc phat trien thi tinh chat thiet hai do thien tai cang nang ne nhu My, Nhat Ban...
Tat nhien, da noi ve thien tai, phai noi toi cong tac phong chong. Phong chong tren hai khia canh. Thu nhat, lam sao giam sat duoc thien tai, du bao duoc thien tai se xay ra voi thoi han du bao cang dai, muc do du bao cang chinh xac cao cang tot. Day la khau cot yeu giup cong tac phong chong hieu qua.
Thu hai, con nguoi phai co nghien cuu ve qui luat hoat dong cua thien tai, nguong tan pha cua thien tai de co qui hoach lau dai trong linh vuc phat trien kinh te, xa hoi. Vi du, voi VN, viec lan bien la tat yeu de tang su phat trien kinh te xa hoi nhung phai luong o nhung noi chiu nhieu thiet hai do thien tai de co bien phap thich hop phong chong. Hoac o nhung khu vuc thuong xay ra lu quet thi viec trong rung hoac viec bo tri dan cu phai hop li de tranh thiet hai do thien tai gay nen.
Trong chien luoc xay dung ha tang co so nhu xay dung cau cong, de dieu... doi voi khu vuc thien tai phai dam bao sao cho khi thien tai xay ra phai co suc chong duoc o muc toi da nhat.
Hang nam, cac co quan du bao phai phat hien som, tuong doi chinh xac ve muc do, cuong do thien tai va cung cap thong tin do tren cac phuong tien thong tin dai chung, cung cap cho cac co quan chi dao, chi huy phong chong cua Nha nuoc de co bien phap phong chong thich hop.
Ngoai ra, mot van de quan trong khac la phai nang cao y thuc cong dong trong phong chong thien tai, co bien phap chu dong phong chong nham giam nhe thiet hai. Dong thoi, ve phia Nha nuoc, can dau tu thich dang co so vat chat, dao tao con nguoi, trang thiet bi lam sao de quan li, du bao duoc thien tai de phong chong huu hieu. Tat nhien, co nhung thien tai xay ra qua lon, bat kha khang va co the gay thiet hai nghiem trong. Vi vay, viec khac phuc hau qua cua thien tai cung phai dat ra doi voi bat ki dat nuoc nao. Day la chien luoc lau dai ma Nha nuoc can quan tam, co che do thich dang cho tung khu vuc.
+ Lam the nao de han che con o muc thap nhat (neu khong co thi tuyet voi) nhung thiet hai do thien tai (dong dat, bao, lu...) va do con nguoi (tai nan giao thong...)? O nuoc ta, cac thiet hai vat chat nay nguoi ta thuong quy ra vat chat, tien. Vay thiet hai ve mang nguoi thi quy ra cai gi? Mot mang nguoi gia bao nhieu? Khi nao va ai la nguoi tra loi chinh xac dieu nay de moi nguoi (chu khong phai chi nguoi dan khong thoi) duoc nho? (Tuan, 21 tuoi, minhtuanxitrum@ )
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Chung ta phai kiem soat nhung hanh vi cua chinh ban than va nhung nguoi trong cong dong. Moi nguoi cung dong tam nhat tri de khong tac dong vao viec pha rung, lam xoi mon dat, khong khai thac cat ven song bua bai, khong xa thai gay o nhiem bau khi quyen, giao thong su dung qua nhieu xe gan may (xe qua cu)... cung gay o nhiem.
O nuoc ta chua quy ra viec xay ra nguoi thiet mang boi thuong bao nhieu, gia tri con nguoi khong dua ra cu the.
+ Sau tran dong dat, vien vat ly dia cau se lam the nao de dua nhanh thong tin du bao cac tran dong tiep theo (neu co) cho nguoi dan som nhat de tranh thiet hai ve nguoi va vat chat? (phamthanhsang, 19 tuoi, phamnguyenhappy@)
- TS Le Tu Son: Chung toi se co gang xin nha nuoc nang cap he thong tram quan sat dong dat va truyen tin hieu truc tuyen nham giup nguoi dan nhanh chong cap nhat thong tin. Viec nay con phu thuoc vao chinh sach cua Chinh phu.
+ Co khi nao Viet Nam xay ra dong dat manh hon 7 do Richter trong mot thoi gian ngan sap toi day khong? Va du bao trong tuong lai VN co con dong dat dien ra nua hay khong? Toi biet duoc VN la nuoc se khong hinh thanh duoc cac con bao lon. The tai sao gan day lai co cac bao cap 12 ap vao nuoc ta thuong xuyen vay? (Nguyen Van Nhi, 23 tuoi, chienbinhthamlang257@ )
- KS Le Van Thao: Dong dat o VN manh nhat duoc du bao la 7 do richter +-0,2, nhung se xay ra o vung tay bac VN, chu khong phai o khu vuc phia Nam. Tat nhien dong dat van se xay ra o VN, o dia phuong nay hoac dia phuong khac.
+ Cac ban nganh co cach khac phuc hau qua thien tai lu lut nhu the nao? VN lau nay khong co dong dat nhung nay co, cac vi nghi ssao ve dieu nay? Co phai do la hau qua cua viec khai thac dau mo khong? Nghe tin o Binh Duong co chan dong nho, khong biet co hien tuong nay hay khong? (nguyenthitrinh, 18 tuoi, emghetanhnhieu_anh)
+ Cam on BBT bao TT da co muc giao luu bo ich nay. Xin vui long giai thich: Toi nghe noi tran dong dat vua qua la do chiu anh huong it nhieu cua viec khai thac cac gieng dau o Vung Tau va neu dieu nay la su that thi nguy co dong dat o Vung Tau se cao hon o cac noi khac chang va viec tai dien se la yeu to tat yeu vi chung ta van dang va se tiep tuc khai thac nguon tai nguyen nay? Co the du bao truoc thien tai nay hay khong va lam sao de han che dong dat va thiet hai? Xin cam on! (Le, 35 tuoi, ustc2001@ )
+ Toi nghe nhieu nguoi noi dong dat la do viec hut dau qua nhieu tai vung bien Vung Tau, thuc chat cua anh huong nay la the nao, viec ung dung bom nuoc thay the luong dau hut ra co dam bao khong gay lo hong trong tang dia chat de khong gay ra sut lun, truot dat, nguyen nhan gay ra dong dat hay khong? Chung toi rat hoang mang vi dang phai o chung cu cao tang voi chat luong thap. Tam dia chan xay ra trong vong bao nhieu km va voi cuong do bao nhieu thi anh huong den cong trinh xay dung? Bien phap can ap dung khi co dong dat la gi? Cam on rat nhieu! (Cao Thi Nhu Thuy, 33 tuoi, caothinhuthuy@ )
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Van de chung o day la khai thac dau khi co gay o nhiem khong, theo toi day la dieu hoi qua dang vi VN khai thac dau khong qua lon va khai thac khong gay lo hong. Chung ta cung khai thac chua lon nen dong dat cung khong xay ra do viec nay. Do thua nang luong noi tai trong qua dat bung phat nen sinh ra dich chuyen, hoac theo thuyet cau tao mang thi co nhung khoi nang khoi ha, tao ra dong dat chu khong phai do luc thoi cua khai thac dau.
![]() |
| TS Pham Hong Luan - Anh: Thanh Dam |
- TS Pham Hong Luan: Truoc tien ban can phan biet chan cap va cuong do dong dat.
Chan cap (M - Magnitude) la thong so do dac cua mot tran dong dat, dac trung do lon ve mat nang luong. Tuc la chan cap va nang luong co quan he voi nhau. Don vi do duoc goi la Richter.
Cuong do dong dat (Intensity) the hien muc do tan pha ma dong dat co the xay ra o muc do nao do, ma hau qua la qua huy cac cong trinh xay dung. Co 12 cap dong dat goi la MMI= tu I den XII, tuc tu muc do khong cam nhan duoc den pha huy hoan toan thanh tham hoa. O chau Au su dung thang cuong do MSK.
Nhu vay, cuong do dong dat la thong so mang tinh dinh tinh, moi mot tran dong dat chi co mot gia tri chan cap M nhung tai nhieu vi tri thi cuong do dong dat co the khac nhau phu thuoc vao vi tri va nen dat tai tram quan sat.
Trong xay dung hien nay, dang quan tam den viec tinh toan cong trinh khang chan tu cap VII (rat manh = nguoi kho dung vung; cam lai xe khong vung; ao, ho gon song; vat cam tay luc lac rung len; do dat trong nha xo hong; cac muong be tong bi pha hong ) cho den cap IX (pha huy) theo thang MMI. Cac cap tu X den XII la cong trinh bi pha huy hoan toan, khong the thiet ke khang chan cho cong trinh trong truong hop nay. Cap I tuc tu giai doan khong cam nhan duoc cho den cap VI (manh = cam nhan duoc, lo so chay ra ngoai, cua so, cua chop vo kinh; tuong gach yeu, vua bi nut vo; cay coi bui ram rung chuyen de thay).
Du chan dot vua roi la 5,5 richter tai tam chan, cach TP.HCM hon 200km, hau het nhung dao dong manh duoc nguoi dan cam nhan o tang cao cua cac toa nha cao tang, khong anh huong nhieu den cac cong trinh xay dung. Chung ta nen binh tinh de nhan dinh va dap ung cac tinh huong co the xay ra.
+ Viet Nam co thuong xay ra dong dat khong? Va nhung tran dong dat vua roi co lien quan gi den tran dong dat va song than o Nam A hoi nam ngoai khong? Neu co dong dat xay ra, cach tot nhat de tranh no la gi? Tai sao may thang nay Viet Nam lai xay ra nhieu tran dong dat nhu vay? Theo em biet thi may chuc nam qua Viet Nam dau co xay ra hien tuong nay? Dong dat co lien quan den nui lua khong? Va Viet Nam co ngon nui lua nao khong? Em xin chan thanh cam on. (Nguyen Huy Hoang, 23 tuoi, nhhoang083@)
- TS Le Tu Son: VN la nuoc co tinh dong dat trung binh va yeu so voi the gioi. Theo toi, tran dong dat vua roi khong lien quan nhieu den tran dong dat va song than o Nam A. Cach tot nhat de tranh dong dat la chay ra ngoai troi neu du thoi gian, con neu o tang cao thi co the chui vao gam ban, hoac noi cam thay an toan trong ngoi nha cua ban. Tai Vung Tau, dau the ky 20 cung da xay ra hien tuong nhu vay, nhieu kha nang co lien quan toi nui lua tai vung nay.
+ Trong con bao so 8 vua qua, tai sao co duong di khac thuong nhu the? Co the giai thich nhung nguyen nhan cu the khong? (Phan Quang Dung, 30 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )
![]() |
| KS Le Van Thao - Anh: Viet Dung |
No hinh thanh ngay 28-10, di chuyen theo huong tay bac cho den toi 1-11, khi vao sat Quang Nam, Da Nang thi con bao da di chuyen doc theo duong bo bien Trung Trung Bo, khong do bo vao bo va suy yeu, tan di ngoai khoi tinh Nam Dinh. Nhu vay, bao so 8 la mot trong nhung con bao co duong di kha dac biet.
Tuy nhien, de giai thich cu the tai sao con bao nay di chuyen phuc tap nhu vay thi chung ta cung thay rang, trong cung thoi ki hoat dong cua con bao, co nhieu he thong thoi tiet khac cung tuong tac. Vi du vao ngay cuoi thang 10 co mot dot khong khi lanh tang cuong xuong anh huong den cac tinh mien Bac. Chinh su tang cuong nay lam con bao thay doi truong dong dan o tren cao. Vi vay, bao khong nhung cuong do vao gan bo suy yeu nhanh ma duong di cung phuc tap.
Thu hai, hieu ung dia hinh cac tinh mien Trung co duong bo bien gan song song voi duong di ban dau cua bao va dia hinh nay da bi chan boi dai nui mien Trung nho ra bien, co huong tay bac dong nam. Chinh vi su tac dong nay, trong khi con bao da suy yeu tu cap 11, 12 xuong cap 8 nen con bao khong co kha nang do bo vao bo ma chi co kha nang di ven theo bo bien va tiep tuc suy yeu.
Tuy nhien, day la truong hop kha hi huu doi voi con bao trong nhung thang cuoi mua. Neu xet xa hon ve qui luat, thang 10 nam 1995 cung co mot con bao goi la bao Ted cung di chuyen co duong di tuong tu, khong do bo vao bat ke mot tinh nao cua mien Trung va chi anh huong truc tiep den 13 tinh, sau do do bo vao Quang Tay (Trung Quoc).
Tuy nhien, khi noi ve duong di cua cac con bao, phai de cap den rat nhieu yeu to, ve cac he thong thoi tiet, ve cuong do con bao, ve hieu ung dia hinh doi voi cac con bao... moi co the du bao duoc chinh xac qui dao di cua no.
+ Voi con nguoi va nhung phuong tien ky thuat nhu hien nay o VN, viec du bao bao lut chinh xac duoc bao nhieu phan tram, va truoc khi thien tai xay ra bao lau? Lieu do chinh xac va thoi gian du bao som co du de tranh hau qua? (Truong Son, 32 tuoi, sonptt@)
- KS Le Van Thao: Doi voi nuoc ta, cong tac du bao thien tai noi chung va du bao lu lut, ap thap nhiet doi... noi rieng da duoc hinh thanh tu lau va ngay cang duoc phat trien cung voi su phat trien cua khoa hoc, cong nghe.
Da noi den du bao thi phai noi toi sai so cua du bao. Doi voi du bao bao, voi co so hien nay hau het cac con bao hoat dong tren bien deu duoc phat hien tu luc moi hinh thanh bang cac phuong tien do dac ve so lieu khi tuong thuy van, anh may ve tinh va cac thong tin khac cua nhieu trung tam du bao tren the gioi.
Tuy nhien, viec du bao huong chuyen dong va thoi gian anh huong cua bao, ap thap nhiet doi phu thuoc nhieu vao tung con bao. trung binh hien nay, doi voi cac nuoc tien tien nhu Nhat Ban, My, viec du bao cac con bao co the du bao truoc voi thoi han 72 gio. Tat nhien, cang du bao xa thi sai so cang lon. Vi du, sai so du bao tam bao thoi han du bao 24g la khoang 150km va 48 gio thi sai so den 250 - 300km, con 72g, sai so co the len den 400 - 500km.
Doi voi VN, cung nhu cac nuoc trong khu vuc, sai so du bao cung nam trong gioi han nhu vay. Tuy nhien, khi bao cang gan bo, do chung ta co he thong quan trac ven bo nen muc du bao chinh xac cao hon. Hien nay, VN moi du bao o thoi han la 24 - 48g. Du bao xa hon chung ta chua co du phuong tien de du bao chinh xac toa do tam bao.
Trong mot vai nam tro lai day, do viec dau tu cua Nha nuoc ve khoa hoc, cong nghe du bao cua nuoc ta da co nhung buoc tien dac biet tren linh vuc du bao so, da gop phan chinh xac hon du bao bao, lu lut. Tuy nhien, voi nhung thien tai o qui mo nho nhu to, loc va viec phat hien, du bao con gap nhieu kho khan.
+ Tu lau, TP.HCM chua bao gio co thien tai. Lan dau tien dong dat cach day khong lau, bay gio tro lai. Cac nha nghien cuu da tim ra duoc nguyen nhan chinh thuc hay chua va viec pho bien kien thuc ve dong dat rong rai cho nguoi dan can biet co that can thiet hay chua? Moi nguoi deu lo lang viec dong dat co the lai tai dien nua hay khong, va co manh hon hay khong, trong khi do, da so nha o trong TP lai thiet ke khong tinh den van de dong dat? Mong co the duoc biet ro them. Cam on! (Tran Van Hung, 24 tuoi, HUNGHUNG06@ )
- Le Tu Son: Rung dong vua qua o TP.HCM la do anh huong boi dong dat o ngoai khoi Vung Tau gay nen. Nguyen nhan dong dat o ngoai khoi Vung Tau co le lien quan den hien tuong nui lua o vung nay. Viec pho cap kien thuc ve dong dat cho nguoi dan bat cu khi nao cung can thiet. Hai van de con lai can phai co thoi gian nghien cuu de co dieu chinh.
+ Tai sao nuoc ta khong co nui ma lai xay ra dong dat? Nuoc ta trong tuong lai co xay ra dong dat nua khong? (Tran Uy Anh, 17 tuoi, thon Dong, xa Nhon Loc, huyen An Nhon, tinh Binh Dinh)
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Khong phai khong co nui moi xay ra dong dat. Dong dat do su dut gay, dich chuyen cua tung mang nen xay ra dong dat. Nuoc ta rat co the se xay ra dong dat, o mien Bac xay ra nhieu do dut gay song Hong, song Ca... o mien Nam cung khong loai tru do dut gay Con Son.
+ Toi doc bai bao tren web TT ngay 13-11-2005 thay co quan nghien cuu thien tai tra loi do dieu kien truyen tin khong co kinh phi nhu trong bai bao "Du bao dong dat: Dung ngoi cho cac thanh pho do nat" la qua vo ly ve chuyen truyen tin qua ton kinh phi lon do ket noi cac cuoc goi nhu dien thoai 24/24... la khong thuc trong khi neu ap dung cong nghe truyen thong DSL vua nhanh vua hop thoi vua re neu nhu khong noi re nhat hien nay (<=999.000 Vnd/1thang, day la gia tri cuc max, con co cac goi re hon nhieu). Tai sao khong nghi den giai phap nay, co phai do ly do dac thu nao khong? (Anh, 32 tuoi, xitin_69@)
- TS Le Tu Son: Day khong phai la giai phap dac biet, vi nuoc khac van dung. Tuy nhien, o VN, van de nay con tuy thuoc vao ngan sach cua Chinh phu se chi cho cac nghien cuu ve dong dat VN.
+ Co phai cang ngay cuoc song cua con nguoi cang co nhieu tac dong tieu cuc den moi truong, tan hai thien nhien? Xin GS Le Huy Ba cho biet mot so kinh nghiem cua ong trong van de nay? Tai sao cac co quan, ban nganh deu nhan thuc ro nhung viec bao ve moi truong van khong huu hieu bang viec nhung nguoi dan tan pha no? (Cuc, 30 tuoi, cuclt@ )
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Nhung tac dong tieu cuc cua con nguoi gay nen nhung xao tron cua moi truong the gioi. Kinh nghiem hay nhat la phai giao duc moi truong va biet cach bao ve moi truong, phai kiem soat hanh vi cua minh. Do so nguoi nhan thuc duoc rat it, con nhung nguoi khong quan tam den moi truong, quen di tinh cong dong voi moi truong nen viec bao ve moi truong chua hieu qua lam.
+ Toi doc thay TS Nguyen Van Hiep tra loi tren TTCN "khong can tinh den kha nang dong dat trong cac cong trinh xay dung o Viet Nam". Ong noi the co dung khong? Nhung du bao cua con nguoi, nhat la voi kinh phi va ky thuat eo hep nhu o VN, co the hoan toan lam chu duoc thien nhien? Tran dong dat, song than o Nam A nam ngoai thi the nao? (Quynh Mai, 28 tuoi, mai78@ )
- TS Le Tu Son: Toi khong ro ong Nguyen Van Hiep noi nhu the nao nhung cac cong trinh moi va lon o VN deu tinh den kha nang dong dat. Vi du cong trinh thuy dien Son La. Theo toi, du lam chu hoan toan duoc thien nhien nhung con nguoi co the lam giam nhe thien tai va VN cung vay.
+ Toi rat vui khi co chuong trinh nay de nguoi dan hieu ro hon ve dong dat. Cho toi xin hoi 1 so cau : 1 - VN co du tien de giai quyet cac hau qua cua dong dat khong? 2 - Viec khai thac toi da de lay dau o them luc dia cua VN co anh huong den dong dat khong? 3 - Khi co dong dat xay ra co cuong do 5,5 do R tro len thi nguoi dan song o cac nha cao tang va chung cu nen lam nhu the nao? 4 - Cac chung cu da xuong cap va chuan bi xuong cap thi nha nuoc co ke hoach va chinh sach gi cu the chua? Xin chan thanh cam on!(Vo Cong Huy, 35 tuoi, congqueo@ )
- TS Pham Hong Luan: Theo cac tai lieu, nguoi ta phan biet lam 2 loai dong dat, dong dat kien tao va dong dat kich thich. Dong dat kich thich la co tham gia cua con nguoi vao viec khai thac cac khoang san ran, long, tao ho, nuoc lon, thao kho mo... Y thuc ve viec khai thac khoang san kich thich dong dat se giup cho con nguoi bao ve duoc moi truong dia chat.
Muc tieu can phai ung dung nhung thanh tuu khoa hoc hien dai ve dia chat de loi dung ngay cang tot hon ve tai nguyen dia chat, de phong cac tai bien dia chat vi an toan, an sinh xa hoi. Thuc hien dieu nay can su dung tong hop cac bien phap hanh chinh, kinh te, luat phap, khoa hoc ky thuat, trong do giai phap co ban la nang cao y thuc bao ve moi truong cua toan dan, don gian la nhan loai va tat ca cac sinh vat deu phai dua vao moi truong dia chat de phat trien.
Khi co dong dat xay ra co cuong do 5,5 do R tro len thi nguoi dan song o cac nha cao tang va chung cu, nguoi dan phai duoc huong dan cac bien phap an toan de dam bao thoat nhanh ra khoi toa nha trong truong hop khan cap. Khi xay ra dong dat, phai binh tinh va tim cach thoat nhanh ra khoi toa nha.
- TS Pham Hong Luan: Theo cac tai lieu, nguoi ta phan biet lam 2 loai dong dat, dong dat kien tao va dong dat kich thich. Dong dat kich thich la co tham gia cua con nguoi vao viec khai thac cac khoang san ran, long, tao ho, nuoc lon, thao kho mo... Y thuc ve dong dat kich thich se giup cho con nguoi Khai thac cac khoang san thien nhien con nguoi bao ve duoc moi truong dia chat. Muc tieu can phai ung dung nhung thanh tuu khoa hoc hien dai ve dia chat de loi dung ngay cang tot hon ve tai nguyen dia chat, de phong cac tai bien dia chat. Vi an toan, an sinh xa hoi. Thuc hien dieu nay can su dung tong hop cac bien phap hanh chinh, kinh te, luat phap, khoa hoc ky thuat trong do giai phap co ban la nang cao y thuc bao ve moi truong cua toan dan, don gian la nhan loai va tat ca cac sinh vat deu phai dua vao moi truong dia chat de phat trien.
Khi co dong dat xay ra co cuong do 5,5 do R tro len thi nguoi dan song o cac nha cao tang va Chung Cu thi nen lam nhu the nao? Nguoi dan phai duoc huong dan cac bien phap an toan de dam bao thoat nhanh ra khoi toa nha trong truong hop khan cap. Khi xay ra dong dat phai binh tinh va tim cach thoai nhanh ra khoi toa nha.
+ Chao cac thay, em xem tren bao dai o cac nuoc, dong dat o 5,2 do da gay thiet hai nang ne, vay tai sao o nuoc ta dong dat toi 4,8 do ma co nguoi noi do la du chan cap 2 thoi chu khong phai dong dat? Mong cac thay co the giai thich. (nmnk, 19 tuoi, melanie@)
- TS Le Tu Son: Dong dat 5,2 do richter phai xem xay ra o dau. Truong hop vua roi la xay o ngoai khoi Vung Tau, cach TP.HCM 195 km. Do do, khong xay ra thiet hai nghiem trong. Con du chan that ra cung la dong dat, va no chi xay ra sau dong dat chinh ma thoi.
+ Thua cac vi tien si, co phai thien nhien dang tra thu con nguoi khong khi ma con nguoi dang khai thac tai nguyen thien nhien qua muc, ma nhung thien tai nhu han han, bao, lu, dong dat, song than... la nhung minh chung dien hinh? (Truong Loi Phuoc, 18 tuoi, zhanglifu87@)
- KS Le Van Thao: Neu noi nhu ban, day la quan niem ve tam linh. Con noi ve tinh chat khoa hoc, con nguoi song voi thien nhien. Thien nhien la moi truong de cho con nguoi song. Tat nhien, thien nhien co su thay doi va su thay doi nay co nhieu tac dong den con nguoi ve ca hai phia: thuan loi va bat loi.
Xet ve nhung van de bat loi cua thien nhien, hay goi la thien tai, du rang co nguon goc ve khi tuong thuy van, ve Trai dat, ve nuoc bien... deu co tinh qui luat. Tat nhien trong su bien doi khong ngung cua thien nhien, no da lam thay doi tinh qui luat va ro ret nhat la su bien doi khi hau nong len co tinh chat toan cau. Dieu do se tao nen su hinh thanh nhung thien tai moi.
Vi du nguoi ta du kien 100 nam nua, muc nuoc bien se dang cao, nhieu TP se bi nuoc bien xam lan. Hoac mot so nui bang co tinh chat vinh cuu, do qua trinh nong len, se tan ra, tao nen su gia tang cua lu lut. Trong qua trinh bien doi thien nhien nay, con nguoi da co dong gop lam thay doi phan xa mot phan cua moi truong sinh thai.
Vi du cac chat thai cong nghiep lam thay doi tang ozon cua khi quyen (tang che chan buc xa Mat troi doi voi Trai dat) hoac su khai thac bua bai cua con nguoi ve rung, dat, song, nuoc... da lam thay doi mot phan moi truong sinh thai von xua nay hoat dong trong qui luat tu nhien cua no. Tat ca nhung dieu day da lam cho thien tai ngay cang gia tang khong chi ve so luong ma ca ve tinh phuc tap.
Day la qui luat chung phat trien cua Trai dat, trong do co hoat dong cua con nguoi va con nguoi can co bien phap han che su thay doi qua muc cua moi truong sinh thai, dua moi truong sinh thai tro lai muc binh thuong theo qui luat cua no. No se gop mot phan cho viec han che thiet hai cua thien tai. Do chinh la chien luoc phat trien xay dung xa hoi ben vung trong moi truong sinh thai.
+ Cac nha khoa hoc to ra rat chu dong va binh tinh trong may dot rung dong vua roi, nhung dan chung thi lai rat lo lang. Hang ngan sinh vien da xo nhau chay ra khoi KTX, den muc ngat xiu... Co phai la vi dan chung ke ca sinh vien deu thieu hieu biet? Tai sao tu xua den gio, nhung nguoi co trach nhiem deu khang dinh VN khong co dong dat ma gio lai co? Nhu the, viec dam bao khong the co dong dat lon trong 1.000 nam nua co dang tin cay khong? (Hai, 24 tuoi, haitx@ )
- TS Le Tu Son: Thong tin pho cap ve dong dat o VN chua co nen nhieu nguoi chua hieu dung va co cac ung xu thich hop. Khi co du thong tin thi se thay viec xay ra rung dong nhu vua roi la khong qua nghiem trong nhu ban nghi.
+ Xin hoi Tien si Ky su Pham Hong Luan: Su co dong dat vua xay ra da gay hoang mang cho hang tram ngan nguoi dan sinh song tai cac chung cu cu xuong cap( c/c 727 Tran Hung Dao, c/c Nguyen Thien Thuat...) lieu nhung chung cu nay co an toan khi xay ra dong dat cap do tuong tu? Hien nay, TP.HCM co rat nhieu chung cu cu ket cau, he mong cua nhung chung cu nay ra sao va suc chiu dung khi xay ra dong dat cap may? (Hai My, 39 tuoi, trungletu@ )
- TS Pham Hong Luan: Ve nguyen tac, moi mot cong trinh deu co mot tuoi tho nhat dinh, viec nay da duoc xem xet trong qua trinh thiet ke. Neu cong trinh duoc thiet ke khang chan o cap do VII, VIII, IX thi chiu duoc dong dat o cap do tuong tu. De tiep tuc su dung nhung cong trinh ngay ca trong dieu kien binh thuong sau hang chuc nam su dung thi cung can phai danh gia lai kha nang su dung con lai cua cong trinh. Theo toi, viec cai tao lai nhung cong trinh xay dung truoc day de co the chiu dung duoc kha nang dong dat cap VII can rat nhieu thoi gian, chuyen mon va ky thuat cao.
+ Luc nho, co giao dia ly cua em day: khi con nguoi khai thac khang san duoi long dat qua do, lam cho trai dat mat can bang, doi truc, co the xoay chuyen khien cac vung doi khi hau cho nhau. Chac ngay ay chua toi, nhung nhung bien dong dia chat, thien tai lien tiep tren the gioi va ca VN gan day chac cung la mot chung minh cho y kien cua co giao em. Cac thay co nghi vay khong? (Mai Ka, 21 tuoi, maikaphatsang@ )
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Thay dong y y kien cua co giao khi con nguoi khai thac khoang san duoi long dat qua do thi co the se xay ra nhung thay doi khi hau nhat la khi xay ra hieu ung nha kinh, trai dat nong len thi vung sinh thai khi hau dich chuyen sang huong bac khoang 100km. Nghia la nhung vung on hoa tro nen on hoa, nong thi nong hon, nghia la xao tron ma quy luat da hinh thanh ca trieu nam.
+ Co phai nhung noi thuong xay ra pha rung, khai thac khoang san tren nui se tro thanh nan nhan cua lu quet? TT du bao khi tuong thuy van ngoai viec theo doi thoi tiet (gio, mua, may...) co theo doi nhung tac dong cua con nguoi voi thien nhien khong? Nhung tac dong do co duoc coi la mot chi so du bao khong? (Thanh Tam, 30 tuoi, tamtt@)
- KS Le Van Thao: Dung nhu vay. Truoc tien phai noi rung la mot tai nguyen khong chi cung cap san pham ve go ma la mot trong nhung tac dong lon doi voi viec ngan chan mua, lu, giu do am cua dat chong su xoi mon... Vi vay, noi nao, dac biet la rung dau nguon, bi khai thac nhieu, thuong hay xay ra lu quet. Khi co mua voi cuong do lon, tao nen nuoc chay o be mat, neu co rung ngan chan lam dieu hoa dong chay thi lu xay ra khong ac liet. Nguoc lai, neu rung bi tan pha, doi tac de ngan chan dong nuoc bi mat di va lu xay ra nguy hiem hon voi toc do nhanh hon, muc tan pha lon hon. Lu quet thuong xay ra doc khu vuc suon nui doc va o khu vuc bi khai thac khoang san mot cach bua bai.
Ngoai viec theo doi dien bien thoi tiet noi chung va thien tai noi rieng, nganh khi tuong thuy van con co nhung nghien cuu tac dong cua con nguoi doi voi tang khi quyen. Vi du su tac dong cua con nguoi doi voi tang ozon hoac su tac dong cua con nguoi doi voi viec han han, chay rung va do cung la co so de du bao, canh bao thien tai va lam tu lieu tham muu cho Nha nuoc co ke hoach lau dai trong cong tac phong chong thien tai.
+ Xin duoc hoi Tien si Le Tu Son: Neu co dong dat den, gia dinh toi nen tranh nan o dau la an toan nhat? Nha toi o gan nui co nen chay len nui khong? (Thu Hue, 40 tuoi, hue_pvd@)
- TS Le Tu Son: Theo toi ban nen chay ra cho trong va thoang, vi len nui co the nui se lo va da lan.
+ Ngay 8-11-2005 o mien nam - Viet Nam co 2 tran dong dat cach dat lien khoang 100km ma bao chi da neu. Toi xin hoi: 2 tran dong dat do cac nha du bao khi tuong thuy van co biet truoc khong? Tai sao khi xay ra roi moi nghe bao, dai dua tin; lo ma tran dong dat day xay ra tai dat lien thi nhu the nao? Hau qua se ra sao? Lieu chung ta phong chong bang cach nao?... Hien nay mot so nguoi dan con dang hoang mang, lo so; Co nguoi con cho rang nhung dieu khong may se den voi chung ta... (Nguyen Van Ninh, 35 tuoi, ngkhanhninh@)
- TS Le Tu Son: Vi hien nay VN chua co du bao va thieu thieu thong tin pho cap ve dong dat.
+ Khai niem ve dong dat xem ra con qua moi doi voi nguoi VN, ca toi cung vay. Toi co doc 1 so thong tin ve cach doi pho khi xay ra dong dat nhung qua that toi khong khoi lo lang neu that su xay ra dong dat, chang biet luc do toi con binh tinh noi khong. Vay ti le % xay ra dong dat co cao khong a? Lam sao de co tam ly chuan bi tot khi dong dat xay ra? (chau anh tu, 18 tuoi, kegiaumat_star@ )
- TS Le Tu Son: Ty le xay ra dong dat o VN noi chung khong cao. Vien Vat ly dia cau da lap cac ban do nguy hiem dong dat cho VN va trong do the hien xac xuat xay ra cac tran dong voi chu ky 200 nam, 500 nam va 1000 nam.
![]() |
| TS Pham Hong Luan - Anh: Thanh Dam |
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Nhung tap quan co hai cho moi truong nhu xa rac ra duong, ra kenh rach, ngay nhung viec rat nho nhu dot vo xe (va ruot, va ep...) cung thai ra rat nhieu khi CO2, nha cau tren kenh rach, san bat thu rung, sau khi thu hoach lua dao ca goc ra, uop ca bang ure... nhieu tap quan nhu vay khong tot cho moi truong.
+ Viec hang tram, hang ngan nguoi hoang loan, bo chay con nguy hiem hon ca dong dat. Xin hay huong dan cho chung toi biet nhung nguoi lam viec trong cac van phong tren cao oc, song trong cac chung cu, KTX cao tang nen lam the nao neu co dong dat thuc su xay ra? (Dung, 22 tuoi, dungnx@ )
- TS Pham Hong Luan: Ban can phai luu y la can phai song sot sau khi dong dat (cuoi). Vi the, viec thoat nhanh ra khoi mot toa nha can phai du kien truoc: duong di trong phong lam viec, trong hanh lang va loi ra khoi nha. Neu da ra khoi nha thi khong dung nhin cong trinh de xem do sap nhu the nao! Cac co quan quan ly cac toa nha cao tang can nang cao y thuc giao duc nhung nguoi su dung xu ly trong nhung tinh huong nguy cap xay ra vi du nhu phan luong chay, nhung noi tru dong cach xa hiem hoa.
+ Tai sao khi du chan dong dat xay ra vao 12h15 ngay 8-11-2005 xay ra ma ong vien truong Vat ly dia cau noi voi bao chi la chua nhan duoc, phai chang la o nuoc ta he thong du bao chua co, dot du chan luc 3h ngay 09-11-2005 o Nha Trang khong ghi nhan nhung o Ha Noi ghi nhan vay la do thiet bi hay sao? Toi muon la truoc khi du chan xay ra, chung ta nen co du bao de cho nhan dan biet de an tam ve mat tam ly va tranh thiet hai xay ra. Nhu dot vua roi, nhan vien cac toa nha cao tang o Sai Gon phai bo cong so luc 3h30 la khong tot. (Do Minh Dat, 26 tuoi, mindat205@)
- TS Le Tu Son: Thu nhat la do VN chua co he thong du bao dong dat. Thu hai he thong quan sat co nhung o mien Nam chi co hai tram khong truyen tin hieu truc tiep ve Ha Noi. May moc nhieu luc cung co truc trac. Con mong muon cua ban cung la mong muon chung cua moi nguoi.
+ Lu o Dong bang song Cuu Long - day la hien tuong thien nhien xay ra tu bao doi nay. Vi sao mai den 1999, hay chinh xac hon, nam 2001 (quyet dinh Thu tuong so 1548/QD-TTg), chinh phu moi thay day la mot thien tai that su va quyet dinh ton nen, vuot lu de xay dung cac cum, tuyen dan cu vuot lu vung ngap sau cho nam 2002 den 2005? Vi sao viec nay da khong duoc tien hanh som hon? (Vo-Tong Anh, 42 tuoi, vtanh@)
- KS Le Van Thao: Lu dong bang song Cuu Long co dac thu khac voi tat ca lu tren cac he thong song cua nuoc ta. Lu o DBSCL thuong xay ra voi thoi gian keo dai vai ba thang va muc nuoc song len rat cham, moi ngay chi dat muc 1-20cm. Xet tren linh vuc kinh te, lu DBSCL la mot tai nguyen boi le cung cap mot luong phu sa rat lon cho dong bang Nam Bo, dong thoi nuoc lu da thau chua, rua man cho khu vuc dong bang ven bien.
Tu xa xua, con nguoi o DBSCL song chung voi lu va bien phap doi pho thuong thu dong. Viec san xuat cung duoc phan mua theo con nuoc cua DBSCL, mot mua nong nghiep, mot mua danh ca. Trong muoi nam tro lai day, Nha nuoc thay rang DBSCL khong chi la mot vua thoc lon cua ca nuoc ma la noi co the phat trien nhung khu vuc kinh te va dong gop phan rat lon trong su phat trien kinh te, xa hoi. Chinh vi vay, nhung khu dan cu moi, nhung khu cong nghiep moi o DBSCL cung ngay cang phat trien.
Tren linh vuc san xuat nong nghiep, chung ta cung muon tang san luong bang phuong phap tang vu, dong thoi cung han che nhung thiet hai do lu gay ra nen Nha nuoc da chu trong phat trien khu vuc nay va phong chong thien tai bang nhung bien phap nhu hien nay. Tat nhien, neu dung tren quan diem cua Nha nuoc ma noi, su phat trien cua xa hoi bao gio cung kem theo mot bien phap ve chien luoc, chien thuat. Vi vay, nhung nam gan day, viec qui hoach DBSCL moi duoc dat ra va day la su phat trien cua kinh te nuoc ta theo chieu huong tien trien dan co trong tam va trong diem theo tung ke hoach ngan han hoac dai han.
+ Chung ta co biet truoc duoc nhung con dong dat hay khong? Neu khong thi chung ta co the phong chong nhu the nao? Lieu trong thoi gian toi con xay ra nua khong? Theo em duoc biet VN chua bao gio co nhung hien tuong dong dat nhu the nay. Xin cho hoi nguyen nhan tai sao? Xin cam on. (Nguyen Kim Chau, 26 tuoi, chauknguyen@)
- TS Le Tu Son: VN chua co du bao ve dong dat, nhung chung toi da co gang de du bao nhung vung co the xay ra dong dat manh. Thoi gian toi co the xay ra nhung voi cuong do thap hoac lon hon chut it.
+ Toi doc bao thay o My gan duoc he thong bao dong dat do duoc cuong do truoc khi xay ra rung dong 5 giay. O My nhu vay, o VN lieu cac du bao, do dac se thuc hien duoc truoc hay sau khi dong dat xay ra, va truoc bao lau? Hay la "du doan de ngoi nhin thanh pho do"? Khi co thong bao dong dat, nhung nguoi dan thuong nhu chung toi se phai lam gi de cuu minh va nhung nguoi xung quanh? (Huy, 26 tuoi, huybq@)
- TS Le Tu Son: VN chua the lam duoc nhu My. Do trinh do, thiet bi va dau tu chua the duoc nhu My. Theo toi, khi xay ra dong dat thi ra cho trong neu co du thoi gian, hoac chui xuong gam ban neu o tang cao. Con thong tin chi tiet hon ban co the tham khao tai lieu ve dong dat va cach phong tranh.
+ Lam sao ne tranh neu dong dat xay ra, co can thiet lap mot he thong canh bao truoc hay khong, giong nhu canh bao song than vay? (hhhhhh, 28 tuoi, hiepptsc@ )
- TS Pham Hong Luan: Dong dat xay ra la chuyen khong ne tranh duoc. Chung ta can phai duoc canh bao truoc, du tru cac bien phap xu ly tinh huong theo huong dan cua cac co quan chuyen mon.
+ Nhung kinh nghiem va cac van de can quan tam lien quan den dong dat? (Ngoc, 24t, Dong Nai)
- TS Pham Hong Luan: Theo kinh nghiem va ve mat khoa hoc, chung ta can phai quan tam cac diem sau:
- Su chuyen dich tiep cac dut gay dang hoat dong (noi phat sinh dong dat)
- Cac he qua sau dong dat: truot dat, nut dat, dat hoa long...
- Xay dung va hoan chinh cac ban do phan vung dong dat phuc vu cho thiet ke.
- Tim hieu va bo sung vi pham thiet ke va xay dung khang chan
- Chu y dieu kien dat nen khi xac dinh cac vi tri noi quy hoach cac khu dan cu, cac cong trinh cong cong, cong trinh dac biet... phai la cac vung dat tot, kha nang chiu luc lon.
+ Xin hoi GS.TS KH Le Huy Ba: Cac nha khoa hoc lai co nhung du bao gi ve thoi gian xay ra dong dat sap toi, 1 nam, 10 nam hay chi 1 thang sau? Xin cam on! (Thu, 28 tuoi, honghanh603@ )
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Khoa hoc ngay nay co the du bao duoc nhung khong chinh xac lam. Cac tran dong dat lon thuong chu ky 50 nam/lan, khoang 7-8 do Richter. Neu mot loai vua thi khoang 3-4 nam/lan, khoang 3-4 do Richter. tat nhien nhung du bao nay do chinh xac chua cao lam nhung qua thuc nghiem rut ra duoc nhu the. Gan day Trung Quoc rat tien bo trong du bao. Nguoi ta co the du bao bang nhieu cach, su bien dang cua vo trai dat, dien tro suat cua dat, buc xa dien tu, dia tu truong, dien li, xuat hien nhung chat la trong dia hoa canh quan... Nhieu noi nguoi ta nhan biet qua cam giac cua thu vat (ngua hi...).
+ VN van chua co thiet bi du bao duoc dong dat, vay sao cac nha khoa hoc VN lai co tee du bao cac tran dong dat tiep theo se khong manh? Dieu nay co chu quan khong? (chiecla, 25 tuoi, vndtvn@ )
- TS Le Tu Son: Viec du bao cac tran dong dat tiep theo voi cuong do tuong tu nhu tran vua roi vi chung toi cho rang day la mot chuoi cac dong dat. Boi vay, trong chuoi khong co mot tran dong dat nao lon hon nhieu so voi dong dat khac.
+ O Nhat, khi co dong dat, nguoi dan co the theo doi tren TV. Dan co the xem truc tiep canh toan TP Tokyo dang rung chuyen, va ho binh tinh cho thong bao cua Nha nuoc. Vay o VN co the phat song truc tiep nhu vay duoc khong. Co phuong tien gi de thong bao nhanh nhat den nguoi dan khong? (Thanh Huong, 44 tuoi, huonghue1962@ )
- TS Le Tu Son: Hien tai VN chua co, nhung chung toi hy vong tuong lai nganh truyen hinh se tinh den.
+ Ban cung noi, thien tai cung co cai la do tac dong cua con nguoi... Tai sao minh khong phong ma lai "chua"... Tai sao con nguoi lai thay cai truoc mat ma khong nghi cai hai sau nay? (Pham Hoang Nhat Ha, 19 tuoi, bat_tu_hoa)
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Phong thien tai hon chua benh, phong thien tai khong xay ra tai hoa, ta van phong hon chong nhu phong chong lut, han, bao... Neu khong phong tot thi con bao so 8 vua qua ta da thiet hai rat nang. Thien tai duoc xem la mot su co moi truong. Trong quan ly bao gio cung de phong len hang dau.
+ Thua cac tien si, chau muon duoc hoi trong tuong lai tu 2-5 nam toi Viet Nam co bao nhieu kha nang se co lai dong dat va muc do nguy hiem se nhu the nao so voi dot chan dong vua roi? Va nhung nguoi sinh song o Viet Nam can co su chuan bi ve vat chat va tinh than nhu the nao cho nhung chan dong tuong tu? Xin cam on rat nhieu. (Ha Trang, 20 tuoi, hatrang0612@)
- TS Le Tu Son: Theo du bao cua toi, cung co the xay ra nhung tran dong dat nhung muc do cung nhu tran vua roi, hoac manh hon, nhe hon chut it. Theo toi, chung ta nen pho cap kien thuc ve dong dat thi se biet cach xoay so khi xay ra.
+ Nguyen nhan xay ra cac tran dong dat vua xay ra vua qua? No co lien quan den tran dong dat ma da gay ra song than o Indonesia? (Nguyen Van Cuong, 25 tuoi, kttvbt@ )
- TS Le Tu Son: Vung ngoai khoi bien Vung Tau da co nui lua hoat dong va co the la nguyen nhan gay ra tran dong dat vua roi.
+ Hien nay Viet Nam ta co trong tay nhung gi de du bao dong dat, song than? Sau nhung su kien vua qua cho thay cong tac du bao thien tai cua ta boc lo nhung yeu kem va lac hau. Khong le ta chi co the ghi nhan nhung thien tai nay sau khi no da dien ra? (Do Quyen, 30 tuoi, doquyen133@)
- TS Le Tu Son: Hien nay VN moi chi co cac tram quan sat dong dat, chua co cac tram du bao dong dat, con song than thi cang khong co. Toi hy vong tuong lai Nha nuoc se dau tu thich dang cho van de nay.
+ Xin hoi TS Pham Hong Luan, hien o VN ta co nhung tai lieu/qui pham nao ve viec tinh toan dong dat cho cong trinh? Cam on! (chin, 33 tuoi, vuongbachin@ )
- TS Pham Hong Luan: Tieu chuan TCXD 198/1997 qui dinh neu la cap VII thi chi xay nha 20 tang tro xuong, cap VIII chi nen toi 15 tang va cap IX chi nen toi 10 tang.
+ Nhung con bao trong may nam gan day co ve du doi hon truoc, cac qui luat ve thoi gian, huong gio, bao cung bi dao lon. TT du bao co giai thich duoc khong? Tu gio toi cuoi nam, lieu mien Trung, mien Bac co con phai hung chiu con bao nao nua? (Mien Trung, 32 tuoi, xuquang@)
- KS Le Van Thao: Khoang muoi nam ve truoc, doi voi nuoc ta cung da bi tac dong nhieu con bao manh. Tu nam 1996 cho den nam 2004, nuoc ta co bi anh huong cua bao va ap thap nhiet doi nhung khong co con bao manh. Nam 2005, trong mot thoi gian ngan, chung ta da chiu tac dong lien tuc cua ba con bao manh, dac biet la con bao so 7 va con bao so 8.
Tuy nhien, xet ve qui luat hoat dong cua bao, thuong tuan thu theo nhung chu ki hoat dong nhat dinh lien quan den su bien doi khi hau co tinh chat toan cau va su thay doi cua cac vet den Mat troi. Theo so lieu thong ke nhieu nam o khu vuc tay bac Thai BInh Duong co khoang 28 con bao hoat dong trong 1 nam. Nam nhieu nhat len den 40 con va nam it nhat la 16 con nhu nam 1998.
Cho den 11-2005 da co 22 con bao hoat dong o khu vuc tay bac Thai Binh Duong va 9 con bao hoat dong o bien Dong o muc xap xi trung binh nhieu nam va tu nay den het nam, co kha nang xuat hien 5 - 6 con bao tren khu vuc tay bac Thai Binh Duong va tat nhien se co mot vai con bao hoat dong tren bien Dong. Kho co the du bao chinh xac con bao nhieu con bao anh huong den nuoc ta nhung toi chac chan rang nhung con bao hoat dong tu nay den cuoi nam se tap trung vao cac tinh tu Trung Bo tro vao boi vi mien Bac da va dang buoc vao mua dong - mua khong thuan loi cho su phat trien cua bao.
Neu danh gia tinh hinh chung cua bao trong muoi nam tro lai day thi khong co su thay doi lon ve so luong nhung co bieu hien gia tang ve tinh phuc tap, dac biet nhung con bao manh co xu huong di chuyen len phia Bac. Dieu do co lien quan den su nong len cua muc nuoc bien va khu vuc hinh thanh bao.
+ Cac nha khoa hoc dang lam gi de doi pho voi nhung con dong dat se xay ra trong tuong lai tai Viet Nam? (phan hoa, 35 tuoi, nguyenysakya05@)
- TS Le Tu Son: Toi biet la TP.HCM co mot du an nghien cuu vi phan vung dong dat thanh pho. Bo xay dung dang soan thao quy pham xay dung trong vung dong dat. Vien khoa hoc va cong nghe VN co ke hoach nang cap he thong tram quan sat dong dat trong do se bo sung them mot so tram dong dat o phia Nam. Chung toi hy vong du an nay se som duoc trien khai.
+ Xin giai thich tai sao thoi gian gan day lien tiep co thien tai, dong dat, dich benh xay ra mot cach bat thuong ma truoc nay chung ta chua tung thay? Va co cach nao co the han che va ngan chan nhung dieu do hay khong? Cam on! (Bich Ngoc, 26 tuoi, ngoc1979@ )
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Gan day co nhung thien tai, trong do co dong dat, lu, lut... khong phai la khong thay nhung do hien nay day hon, nhieu hon. Nguyen nhan do su tac dong cua con nguoi vao thien nhien, trai voi quy luat cua thien nhien, gay ra nhung hau qua. De han che, chung ta can phai bao ve moi truong, giam thai o nhiem khi thai bang voi nam 1990, hoac su dung may moc phuong tien than thien moi truong.
+ Chung ta da co he thong canh bao he thong canh bao dong dat hay chua? Neu co thi kha nang du bao som nhat la bao lau? Neu khong thi chung ta se lam gi de co the thuc hien duoc viec du bao som? Chung ta da co ban do phan vung dong dat chua va muc do the nao o tung vung hay khu vuc? (le Viet Thanh, 35 tuoi, lethanh@)
- TS Le Tu Son: Chua co he thong du bao dong dat. VN da co ban do phan vung dong dat ty le 1/1 trieu cho ca nuoc. Tuy nhien phai duoc Bo Xay dung ban hanh moi co hieu luc.
+ Neu nhu dong dat manh xay ra o vung Dong Nam bo thi co the lam ngap lut hay dut gay gi nghiem trong khong? Cam on! (le chi xuan, 22 tuoi, lechixuan@ )
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Khi dong dat xay ra deu co dut gay, dau lon hay nho ma thoi. O Dong Nam Bo can chu y nhung nha xay khong kien co, so sai... Lu lut khong anh huong gi lon voi dong dat, chi co nhung tram thuy dien moi dang chu y (chang han nhung tram thuy dien o song Dong Nai neu khong chu y se tao ra nhung dut gay).
+ Ngoai viec theo doi, du bao bao lu, cac nha khoa hoc co du tinh den viec can thiep lam cho bao doi huong, hay khien cho tam bao ra xa dat lien, hay tim cach gi do tac dong de giam thieu thiet hai? Tai sao TT du bao da theo doi va thong bao lien tuc ma nguoi dan van cu hoang loan, bi troi nha, mat mang trong bao lu? (Minh Hang, 19 tuoi, baloon@)
- KS Le Van Thao: Noi ve nang luong mot con bao, no rat lon va nguoi ta uoc tinh bang khoang 500 qua bom nguyen tu. Nhu vay, kha nang de pha mot con bao hoac lam thay doi huong mot con bao la rat kho va con o tuong lai rat xa. Tat nhien ve mat li thuyet, nguoi ta co the lam duoc dieu do nhung thuc te lai la van de rat khac boi le muon pha mot con bao nho it nhat phai tao ra mot nguon nang luong gap 10 lan con bao. Dieu do con nguoi kho co the lam duoc.
Theo toi, chung ta chua voi noi den viec pha vo mot con bao ma van de dat ra la lam sao du bao duoc chinh xac cuong do, huong di chuyen cua con bao de co bien phap chu dong phong chong. Ngay ca ca nuoc tien tien tren the gioi cung chua de cap den van de pha mot con bao.
+ Trong tuong lai, nguoi dan co biet truoc duoc nhung thong tin ve thien tai dong dat de kip thoi phong tranh? (nguyen tin ngoc anh, 50 tuoi, phuonglan2792005)
- TS Pham Hong Luan: Nhung thanh tuu khoa hoc ky thuat hien nay hien nay lien quan den nganh dia ky thuat da giup cho nhieu nuoc tren the gioi du doan chinh xac kha nang xay ra dong dat tai tung dia diem khu vuc.
Vi du nhu nam 1975, Trung Quoc du bao chinh xac mot tran dong dat 7,3 do Richter o Hai Thanh, Lieu Ninh, Trung Quoc de kip thoi di doi hon 100.000 dan ra khoi thanh pho, tranh thiet hai lon hoac nhu o Tohoku o dong bac Nhat Ban ngay 25-5-2003, du doan duoc chan cap 7 do Richter, kip thoi di doi dan, thiet hai la 1 nguoi va khoang 30 nguoi bi thuong...
+ Qua tran dong dat vua qua o TP.HCM, xin hoi doi voi khu vuc dat yeu nhu nam Sai Gon thi dia chat tai khu vuc nay co bi anh huong gi khong? (NGUYENPHIHUNGNGUYEN, 30t, (nguyenphihungnguyen@)
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Khu vuc dat yeu tai Nam Sai Gon rat co the chiu anh huong dong dat do cac nha cao tang co he khang chan kem thi co the co nhung nguy hiem xay ra. Nhung ban yen tam rang nhung nha xay dung hien dai deu duoc luu y khang chan den 7 do Richter. Tuy nhien khong chu quan nhung vung Nam bo it co kha nang co dong dat manh, neu co khoang 3-4 do Richter.
+ Nhung nam truoc, ap thap nhiet doi o mien bac, bao o mien Trung, it nhat tai Sai Gon cung co vai tran mua, vai ngay troi u am... Nam nay, ngoai Trung bao so 7, so 8 ma SG nang vang, troi xanh... Nhu the co phai la su thay doi cua cac qui luat thoi tiet? Hay duong di cua bao nam nay khac cac nam truoc? Dieu do bao hieu dieu gi? (Nguyen, 25 tuoi, bonbon@ )
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Co nhung khi mua bao mien Bac, mien Nam bi anh huong, co khi mien Nam khong bi anh huong do bi khong che cua gio va may, truc cua ha cao ap. Dieu nay cung binh thuong, khong co gi ghe gom.
+ Cach day gan 1 nam, o vung trung du tinh Nghe An cung bi anh huong cua 3 con du chan, vay thua TS Le Tu Son thi o Viet Nam minh co bao nhieu vung nam trong "quy hoach" cua dong dat. Khi nao thi Viet Nam se du bao truoc duoc ve cac con dia chan ? (Nguyen Viet Quan, 24 tuoi, vietquanna81@ )
- TS Le Tu Son: Toi cung khong nho ro la bao nhieu vung, nhung cac vung xay ra dong dat manh thuong trung voi he thong dut gay lon. Vung trung du tinh Nghe An la nam trong he thong dut gay song Ca.
+ Duoc biet nhung thien tai xay ra mot phan do bau khi quyen bi pha huy. VN da lam gi de han che tinh trang nay khi ngay cang nhieu xe may, xe co dong phun khoi vua gay o nhiem vua anh huong suc khoe con nguoi? (Phuong Nguyen, 50 tuoi, phng411@ )
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Chung ta co nhung chu truong giam o nhiem moi truong bang cach khuyen khich dei xe buyt, han che nhap xe cu, khuyen khich nhung loai xe dung nang luong it khi thai, cam xang pha chi, truoc khi vao TP thi xe phai duoc ve sinh sach se, kiem tra, khuyen khich di xe dap...
+ Thua ong, can chi phi dau tu va bao duong he thong du bao dong dat la bao nhieu? (Ngo Hoai Phong, 29 tuoi, phong@ )
- TS Le Tu Son: Theo toi, chi phi phu thuoc so luong tram, loai tram. Neu cho toan VN de quan sat day du duoc dong dat thi khoang cach cac tram khoang 100 cay so. Neu tin hieu duoc truyen truc tiep den trung tam xu ly ngay thi uoc tinh chi phi 1 trieu USD. Con mang tram quan sat dong dat VN hien nay thi rat nho va tin hieu cung khong duoc truyen truc tiep, kinh phi thap hon nhieu.
+ Cho hoi ve van de tinh toan khang chan va dong dat ve nha cao tang o TP.HCM? Hien nay chua co quy dinh thi tu van thiet ke se tinh nhu the nao? (Truong Quoc Tien, 36 tuoi, tien...004@ )
- TS Pham Hong Luan: Trong khi cho doi cac tieu chuan tinh toan khang chan moi ban co the tham khao tieu chuan TCXD 198/1997, cac tai lieu ve quy chuan va tieu chuan tinh toan khang chan cong trinh cua nuoc ngoai (Nhat, My, Uc...).
+ Cac nha khoa hoc to ra rat chu dong va binh tinh trong may dot rung dong vua roi, nhung dan chung thi lai rat lo lang. Hang ngan sinh vien da xo nhau chay ra khoi KTX, den muc ngat xiu... Co phai la vi dan chung ke ca sinh vien deu thieu hieu biet? Tai sao tu xua den gio, nhung nguoi co trach nhiem deu khang dinh VN khong co dong dat ma gio lai co? Nhu the, viec dam bao khong the co dong dat lon trong 1.000 nam nua co dang tin cay khong? (Hai, 24 tuoi, haitx@ )
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Ho khong cap nhat duoc thong tin va truyen thong cua ta chua pho cap duoc. Thu nua la dong dat o mien Nam it hon cac noi khac nen co phan chu quan. Ban da nham khi noi nhung nguoi co trach nhiem deu khang dinh VN khong co dong dat, cac nha khoa hoc van du bao VN co dong dat, chi co dieu chua du bao chinh xac ngay, gio thoi. Khong ai noi dam bao khong the co dong dat lon trong 1.000 nam nua.
+ Co phai nhung noi thuong xay ra pha rung, khai thac khoang san tren nui se tro thanh nan nhan cua lu quet? TT du bao khi tuong thuy van ngoai viec theo doi thoi tiet (gio, mua, may...) co theo doi nhung tac dong cua con nguoi voi thien nhien khong? Nhung tac dong do co duoc coi la mot chi so du bao khong? (Thanh Tam, 30 tuoi, tamtt@ )
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Dung nhu ban noi, nhung noi pha rung manh, khai thac khoang san se la nan nhan cua lu quet. Trung tam Thuy tuong thuy van ngoai viec du bao thoi tiet con du bao tac dong cua thien nhien, du bao lu quet nhung noi co dia hinh, suon vach, bi con nguoi pha trui rung... tao dong chay va long dan tap trung nhanh va manh ve mot huong. Co the canh bao duoc dieu nay. Chung toi dang lap ban do ve nguy co lu quet cua vung nui Trung Bo va Tay Nguyen.
+ Thua TS Le Tu Son, gan day lien tiep xay ra cac tran dong dat nhe nhung khong duoc du bao truoc, trong khi do chung ta lai dua ra duoc nhung du bao khong co dong dat lon trong vong 1.000 nam. Dau la can cu de trong thoi diem hien tai de cac nha khoa hoc chung ta dua ra du bao nay? Voi nhung gi xay ra, cac co quan co trach nhiem da dua ra cac giai phapnao cho viec du bao thien tai, dac biet la dong dat? (Dinh Thang, 25 tuoi, thanhthangnguyen@ )
- TS Le Tu Son: Du bao tung tran dong dat mot la mot viec rat kho. Con du bao tuong lai la chuyen khac. Du bao tuong lai can cu vao dieu kien hoat dong kien tao cua khu vuc, kha nang phat sinh ra dong dat tai cac dut gay hoat dong, muc do hoat dong cua cac dut gay va quy luat lan truyen tran dong.
+ Lam the nao de xac dinh truoc duoc nhung nguy co cua thien tai? Cach phong tranh doi voi tung loai thien tai? (duckxitrum, 20 tuoi, duckxitrum@ )
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Nguy co cua thien tai rat nhieu, nhu lu lut, han han, dong dat, truot dat, loc xoay, song than. Moi nganh khoa hoc deu co nhiem vu du bao thien tai xay ra. O cac nuoc ho co he thong nghien cuu quy mo, theo doi rat ky, ket hop ly thuyet va thuc tien de dua ra du bao, cang ngay cang chinh xac hon. Tuy nhien o ta chua dat duoc trinh do nhu vay nhung van co phong tranh huu hieu nhu ne tranh thien nhien.
+ Con nguoi chung ta co su menh la lam chu thien nhien?… De nghi TT xem lai luan diem nay vi tu lau nguoi ta da thay suy nghi nhu vay la chinh con nguoi da tu huy hai thien nhien/hanh tinh la noi chinh chung ta dang sinh song. Khau hieu can noi theo la: "CON NGUOI CO NGHIA VU BAO VE MOI TRUONG VA HAY SONG HOA HOP VOI THIEN NHIEN" (Phan Ngoc Minh, 43 tuoi, minhpn99@)
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Ro rang lam chu thien nhien o day khong phai la sai khien thien nhien, chong lai thien nhien la khong duoc. Chung ta ne tranh thien nhien va loi dung thien nhien toi da de song voi thien nhien. Chung ta khong the chong lu voi thien nhien nhu mua nuoc noi la mua san xuat. Chung ta ne tranh tac hai cua thien nhien bang cach chung song.
+ Xin cho toi hoi: khi dong dat, mong cong trinh lam viec nhu the nao? Va dieu kien nao dan den pha huy cong trinh? Dong dat gay ra nhung luc gi de khi tinh toan ta co the dua vao du lieu tinh? (Nguyen Van Phoi, 27t tuoi, pho..9n@ )
- TS Pham Hong Luan: Tinh toan mong cua cong trinh khang chan phuc tap, co rat nhieu tai lieu lien quan den viec tinh toan mong cong trinh trong truong hop nay, sach tieng Viet lan sach cua nuoc ngoai o cac tu sach o thu vien truong DH Bach Khoa TP.HCM va thu vien Trung tam truong DH Quoc gia. Ban co the tham khao cac tai lieu sau: Cam nang Ky su xay dung (Civil Engineering handbook), cac tai lieu ve Dia ky thuat...
![]() |
|
Toan canh ban tron truc tuyen tai Ha Noi - Anh: Viet Dung |
- KS Le Van Thao: Qua trinh di bien cua ngu dan da duc rut nhung kinh nghiem phong chong thien tai noi chung va bao, ap thap nhiet doi noi rieng la rat tot. Tuy nhien, no cung chua that day du cho viec chu dong phong chong thien tai, han che thiet hai. Boi vay, nhung thiet hai do thien tai o nuoc ta hang nam van tap trung lon o ngu dan. Vi du, ap thap nhiet doi ngay 13, 14-8-1996 da lam 249 nguoi thiet mang hoac con bao Linda thang 11-1997 da lam 788 nguoi chet, 3.000 tau thuyen chim mac du co quan du bao khi tuong da thong tin du bao ve ap thap nhiet doi va con bao nay.
Chung ta khong the chi lay kinh nghiem de phong chong bao, ap thap nhiet doi mot cach day du duoc ma toi cho rang nhung ban tin du bao bao va ap thap nhiet doi la co so de ngu dan phong chong mot cach hieu qua nhat. Dac biet, hien nay, viec du bao bao, ap thap nhiet doi da co nhung ket qua tuong doi kha quan. Tat nhien, doi voi ngu dan co nhieu han che trong viec nghe thong tin, hieu cac thong tin du bao de co bien phap phong chong.
La nguoi lam cong tac du bao, toi chia se voi su kho khan ve vat chat cua nguoi dan di bien nhung khong vi the ma thieu long tin doi voi cac ban tin du bao va chu quan trong cong tac phong chong vi luc do, hau qua dau tien se truc tiep doi voi ngu dan.
Ve phia Nha nuoc, cung can phai ho tro ve vat chat, phuong tien phong nghe thong tin du bao bao, ap thap nhiet doi, dac biet doi voi ngu dan ngheo cung nhu viec nang cao kien thuc cua ngu dan doi voi thien tai.
+ Theo GS Le Huy Ba, khong nen phat trien nha cao tang tai vung dat yeu. Nhung thuc te hien nay, khu vuc Q.7 cung nhu cac quan ngoai thanh TP.HCM, cac du an nha cao tang da hoac dang duoc phe duyet. Theo GS, van de nay se anh huong nhu the nao den an toan cong trinh cung nhu moi truong song? Co giai phap nao de thao go khong, thua GS? (Tran Hong Thao, 28 tuoi, tranhongthao42@)
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Theo toi hieu, vung nay dat yeu nen ta xay dung theo kieu nha mot tret mot lau, vila, nha nghi... chu xay dung nhieu nha cao tang thi rat ton kem de xu ly nen va xu ly an mon dien hoa hoc cua vat lieu xay dung, vi vay ton kem cua no co the gap 2, 3... Day la vung ho dieu hoa tu nhien, nuoc bien tu ngoai vao va nuoc mua do co cho chua de nuoc cao thi co cho chua, nuoc rut thi rut het...
+ Khi sap nha do dong dat thi chu yeu do cau kien nao bi pha huy: dam cot hay mong? Ty le pha huy o cac cau kien nay nhu the nao? nhu vay de chong dong dat co hieu qua, can thiet gia cuong cau kien nao? (KS.Nguyen Van Duc, 53 tuoi, tandala@ )
- TS Pham Hong Luan: Rat vui duoc gap anh! Neu quan sat nhieu tu nhung buc anh ve cac cong trinh bi pha huy sau tran dong dat thi ta se thay co tat ca nhung bo phan cong trinh bi hu hong hoac hu hong mot phan. Van de la khau nao yeu nhat trong cong trinh khong dap ung duoc dieu kien khang chan. Viec cau tao khung nha va mong trong thiet ke de chiu duoc dong dat doi khi khac nhieu so voi dieu kien thiet ke cong trinh binh thuong, dac biet la luu y den nen dat, mong, khung giang chan dong theo phuong ngang va theo phuong dung.
+ Thua GS-TSKH Le Huy Ba, VN lieu co xay ra tran dong dat lon nhu An Do hay khong? Hay la co ma ta chua biet chac hay ta chua the du doan duoc? Ta co dam chac la khong co hoac ta chua dam nghi toi dieu do hay ta van chua the noi gi? Toi tin la vay vi nguy co dong dat cua VN toi nghi rat cao? (ngoc tan, 26 tuoi, ngoctan1564@)
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Mang luc dia Au, A cam xuong chau Au nen co nhung chan dong, con o ta chi co nhieu dut gay, nen chua nen hoang mang lam.
+ Sau nhung lan dong dat o TP.HCM, cac nha du bao khi tuong thuy van co dua ra phuong an giai quyet hay nghien cuu gi cho tuong lai sap toi khong? Tai sao dong dat o Vung Tau ma lam rung chuyen TP.HCM? Suc manh co the len nua khong? Cac nha nghien cuu du bao co nghien cuu biet truoc se xay ra dong dat hat khong ma khong thong bao tren mang hay bao dai cho moi nguoi biet? (nguyen trung nhan, 20 tuoi tuoi, nguyennhan-105@)
- TS Le Tu Son: Theo toi duoc biet, TP.HCM da co du an vi phan vung dong dat thanh pho va mot vai van de hy vong se duoc giai quyet. Dong dat o Vung Tau la kha manh nen no co the lan truyen den TP.HCM. Theo toi, dong dat se khong qua manh ma chi o muc do nhu vua qua.
Chung toi khong the du bao cu the thoi gian dong dat xay ra, ma chi chi co the du doan tai vung ngoai khoi Vung Tau co the co dong dat manh nhat 5,5 do richter.
+ O cac tinh mien Trung tai sao khong the khac phuc duoc bao lu hang nam? Van de o cho kinh phi hay la ky thuat? (Thanh, 18 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )
- KS Le Van Thao: Tren lanh tho nuoc ta, mien Trung la noi ganh chiu thien tai nhieu nhat va ac liet nhat, trong do, phai ke den thien tai do bao, ap thap nhiet doi va mua lon gay lu lut. Dac thu cua song ngoi mien Trung ngan va doc. Chinh vi vay, lu lut xay ra nguy hiem hon doi voi cac noi khac. Tat nhien doi voi cac tinh mien Trung, cong tac phong chong bao lu luon luon duoc nang cao.
Nha nuoc cung da co nhieu du an nghien cuu ve thien tai mien Trung, dau tu cong tac phong chong thien tai cho mien Trung va cung da gop phan han che duoc nhung thiet hai. Doi voi thien tai, khong phai viec dau tu thich dang ma quyet dinh hoan toan viec giam nhe thiet hai thien tai. Chinh le do, trong nhieu nam tro lai day, mac du ta da co nhieu co gang trong cong tac phong chong nhung thien tai o mien Trung van gay nhieu thiet hai nang ne nhat so voi cac noi khac tren pham vi ca nuoc.
Van de kinh phi hay giai phap ky thuat cung chi la mot bien phap de tang cuong cong tac phong chong va giam nhe thiet hai chu khong the giai quyet mot cach triet de thiet hai do thien tai gay ra. Va do cung la chien luoc lau dai chu khong phai mot vai nam ma chung ta lam duoc.
+ Neu dong dat manh xay ra song than nhu Indonesia thi nguoi dan VN se nhu the nao day? Co cach nao de biet truoc 1 gio khong de tranh hau qua? (Hoang Duy, 22 tuoi, ttddbaoson@)
- TS Le Tu Son: Hien tai khong the du bao truoc 1 gio.
+ Toi co nghe noi ve kha nang du bao dong dat rat tot cua mot loai ca (co le la ca kiem) co the du bao truoc mot tran dong dat den 2 ngay. Xin hoi dung hay khong? (LLe, 34 tuoi, thienminhus@)
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Dieu nay chua duoc kiem chung cu the. Ngoai ra con co con moi, con kien, dac biet ro nhat la con ngua.
+ Trong xay dung, de cac toa nha cao tang chiu dung duoc gio, bao, dong dat, nguoi ta phai dau tu vao vat lieu, ket cau, hay su dung nhung he thong truot dac biet? Cac chung cu cao cap, cac khu nha cao tang dang moc len o TP.HCM da chuan bi cho nhung truong hop thien tai nay chua, va chuan bi nhu the nao? (Tuan, 22 tuoi, chichbong@ )
- TS Pham Hong Luan: Nguoi thiet ke co trach nhiem dap ung cac yeu cau trong nhiem vu thiet ke cong trinh, nhu vay vai tro cua nguoi ra nhiem vu thiet ke rat quan trong, ngoai van de chuyen mon thi phai co nhung tam nhin lon.
+ Viec khai thac dau khi co tao nen nhung khu vuc yeu di trong vo trai dat va gay ra dong dat khong? (Ngo Hoai Phong, 29 tuoi, phong@)
- Le Tu Son: Hien nay chua co nghien cuu cu the ve van de nay.
+ Ly do tai sao tu nam 2003 den nay lai thuong xuyen xay ra thien tai o VN cung nhu tren toan the gioi? Thien tai co phai la hau qua do con nguoi tac dong vao moi truong song hay khong? Vi du: con nguoi da thu nghiem vu khi hat nhan, khoan cac gieng dau qua sau trong long dai duong? (Le Qua, 34 t tuoi, le_qua@)
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Dung la con nguoi tac dong rat nhieu den thien tai. Nhung gieng dau chua co anh huong to lon lam, vi khi bom dau len da cho nuoc xuong va do sau chi 1-2km. Con vu khi hat nhan thi suc tan pha rat lon, do tac hai cua phong xa cong voi nhiet xay ra trong qua trinh phan huy se pha huy het nhung sinh vat tren duong no di, de lai tac hai den 100 nam sau.
![]() |
| Anh: Thanh Dam |
- KS Le Van Thao: Theo qui luat chung, bao lu cung xuat hien boi nhung chu ki khac nhau: 5 nam, 7 nam, 11 nam. Tuy nhien, nhung chu ki nay cung co su thay doi va trong mot chu ki cung co nhung bien dong cuc tri khac nhau.
Nam 2005 dung la mot nam co nhieu bao hon so voi nhung nam gan day. Nhung van de lu lut cung khong phai la mot nam xay ra ac liet. Dieu nay kho co the khang dinh duoc nam nay se bat dau buoc vao chu ki nhieu bao lu.
Tat nhien, nam 2005 co nhieu dau hieu khac thuong. Bao xuat hien som, so luong anh huong den nuoc ta nhieu nhung khong phai la mot nam dien bien bao lu bat thuong. Vi du, nam 1998 la nam it bao nhat hoat dong tren khu vuc tay bac Thai Binh Duong (16 con) nhung trong 1 thang cuoi mua bao da co 5 con bao do bo lien tuc vao Nam Trung Bo gay thiet hai nghiem trong.
Danh rang hoat dong cua bao se lien quan den su thay doi cua khi hau toan cau kem theo nhiet do nuoc bien nong len va cac hien tuong bien dong thoi tiet khac nhu hien tuong ENSO, El Nino. La Nina... de khang dinh mot van de chu ki hay khong khong chi can cu vao dau hieu bieu hien ban dau ma can co qua trinh nghien cuu mot vai nam moi di den nhung nhan dinh chinh xac duoc.
+ Xin hoi giao su la co dieu gi khac thuong khong ma trong nam 2005 nay lai xay ra thien tai o nhieu noi tren the gioi noi chung va ngay o nuoc chung ta noi rieng? Sang nay xem bao duoc biet cac nha khoa hoc chi co the du doan dong dat trong vong vai giay. Lieu do co la thoi gian du de thoat khoi tham hoa tren khong? Chua noi den hien tuong song than di kem theo, thi thong bao cho dan bang cach nao? (Binh, 27 tuoi, binh_nguyen2@)
- TS Le Tu Son: Theo toi, sau khi dong dat manh xay ra, o cac nuoc tien tien co the xac dinh vi tri, cuong do, uoc luong duoc thiet hai cua dong dat va ngay lap tuc co kien nghi can thiet cho chinh quyen. Con o VN chua lam duoc dieu nay.
+ Den bao gio o TP.HCM co trung tam du bao dong dat? Co the san xuat khinh khi cau cho cac gia dinh khi co dong dat khong? (bui thi hong phuong, 32 tuoi, hongphuong.@.)
- TS Le Tu Son: Co le ban nen hoi UBND TP.HCM.
+ Theo cac chuyen gia thi cac tran dong dat vua qua tai VN co lien he gi voi cac tran dong dat o Indonesia, Pakistan… gan day khong? (Nguyen Minh Trung, 27 tuoi, minhtrung293@ )
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Nhung tran dong dat nay co the do theo chu ky noi tai cua trai dat do trong long trai dat co su bien doi ve nang luong. Mang luc dia chau A co nhung khoi chung, rieng va troi dat di, do do co the co anh huong.
+ Khi minh dang o nha cao tang, tran dong dat xay den thi minh phai lam gi? (cuong, 29 tuoi, phamvancuong1977@ )
- TS Le Tu Son: Theo toi neu dang o tang cao va khong du thoi gian thi nen chui xuong gam ban hoac tim noi an toan nhat trong nha minh de tranh.
+ Hien nay ngap lut thuong xuyen xay ra, nguyen nhan mot phan do chung ta quy hoach xay dung khong phu hop, nay lai them dong dat dang la moi nguy co de doa cac cong trinh. Phai chang hien nay cong tac quy hoach cua chung ta, cac nha quy hoach va nha moi truong chua co su phoi hop de dua ra phuong an hieu qua, an toan ve moi truong? (tran hong thao, 28 tuoi, tranhongthao42@ )
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Toi rat thich cau hoi nay, cam on ban. Hien tai nguoi ta dang xem nhe quy hoach moi truong - tai nguyen. Hien quy hoach moi truong thuong di sau quy hoach do thi va cac quy hoach khac. Quy hoach moi truong di sau se gay ra nhung hau qua ma chung ta phai luon di khac phuc hau qua.
Chung ta khong hieu duoc tam su dung tai nguyen, su dung dat nhu the nao, tai nguyen nuoc theo tung dieu kien moi truong cu the. Chung ta xay dung chi nghi den xay bao nhieu nha, chu chua nghi den se xu ly nuoc thai o dau, nuoc ngam lay o dau, nuoc mach lay o dau... Cap thoat nuoc thi duong len nha len, nha len duong len nen cu ngap. Quy hoach moi truong - tai nguyen dang bi xem nhe va hau qua chung ta da biet.
+ Co the giai thich mot cach ro rang hien tuong dong dat vua qua do dau ma co? Vi sao lai co? Co phai do anh huong cua nhung con dong dat o nuoc ngoai khong? VN co the xay ra dong dat nhieu hon va lon hon tran dong dat ky nay khong? (Doan Thi Huynh Mai, 23 tuoi, dhuynhmai@ )
- TS Le Tu Son: Dong dat la hien tuong giai toa nang luong chuyen dong cua cac lop dat da duoi dang song dan hoi. Van de nay xuat phat tu cau tao cua vo trai dat. Vo trai dat khong phai ran va lien tuc ma chia thanh cac mang chuyen dong khong ngung theo khong gian va thoi gian. Tai ria cac mang thuong la cac dut gay lon noi tap trung va giai phong cac nang luong chuyen dong cua cac mang, va sinh ra dong dat.
+ Tai sao khi bao den gan (biet chac la co bao di qua) chung ta moi chiu gia co de? (Hoang, 40 tuoi, bahoang@)
- KS Le Van Thao: Khong han la nhu the. Hang nam truoc mua bao lut, cac co quan chiu trach nhiem ve de dieu da co ke hoach va thuc hien viec kiem tra, gia co de dieu, dac biet o cac khu vuc trong diem. Viec nay duoc thuc hien tu cac co quan trung uong den cac co quan dia phuong voi nguon kinh phi rat lon do Nha nuoc cung cap theo ke hoach hang nam.
Tuy nhien, viec thuc hien cong tac chuan bi nay truoc mua bao lu cung chua co the dam bao mot cach chac chan, de dieu khong bi hong khi co bao lu xay ra. Vi vay, trong nhieu truong hop co bao hoac lu khan cap, tuy muc do danh gia kha nang anh huong cua bao lu ma Nha nuoc co bien phap ho tro, tang cuong cong tac gia co de dieu o nhung noi co nhieu kha nang chiu anh huong cua bao hoac lu. Vi vay, truoc nhung con bao hoat dong, truoc nhung tran lu lon, bao gio cung co cong tac kiem tra, giam sat viec chuan bi phong chong va gia co lai de dieu.
+ Theo TS Le Tu Son noi thi VN van xay ra dong dat va co the se manh hon. Vay thi vi sao lai nhu the? Nguyen nhan la do dau? Vi tu truoc den gio VN chua tung bi DD. (Huynh Mai, 23 tuoi, dhuynhmai@)
- TS Le Tu Son:Theo cac bieu hien cua nhung dong dat tu thang 8 den nay, toi cho day la chuoi dong dat va vi vay, khu vuc ngoai khoi Vung Tau van co kha nang xay ra dong dat voi cuong do tuong tu vua roi. Nguyen nhan la vung ngoai khoi Vung Tau la vung co nui lua hoat dong. Va hien nay co the la chu trinh nui lua moi.
+ Thua GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM, vua qua khu vuc Nam A co dong dat. Dieu nay co the noi rang khoi Himalaya dang hoat dong? Va neu nhu vay thi co anh huong den mien Bac Viet Nam khong? Dac biet la thu do Ha Noi, nam tren dut gay song Hong? (Phan Le Tung, 20 tuoi, phanletungk24a1@ )
- GS-TSKH Le Huy Ba - DH Quoc gia TP.HCM: Vung nguy co nhieu nhat la mien Bac nhu Dien Bien, song Hong. Tuy nhien day chi la gia dinh nen dang theo doi.
+ Hang nam nuoc ta xay ra thien tai, lu lut... co thiet hai lon khong so voi khu vuc? (cuong, 29 tuoi, phamvancuong1977@ )
- KS Le Van Thao: VN nam trong vung co tac dong thien tai lon. Chinh vi vay, thien tai noi chung va bao, lu lut la mot trong nhung nuoc chiu thiet hai nhieu. Theo danh gia muc do thiet hai thien tai doi voi VN, thien tai lu lut dung hang dau, sau do la bao, ap thap nhiet doi roi den cac thien tai khac nhu han han, sat lo dat, chay rung...
So voi mot so nuoc khac, thiet hai do thien tai tai VN khong phai la mot trong nhung nuoc tren the gioi co thien tai nhieu nhat. Vi du, Nhat Ban, Philippines va ngay ca My, nhung thong tin ve thiet hai trong nhung nam gan day do bao lu con nang ne hon nuoc ta nhieu lan. Duong nhien, mot nuoc ngheo nhu VN, thiet hai do thien tai lam can tro lon su phat trien cua xa hoi va la mot trong nhung nguyen nhan gay len su doi ngheo.
+ Xin duoc trao doi voi cac nha khoa hoc mot so van de sau: 1- Cac ong co suy nghi gi ve nhung bieu hien hoat dong tro lai cua cac dut gay: Song Sai Gon, Loc Ninh-Vung Tau va mot so dut gay khac ngoai Bien Dong? 2- Hien tuong sat lo khu vuc ban dao Thanh Da co nen xem xet duoi goc do tai bien noi luc hay khong? 3- Cac cap du bao dong dat hien nay cua nam Viet Nam phat sinh tren cac dut gay chua tinh den do sau phat sinh, xin cho biet neu nhu do sau phat sinh dong dat voi cuong do 5-5,5 do richter nhu vua qua co do sau 15-20km hoac nho hon nua se anh huong the nao den cac cong trinh xay dung hien nay? (Trinh Nguyen Tinh, 35 tuoi, tinhtn@ )
- TS Le Tu Son: Chung toi can co nghien cuu cu the moi di den ket luan cu the.
+ Sap toi co con bao nao lon se xay ra o nuoc ta khong (HIV, 19 tuoi, anhaoquang@)
- KS Le Van Thao: Nhu toi da trao doi truoc day tren VTV2, VN la mot nuoc nhieu bao nhung khong phai la mot nuoc co nhieu bao manh boi le nuoc ta duoc che chan boi mot hanh lang quan dao tu Dai Loan, Philippines... va co vi tri nam o cuc tay cua tay bac Thai Binh Duong. Tren khu vuc tay bac Thai Binh Duong, so luong bao manh hang nam cung o duoi muc 40% so con bao hoat dong.
Doi voi nuoc ta, con so day thap hon. Nam 2005 da co 2 con bao manh hoat dong. Tu nay cho den cuoi nam, vao thoi ki cuoi mua bao, tren khu vuc bien Dong, nen nhiet do se thap dan, boi vay, dieu kien de phat trien bao se bi han che va thong thuong it co nhung con bao manh. Cung kho co the dam chac duoc tu nay den cuoi nam co con bao manh nao khong. Tuy nhien, cung can phai de phong nhung van de xuat hien trai qui luat de chu dong phong chong, dac biet doi voi cac tinh mien Trung va mien Nam.
NHOM PV TT
Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Hãy chủ động trước thiên tai! bang cach nhan chuot vao duong dan tren.
Nhan xet, hay lien he ve tin Hay chu dong truoc thien tai co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Hay chu dong truoc thien tai de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin xa hoi trong chuyen muc Xa hoi.
Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap