Ha Noi tung co tuong Than Tu Do tren noc Thap Rua

Tags: Than Tu Do, Ha Noi, Thap Rua, Cua Nam, Tuong Than Tu Do, Tuong Tu Do, o New York, kich thuoc nho, pho tuong, nuoc My, vuon hoa, da tung, buc tuong, ba dam, nam


Co le it nguoi biet rang Ha Noi cung da tung co mot tuong Than Tu Do giong het nhu tuong Than Tu Do o New York (My) nhung voi kich thuoc nho hon.

Tuong Than Tu Do o Ha Noi

Ha Noi tung co tuong Than Tu Do tren noc Thap Rua

Tuong Than Tu Do tren noc Thap Rua do R. Duboil chup.

Khi trao tang tuong Than Tu Do khong lo cho nuoc My, nguoi Phap co giu lai cho minh mot phien ban nho (cao 11 met) cung bang dong, dat canh chiec cau bac qua song Seine. Dong thoi cung co mot phien ban khac nho hon nua, (chiem ty le 1/16 cua pho tuong chinh, tuc khoang 2,85m). Phien ban nay dua sang trien lam tai Hoi cho Dau xao Ha Noi (nay la Cung van hoa Huu Nghi Viet - Xo) nam 1887. Trien lam xong, pho tuong duoc tang cho Ha Noi va duoc dung tai vuon hoa Cua Nam truoc khi bi giat do luc 9 gio 40 ngay 1/8/1945.

Khi lam pho tuong tang cho nuoc My, Bartholdi da kheo leo giai quyet van de gian no cua kim loai qua tam vay loe xoe cua pho tuong. Nguoi Ha Noi luc ay khong quan tam den lich su cua pho tuong ma chi goi la tuong "Ba dam xoe".

Cho toi nay nguoi ta moi chi biet den tuong Ba dam xoe dat o vuon hoa Cua Nam truoc Cach mang thang Tam. Vao cuoi the ky XIX, truoc khi nguoi Phap cho chuyen pho tuong nay den day, cho ay la Quang Van Dinh, noi trieu dinh nha Nguyen cho tu hop moi nguoi den nghe giang ve cac chu truong, thong bao cua trieu dinh. Khi dua tuong Ba dam xoe sang day, noi nay da bien doi. Nguoi ta co cau ca:

"Nho Quang Van Dinh to den nghe
Cau Ke chang thay, thay Dam xoe
Thap dieu bat tieng e a giang
Choang oc ken tay ruc ti toe..."

It nguoi biet rang truoc khi duoc chuyen den vuon hoa Cua Nam, tuong Dam xoe con co mot vai lan dich chuyen khac, va no da tung duoc dat tren noc Thap Rua.

So la sau khi trung bay o Trien lam Dau Xao Dong Duong, pho tuong duoc dat o vuon hoa truoc cua nha Ngan hang Dong Duong, tuc vuon hoa Chi Linh, noi dat tuong Ly Thai To bay gio. Dip quoc khanh nuoc Phap 14/7/1890, Chinh phu Bao ho muon dat o day tuong Paul Bert (Nguoi Viet goi la Pon Be) la thong su dau tien cua Nha nuoc bao ho, chet nam 1886 o Ha Noi. Nguoi Phap lay cho cua tuong Than Tu Do de lam cho cho tuong Paul Bert. Vay la phai tim mot cho khac de dat tuong Than Tu Do. Co y kien de xuat la dat o cho ga xe dien Bo Ho truoc day, nay la dai phun nuoc truoc nha Thuy Ta va dau pho Hang Dao. Nhung mot ky su Phap la Daurelle de nghi dat ngay tren noc Thap Rua ma nguoi Phap goi la Ngoi den nho (Pagodon) hay Qui Son Thap (Tour de l " ile de la Tortue). Chi tiet nay duoc viet rat ro trong cuon "Bac Ky xua" (Le vieux tonkin) cua Claude Bourrin, viet ve xu Bac Ky trong cac giai doan tu 1890 den 1894 (nha in IDEO, Ha Noi, 1941, tr. 48-49).

Ha Noi tung co tuong Than Tu Do tren noc Thap Rua

Pho tuong Than Tu Do tai Vuon hoa Cua Nam truoc khi bi giat do.

Luc ay bao chi Phap thao luan rat nhieu ve vi tri dat pho tuong nay. Co nen dat no tren noc Thap Rua khong? Va neu dat thi tuong Than Tu Do se quay mat ve huong nao? Cuoi cung thi tuong Than Tu Do van duoc dat tren noc Thap Rua, mat quay ve vuon hoa Paul Bert, tuc quay ve tuong Ly Thai To bay gio, lung quay ve phia Nha Tho Lon.

Co 2 tam hinh trong cuon sach "Bac ky xua" minh hoa cho dieu do. Hinh thu nhat la toan canh Ho Guom, nhin tu phia tuong Pon Be, cho thay Thap Rua, tren co tuong Than Tu Do (hinh nay lay tu bao L" Independance tonkinoise, so dac biet, ra thang 7/1891. Hinh thu hai la hinh Than Tu Do, do Cesard ve, phia sau co Nha Tho Lon, voi ghi chu "Liberte sur le Pagodon du Petit - Lac a Hanoi" (Tuong Tu Do tren noc Thap Rua o Ha Noi). Hinh nay duoc dang trong bao La Vie Indochinoise, thang 12 nam 1896. Dieu nay cho thay it nhat Tuong Tu Do cung da nam tren noc Thap Rua trong 6 nam, tu 1891 den 1896, truoc khi duoc chuyen ve vuon hoa Cua Nam va mang ten "Ba Dam xoe".

Ha Noi tung co tuong Than Tu Do tren noc Thap Rua
Ban tin tren bao Dong Phap ngay 2/8/1945 cho biet, pho tuong "Ba dam xoe" bi giat do 9 gio 45 phut ngay 1/8/1945.

Nam 1945, truoc khi Cach mang thang 8 no ra, ngay 31/7/1945, thi truong Ha Noi cua Chinh phu Tran Trong Kim luc ay la Tran Van Lai, co le da khong biet den y nghia lich su cua pho tuong, nen da liet "Ba Dam xoe" vao so nhung tan tich no le cua thuc dan Phap va ky lenh cho giat do pho tuong nay cung mot so tuong khac, trong do co tuong Pon Be. (Theo ban tin tren bao Dong Phap, 2/8/1945. Xem anh).

Tuong Tu Do la mot cong trinh nghe thuat va kien truc tuyet dep cua nuoc Phap tang cho nuoc My nhan dip ky niem 100 nam ban Tuyen ngon Doc lap Hoa Ky. Chung ta kho ma ngo rang Ha Noi da thuc su co mot phien ban thu nho cua pho tuong, va no da tung dung tren noc Thap Rua.

Nu than Tu Do - qua tang cua nuoc Phap cho nuoc My

Ha Noi tung co tuong Than Tu Do tren noc Thap Rua
Tranh Than Tu Do, do Cesard ve, phia sau co Nha Tho Lon, voi ghi chu "Liberte sur le Pagodon du Petit - Lac a Hanoi" (Tuong Tu Do tren noc Thap Rua o Ha Noi). Hinh nay duoc dang trong bao La Vie Indochinoise, thang 12 nam 1896.

Tuong Than Tu Do la mot bieu tuong noi tieng cua nuoc My. Do la pho tuong rong, bang dong, cot thep lon vao loai nhat the gioi. Tuong cao 46m, nang 204 tan duoc dat dung tren mot be cao 45,7m tai mot cu lao nho nhin ra cang New York.

Tat ca cac tau be va hanh khach ra vao cang deu co the tu xa nhin thay pho tuong dung sung sung, voi ban tay phai cam bo duoc gio len cao ma tu do tuong co ten day du la "Tu do soi sang the gioi" (La Liberte eclairant le monde).

Su ra doi cua pho Tuong Than Tu Do de tang cho nuoc My co nguon goc nhu sau: nha dieu khac Bartholdi cua Phap von da noi tieng ngay tu khi con tre. Nam 22 tuoi, ong da duoc tang huan chuong cao quy nho dung mot trong nhung vi tuong noi tieng cua quan doi Napoleon.

Nuoc Phap da tung ung ho My trong cuoc dau tranh gianh doc lap. Nam 1865, trong mot buoi hop mat tai nha cua nha su hoc Phap Eduard de Laboulaye, khi noi toi viec hau tuoc Lafayette cua Phap da chien dau dung cam de bao ve cach mang My, Laboulaye da de nghi dung mot buc tuong khong lo de ky niem chien thang cua nuoc My trong cuoc dau tranh gianh tu do, doc lap. Nhiem vu nay duoc giao cho Bartholdi thuc hien.

Bartholdi bat tay vao cong viec nay tu nam 1875, mot nam truoc le ky niem 100 nam Ngay Doc lap 4/7/1776 cua nuoc My. Nhung ong khong the hoan thanh ngay cong viec cua minh. Ong da phai sang My vai lan de chon cho dat buc tuong. Cho dat duoc chon la cang New York. Buc tuong co canh tay phai cam cay duoc ruc sang coi nhu ngon den pha cua cang. Nhu vay pho tuong phai co do cao nhu mot ngon den pha tren be. Rieng canh tay gio bo duoc da dai toi 12m, ngon tro dai 2,4m, cai dau tinh tu cam toi vuong mien cao 5m, rieng cai mieng rong 1m.

Buc tuong du kien lam bang dong, cao 46m. Nhung khi thiet ke ban ve xong, van de nay sinh la lam sao no co the dung vung truoc gio bao cua bien ca o cang New York. Kho khan nay duoc giai quyet nho su tro giup cua cong trinh su tai ba Eiffel, nguoi da dung thap Eiffel noi tieng. Eiffel da de nghi dung mot khung bang thep lam gia do ben trong cua pho tuong, du nhe de khong anh huong den be pho tuong va du vung de chong choi voi phong ba. Tuong duoc ghep bang nhung la dong se phai cach ly voi khung thep bang nhung tam cach dien de tranh hieu ung pin kim loai lam ri cho ghep do hoi nuoc bien gay nen.

Ngay 4/7/1884, tai Paris da dien ra le trao tang buc tuong cho nuoc My. Gan mot nam sau, thang 5/1885, buc tuong duoc thao roi, xep vao 214 cong-ten-no, dua len tau chien Phap de sang My. Thang 4/1886 be tuong o New York duoc dung xong va cong viec ghep tuong bat dau. Thang 10/1886, truoc su chung kien cua cac quan chuc cao cap Phap va My, tam khan phu tuong Than Tu Do duoc long trong keo xuong. Mot tram nam sau, nam 1986, nguoi My cung voi tong thong R.Reagan da ky niem trong the 100 nam tuong Than Tu Do.

  • Nguyen Phuc Giac Hai

Quan diem cua ban ve van de nay?

Xem y kien ban doc

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Kiểm tra tài sản nguyên Tổng thanh tra chính phủ Trần Văn Truyền

Liên quan đến thông tin nguyên Tổng TTCP Trần Văn Truyền bổ nhiệm cán bộ sai nguyên tắc và có nhiều tài sản lớn, tại buổi họp báo này, phó tổng TTCP Trần Đức Lượng cho biết Ban bí thư Trung ương Đảng đã có chỉ đạo và Ủy ban Kiểm tra Trung ương (UBKTU) đã có kết luận. Hiện TTCP đã có kế hoạch thực hiện kết luận của UBKTTU.

Tìm hiểu: Than Tu Do, Ha Noi, Thap Rua, Cua Nam, Tuong Than Tu Do, Tuong Tu Do, o New York, kich thuoc nho, pho tuong, nuoc My, vuon hoa, da tung, buc tuong, ba dam, nam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Hà Nội từng có tượng Thần Tự Do trên nóc Tháp Rùa?

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Hà Nội từng có tượng Thần Tự Do trên nóc Tháp Rùa? bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Ha Noi tung co tuong Than Tu Do tren noc Thap Rua

Nhan xet, hay lien he ve tin Ha Noi tung co tuong Than Tu Do tren noc Thap Rua co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Ha Noi tung co tuong Than Tu Do tren noc Thap Rua de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Nhan dinh trong chuyen muc Xa hoi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Nhan dinh
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0