Du an lung lang rung hap hoi

Noi nho rung xua. (Anh: Nguyen Tan Ghi)

Vuon Quoc gia Cat Tien la noi co 46 ho dan vua o at pha 50 ha rung loi lan sau vao vung sinh song cua te giac. Nam nam qua, du an tai dinh cu van “dam chan tai cho”, khu vuon quoc gia dang dan bi thu hep truoc hanh dong pha rung cua nguoi dan va su bat luc cua chinh quyen dia phuong.

Than nhien pha rung

Diem pha rung trong Vuon Quoc gia Cat Tien (VQGCT) xay ra nghiem trong o hai thon 3 va 4, xa Phuoc Cat 2, huyen Cat Tien, tinh Lam Dong. Tai Tieu khu 499 va 500 gio chi la mot vung tre nua, lau say, lo o bi don ha ngon ngang, chi con lai vai cay go lon.

Ong Luu Van Hao - hat truong Hat kiem lam VQGCT - cho biet them: Tu dau thang 2/2006, chi rieng o thon 3, xa Phuoc Cat 2 xay ra nhieu vu pha rung nam trong vung loi vuon quoc gia. Rung o day bi pha den nay khoang 30 ha, trong do phat trang tren 24 ha va phat luong (chua chat ha cay go) 6 ha. Con dien tich rung bi chat pha trong vuon quoc gia len toi 50 ha, tap trung o 32 diem.

Theo ong Ngo Xuan Hien, Pho Chu tich UBND huyen Cat Tien, tinh Lam Dong, tinh trang pha rung tai thon 3 va 4 thuoc xa Phuoc Cat 2 rat phuc tap.

Nguoi dan keo tung nhom tu 15 den 20 nguoi vao pha rung de… doi cong cho nhau. Mot so ho o cac thon, buon lan can nhu buon Bu Dat, Bu Khieu (huyen Cat Tien) va buon Bau Ca Ro (huyen Bu Dang, tinh Binh Phuoc) tap trung ve thon 3 de pha rung.

Ho pha rung de lam nuong ray, san bat thu hiem, khai thac go… Truoc tinh hinh tren, ban lanh dao VQGCT va lanh dao huyen Cat Tien da to chuc nhieu cuoc hop dan de tuyen truyen, giai thich, van dong nhung tinh hinh pha rung van khong thuyen giam.

Du an “lung lang” 5 nam

Mat do dan cu sinh song trong VQGCT ngay cang cao va de thuan loi cong tac quan ly bao ve rung, VQGCT da lap du an “Bo tri hop ly dan cu o VQGCT” va duoc Bo NN&PTNN chap thuan trien khai vao ngay 10/5/2001.

Theo chuong trinh, nhung ho co nha va dat nam trong ranh gioi cua vuon quoc gia di doi den khu tai dinh cu moi thuoc xa Phuoc Cat 2, Tien Hoang, Gia Vien huyen Cat Tien, tinh Lam Dong; xa Dac Lua, huyen Tan Phu, tinh Dong Nai va khu Da Bong Cua, xa Dang Ha, huyen Bu Dang, tinh Binh Phuoc.

Nhung ho thuoc dien di doi va bi thu hoi dat do xam canh se duoc den bu, ho tro di doi, tai dinh cu tai cac khu dan cu rieng biet. Tong kinh phi den bu, dau tu xay dung khu tai dinh cu la 49,667 ty dong.

Dieu dang noi, du an duoc danh gia rat kha thi nay, 5 nam qua van con nam tren giay. Ong Tran Van Thanh, Pho Giam doc VQGCT cho biet: “Hien nay chung toi dang cho Bo NN&PTNT giai ngan moi thuc hien duoc”.

Ban lanh dao cua VQGCT da tieu ton hang tram trieu dong chi phi di lai de xin kinh phi ma van chua duoc duyet. Suot 5 nam, khong mot co quan nao tra loi dut khoat co tiep tuc thuc hien du an hay khong. “Hien nay dan cu tiep tuc cong khai pha rung va san sang chong tra khi co luc luong bao ve can thiep”, mot lanh dao VQGCT cho biet.

Vua qua, Ban Giam doc VQGCT da chi 3 ty dong boi thuong va giai quyet tai dinh cu cho nguoi dan o thon K’lo - K’ich thuoc xa Gia Vien, huyen Cat Tien. Dieu kho khan hien nay, neu tiep tuc thuc hien du an phai khao sat lai tu dau trong khi muc truot gia tiep tuc tang.

Theo Quoc Hung

Sai Gon Giai Phong