Dien Bien Phu ngon gio cua lich su

Tags: Dien Bien Phu, Dong Duong, GS Alain Ruscio, DH Pantheon, Sorbonne Paris, trung tam thong tin, cuoc chien tranh, tai Ha Noi, thoi hien dai, nhung van de, nguoi Phap, lich su, ngon gio, khong phai, DBP


Dien Bien Phu ngon gio cua lich su

GS Alain Ruscio

Xuat hien tai Ha Noi trong nhung ngay ma moi nguoi dan VN cung nhu rat nhieu nguoi Phap dang cung huong den mot dia danh - Dien Bien Phu, GS Alain Ruscio, chu tich Trung tam thong tin va tu lieu ve VN thoi hien dai cua DH Pantheon - Sorbonne Paris 1, mang den nhieu su lieu thu vi tu gioi su hoc Phap ve cuoc chien Dong Duong. Cuoc trao doi cua ong voi TS cung xoay quanh nhung van de ay.

* Thua GS, tai dien dan ong da trich dan mot cau cua nha su hoc Raymond Cartier tren to Paris Match: “Dien Bien Phu (DBP) de nang len luong tam cua nguoi Phap nhu mot can benh khong duoc giai thich va khong the giai thich duoc”, nhung su that la ong va rat nhieu dong nghiep cua minh van dang di tim loi giai thich. Tai sao vay? Va cac ong da giai thich nhu the nao?

- Dung nhu the, DBP da giang mot don choang vang cho nguoi Phap, khong chi voi nhung ke co tu tuong thuc dan ma ca nhung nguoi Phap yeu nuoc binh thuong day long kieu hanh va tu ton dan toc boi vi nguoi Phap truoc 1954 hinh nhu da khong quan tam den cuoc xung dot o dau ben kia the gioi.

Long kieu hanh cong voi su tui ho da khien hoi uc DBP bi de nen den muc thanh can benh. Nhung dan dan, sau nhung dip ky niem, qua viec xuat ban nhung tac pham du loai, nhung cuon phim ra doi, phim truyen hinh, phong su dai tap, thi cuoc chien Dong Duong, dac biet la su rut lui bi tham cua nguoi Phap, roi tran DBP dan song lai trong ky uc cua nguoi Phap, den muc da gay ra nhung cuoc but chien dang nho.

Tai cuoc hoi thao quoc te “Dien Bien Phu - 50 nam nhin lai”, hai ban tham luan “Nguoi Phap va cuoc chien tranh Dong Duong, nguoi Phap va Dien Bien Phu 1954-2004: Cau hoi ve mot dieu nghich ly” va “Su lieu hoc Phap va Dien Bien Phu nua the ky suu tam va tranh luan” cua ong duoc cac dong nghiep Viet, Phap, Trung Quoc rat chu y.

Cau hoi ve Dong Duong - DBP khong ngot gam nham luong tam cua nguoi Phap suot nua the ky qua, no bung len hay am i tuy tung giai doan lich su cu the. Theo nghien cuu cua toi, thai do cua nguoi Phap noi chung (ca chinh gioi, gioi khoa hoc va nguoi dan thuong) co the chia ra lam nhieu thoi ky: ngay sau tham bai DBP la su dau don va thu han; thoi quan doi My nhay vao tham chien o VN lai la su de cao ke thu cu (quan doi nhan dan VN) mot cach cong khai; con sau nay la su nhin nhan, mo xe khach quan hon, dua tren nhieu su lieu chinh xac hon va toan dien hon.

* Vay theo ong, DBP trong mat nguoi Phap nay da duoc nhin nhan mot cach that su khach quan va chinh xac chua?

- Trong cac cong trinh nghien cuu cua minh, doi khi toi cung dat cau hoi: phai chang co hai chan ly? Chua noi den cac chinh khach, ngay trong gioi su hoc cung van ton tai nhieu quan diem khac nhau, tham chi doi nghich ve DBP. Nhung theo toi, dieu quan trong la nguoi ta da dan dan y thuc duoc la muon ly giai duoc khai niem DBP thi phai chuyen tu cau hoi cay cu “Tai sao chung ta thua?” sang cau hoi cau thi “Tai sao VN thang?”. Tat nhien, phai den gan 20 nam sau DBP, nam 1973, o Phap moi xuat hien cuon sach dau tien ve tuong Giap, ma lai do mot nguoi Phap goc Viet thuc hien (Giap hay la cuoc chien tranh nhan dan - Gerard Le Quang) nhung su xuat hien cua cuon sach nay khoi dau xu the “nghien cuu doi phuong” trong bao gioi va gioi nghien cuu Phap. Nguyen nhan cua DBP khong chi duoc nhin tu mot phia nua. Va cang di sau vao tim hieu dat nuoc phuong Dong xa xoi va thu nghich la VN, nguoi ta cang phai di den mot ket luan - dang buon cho chinh nuoc Phap - rang VN chien thang la xung dang.

De co duoc mot loi thu nhan nhu dai ta Langlais - cuu binh DBP - da viet trong hoi ky cua minh that khong de dang chut nao voi nguoi Phap: “Cuoc chien tranh Dong Duong la mot cuoc chien tranh doc lap chong lai nuoc Phap, va neu cong cu chien dau ren duc boi nhung phuong phap macxit thi cung chang con gi dung hon la nhung nguoi linh VN, voi biet bao can dam, da xung phong tien cong cac vi tri cua chung ta tai DBP. Ho da chien dau de duoi chung ta ra khoi cua nha ho, noi ma khong phai nha chung ta. Doi phuong da co mot niem tin”.

Dien Bien Phu ngon gio cua lich su
* Duoc biet ong la ban than cua Pierre Schoendoerffer - nha van, dao dien Phap noi tieng, nguoi tung sang VN lam phim DBP, cung la mot cuu tu binh DBP, vay nhung su lieu do ong tim kiem duoc co anh huong gi nhung sang tac cua ban ong khong? Va theo ong, “lan gio Dong Duong” voi nhung tac pham nghe thuat nhu bo phim Dong Duong, DBP, tieu thuyet Ngon doi cuoi cung... cua cac van nghe si Phap co mang den cho cong chung Phap hom nay mot cai nhin moi hon ve DBP - VN - Dong Duong?

- Toi voi Schoendoerffer la ban chi cot, va chung toi chia se voi nhau nhieu trong quan diem ve VN, phim DBP cua ong ta that su rat gay tieng vang o Phap va chau Au, va day la mot cai nhin ma khong phai nguoi Phap - cuu binh nao cung co duoc. Toi thay nhung tac pham nghe thuat nhu the co tac dong tham chi con tot hon la nhung cong trinh nghien cuu kho khan. Hay nhin xem, rat nhieu nguoi Phap dang den VN de du lich, co the la vi ho da thay Catherine Deneuve trong don dien cua ba ta o VN dau the ky truoc.

* Con voi tu cach mot nha su hoc, neu phai noi that ngan gon quan diem cua minh ve DBP, ong se noi gi?

- Khong phai tinh than yeu kem cua hau phuong, su nhu nhuoc cua cac nha chinh tri, su bat luc cua quan nhan Phap hay quan nhan khac, khong phai su can thiep cua Trung Quoc hay Lien Xo, khong phai su bo roi cua nuoc Anh, khong phai su than trong cua nuoc My da gay nen that bai cuoi cung cua Phap o Dong Duong. Do la ngon gio cua lich su. Ngon gio do trong truong hop nay duoc goi la su phi thuc dan hoa.

THU HA thuc hien

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Tìm hiểu: Dien Bien Phu, Dong Duong, GS Alain Ruscio, DH Pantheon, Sorbonne Paris, trung tam thong tin, cuoc chien tranh, tai Ha Noi, thoi hien dai, nhung van de, nguoi Phap, lich su, ngon gio, khong phai, DBP

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Điện Biên Phủ - ngọn gió của lịch sử

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Điện Biên Phủ - ngọn gió của lịch sử bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Dien Bien Phu ngon gio cua lich su

Nhan xet, hay lien he ve tin Dien Bien Phu ngon gio cua lich su co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Dien Bien Phu ngon gio cua lich su de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin xa hoi trong chuyen muc Xa hoi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin xa hoi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0