Di san van hoa Lam sao de bao ton va phat huy

Tags: Thu Thiem, Sai Gon, dinh doc lap, toan cau hoa, nha quan ly, bao ton, di san, van hoa, phat trien, lich su, quoc te, hoi, thoi, moi


Di san van hoa Lam sao de bao ton va phat huy
Chua Cau, Hoi An Anh: Dao Trung Phung

Phat trien va hoi nhap thoi toan cau hoa phai chang dang tac dong tung ngay tung gio den di san van hoa (DSVH) dat nuoc, da gay khong it buc xuc cho gioi lam lich su, van hoa. TP.HCM la mot “diem nong” cua hien tuong do.

Cho nen khong phai ngau nhien ma trong tuan qua da dien ra den ba cuoc thao luan ve bao ton di san (+). Trong suot cac cuoc thao luan soi noi do, nhung cau hoi sau day luon duoc dat ra: Phai chang bao ton va phat trien luon mau thuan nhau? Co chang kinh nghiem, co so khoa hoc va phap ly cho bao ton va phat huy DSVH theo thong le quoc te?

Nhan vu tranh luan ve y do xay dung khach san tai doi Vong Canh (Hue) cach day may nam, toi nghe khong it nha quan ly do thi va phu trach kinh te than van: cac nha van hoa cac ong thi nhin dau cung thay von qui di san can bao ton, vay con dau ra cho de xay dung cong trinh phuc vu phat trien kinh te dat nuoc! Den cac khu trung tam Ha Noi hoac TP.HCM ta cung nghe khong it cac loi trach cu tuong tu cua cac nha dau tu dia oc nong long muon xay dung nha cao tang khi ho gap phai phan ung cua cac nha bao ton di san kien truc.

Mau thuan bao ton va phat trien

Van de bao ton va trung tu dinh Doc Lap

Dinh Doc Lap nay nen duoc xac dinh chuc nang chinh cua minh la mot di tich - bao tang, phuc vu tham quan du lich. Viec dua dinh Doc Lap vao cac hoat dong kinh te la can thiet mot khi Nha nuoc chua the bao dam kinh phi bao ton va trung tu cong trinh.

Tuy vay, viec tu sua can ton trong toi da tinh nguyen ban nham tranh lam sai lech gia tri lich su va khoa hoc cung nhu tuan theo luat phap nuoc ta va thong le quoc te. Neu doi hoi phai su dung cong nghe moi de trung tu phai ghi ro trong ho so va nhat ky bao ton cong trinh. Can coi noi de phuc vu hoat dong tam thoi hoac thoi vu thi nen su dung cau tao thao lap duoc.

Qua may ngay hoi thao ve DSVH, toi lai nghe khong it loi than van phat xuat tu nhung nha nghien cuu lich su va bao ton khap nuoc tu ve. Mui dui phe phan khong chi nham vao cac nha quan ly do thi va kinh te ma nham ca vao chinh nhung nguoi dang dam nhiem cong tac bao ton di san thieu hieu biet va y thuc o khong it dia phuong.

Cu the nhu dieu luu y cua KTS Hoang Dao Kinh ve ba xu huong sai lech xuat hien thuong xuyen hien nay trong linh vuc bao ton. Do la don gian giao trach nhiem bao ton cho nganh xay dung (thuong co hieu biet rat han che ve DSVH), viec ton tao khong dung phuong phap va qui cach (tu y them that, lam moi lung tung) va nhat la xu huong rat dang bao dong hien nay la “du lich hoa” di san (dien hinh nhu kieu du lich Suoi Tien o TP.HCM; y do bien dang hang Pac Bo lich su, khu lang Kim Lien cua Bac Ho nham phuc vu du lich o phia Bac).

Truong hop cac ngoi dinh noi tieng o mien Bac nhu Tay Dang, Mong Phu... dang tro thanh phe tich hoac xay tuong vay kin (trai voi y niem khong gian mo von co cua cong trinh dinh lang truyen thong). GS Phan Huy Le gay kinh ngac khi ke lai cau chuyen huong dan vi dai su Nhat Ban tham quan chua Tay Phuong da phat hien nguoi ta dem son moi phet len cac pho tuong go La Han noi tieng, goi la de bao quan chung. Viec do lai do Hoi chua thieu kien thuc bao ton tien hanh. Dieu nay noi len viec giao khoan cong tac bao ton DSVH cho cac hoi quan chung dia phuong ma khong co su ho tro cua chuyen gia van hoa, vao thoi xa hoi hoa sinh hoat van hoa o cac dia phuong khap nuoc!

Tuy vay, truoc nhung bao dong nguy co huy hoai DSVH co that do, nhung nha nghien cuu lich su va van hoa van khong bi quan cho rang luon co mau thuan giua bao ton DSVH va phat trien kinh te. Trai lai, kinh nghiem cho thay chung ta co the dung hoa duoc bao ton va phat trien, neu ta biet ho tro, bo sung nhau, dao sau nhan thuc, tim ra giai phap thoa dang thi ta co the bien DSVH thanh tai nguyen qui phuc vu phat trien. Dien hinh la dia chi van hoa du lich noi tieng Hoi An, noi ma cac cong tac nghien cuu co ban, giam sat, phan bien, pho cap y thuc trong nhan dan ve DSVH duoc nhung nha quan ly do thi va kinh te dia phuong tien hanh kha tot ngay tu dau.

Co so khoa hoc va phap ly cua bao ton di san van hoa

Bao ton ma giu nguyen trang cung nhac chi co tac dung lam dong bang di san va ve lau dai se dua den su xuong cap, huy hoai chung. Quan niem bao ton DSVH tren the gioi ngay nay mang tinh khoa hoc va thuc te hon. Vi vay trong vai thap nien gan day, bao ton DSVH da tro thanh mot nganh nghien cuu va thuc hanh mang tinh chuyen mon cao, tuan thu cac nguyen tac nghiem ngat theo thong le duoc cong dong quoc te chap nhan.

O nuoc ta tu nam 2001 da co luat ve DSVH de lam co so phap ly, ngoai ra chung ta cung dang tiep thu kinh nghiem quoc te. Theo TS Tran Van Khai, cac thong le quoc te thuong dua vao van kien tieu bieu la hien chuong Venice 1964 voi su xac nhan cua cong uoc ve DSVH the gioi cua UNESCO 1972, sau nay duoc bo sung van kien Nara 1994.

Hien chuong Venice doi hoi viec gin giu tinh nguyen goc cua di san nham tranh lam sai lac cac chung cu lich su va khoa hoc. So di hien chuong nhan manh dieu do la do phuong Tay da trai qua kinh nghiem phuc hoi chua xot di san vao thoi Phuc Hung, da tung tuy tien nang cap cai tao hoac trung tu them that theo phong cach moi cua thoi dai hoac thi hieu ca nhan.

Tuy nhien, gan day nhieu hoi nghi quoc te da chi ra rang hien chuong Venice nay da phan nao loi thoi trong quan niem “giu gin nguyen goc” va huong sang de cao van kien Nara.

Nhat Ban tung co thong le tu the ky thu 7 la cu 20 nam ho tien hanh trung tu cac cong trinh ton giao Than dao tai khu Ise truyen thong. Dieu nay ro rang la khong phu hop voi tinh than chau Au cua hien chuong Venice. Vi vay ma vao nam 1994, cac chuyen gia dau nganh bao ton di san cua cac to chuc quoc te va 25 nuoc dai dien cac chau luc da hop tai Nara de ra cac dieu bo sung moi ve tinh nguyen ban cua di san. Nghia la phai tinh den cac yeu to phi vat the, phu hop voi thuc te cua thoi dai nhu cac yeu to chuc nang va tac dung, truyen thong va ky thuat, tinh than va tinh cam...

Hien nay, thong le quoc te khuyen khich giu gin nguyen trang di san nhung cung uyen chuyen ap dung cac qui dinh moi, nham bien DSVH sinh dong hon va khong “dong bang” chung trong thoi kinh te thi truong.

Thu Thiem nhu mot diem nhan van hoa Sai Gon - TP.HCM

Di san van hoa Lam sao de bao ton va phat huy
TP.HCM nhin tu Thu Thiem
Hien nay co khong it nguoi quan niem khu do thi moi Thu Thiem se tro thanh mot Pho Dong (Thuong Hai) hoac khu pho hien dai La Defense (Paris) cho TP.HCM. Cac khu pho moi do ro rang la rat hien dai nhung nang ve chuc nang kinh te. Co tham quan thuc te Pho Dong, moi thay thanh pho mang tinh thuan kinh te, phat trien theo huong hau hien dai phuong Tay, ma ro rang da tach roi thanh pho Thuong Hai cu, sinh hoat kha lanh leo va hau nhu bi co lap khoi dong chay phat trien do thi chau A. Khu La Defense (voi cac cong trinh kien truc hien dai nhat nuoc Phap) sau may muoi nam hinh thanh van khong kha hon, chua tao duoc sinh khi moi, con xa la doi voi cu dan Paris va chua hap dan khach quoc te tham quan thu do nuoc Phap.

Lam sao xay dung duoc Thu Thiem nhu mot diem nhan cua van hoa Sai Gon - TP.HCM? Muon duoc nhu vay phai xay dung tu dau Thu Thiem nhu mot do thi co hon, duoc xem nhu mot chuyen tiep khong gian cua Sai Gon - TP.HCM, noi ket duoc voi thanh pho cu, nghieng ve tinh cach sinh thai, song nuoc, bao ton duoc thien nhien va di san. Phai sang tao lai theo huong moi va trien khai cac loai hinh sinh hoat truyen thong nhu le hoi, nghe thuat dan gian, tao them cac khong gian tam linh, sinh hoat cho dem, cho tren song nuoc kieu Nam bo...

NGUYEN HUU THAI

-------------------

(+) Cac cuoc hoi thao:

- 22-8: Su hoc Viet Nam truoc nhiem vu bao ton va phat huy di san van hoa dan toc, do Hoi Khoa hoc lich su Viet Nam to chuc

- 24-8: Dinh Doc Lap - nhung van de lich su, van hoa. Ban quan ly dinh Doc Lap thuc hien

- 25-8: Xay dung Thu Thiem nhu mot diem nhan cua van hoa Sai Gon - TP.HCM, toa dam khoa hoc cua Trung tam Nghien cuu do thi va phat trien.

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook
Tìm hiểu: Thu Thiem, Sai Gon, dinh doc lap, toan cau hoa, nha quan ly, bao ton, di san, van hoa, phat trien, lich su, quoc te, hoi, thoi, moi

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Di sản văn hóa: Làm sao để bảo tồn và phát huy?

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Di sản văn hóa: Làm sao để bảo tồn và phát huy? bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Di san van hoa Lam sao de bao ton va phat huy

Nhan xet, hay lien he ve tin Di san van hoa Lam sao de bao ton va phat huy co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Di san van hoa Lam sao de bao ton va phat huy de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin xa hoi trong chuyen muc Xa hoi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin xa hoi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0