Di gap thu linh Tin lanh De Ga

Tags: De Ga, Tay Nguyen, De Ga&quot, Siu Hueh, Ama Cham, Ama Thai, nguoi trong va ngoai nuoc, dan toc thieu so, dao tin lanh, ve van de, cuoc trao doi, to chuc, nha nuoc, thanh lap, thu linh, nam


Di gap thu linh Tin lanh De Ga
Ba con giao dan Buon Ma Thuot cau nguyen trong dip Noel

Bai 1: "Nha nuoc De Ga"

Cuoc gap nay nham gop phan tra loi mot cau hoi ma toi, cac ban cung rat nhieu nguoi trong va ngoai nuoc chua hieu ro: “Tin lanh De Ga” la to chuc ton giao hay chinh tri? Tai Gia Lai, chung toi va thu linh “Tin lanh De Ga” Siu Hueh da co cuoc trao doi thang than ve van de nay.

De chuan bi cho cuoc gap Siu Hueh (ten thuong goi la Ama Thai), chung toi da danh nhieu ngay tim hieu ve Tay Nguyen, vung dat giau dep, dia ban chien luoc co vi tri het suc quan trong ve kinh te - xa hoi, quoc phong, an ninh cua To quoc; noi hoi tu ca hai yeu to nhay cam, luon mang tinh thoi su la dan toc va ton giao. Trong hai cuoc chien tranh vua qua, van de dan toc o Tay Nguyen da bi nhieu the luc loi dung bang cach kich dong doi tu tri. Khoi dau la "Phong trao BaJaRaKa" - viet tat ten 4 dan toc ban dia Tay Nguyen la Bahnar, Jarai, Rhade (E-de) va Kaho - khoi xuong tu nam 1957 va chinh thuc thanh lap thang 9/1958, voi muc tieu dau tranh gianh cho cac dan toc thieu so Tay Nguyen mot quoc gia rieng, quan doi rieng; chong lai chinh quyen Ngo Dinh Diem am muu "dong hoa", "diet chung nguoi De Ga"; bai Kinh. Dau nam 1959, phong trao nay bi chinh quyen Ngo Dinh Diem dap tat. Thang 3/1964, chinh quyen Sai Gon tha het cac thu linh "Phong trao BaJaRaKa" bi bat truoc day, sap xep cho mot so nguoi tham gia bo may chinh quyen dia phuong. Tuy nhien, nhung nguoi nay van theo duoi tu tuong ly khai va da thanh lap "Mat tran giai phong dan toc cao nguyen" (FLHPM). Ngay 20/9/1964, nhom chu truong dau tranh bang vu trang cua FLHPM da gay bao loan, danh chiem nhieu quan ly o Tay Nguyen, ke ca dai phat thanh tinh Dak Lak cung bi chiem giu. Chinh quyen Sai Gon dan ap, khien nhung nguoi cam dau noi loan chay sang Campuchia. Luc nay, o Campuchia co hai to chuc khac cung giuong khau hieu dau tranh cho quyen tu tri cua cac dan toc thieu so o Viet Nam la Mat tran giai phong Champa (FLC), Mat tran giai phong dan toc Khome Krom (FLKK). Ngay 25/6/1965, tai "Hoi nghi nhan dan Dong Duong lan thu nhat" o Phnom Penh, Campuchia, FLHPM, FLC va FLKK da sap nhap thanh "Mat tran thong nhat giai phong cac dan toc bi ap buc", viet tat theo tieng Phap la FULRO (Front Unifie de Liberation des Races Opprimees). Day la to chuc chinh tri co vu trang, voi muc tieu thanh lap mot nha nuoc tu tri o Tay Nguyen.

Nam 1975, ngay sau khi chien tranh ket thuc, FULRO da no sung tan cong vao nhieu buon lang, gay ra khong biet bao nhieu canh tang thuong. Nam 1985, luc luong FULRO o Tay Nguyen co ban bi danh bai va tan ra, so con lai chay sang Campuchia. Cuoi nam 1992, luc luong FULRO voi quan so khoang 400 ten da tuyen bo giai tan ca ve chinh tri va quan su; sau do tiep tuc hoat dong voi hinh thuc tuyen truyen, van dong thanh lap to chuc moi cua nguoi Thuong o nuoc ngoai. Cuoi nam 1999, Ksor Kok - dung dau Hoi nhung nguoi mien nui (MFI) thanh lap nam 1992 tai hai ngoai - tuyen bo thanh lap "Nha nuoc De Ga", tu xung la "Tong thong Nha nuoc De Ga doc lap" va bat dau ke hoach gay dung luc luong trong nuoc.

Di gap thu linh Tin lanh De Ga

Siu Hueh

Dao Tin lanh xam nhap vao Tay Nguyen tu nam 1929, nhung phai den nam 1954 moi phat trien dang ke trong vung dong bao dan toc thieu so. Tu sau nam 1965, dao Tin lanh, chu yeu o Trung Thuong hat va Nam Thuong hat bi FULRO loi dung, tro thanh cong cu loi hai o cac tinh Tay Nguyen. Gay dung luc luong chinh tri thong qua hoat dong ton giao la mot trong nhung phuong phap co hieu qua cao, boi nhieu le: to chuc ton giao co dieu kien sinh hoat cong dong thuong xuyen, co moi truong tuyen truyen thuan loi, tin do luon tin tuong va nghe theo be tren; mat khac, hoat dong chinh tri duoi vo boc ton giao de tranh thu duoc su "ung ho" quoc te. Voi lai lich cua minh, viec FULRO chon tin do theo dao Tin lanh o Tay Nguyen de gay dung luc luong la hop ly.

De chuan bi cho viec tap hop luc luong o Tay Nguyen, FULRO o hai ngoai da thanh lap to chuc "Tin lanh De Ga", do muc su Bdasu K"Bong, thanh vien FULRO, dung dau. Dang luu y la nhung nguoi lanh dao "Tin lanh De Ga" deu keu goi thanh lap "Nha nuoc De Ga doc lap". Ve nhan su, nhieu chuc sac cua "Tin lanh De Ga" co chan trong "bo may Nha nuoc De Ga". Nhu o tinh Gia Lai, Ama Cham - dung dau Hoi Thanh "Tin lanh De Ga", la "Pho tong truong"; o huyen Ea H"leo (Dak Lak), "Hoi truong" YWi Ksor (Ama Truong) cung la "Truong huyen"... cua "Nha nuoc De Ga". Ngay 20/9/2000, muc su Bdasu K"Bong o nuoc ngoai da ky quyet dinh thanh lap to chuc "Tin lanh De Ga" trong nuoc, bo nhiem nhung nguoi dung dau o Gia Lai, trong do Ama Cham lanh dao Hoi Thanh trong nuoc, Ama Thai giu chuc vu thu ky... Thang 3/2001, sau that bai trong vu to chuc bieu tinh o Tay Nguyen, Ama Cham tron di Campuchia, giao quyen lanh dao "Tin lanh De Ga" cho Ama Thai.

(con tiep)

Viet Phuong

Viet Bao

Tìm hiểu: De Ga, Tay Nguyen, De Ga&quot, Siu Hueh, Ama Cham, Ama Thai, nguoi trong va ngoai nuoc, dan toc thieu so, dao tin lanh, ve van de, cuoc trao doi, to chuc, nha nuoc, thanh lap, thu linh, nam

Chu de lien quan: Di gap thu linh Tin lanh De Ga

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Đi gặp thủ lĩnh “Tin lành Đê Ga”

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Đi gặp thủ lĩnh “Tin lành Đê Ga” bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Di gap thu linh Tin lanh De Ga

Nhan xet, hay lien he ve tin Di gap thu linh Tin lanh De Ga co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Di gap thu linh Tin lanh De Ga de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin xa hoi trong chuyen muc Xa hoi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin xa hoi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0