Cong bo ban do nuoc nhiem thach tin o Ha Noi

PGS.TS Tran Hong Con - Chu nhiem bo mon cong nghe hoa hoc, Truong DH Khoa hoc Tu nhien Ha Noi - vua cong bo “ban do” muc do nhiem thach tin (asen) trong he thong nuoc ngam va nuoc cap sinh hoat tren dia ban Ha Noi.

Mot so huyen ngoai thanh Ha Noi van phai dung gieng khoan. Anh: Tuoi Tre.

TS Con cho biet: “Phai khang dinh khong phai cu co asen trong nuoc la doc hai. Asen la mot khoang chat can thiet cho co the nhung phai o mot muc do nhat dinh. Trong nuoc phai co asen nhung neu o muc do vuot qua nguong cho phep se gay nguy hiem. Muc do cho phep doi voi asen trong nuoc la 0,01 mg/lit”.

Vay thua ong, muc do nhiem asen tren dia ban Ha Noi nhu the nao?

Chung toi da nghien cuu, khao sat hien trang nhiem asen trong nuoc ngam khu vuc o Ha Noi lien tuc tu nam 1998 va den nay cong bo. Cac ket qua cho thay co khoang 30% diem gieng khao sat co muc do nhiem asen tren 0,05 mg/lit, con o muc vuot tren nguong cho phep 0,01 mg/lit thi co toi 50%.

Khao sat hien trang nhiem asen trong tam bai gieng dang khai thac nuoc ngam phuc vu cac nha may nuoc cua Ha Noi cho thay: Nguon nuoc tho tai cac bai gieng Mai Dich (I), Ngoc Ha (II) va Luong Yen (V) gan nhu khong bi nhiem asen.

Cac bai gieng con lai deu bi nhiem asen tren 0,05 mg/lit, dac biet la bai gieng cua Nha may nuoc Yen Phu (III), Ha Dinh (VI) va Phap Van (VIII) bi nhiem kha nang.

Danh gia tren tong the ca noi va ngoai thanh Ha Noi, khu bac Ha Noi va ta ngan song Hong co luong asen trong nuoc ngam thap hon, phia nam thanh pho nhiem nang hon, nhat la o khu vuc Thanh Tri co luong asen trong nuoc ngam cao nhat.

Doi voi nuoc cap (tuc la nuoc ngam da qua xu ly tai cac nha may nuoc), sau khi lay hang ngan mau ve xet nghiem chung toi nhan thay nuoc cap tu cac nha may Ha Dinh, Phap Van, Yen Phu co luong asen vuot muc cho phep tuong doi ro, deu cao hon ti le 0,01 mg/lit (ba nha may duoc xep theo thu tu co ham luong asen tu cao xuong thap).

Nhiem doc asen se gay ra mot so benh cho co the, trong do co the dan den mac benh ung thu. Theo ket qua nghien cuu, benh nhiem doc asen chua co phac do dieu tri hieu qua, ngay ca khi da ngung dung nuoc bi nhiem asen thi benh van co the phat trien. Do asen trong nuoc khong co mau, mui, vi va khi uong phai nguon nuoc co chua luong asen cao, nguoi dan bi nhiem doc tu tu, khong nhan thuc duoc muc do nguy hiem nen khong tich cuc phong ngua.

Muc do asen trung binh trong nuoc da qua xu ly cua Nha may nuoc Yen Phu la 0,05 mg/lit, day la muc trung binh, co thoi diem thap hon. Doi voi hai nha may nuoc Ha Dinh va Phap Van cung tuong tu. Nuoc cua hai nha may nuoc Mai Dich va Ngoc Ha dam bao ve luong asen.

Gan day du luan o Ha Noi co lo lang ve muc do nhiem asen tai khu do thi moi Trung Hoa - Nhan Chinh, nhung qua khao sat va phan tich, chung toi thay luong asen trong nuoc sinh hoat o day khong den muc dang lo ngai. Do luong asen o nhieu thoi diem khac nhau, chung toi thay co luc vuot gioi han cho phep nhung cung khong o muc qua cao...

Ong co the ly giai vi sao nuoc cua ba nha may nuoc Ha Dinh, Phap Van, Yen Phu sau khi da qua xu ly van co ham luong asen cao hon tieu chuan duoc phep?

Cong nghe xu ly nuoc ngam tro thanh nuoc an va sinh hoat hien nay (goi la nguon nuoc cap) chu yeu nham de xu ly sat. Khi xu ly sat, mot phan asen duoc xu ly do thai ra ngoai theo bun sat. Nhu vay co the noi cong nghe xu ly nuoc cap cua chung ta hien nay co xu ly asen nhung khong chu dinh.

Chinh vi vay nhung nguon nuoc ngam nhiem asen nang, nuoc sau khi xu ly de cap cho sinh hoat co the khong xu ly duoc asen dat yeu cau o muc do an toan, hoac co luc thap, co luc vuot, chua kiem soat duoc...

Chung toi cung nhan thay co mot van de tam goi la “nghich ly” trong xu ly asen: Cac be loc nuoc neu de lau ngay tich luy duoc nhieu hydroxit sat thi kha nang xu ly asen tot hon, be duoc loc rua co kha nang loc nuoc tot va nhanh hon nhung kha nang giu asen lai giam khien luong asen con lai trong nuoc cap co the cao hon. Be loc lai can duoc thuong xuyen rua de tang kha nang loc sat.

Chinh vi vay luong asen con lai trong nuoc cap sau khi xu ly cung cao thap khac nhau tuy tung thoi diem. Khong phai do van de cong nghe cua nhung nha may nay lac hau hon, cac nha may loc nuoc hien nay deu nhu nhau, loc sat la chinh, loc asen mot cach khong chu dinh. Luong asen o nhung khu vuc nay cao hon nen muc con lai trong nuoc sau xu ly cung cao hon.

Vay theo ong, bien phap nao de khong che hieu qua duoc luong asen trong nuoc sinh hoat?

Muon giu luong asen trong nuoc sinh hoat o muc cho phep, chung toi da de xuat voi thanh pho va cac co quan chuc nang can cai tien cong nghe loc nuoc de xu ly asen ngay tai nguon cap nuoc. Con doi voi cac ho dan, co the su dung bo loc asen tai nha doi voi nuoc dung cho an uong la co the yen tam.

Theo Thanh Ha
Tuoi Tre