Chuyen chua ke ve Nguyen Tuan va nu si Van Dai

Tags: Van Dai, Nguyen Tuan, Hang Trong, Viet Nam, Hoa Binh, Viet Minh, Nha tu Hoa Lo, Song To Lich, dong cach mang, Nguoi Ha Noi, Pho Hang Bac, nha van, nu si, can bo, bi bat, nam


Nu si Van Dai nha o ngay canh ho Guom, nay la so 50 pho Bao Khanh, phuong Hang Trong; nha van Nguyen Tuan sinh ra o nha so 49 pho Hang Bac, que lang Nhan Chinh ngay ben bo song To Lich deu la nguoi Ha Noi, Ha Noi goc va trong qua trinh tham gia hoat dong cach mang, deu tung bi dich bat, bi tu day. Tieu thu khue cac Van Dai bi giam trong nha tu Hien binh Nhat. Nguyen Tuan phai luu day mien nui Hoa Binh mot nam.

Nu si Van Dai: Quyet dap cho tan noi bat binh

Nu si Van Dai
Chuyen chua ke ve Nguyen Tuan va nu si Van Dai
Tu nhung nam 1935-1944 Van Dai da co tho dang tren cac bao Phu nu tan van (Sai Gon) cac bao Phong Hoa, Ngay nay, Dan ba (Ha Noi)… Trong khang chien chong thuc dan Phap, Van Dai gia nhap quan doi, co mat tren bao Xong Pha, Quan Viet Bac, Quan Du Kich, tap san Cuu Quoc va tu ngay hoa binh lap lai tren mien Bac, tiep tuc lam tho, viet truyen, viet bao (bao Van Nghe, Phu nu Viet Nam) roi ve cong tac o co quan Hoi Nha van Viet Nam cho den khi nghi huu.

Mua Hai Qua (1966) la tuyen tap tho tieu bieu cho ba muoi nam lao dong nghe thuat cua Van Dai. Nu thi sy con viet nhieu sach day ve nu cong gia chanh mang tinh giao duc ma gan gui than thiet nhu ten goi than thuong tren bia: “Thanh Lich”, “Lam banh”, “Mon an thuong thuc”. Rieng cuon “Lam bep gioi” cua ba da tai ban tren ba muoi lan!

Vay ma Van Dai la mot chien si tham gia cac hoat dong cach mang tu rat som. Vao nhung nam 1930, Ba da duoc chinh nha bao cach mang Tran Huy Lieu tuyen truyen giac ngo, dua vao tham gia phong trao tien bo doi dan sinh dan chu, dan quyen va nam nu binh quyen tai Sai Gon – Cho Lon.

Trong bai tho “Tra Vinh thuong nho”, Van Dai da ghi lai nhung cam xuc dau tien cua minh trong nhung ngay dau giac ngo cach mang:


Ta nho mai mot trua he nang chay

Duoi bong tre ru la thap ngang dau

Nghe cac anh giang ro tung cau

“The gioi dai dong thien duong cong san”

Mot anh chop hon ta nhu loe sang…

Tro ve Ha Noi, thanh pho que huong noi ba sinh ra va lon len trong ngoi nha xinh xan ngay ben ho Hoan Kiem, Van Dai bat lien lac voi can bo cach mang va tiep tuc hoat dong Viet Minh.

Trong ho so ly lich cua nu si hien con luu giu tam giay chung nhan cua ba Dao Thi Tam, mot can bo lao thanh cach mang hoat dong bi mat thoi tien khoi nghia. Giay chung nhan (viet tay), net muc da mo. “Tu nam 1940 den 1942 toi la uy vien Ban chap hanh tinh uy va la bi thu phu nu tinh Thai Binh. Dau nam 1943 toi duoc Trung uong dieu ve thanh pho Ha Noi lam cong tac binh van, nguoi truc tiep phu trach cong tac nay la anh Hoang Van Thu. Dong chi Thu gioi thieu cho toi mot co so rat tot de toi co noi an o va di lai thuan loi, Do la nha chi Dao Thi Minh (tuc la nu si Van Dai). Khi ay chi Van Dai dang lam to truong to phu nu cuu quoc cua thanh pho. Nhung nguoi to vien trong to cua chi deu la van nghe si. Trong thoi gian toi o nha chi duoc chi va gia dinh giup do rat tan tinh. Den khoang giua nam 1943 dong chi Hoang Van Thu bi thuc dan Phap bat dem ve giam o Hoa Lo, toi duoc chuyen di co so khac va tu do khong qua lai nha chi Van Dai nua. Den thang 6 nam 1945 toi duoc tin chi Van Dai bi Nhat bat giam vao so hien binh Nhat…”.

Vay la khong phai rieng mot minh Van Dai tham gia Viet Minh, to truong mot to phu nu cuu quoc, ma ca nha chi da tro thanh co so cach mang het suc quan trong.

Qua loi tho cua Van Dai, ta co the hinh dung duoc hoan canh nguoi nu tu nhan trong trai giam hien binh Nhat.

“Nam tam ngay giam…

Bao nhieu hinh phat.

Roi tra dien kep…”.

Du moi thu ghe gom, nhung cau tho tiep noi, nhe nhang nhu mot tieng tho phao “Xich sat cum lim, phot cuc hinh!”. Giong tho to ro tinh than gia dan, y chi gang thep cua mot chien si ccach mang kien cuong.

Vay ma, may ai biet con nguoi ay lai chinh la mot co tieu thu Ha Noi sac nuoc huong troi, nhu loi nha van To Hoai ke lai:

… “Ngay ay, anh Nguyen Cong Hoan hoc truong Buoi, co nhung nam tro o pho Hang Trong. Khi dua cot, toi hoi: Ong cung tuoi voi ba Van Dai, ma khi muoi tam doi muoi ong cung o pho Hang Trong, the ong co lot duoc vao mat xanh cua giai nhan khong? Nguyen Cong Hoan cuoi kho kho that sang khoai: Con Minh ay ma (nha tho Van Dai ten that la Dao Thi Minh) ba chi em nha no dep nhat Hang Trong, nhat ca Ha Noi cung nen. Duoi chung no dai lam. To co sap hang thi cung phai dung vao loai ngoai ria hang ta…”

Chinh vi the, khi nghe tin Van Dai bi bat, gia dinh, ban be, dong chi, ai cung lo. Ngoai noi lo ve tinh than, y chi kien cuong cach mang, co mot moi lo ma ai cung nghi toi nhung deu khong dam noi ra, hy vong, cau mong se khong xay ra. Do la noi dau kho ve su hoen o cua mot doi con gai khi chang may bi ke pham phu sam so, cha dap. Voi nguoi con gai Viet Nam thi trinh tiet con quy hon ca sinh menh. Nhung tieu thu khue cac trong gia dinh Ha Noi nhung nam 1940 tro ve truoc cang tran trong “gin vang giu ngoc”. Nha tho Cam Lai khi ay dang o Ha Tinh da thot len: “Toi bang hoang, va rat lo…. Bon phat xit Nhat doc ac chung no co thuong ai, neu co lam sao thi…”.

Van Dai da to ro tinh than vung vang, khong he run so, hon the nua chi con quyet tam vuon len “Nuoc non da hen cung chung mong/Quyet dap cho tan noi bat binh”.

Nhung cam phuc den run nguoi la cau tho “Ao van cai khuy, chan van vung”. Rat nhe nhang ma tu hao, kin dao. Chi co bon tu Ao van cai khuy nhung day la mot loi nhan gui danh thep, mot cong bo chien thang gan goc, mot dang dung tu hao cua nguoi con gai Viet Nam truoc ke thu.

Cach mang thang Tam nam 1945 da cuu Van Dai thoat khoi nha tu hien binh Nhat. Cai nha tu rung ron ngay ay, nay la toa nha op da mau do xam o goc pho Tran Hung Dao – Ngo Quyen.

Nha van Nguyen Tuan: Khong ke khai thanh tich

Khong may nguoi biet nha van Nguyen Tuan da hai lan “dao” qua nha tu Hoa Lo, va ca hai lan ong bi bat, bi bo tu deu kha li ki. Duoi day xin chi ke lai chuyen nha van lon ho Nguyen bi bat vao Hoa Lo lan thu hai, giua nam 1941. Thoi gian nay, Nguyen Tuan da la nha van noi tieng. Ong thue mot can gac o cuoi san sau mot toa nha ben tay phai pho Hang Day (nay la pho Nguyen Thai Hoc). Can gac xep Nguyen Tuan tru ngu la noi o cua anh lai xe ma ben duoi chinh la ga ra o to, de trong hoc. Nguyen Tuan mac mot cai vong day, co khi suot ca tuan khong buoc chan ra cua. Va rat nhieu tuy but, truyen ngan, truyen dai voi nhan vat chinh la Nguyen, la Bach da ra doi trong cai gac xep ma tac gia mo ta tren giay giong het ngoai doi.

Chuyen chua ke ve Nguyen Tuan va nu si Van Dai
Nha van Nguyen Tuan

Toa nha Nguyen Tuan o nho la noi tu tap bi mat cua mot so dang vien Dai Viet, co nguoi la ban, co nguoi ong chu quen so nhu Dao Trinh Nhat, Nguyen Trieu Luat, Phung Bao Thach… Nguyen o mot minh tren can gac xep, “mac su doi” cho du co lan, co nguoi treo len tru treo “Troi dat oi thoi the nay ma ong con nam co quap nhu the nay duoc a?”. Thoi the nay, nhieu dem Nguyen nghe thay o cai san sau duoi cua so kia bon ho tap vo, dau guom co ca nhung tieng bop co sung tanh tach, nem luu dan chai lo vo choang choang…. Thoi the nay… To Hoai, Nhu Phong da sinh hoat Van hoa cuu quoc roi. Con nhung nhom than Nhat, nhom chong Phap, Nguyen Tuan biet ca, nhung ong cu nam vong, moi su coi nhu khong dong tren den minh. Mieng noi khong dong tre, nhung trong long Nguyen ai bao khong tran tro? Cu doc cau “Luc nay la luc can phai chum lua cho nhieu de hun nong qua tim da thiu, iu trong su tho o” (Muon song – 1938), thay ro su bao truoc mot cuoc dan than manh me cua nha van Nguyen Tuan hoa vao cuoc doi doi vi dai cua dan toc.

Ngoai can gac xep, thoi gian nay Nguyen con mot noi yeu dau di ve, viet lach nua ma ong rat tu hao ky duoi moi tac pham cua minh: Am song To. Goi the cho sang, cho bay buom lang man, chu thuc ra day la noi o canh cong song To Lich den ngom nuoc thai tu thanh pho do ra, mui hoi thoi suc sua, muoi bay nhu chau. Nhung voi Nguyen, no than thiet vi o day co ngoi nha ngoi nho, co ngoi tam dai gia dinh ong an cu. Day chinh la nep nha than mau ong vat va tu xu Thanh ra dung nen, noi cho dung hon, sau bao nam theo chong bon tau sinh nhai, tro ve voi que goc, lang Moc Nhan Chinh. Am song To, nha bac Nguyen… sau hang dau cuc tan la dong song To Lich xanh ron nhung be rau muong… Ngoi nha ngoi nho… Cho ay hinh nhu bay gio la mat duong quoc lo Ha Noi – Ha Dong, xe cong nha may Co khi Ha Noi.

Cai am Song To ay da la noi che giau mot can bo cach mang. Anh ta dang bi mat tham truy duoi. Mot dem, anh tim den Nguyen hot hai bao tin du:

Mat tham quay tren ay roi, dung len nua. Tao o nho may it ngay.

“Tren ay” tuc la toa nha pho Hang Day. Anh can bo Viet Minh o nha Nguyen, dan dan thay em em, thu thai di ve, con mat canh giac dua nhau di choi Bo Ho, Kham Thien. Nhung mat tham van theo sat, rinh mo, chang bay. Va mot dem, anh can bo vua ve nha Nguyen thi chung xo ra tum chat tay anh, hoi don dap:

Thang Tuan o dau?

Roi, chung lung bat duoc Nguyen Tuan cum xa lim ca thang va mot thang ay la lien tuc don tra.

Chung no chi nghien rang nghien loi hoi di hoi lai mot cau:

Bon c hung may con nhung dua nao nua? Lam nhung gi? Khai het ra! Khai ca ra!

Nguyen biet gi dau ma khai. Nhung bon mat tham thi khong the nao tin duoc. Cong san thi dua nao bi bat chang cung dau cung co nhu the nay. Danh nua! Tra nua. Con giu bi mat to chuc ha?

Nguyen chi co mot “toi”, do la toi giup do, che cho can bo. Nguyen khong the khai bao lung tung, do vay cho nguoi khac. Ca thang chiu don.

Roi cung xong cung. Chung no tong sang Hoa Lo cho quan tren quyet dinh ra toa. Nhung ho so “trang” the thi xu the nao? Ngu nay chi co di cai tao, chet ruc noi rung nui ma thieng nuoc doc cho biet than!

Vay la giua nam 1941, hai ten mat tham dan Nguyen Tuan tu nha tu Hoa Lo len trai cai tao vung rung nui chau Lac Son tinh Hoa Binh. Ngay, thang, nam bi dua len “cang”, Nguyen Tuan ghi lai va nho ranh rot. Day la thoi quen cua nha van.

Nguyen Tuan bi giam giu hanh ha mot nam thi duoc ve. Co le vi Nguyen Tuan hay xe dich, nen it nguoi chu y thoi gian ay ong di dau, o dau.

Tiep do la nhung nam xao tron. Cach mang thang Tam bung no, roi 9 nam khang chien truong ky.

Sau 1954 cong tac quan ly nhan su ngay cang di vao nen nep. Trong ho so ly lich can bo, cong chuc deu co muc “nhung diem dac biet” de duong su ke khai (neu co) cac viec lien quan trong thoi gian bi bat, tu day… nhung Nguyen Tuan chi ghi ven ven mot cau trong ly lich de o hoi Nha van Viet Nam: “Di cang mot nam vi chua chap Phung”.

Gia nhu ngay ay to chuc can bo di sau tim hieu them thi hom nay vao tham Di tich nha tu Hoa Lo khach tham quan da de dang duoc doc hang chu do khac tren bang vang, van T: Ho va ten: Nguyen Tuan, Nam sinh: 1910. Noi sinh: Nha so 49 pho Hang Bac, Ha Noi. Thoi gian bi bat, tu day: 1941-1942. Va tren nhieu trang sach bao co the co them nhieu tam anh thu vi nha van Nguyen Tuan tran hoi, rau bac, nheo nheo con mat, deo tren nguc ao tam huy hieu mang hinh hai canh tay bi xieng dang gio cao. Huy hieu cua nhung nguoi cuu tu chinh tri Hoa Lo!

Tren day la nhung chuyen ngoai doi van cua hai nha van goc Ha Noi. Ky niem mot thoi khong quen, nhung chi tiet noi len cot cach nguoi Ha Noi va tinh cach rieng tung nha van. Chuyen bi bat, bi tu, the day ma day ap van chuong.

(Theo Ha Noi moi so Tet Tan Mao)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

Tìm hiểu: Van Dai, Nguyen Tuan, Hang Trong, Viet Nam, Hoa Binh, Viet Minh, Nha tu Hoa Lo, Song To Lich, dong cach mang, Nguoi Ha Noi, Pho Hang Bac, nha van, nu si, can bo, bi bat, nam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Chuyện chưa kể về Nguyễn Tuân và nữ sĩ Vân Đài

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Chuyện chưa kể về Nguyễn Tuân và nữ sĩ Vân Đài bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Chuyen chua ke ve Nguyen Tuan va nu si Van Dai

Nhan xet, hay lien he ve tin Chuyen chua ke ve Nguyen Tuan va nu si Van Dai co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Chuyen chua ke ve Nguyen Tuan va nu si Van Dai de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin xa hoi trong chuyen muc Xa hoi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin xa hoi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0