Ca be chet hang loat

Nhieu nguoi dan quang chai bat ca "kho" (sap chet) tren song, quanh khu vuc cac be ca o Tan Long (Tien Giang). Anh chup ngay 2-1-2006

Lien tuc trong nhung ngay qua tai cac be nuoi ca tren song Tien (Tien Giang) va song Hau (An Giang), ca, tom chet hang loat noi lenh benh tren song.

Chieu 2-1, nhom phong vien TS da ve cac lang be va ghi nhan mot bau khong khi am dam dang bao trum...

Ca noi lo do

Chung toi nguoc song Tien tu cau Rach Mieu ve phia ha luu cu lao Tan Long (TP My Tho, Tien Giang) - noi co tren duoi 100 be ca. Luc nay co kha nhieu nguoi dang quang chai xung quanh cac be ca. Hoi chuyen ca chet, mot ban chai xac nhan: “May hom nay tui tui bat duoc rat nhieu tom va ca kho (sap chet)”.

Di ngang qua khu vuc nay, chung toi de dang nhin thay kha nhieu ca chet noi len trang bech trong be. Ong Nguyen Van Dong co ba be ca dieu hong nuoi doc cu lao Tan Long. May ngay nay ong mat an mat ngu vi bong nhien ca bi hao hut kha nhieu.

Ca chet trong be o khu vuc be ca Tan Long (Tien Giang) - Anh: V.TRUONG

Luc 14g30 ngay 2-1, trong be ca cua ong co khoang nam con to co ban tay chet noi tren mat nuoc ma ong khong buon vot len. Ong Dong ke: “Khoang bon ngay nay nuoc xau qua. Hom truoc thay tom, tep tu nhien noi lo do xung quanh be, tui bat dau lo nhung khong kip. Hom sau ca bi hao nhieu, ti le hao gan gap doi ngay thuong”. Cac be ca cua ong con khoang hon mot thang nua se thu hoach, nhung tinh hinh nay lam ong rat lo.

O cac be ca gan do, chung toi cung thay co kha nhieu ca dieu hong va mot so loai ca khac chet noi lenh benh. Anh Dinh Quoc Phong, chu be ca dieu hong composite gan be ong Dong, noi: “Tui lo sot vo may ngay nay. Khong hieu sao ca bo an roi chet nhieu qua. Co ngay bi hao hon 100 con. Ca moi nuoi duoc gan ba thang, lo co chuyen gi…”.

Anh Phong bao: “Khong biet nguyen nhan do dau, nhung cung co the do nguon nuoc o nhiem. Tui so nhat la tau danh ca (khu nay co hang tram tau danh ca neo dau gan be ca) xa dau, nhot xuong song”. Be ca bong lau gan do co mot gio dung ca chet vua vot len, moi con nang khoang 1kg.

Tiep xuc voi chung toi, nhieu chu be ca khu vuc cu lao Tan Long to ra lo lang that su truoc tinh trang ca chet khong ro nguyen nhan. Ong Dong tam su: “Toi cung mong co ai toi hoi chuyen nay de noi cho ho biet coi co cach gi khong, chu de tinh trang nay keo dai thi met lam”. Ong cho biet them may ngay nay khong cho ca dung khang sinh ma chi... pho mac cho troi (?). Cac chu be deu bao da vot het ca chet xay che bien thuc an cho ca khac an.

Ong Dong ben be ca dieu hong co mot so con chet (chup chieu 2-1) - Anh: VAN TRUONG

Trong khi do tai mot so lang be tren song Hau thuoc dia phan An Giang cung da xuat hien tinh trang ca chet hang loat trong may ngay qua. Ong Vo Van Tuong, chu ba be ca o lang be My Hoa Hung, TP Long Xuyen (An Giang), cho biet khong rieng gi be cua ong ma gan nhu 90 ho nuoi be o cum ba cau lac bo 20.000 tan ca nguyen lieu cua Cong ty Agifish deu gap kho khan vi hien tuong ca chet, ca sut gia.

Ong Tuong dan chung toi vao khu vuc chiec be ca tri gia tren 400 trieu dong rau ri noi: “Hang chuc ngan con ca chet rao troi!”. Nhieu be nhu cua ong Tu o to 11, khom My Khanh 2, xa My Hoa Hung, luong ca chet tren 50% (loai tren 500 gam/con), co be chet sach. Ong Tu khang dinh trong thoi gian chua day bon thang nuoi, so ca tra chet do nguon nuoc ban da lam gia dinh ong mat dut tren 700 trieu dong.

“Tung la mot dai gia trong lang ca be, voi tren chin nam kinh nghiem an nen lam ra vay ma chua bao gio toi bi thua lo va e cang voi nghe ca be nhu bay gio. Chi rieng phan no ngan hang do gia rot, ca chet thoi da len toi 1,4 ti dong” - ong Tu cho biet them.

Do o nhiem?

Theo mot can bo o Chi cuc Bao ve nguon loi thuy san Tien Giang, thoi gian qua chi cuc da co khuyen cao nguoi dan khong nen tha nuoi voi mat do day va khi phat hien moi truong nuoc xau phai tang cuong suc de khang cho ca. Tuy nhien do nguoi dan co tam ly nuoi day de… tru hao so luong hao hut, nen tinh trang ca nhiem benh chet xay ra kha thuong xuyen. Va le ra khi ca chet, nguoi dan phai vot len thi co khong it truong hop cu de do hoac vot bo ra song nen muc do lay nhiem cang nghiem trong.

Khao sat cac be ca o lang be ca My Hoa Hung, chung toi chung kien nhieu nha be hu hong, khong duoc tu sua, tham chi bo lun vi khong con kha nang tai dau tu cho san xuat. Be cua ong Th. ben chim ben noi, do dac xieu veo trong rat tham. Ong T. nha be gan ben cho biet nguon nuoc moi truong cang ngay cang xau. “Chung toi dinh nghi nuoi ca mot thoi gian cho nguon nuoc sach tro lai sau do moi tha ca. The nhung sau thoi gian vai thang nghi nuoi, khi tha nuoi thu ca van chet. Nhung nam 1996-1997 ti le hao hut do ca chet khoang 15-20% nhung bay gio da tren 50%”.

De tim hieu them tinh trang nay, may nha be con chi chung toi di ve phia cum be nuoi ca tra dang quang - noi duoc xem la moi truong nuoc kha tot, ca nuoi it chet. The nhung nhieu ba con o day cung xac nhan tuan truoc ngay ca quang nuoi ca cua ong Sau Hoi (nguyen bi thu Tinh uy An Giang) chang hieu sao ca cung bi chet rat nhieu.

Theo nhung chu be ca co kinh nghiem, hien tuong ca chet hang loat tren song Hau co the la do moi truong nuoc bi o nhiem. Con ba Ngo Kim Hanh, chi cuc pho Chi cuc Bao ve nguon loi thuy san Tien Giang, cho biet may ngay nay khong thay dan Tan Long qua bao nen khong nam ro. Thong thuong neu co tinh trang ca chet, chu be thuong mang mau den chi cuc, khi do moi biet nguyen nhan. May ngay qua ca chet (Chi cuc Bao ve nguon loi thuy san Tien Giang cung co mot be ca o Tan Long - PV) co le la do nguon nuoc bi o nhiem. “Tuy nhien, hau nhu tat ca nhung mau xet nghiem ca be chet tai Tan Long deu co bieu hien cua cac benh nhiem khuan chu khong han la do moi truong” - ba Hanh noi.

Chieu 2-1, trao doi voi TS, ong Nguyen Huu Khanh - chu tich Hiep hoi Nghe ca An Giang - thua nhan thoi gian gan day o lang be ca An Giang co hien tuong ca chet do nhieu nguyen nhan. Trong do mot phan do nguoi nuoi tha ca qua day khong dung mat do, troi mua dong, o nhiem nguon nuoc... Tuy vay, thoi diem nay ca tra be van dam bao chat luong xuat khau va khong du hang cung cap cho cac cong ty.

Con theo ong Nguyen Van Thanh, pho giam doc So NN&PTNT An Giang, hien nganh nong nghiep tinh dang thong qua thuong truc UBND tinh du an qui hoach va phat trien thuy san tu day den nam 2010 va tam nhin 2020. De an gap rut cai tao thuy loi cho hai dong song Hau, song Tien tren dia ban An Giang tu nguon von trai phieu cua Chinh phu. Dong thoi khan truong qui hoach va phat trien mo hinh nuoi ca sach ben vung.

TRAN DUC - VAN TRUONG