Bai hoc nao cho Viet Nam

Tags: Viet Nam, Nhat Ban, Hoa Ky, to chuc thuong mai the gioi, cac nuoc dang phat trien, cac nuoc phat trien, thi truong nong pham, chuong trinh phat trien, ban pha gia, duoc ap dung, de bao ve, duoc ho tro, nong dan, chinh phu, nong nghiep, cao


Tro nong va rao can xuat khau nong nghiep tren the gioi

Bai hoc nao cho Viet Nam
TTCN - Su do vo cua hoi nghi To chuc Thuong mai the gioi (WTO) o Cancun do bat dong y kien trong thuong thao ve thuong mai nong nghiep, cung nhu cac be tac tuong tu cua ky hop sau cung vao thang 2-2003 o Tokyo da cho thay tam quan trong cua van de tro cap nong nghiep (tro nong) duoc ap dung manh me o cac nuoc phat trien va duoc ho tro boi thue quan cao la rao can xuat khau nong san cua cac nuoc dang phat trien.

Tro nong la mot van de tranh chap gay go tren thuong truong quoc te: mot ben la cac nuoc phat trien cao (nhu Hoa Ky, Lien minh chau Au hay Nhat Ban) khong chiu giam bot chi phi tro nong hay mo cua thi truong nong pham quoc noi; con ben kia la cac nuoc dang phat trien va xuat khau nong nghiep ma lai khong vao duoc thi truong cac nuoc nay de ban.

Thi du dien hinh nhat cua tro nong la Luat nong trai (Farm Bill) 2002 cua Hoa Ky duoc ban hanh nam 2001 voi ngan sach du chi len toi 135 ti USD de tro giup nong dan My cho ca thap nien 2001-2011.

Chinh sach tro nong la mot hien tuong chung xuat hien tren toan the gioi, nhat la o cac nuoc phat trien chu khong chi rieng cho nuoc My.

Bai hoc nao cho Viet Nam
Vi du dien hinh la cac nuoc trong To chuc OECD (nhu Lien minh chau Au, dong au, Bac My, Uc, Nhat Ban) van giu muc tro nong rat cao. Noi chung, uoc luong muc tro cap san xuat la khoang 38% trong nam 1986-1988 va 31% trong nam 2001 - nghia la chi giam co 7% trong suot 15 nam tu 1986 cho toi 2001. Tuy nhien, muc tro nong cua cac nuoc khac biet nhau rat nhieu.

Tinh theo muc do thi uoc luong tro cap san xuat trong nam 2001 nhu sau:

Thuy Si: 69%

Na Uy: 67%

Nhat: 59%

Lien minh chau Au: 35%

My: 21%

Canada: 17%

Uc: 4%

Tan Tay Lan: 1%

Nhu vay, thi truong nong pham o Tan Tay Lan va Uc co the duoc coi la thi truong tu do nhat boi chinh phu tha long chu khong dung cac chinh sach tro nong, tro gia de can thiep vao hoat dong cua thi truong.

Nguoc lai, ba nuoc Thuy Si, Na Uy va Nhat Ban la dung dau ve chinh sach can thiep tich cuc vao co che thi truong.

Tinh theo nong pham, uoc luong muc tro cap san xuat trong nam 2001 xep hang nhu sau:

Gao: 81%

Duong: 45%

Sua: 45%

Lua mi: 36%

Ngo: 29%

Hat co dau: 28%

Bang xep hang tren cho thay gao la mot nong pham duoc cac chinh phu khong quan ngai xuat tien de bao ve nhieu nhat.

Vi du: Nhat con triet de bao ve nong dan trong gao bang cach danh them thue quan nhap khau len toi 490% de giu thi truong gao trong nuoc hoan toan biet lap voi thi truong quoc te.

Vong dam phan Uruguay ve nong nghiep doi hoi cac nuoc thanh vien phai giam thieu cac bien phap tro nong trong bon lanh vuc chinh nhu sau: bao cap xuat khau, bao cap quoc noi, dong cua thi truong va rao can ky thuat.

Van de giam tro nong va mo cua thi truong nong nghiep la mot trong nhung tranh chap gay go nhat trong cac hoi nghi thuong thuyet thuong mai quoc te truoc khi WTO duoc thanh lap. Ngay ca cac ky hop WTO moi nhat o Tokyo va Cancun cung bi that bai boi vi quan diem cua 22 nuoc thanh vien van con qua cach xa.

Mot diem dang luu y la chinh sach tro nong de dua den truong hop ban pha gia boi vi tro cap cua chinh phu, du truc tiep hay gian tiep, chi la cach giup nong dan giam bot chi phi san xuat. Nho co tro cap chinh phu, nong dan co the xuat khau va ban voi gia thap hon chi phi san xuat thuong le o trong nuoc.

Nguoc lai, nong dan nuoc bi ban pha gia se khong canh tranh noi voi hang nhap khau neu khong co (hoac co it hon) tro cap chinh phu; ket qua la se bi pha san, mat co nghiep neu hang nong pham ngoai quoc o at tran vao ban pha gia.

Trong nhung truong hop do, chinh phu thuong dung bien phap chong ban pha gia bang cach danh them thue quan trung phat de buoc gia hang nhap khau phai tang cho bang (hoac cao hon) gia hang trong nuoc. Vi du gan nhat Chinh phu My do toi VN ban pha gia ca ba sa de danh thue quan rat nang.

Tuy nhien, khong phai chi rieng cac nuoc dang phat trien la mang tieng ban pha gia. That ra cac nuoc phat trien (nhat la My va chau Au) cung ban pha gia o cac nuoc dang phat trien va gay nen tinh trang pha san cua nong dan cac nuoc nay.

Rieng o My, trong vong thap nien vua qua, nho co tro nong doi dao, nong dan My da co the ban nong pham (nhu gao, lua mi, ngo, do tuong va bong) duoi 40% chi phi san xuat trong nuoc.

Su phan doi quyet liet cua cac nuoc dang phat trien va ngay ca cua vai nuoc phat trien trong cac cuoc hoi nghi cua WTO doi giam tro nong va mo cua thi truong cho thay ro tam muc quan trong cua mot thoa hiep ve tro nong cho toan the gioi. Va do cung la dieu dang nhan manh ve thoi diem cap bach cho VN gap rut gia nhap WTO de co tieng noi bao ve quyen loi cua nong dan tren thuong truong quoc te.

Rut tia gi cho VN?

Ro rang la nong dan o cac nuoc tien tien duoc giup do rat nhieu ve mat kinh te, tai chinh, phat trien, ky thuat va hanh chinh.

O cac nuoc nay, nho co nen nong nghiep co gioi phat trien cong them su giup suc cua cac tien bo khoa hoc ky thuat, nang suat cua nong dan rat cao. Trung binh mot nong dan co the san xuat thuc pham du nuoi toi 200-300 nguoi.

Tuy nhien, cung chinh vi muc nang suat qua cao nay ma suc cung vuot suc cau, thanh ra nong pham san xuat du thua, gia ca xuong thap, muc thu nhap sa sut; nong dan muon bo len thanh thi. Nghia la nen nong nghiep phat trien qua manh so voi cac khu vuc khac nen bat dau di vao con duong suy yeu.

Do do mot trong nhung diem oai oam cua chuong trinh tro nong la phai khuyen khich nong dan giam (chu khong phai tang) so dat dai trong trot. Vi du nhu chinh phu tra phu cap neu nong dan chiu bo ruong hoang thay vi trong trot them.

Trong khi do, nen nong nghiep VN hoan toan di theo huong nguoc lai. Tren 70%-80% dan so song o nong thon, ky thuat canh tac con tho so, thu cong, nang suat chua cao. Cong them yeu to van hoa va phong tuc, y tuong bo ruong hoang la mot dieu khong the chap nhan duoc doi voi nong dan.

Do do chinh sach khuyen dan bo ruong hoang kho co the duoc ap dung cho VN, it nhat trong giai doan hien thoi. Tuy nhien, nong dan se rat can duoc tro giup ve ky thuat, kinh te, tai chinh, thi truong de tang nang suat nong pham va canh tranh tren thuong truong quoc te.

Thi du nhu ve mat tai chinh, cac chuong trinh tin dung nhu cho vay nhe lai, tra vat thay tien, giup von lam mua, tai chinh vi mo, xoa no hay trien han nhung khi tung ban chac chan se giup nong dan vua co them von de san xuat ma cung vua bot duoc van de tuong lai bap benh.

Ve mat thi truong, cung can co them chuong trinh giup nong dan ap dung ky thuat tiep thi (nhu chat luong, gia ca, bao bi, quang cao, dich vu) de canh tranh voi nong dan nuoc khac.

Mat khac VN chua vao duoc WTO nen khong co tieng noi hay ra toa kien tung de bao ve quyen loi trong thuong truong quoc te; cong them nuoc vua nho vua ngheo nen khong co nhieu “bua chu” khi can doi hoi thuong mai doi voi cac nuoc khac. Thuong thuyet la phuong tien doc nhat hien co de bao ve nong dan ve phuong dien doi ngoai.

Ngoai viec bao ton co so san xuat nong nghiep bang cach giup do ngan han cac trai ca cho khoi bi pha san, day manh thi truong noi dia, phat trien them thi truong o nuoc khac, VN can tang cuong cac cuoc van dong hanh lang (lobby) thuan loi cho minh ngay trong noi dia nuoc My - day la mot diem rat quan trong cho cac nuoc nho muon thuong thuyet thanh cong.

VN can gap rut gia nhap WTO, lien minh voi cac nuoc ban, tang cuong kha nang thuong thuyet cung lobby de co them phuong tien bao ve nong dan trong nen kinh te toan cau.

Luat nong trai 2002 cua Hoa Ky

Phu cap

Phu cap la mot trong nhung phuong phap thong dung vua de giup nong dan co them thu nhap ma cung vua de on dinh thi truong nong pham trong nuoc. Phu cap thuong chia ra lam hai loai nhu sau:

+ Phu cap truc tiep: chinh phu tra phu cap thang cho nong dan trong gao, ngu coc va mot so nong pham dac biet. Phu cap truc tiep hoan toan tach roi khoi thi truong; nghia la gia cao hay gia thap, nong dan van duoc nhan tien phu cap cua chinh phu.

+ Phu cap nghich ky: khac voi phu cap truc tiep, o day chinh phu chi tra tien phu cap cho nong dan khi nao gia nong pham xuong thap hon gia muc tieu qui dinh theo Luat phu cap nghich ky giup nong dan khoi bi le thuoc vao chu ky len xuong cua thi truong.

Tro gia

Chuong trinh tro gia duoc ap dung cho mot so nong pham dac biet nhu bo sua, dau phong va duong. Tro gia khac voi phu cap o cho chinh phu tich cuc can thiep vao trong thi truong de giu gia nong pham luc nao cung cao hon gia muc tieu bang cach mua lai tat ca cac luong nong pham bi u dong. Theo le thong thuong, voi gia muc tieu cao hon gia quan binh thi truong, luong cung se vuot luong cau.

Tuy nhien, voi chuong trinh tro gia, chinh phu se xuat tien mua het tat ca cac so hang u dong; ket qua la gia nong pham van cao ma hang u dong thi khong con nua. Nong dan co them thu nhap, nhung khong phai bang tien phu cap, ma bang tien ban nong pham cho chinh phu theo gia muc tieu qui dinh theo luat.

Luat con thiet lap chuong trinh tro gia rieng cho ba nong pham dac biet nay dac biet ve duong, co nhung khi chinh phu phai mua qua nhieu duong de giu gia cho nong dan thanh thu duong bi u dong day trong kho.

Trong truong hop nay, luat thiet lap chuong trinh tra hien vat thay tien nhu sau: nong dan trong cu cai duong ky giao keo cam ket bo mot phan ruong hoang, khong trong trot; de bu lai, chinh phu xuat duong trong kho ra tra cho nong dan, roi nong dan mang duong ra ban trong thi truong. Nhu vay, nong dan du khong trong trot van co thu nhap; con chinh phu thi giam duoc so luong duong ton kho.

Tin dung

Du rang nen khoa hoc ky thuat canh nong cua My da tien vuot buc, lam nghe nong van khong the tranh khoi nhung hiem hoa mat mua vi thien tai nhu han han, lu lut, mua da, mua tuyet, sau bo, benh tat. Nong dan co the phong ngua nhung truong hop rui ro dua toi tinh trang pha san bang cach mua bao hiem mua mang. Chinh phu tro giup nong dan bang cach hoan lai mot phan tien mua bao hiem, nghia la mot hinh thuc tro cap gian tiep cho phi ton san xuat. Ngoai bao hiem, luat con qui dinh chinh phu phai thiet lap nhieu chuong trinh giup nong dan vay tien lam mua.

Chuong trinh cho vay von lam mua cho phep nong dan dung nong pham se thu hoach trong nam toi de lam vat bao dam cho cac khoan vay lam mua. Ngoai nhung chuong trinh cho vay cua chinh phu, con co them he thong tin dung nong trai gom co cac ngan hang va hiep hoi tin dung chuyen cho nong dan vay tien de mua ruong dat, nha cua o nong thon, va trang trai chi phi van hanh.

Phat trien nong thon

Luat qui dinh ngan sach du tru cho cac chuong trinh phat trien nong thon nhu xay dung cong dong nong thon, he thong dan nuoc va cong ranh, co so vien thong, ky thuat vien y (telemedicine), giao duc tu xa, truyen hinh dia phuong, va thuong mai dien tu nong thon.

Thuong mai quoc te

Luat qui dinh cac chuong trinh phat trien thi truong quoc te cho cac nong pham san xuat trong nuoc, vi du nhu mo rong thi truong, phat trien thi truong ngoai quoc, tro giup xuat khau va bao dam tin dung xuat khau. Ngoai ra con co cac chuong trinh phat trien quoc te va tro giup thuc pham de giup tieu thu nong san, nhu Thuc pham cho hoa binh, Thuc pham cho tien bo, Thuc pham cho giao duc va dinh duong...

TS NGUYEN TIEN TRIEN - TS.PHAM DO CHI

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Vụ mất điện ở sân bay: Kíp trưởng thao tác sai kỹ thuật

Sự cố mất điện sân bay Tân Sơn Nhất khiến hàng loạt máy bay không thể hạ cánh là do kíp trưởng trực điện nguồn thao tác sai, dù cảnh báo này đã được ghi rõ trên cả 3 bộ lưu điện UPS.

Tìm hiểu: Viet Nam, Nhat Ban, Hoa Ky, to chuc thuong mai the gioi, cac nuoc dang phat trien, cac nuoc phat trien, thi truong nong pham, chuong trinh phat trien, ban pha gia, duoc ap dung, de bao ve, duoc ho tro, nong dan, chinh phu, nong nghiep, cao

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Bài học nào cho Việt Nam ?

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Bài học nào cho Việt Nam ? bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Bai hoc nao cho Viet Nam

Nhan xet, hay lien he ve tin Bai hoc nao cho Viet Nam co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Bai hoc nao cho Viet Nam de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin xa hoi trong chuyen muc Xa hoi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin xa hoi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0