Ao dai Viet va van hoa mac ao dai Viet

Tags: Viet Nam, Jennifer Le, Cat Tuong, TK XX, AO DAI, ao tu than, nguoi nuoc ngoai, nha tao mau, Tu Thuan Viet, ao dai, van hoa, mac ao, phu nu, ta ao, trang phuc, thanh


Anh minh hoa
- Ao dai la mot trong vai tu thuan Viet (nhu nuoc mam, pho, nem…), tu lau, da duoc nguoi nuoc ngoai su dung tu nguyen tieng Viet, khong qua dich thuat, va tren van ban, duoc viet hoa, khong dau: AO DAI. Nhu the, ao dai da tro thanh bieu tuong ve cai dep trong van hoa mac cua nguoi Viet, duoc the gioi biet den, cong nhan, ngoi khen, nguong vong…

Khong phai ngau nhien, cac hoa hau Viet Nam , trong cac cuoc thi trong nuoc va quoc te, deu chon ao dai trong man trinh dien trang phuc dan toc. Va qua that dep mat, khi nhung hoa hau nguoi nuoc ngoai den Viet Nam nam 2007, tren bai bien Nha Trang, da nhat loat khoe ve dep hinh the trong ta ao dai Viet. Vay nen, du li do lich su-tham mi de cho thay: da co mot van hoa mac ao dai Viet Nam , va khong chi o Viet Nam …

Goc tich van hoa cua ao dai

Lan ve ngon nguon cua ta ao dai duyen dang Viet Nam hom nay, phai tim ve van hoa mac cua phu nu nong dan chau tho song Hong, voi nen van minh lua nuoc dac trung cua vung van hoa goc: chau tho Bac Bo.

Khi cac nghe si nha hat cheo Viet Nam luu dien o Chau Au, va noi chung, o Phuong Tay, dieu lam “bat mat” cong chung phuong Tay nhat lai chinh la ve dep dung nhan, sac voc cua cac co dao cheo, voi xong ao mo ba mo bay cua ho, trong vai nhung nhan vat cheo co dan gian nuc tieng o Viet Nam: Thi Mau,Thi Kinh, Thi Phuong, Xuy Van, Me Dop, Dao Hue, Dao Nap…Du ho la dao lech hay dao chin, “chin” hien ngoan, chung thuy, an o phuc duc day dan, dep net dep nguoi nhu Thi Kinh, Thi Phuong, hay “lech” nhu Thi Mau, Xuy Van,…that nong na, dao de, chenh chao, thi tat ca deu phai mac ao xong cho that dep. Va do the, goc tich van hoa trang phuc cua dao cheo tren san khau cheo co san dinh, tu xa xua da duoc cac nha nghien cuu van hoa “chi dinh” la bo vay ao tu than (pho bien hon so voi ao nam than, deu duoc goi chung la ao dai), thuong duoc phu nu mac vao dip le hoi cua chau tho Bac Bo, vung van hoa dien hinh nhat ve nghe trong lua nuoc cua dan toc Viet Nam.

Tuy nhien, cac nha nghien cuu van hoa mac cua Viet Nam cho biet: Tu TK XIX den 1945, o mien Trung va mien Nam , cung nhu o mot so vung mien Bac, nguoi ta da “binh dan hoa” cai ao dai. Phu nu Viet da mac ao dai ngay ca khi lao dong nang nhoc: nhu ganh gong, cay lua, tat nuoc, gat hai, cho bua…

Chinh la vung van hoa nay, ve co ban, da sinh ra cai ao tu than mo ba mo bay, va den luot no, da di vao ca van chuong dan gian lan van chuong hien dai the ki XX. Dac biet, no duoc len ngoi trong tho cua cac thi si Tho Moi: Nguyen Binh, Nguyen Nhuoc Phap. Ve sau, ca thi si Kinh Bac Hoang Cam nua, cung dong thuan yeu cai xong ao da tinh ay, trong nhung thi pham noi tieng: Chan que, Em di chua Huong, va La dieu bong…

Anh minh hoa

Ve dep goc cua nhung ta ao tu than, mo ba mo bay, von la ve dep chan que, truoc tien la o dang ao dai buong xuoi theo than nguoi mac. Ao dai tu than, hai lop, hai vat truoc buong phu ngoai vay dai den got chan, dung kieu “vay Dinh Bang buong chung cua vong” ma co thieu nu tuoi trang ram da mac trong “La dieu bong” cua Hoang Cam, tung da lam that lac hon via cau trai long thong di theo chi. Ao buong bo, may kha rong, nhung khong buong thong, ma duoc that khit khao vao lung ong nguoi mac, bang hai dai that lung mau hoa thien ly va xanh luc.

Ben trong ao dai la ao canh mau ruc ro: vang chanh, hong dao, mo ga, ho thuy… long vao nhau, theo “mo ba mo bay”( Nam Bo nong, chi mac long hai ao, goi la “ao cap”). Ben trong ao canh la yem lot minh, voi cac mau: do tham (danh cho le hoi), yem nau, trang…, thuong la khau tay, phu nu Viet hay mac trong nhung ngay lam ruong, hoac quanh quan trong nha, hau chong, cham con…Duong vien vai ao that tron, om lay bo vai, va co ao chinh la co yem. Yem va ao duoc gai que Kinh Bac mac dep den muc thanh ca dao, dan ca cho quan ho hat hue tinh da vai tram nam o que huong Kinh Bac, lang quan ho yeu nhau tham thiet, quyen quyen, den do coi nhan, coi non, coi ao, roi ca…coi yem cho nhau, ve nha doi me, bao qua cau, nhan roi, non bay, ao yem cung… bay bang het. Ngo chua? De thuong den the la cung, cai cau chuyen xong ao hue tinh trong tinh yeu doi lua lang que Viet co truyen.

Nguyen Binh co bai tho “Chan que” long lay, ca ngoi ve dep ta ao tu than. Co thieu nu thon que chi dep trong mat nguoi trai que, khi nang duyen dang mac ao xong que kieng ay. Den noi, co gai que roi lang, di tinh, tro ve, chi thay trang phuc tu than, voi yem lua soi, khan mo qua, quan nai den, khan lung dui, bang trang phuc thi thanh: khan nhung, quan linh, ao cai khuy bam…, chang trai que da lap tuc than: “em lam kho toi”. Toi, la chang trai que ay, da phai chiu nhun nhuong ma khan nai: van em em hay giu nguyen que mua, xin em cu mac nhu hom di le chua, cu an mac the cho vua long anh. Roi chang dang dung, chang trai van vi bong gio: Hoa chanh no giua vuon chanh. Thay u minh voi chung minh chan que, de muon noi gan noi xa, chang qua noi that: Dat le que thoi, em toi dung dai ma danh mat ve dep moc mac cua xong ao que mua. Dung lam anh ca nghi: hom qua em di tinh ve, huong dong gio noi bay di it nhieu…

Ao dai Viet la tich hop van hoa mac Dong –Tay

Su di chuyen tham mi tinh te, duyen dang, tu ta ao tu than truyen thong den chiec ao dai Viet nhung nam 30 dau TK XX, la do cong lao cua hai hoa si “Tay hoc”, von la sinh vien truong Cao dang My thuat Dong Duong: Le Pho va Cat Tuong.

Hai hoa si nay da cai tien chiec ao tu than co truyen thanh ao dai hai vat, voi nhieu kieu cach phong phu trong chiet eo rong hep, trong khoet co: co thuyen, la sen, co cao, co trai tim, phong theo ao dam da hoi cua Phap… Co le, do an tuong boi cai ten “la”, nen nguoi Phap goi ao dai theo ten hoa si Cat Tuong, von hieu theo nghia Han-Viet: Cat Tuong la may man, tot lanh, thi bi hieu lam theo nghia tieng Phap la “buc tuong” (lemur). Do do, tat ca nhung ao dai cua giai doan ban dau nay, deu duoc goithanh ten chung la ao dai lo muya.

Anh minh hoa

Ten goi ke cung ngo, nua Tau nua Tay, nhung ao dai thi qua dep, doi voi phu nu Viet o do thi Viet Nam dau TK XX dang bi/duoc “Au hoa”. Ao dai duoc hoan nghenh ram ro, tat nhien, song, phu nu Viet o cac do thi Viet Nam dau TK XX, do van hoa mac truyen thong chi phoi, phan dong van khong bi qua da “Au hoa”, nen khong hen ma ho cung chap nhan loai ao dai kieu gian di, may rong thoai mai, khong pho bay hinh the so sang, khong bo eo, co cao kin dao…Sau nay, ao dai duoc dieu chinh, sang loc qua thoi gian va tham my hien dai, tu ao “Le mur” da cai tien thanh “ao dai tan thoi”, khien phu nu do thi ua chuong kinh khung. Va no van con qua dep cho den gan tram nam sau, nghia la cho den tan bay gio, nam 2007, 2008 va chac se dep dai dai co khi den het ca the ki nay.

Biet dau, ao dai se con dep mai…Con nguoi dep Viet that day lung ong, thi tai sao khong con ao dai Viet ton vinh lung ong nhi?

Ve ti le am duong, ao dai dep tren su hai hoa am duong cua than the nguoi con gai Viet. Tinh tu tren vai xuong eo thon that day, ao dai pho het phan duong tinh (theo cach mac phuong Tay) nua phan than tren cua hinh the nguoi dep Viet: co ao may khit, om lay co kieu ba ngan, vai om tron, eo cung om khit “lung ong”, va xe ta ao hai ben cho cao, ho luon chut xiu thap thoang vua du goi cam.(Ta co the nghi, de ho mot chut da thit o eo lung, ao dai hien dai da co niu giu ve dep dan da da tinh xa xua day quyen ru cua yem tham, (tham mi co truyen quan niem: “Dan ong dong kho duoi luon/ Dan ba yem tham ho luon moi xinh”.

Co nhien, day phai la luon dep cua lung ong thieu nu, chu khong phai “eo banh mi” thieu phu). The nhung, ao dai lai khong phai la ao canh, nen chiec yem, von la ao lot co truyen, da bi the cho boi ao lot phuong Tay, nang do nguc, ma nguoi Viet quen goi la xu-chieng (tu tieng Phap: “soutien”). Hon the nua, ngay tu dau the ki XX, ta ao dai do thi da gia biet nhung gam mau toi, u tram co truyen cua lang que, de chuyen sang mau sac ruc ro tuoi vui cua nhung gam mau nong, day duong tinh…

Tuy nhien, mac long, ao dai van giu duoc “le truyen thong” cua van hoa mac ao dai xua, khi thu lai chi con hai vat kin dao. Ao canh ben trong ao tu than co the thap thoang co yem o trong, nhung ao dai tan thoi thi che kin, khong de ho co, ho nguc. Co ao cao va ho cung duoc phu nu ua chuong nhat. GS.VS Tran Ngoc Them, trong sach “ Tim ve ban sac van hoa Viet Nam”, tung nhan xet hom hinh rang, ao dai tan thoi, do su giu gin le thoi kin dao tu xua, ma hoa ra “bao hoang hon vua”, nhu muon can bang lai cai khuynh huong duong tinh hoa, hoi nghieng lech ve phuong Tay cua chinh no.

Vi the, ao dai Viet duoc nguoi phuong Tay khen la rat goi cam trong su kin dao, trang nha. Phuc suc ao dai da bieu lo cai duyen rieng cua nguoi phu nu Viet, mot thu “duyen lan vao trong”, chu khong lo lieu “duyen bong ra ngoai”. Tu lieu cua GS. Tran Quoc Vuong (Sach “Truyen thong phu nu Viet Nam” cho biet: Vi co dao nguoi Italia Cristoforo Borri, tung song o Viet Nam tu nam 1618 den 1621, viet Ky su Dang Trong, dang tren Dong Duong tap chi so 4,1909, tr. 361-367, da ca ngoi phu nu Viet Nam: “tinh khi em diu hon bat cu dan toc nao khac o phuong Dong”, “ don tiep khach khua rat nong hau, moi an com va coi nhu ban be”. “Tam tinh khoang dat, thoai mai”, “dang di thong tha uy nghi”, va ket luan: “quan ao cua ho co le la kin dao nhat vung Dong Nam A”…

Anh minh hoa

Dan ong nguoi nuoc ngoai, co the vi the ma de say me ve dep cua ao dai Viet hon cac loai ao vay khoe rat nhieu da thit cua phu nu Au Tay. Voi cac phong cach ao dai duyen dang va doc dao Bac-Trung-Nam, o 3 thanh pho tieu bieu: Ha Noi, Hue, Sai Gon, ao dai Viet ngay cang quyen ru cac nha tao mau trong va ngoai nuoc lay cam hung, lam cho ao dai Viet ngay cang phong phu kieu dang, tro nen that bat mat, va sang gia tren truong thoi trang quoc te.

Khong chi phu nu Viet, dan ong Viet cung da coi ao dai la thoi trang le hoi. Ao dai the den, cung khan xep, chiec o da thanh bieu tuong trang phuc cho lien anh quan ho Bac Ninh va khong chi trong le hoi hat quan ho. Cac vi nguyen thu cua cac quoc gia tren the gioi, tham du cac cuoc hoi hop quoc te o Viet Nam may nam gan day da thu vi, tu hao khoac len minh nhung tam ao dai Viet, vua truyen thong, lai vua rat hien dai, thuan tien…

Phai thay rang chua bao gio o cac do thi lon, ao dai lai duoc ton vinh den the trong van hoa mac cua cu dan do thi Viet hien dai.

Tuy nhien, van hoa ao dai cang phat trien, cang gap nhieu thach thuc tren duong tien hoa. Ao dai mac khong dung cho, dung luc, ao dai bi cac nha tao mau bien tau qua da, da khong con giu duoc hinh dang truyen thong. Ta ao dai tung bi cat ngan hut hang, hoac bi xe le tan nat thanh nhung dai vai nhu tau la chuoi rach. Nguoi ta lam bong vai ao dai, nhac phan xe ta len qua cao, ho het luon mot cach khieu khich, roi khoet nguc ao dai rat sau, thanh ao dai co thuyen, co chu “V”, pho phang lo lieu vung nguc, roi chia cat ta ao dai thanh nhieu mang mieng roi rac, tan nat, bat ao dai phai ganh qua nhieu hoa van rac roi, loan xa, roi mat, hoac may ao dai bang nhung chat lieu trong suot, khien ao dai thanh thong thong, nhin ro ca do lot…Nhung “cach dieu” do that phan cam, di nguoc, tham chi xuc pham ve dep tinh te, trang nha, goi cam kin dao cua ao dai Viet…

Phai vuot qua nhung thach thuc cua su phat trien van hoa mac ao dai o Viet Nam , do la cu chi van hoa khong phai chi cua rieng ai, nhat la cac nha tao mau. Tiec rang o Viet Nam , chua xuat hien nen cong nghe thoi trang rieng mang thuong hieu Viet. Viec may, mac, quang ba hinh anh ao dai Viet van con la cong viec duoc xem la cua cac nha thiet ke hoat dong don le va gan nhu xa la voi su phat trien hien dai cua thoi trang ao dai Viet…

Anh minh hoa

Khong phai ngau nhien, tro ve tu cuoc thi hoa hau quoc te 2007, a hau 1 Dang Minh Thu, khi tra loi phong van, da khang dinh su lua chon cua minh voi ao dai Viet Nam: “Trang phuc trong dem chung ket la trang phuc tu chon, va toi da quyet dinh tu khi o Viet Nam rang toi se mac ao dai. Toi khong bat chuoc ai ca, ma chi muon giu hinh anh nguoi con gai VN diu dang, truyen thong trong ta ao dai. Khi thay mot thi sinh khong mac trang phuc da hoi, khac biet han, nhung nguoi khong biet se hoi “Ai day?” de biet do la nguoi VN. Do la dieu toi huong toi. Ao dai la trang phuc khoe duong cong, lo ro ba vong, chi khong de ho da thit thoi. Toi thich va yeu quy chiec ao dai (mac dem chung ket), vi cong suc cua nhung nguoi da thiet ke, may va theu rat cau ky, cong phu. Ho da dat vao do biet bao hy vong. Nhieu nguoi hoi toi: “Sao khong mac vay ao de pho ra?”. Cau tra loi la toi khong thich. Toi la nguoi VN. Moi nguoi co phong cach va su lua chon khac nhau. Ao dai la trang phuc tu chon cua toi. O VN, toi co the mac vay da hoi. Nhung khi ra nuoc ngoai, toi nhat dinh phai mac ao dai…”

Bao Thanh Nien chu nhat 6.4.2008 dang bai viet gui ve tu My cua nha bao Da Ly, phong van Jennifer Le, 17 tuoi, mot thieu nu “sinh ra va lon len tai My nhung Jennifer Le-hoa hau hoan vu Viet Nam 2007 tai My-noi tieng Viet kha chuan. Nu cuoi duyen dang cung guong mat rat Viet Nam cua co da gay an tuong dep trong dem thoi trang dac biet tai Pala Casino Spa Resort (My)”. Dac biet, khi Da Ly hoi co: Thich trinh dien thoi trang gi nhat, Jennifer thang than: Bao gio em cung muon trinh dien ao dai Viet Nam . Thich noi tieng Viet, thich mac ao dai Viet tren san khau thoi trang My, thich ve Viet Nam tham ong ba noi ngoai o Rach Gia, Sai Gon, thich cac mon an que nha, va thich tap nau mon an Viet, thich dong phim, thich lam nghe thuat o Viet Nam, than tuong hai ca si Quang Dung, Ho Ngoc Ha… do la dac diem tinh cach Viet “rong” cua Jennifer Le, trong do, net duyen nhat la muon mac ao dai Viet trinh dien tren san khau My va san khau Viet…

Ao dai Viet duyen dang de thuong den the, nen da khong mot lan vang bong trong ca hai muoi chuong trinh “Duyen dang Viet Nam” cua bao Thanh Nien. Lan thu hai muoi, nam 2007, khi dien chuong trinh nay o Luan Don, thu do vuong quoc Anh, bao cong chung may rau nguoi Viet, nguoi Anh da phai long nguoi dep Viet trong ta ao dai Viet long lay va goi cam? Phai long ao dai Viet va nguoi dep Viet, tai sao khong? Boi ao dai Viet that dep, van hoa mac ao dai Viet that tinh te, hue tinh, va quyen ru den the co ma?…


Nguyen Thi Minh Thai

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Viet Nam, Jennifer Le, Cat Tuong, TK XX, AO DAI, ao tu than, nguoi nuoc ngoai, nha tao mau, Tu Thuan Viet, ao dai, van hoa, mac ao, phu nu, ta ao, trang phuc, thanh

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Áo dài Việt và văn hóa mặc áo dài Việt

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Áo dài Việt và văn hóa mặc áo dài Việt bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Ao dai Viet va van hoa mac ao dai Viet

Nhan xet, hay lien he ve tin Ao dai Viet va van hoa mac ao dai Viet co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Ao dai Viet va van hoa mac ao dai Viet de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Loi song trong chuyen muc Xa hoi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Loi song
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0