“Trong xuoi_ ken nguoc” ve cay hoa ngu sac

Tags: So KHCN TP, To chuc Bao ton Thien nhien Quoc te, da dang sinh hoc, hoa ngu sac, Oc Buou Vang, co kha nang, Cuc moi truong, sinh vat, o nhiem, quan ly, nguy hiem, nhiem chi, trong dat, cay


- Cuoi 2003, “ken” troi len: Cay hoa ngu sac la cay sieu “an” chi, can trong rong rai de giam o nhiem chi trong dat va cung tao ca... canh quan. The nhung, “trong” giong len tu cuoi nam 2002, lai canh bao: cay hoa ngu sac la 1 trong 100 loai sinh vat xam hai nguy hiem nhat, theo To chuc Bao ton thien nhien quoc te (IUCN)!

Cap thanh: Pho bien cay “an” chi...


�STrong xuoi_ ken nguoc� ve cay hoa ngu sac

Tu cuoi nam 2000, So Khoa hoc-Cong nghe (KHCN) TP.HCM da cap 100 trieu dong de trien khai de tai tim kiem mot so loai thuc vat co kha nang hut kim loai nang trong dat.


Sau 3 nam khao sat mot so loai thuc vat co kha nang tich luy chi (Pb) va cadmium (Cd) tu moi truong dat trong dieu kien o nhiem cao o vong xoay Phu Lam, Ben xe An Suong, xa cang mien Tay, Nha may Pin Ac-quy Dong Nai..., mot nhom nghien cuu tai Truong DH Khoa hoc Tu nhien TP.HCM da xac dinh duoc 15 loai thuc vat co kha nang “chung song voi o nhiem”. Trong do, noi bat la 2 “kien tuong” day leo (ten khoa hoc la Herterostrema villosum) va cay ngu sac, con goi la cay thom oi (Lantana Camara L.) vi chung van song tot trong dieu kien dat bi o nhiem chi cao, tham chi den 1.900 ppm (1ppm = 1mg/l).


De thu nghiem kha nang hap thu chi cua cay thom oi, nhom nghien cuu, do TS Diep Thi My Hanh lam chu nhiem, da cho trong cay ngu sac trong dat nhiem chi voi nong do o nhiem duoc tang dan theo thoi gian. Phan lon cay ngu sac song duoc trong dat bi nhiem chi va co the tich luy chi trong than, re den 7.000 ppm. Khi nong do chi trong dat duoc nang cao tu 10.000 den 20.000 ppm, hau het so cay ngu sac trong thi nghiem deu chet, chi con duy nhat 2 cay song sot. Theo nhom, day la “2 nguon gen qui duoc tim thay de phuc vu nghien cuu ve cay sieu tich luy sau nay”.


Trong bao cao tom tat, nhom nghien cuu da de nghi trong cay ngu sac ngoai thuc te de lam giam o nhiem kim loai, dong thoi cung lai tao... canh quan noi co nhieu nha may san xuat, ben xe, cac truc giao thong chinh...


Vao giua thang 12/2003, So KHCN TP.HCM thong qua de tai noi tren va nhieu giao su, tien si trong hoi dong nghiem thu da danh gia de tai dat loai “kha”. Mot so thanh vien trong hoi dong cho rang ket qua nghien cuu cua nhom co gia tri dong gop ve mat khoa hoc va thuc tien nham giai thich khai niem “phytoremediation” - qua trinh sinh hoc thuc hien xu ly o nhiem dat hoac nuoc bang cach tan dung toi da cac loai thuc vat co kha nang hap thu hay phan huy chat gay o nhiem.

Cap Cuc: Cay ay la... sinh vat xam hai nguy hiem!


�STrong xuoi_ ken nguoc� ve cay hoa ngu sac

Trong khi do, theo quyen “Danh sach 100 loai sinh vat xam hai nguy hiem nhat tren the gioi” do Cuc Moi truong phat hanh truoc khi hoi dong nay nghiem thu ca mot nam ve truoc, tuc vao thang 12-2002 (!) thi cay hoa ngu sac la mot trong nhung loai cay ma Cuc nay dang tim kiem cac bien phap ngan ngua, kiem soat!


Trang 17 cua ban danh sach
tren neu ro: “Cay ngu sac (Lantana camara L.) duoc trong rong rai lam canh o vung nhiet doi, can nhiet doi va on doi. Tai nhung vung nay, chung da thich nghi va phat trien nhu mot loai co dai tren cac dong co va moi truong o 50 nuoc”. (Sau day la nhung kenh thong tin khac de ban co the nam bat them thong tin: Co so du lieu (CSDL) ve cac loai sinh vat ngoai lai xam hai: http://www.issg.org/database/welcome/ , IUCN va Ngay da dang sinh hoc quoc te 22/5/2001: http://www.iucn.org/biodiversityday/index.html , Cong uoc da dang sinh hoc va van de sinh vat ngoai lai xam hai: http://www.biodiv.org/cross-cutting/alien/default.asp )


Theo nha thuc vat hoc Vo Van Chi, hoa ngu sac, ten khoa hoc la Lantana camara L., thuoc ho co roi ngua. La cay co mui thom cua oi nen con goi la tram oi, bong oi hay thom oi. Hoa co nhieu mau sac nen duoc dan gian dat ten la hoa ngu sac, no suot 4 mua nen con goi la tu quy hay tu thoi. Dac biet, cay co “nguon goc Trung My, duoc nhap vao VN tu
the ky XIX, trong lam canh. Den nay, cay da pho bien rong rai, moc hoang o cac bai dat trong, doi nui, ven bien”.

Tra loi phong van cua TS ve de tai nghien cuu tren do So KHCN TP.HCM vua thong qua, ba Le Thanh Binh, phu trach Phong Bao ton thien nhien cua Cuc Moi truong (Bo Tai nguyen-Moi truong) khang dinh: “Doi voi cay hoa ngu sac, To chuc Bao ton thien nhien quoc te (IUCN) da canh bao day la mot trong 100 loai SVL xam lan cuc ky nguy hiem. Nhieu nha khoa hoc nhan dinh day la loai cay de phat tan va thich nghi voi moi truong nen co the lan tran rat nhanh va tren dien rong, qua do se lan at va triet tieu cac loai cay nhu hoa cut lon, nho noi va mot so loai thao duoc khac!


�STrong xuoi_ ken nguoc� ve cay hoa ngu sac

Ba Binh noi tiep: “Toi chua ro theo cach goi thong thuong trong dan gian, cay thom oi va cay hoa ngu sac co phai la mot hay khong, nhung neu dung la loai cay co ten khoa hoc la Lantana Camara L. thi chu de tai can phai phoi hop cung cac co quan huu quan de nghien cuu cu the cong dung, tinh nang... truoc khi dua ra trong ung dung dai tra”.

Quan ly SVL: Can mot... khung phap ly


Trong nghien cuu khoa hoc, thong tin ve cac ket qua nghien cuu va ca ve cac qui dinh phap ly lien quan luon giu vai tro cuc ky quan trong doi voi cac nha khoa hoc. Trong “su kien cay hoa ngu sac”
o day, hien tuong “trong danh xuoi, ken thoi nguoc” mot lan nua boc lo su khiem khuyet, su bat cap den muc tham hai trong cac khau tim kiem thong tin (voi cac nha khoa hoc) va pho bien thong tin (voi cac nha quan ly khoa hoc). Them vao do, “giot nuoc lam tran ly” chinh la su cach biet nhung mot nam troi giua viec pho bien “Danh sach 100 loai sinh vat xam hai nguy hiem nhat tren the gioi” do Cuc Moi truong phat hanh, voi viec nghiem thu de tai co lien quan den cay sieu “an” chi cua So KHCN TP.HCM. Loi thuoc ve ai, hay cho cau tra loi tu cac phia lien quan.


Duoc biet tu nam 2001, Cuc Moi truong da tung buoc phoi hop voi cac bo, nganh lien quan tien hanh nghien cuu dieu tra, khao sat ve moi de doa truc tiep hoac tiem tang cua cac loai sinh vat la doi voi moi truong VN. Bo Nong nghiep - Phat trien nong thon va Bo Thuy san la hai don vi co lien quan nhieu nhat den van de nay do phai nhap khau cac giong cay, con phuc vu san xuat. Tuy nhien, theo ba Le Thanh Binh, su phoi hop nay “chua mang tinh toan dien do thieu quy che chung”.

Viec nhap cac loai SVL da duoc qui dinh trong Luat Bao ve Moi truong, ban hanh tu nam 1994. Thuc te, chung ta da co nhung co che quan ly, phong chong tinh trang SVL xam nhap va da duoc qui dinh cu the hoa trong nhieu van ban Luat va huong dan duoi Luat. Trong thang 10-2003, Bo Tai nguyen - Moi truong cung da to chuc Hoi thao Quoc gia ve quan ly va phong ngua cac loai SVL xam lan, trong do de nghi Chinh phu cho phep thanh lap Hoi dong tu van quoc gia ve van de SVL; hoan thien khung phap ly de quan ly SVL. Dac biet, phan dinh ro chuc nang va quyen han cua cac bo nganh lien quan trong viec quan ly; thiet lap co che canh bao, phong ngua va xu ly su co do SVL gay ra khi chung bien thanh dich...


�STrong xuoi_ ken nguoc� ve cay hoa ngu sac

Bai hoc ve su bung phat dich oc buou vang, hay su xam nhap cua cay trinh nu dam lay, beo Nhat Ban… o VN thoi gian qua that “dang gia“. Chang han, oc buou vang (Pila sinensis) duoc nhap khau vao nuoc ta khoang hon 10 nam nay. Do oc buou vang co kha nang sinh san rat nhanh va thuc an chu yeu la la lua nen da gay nen dai dich pha hoai lua o nhieu tinh dong bang song Cuu Long va dang phat trien dan ra cac tinh mien Trung, mien Bac. Nan dich nay lam giam san luong lua cua cac dia phuong. Theo thong ke chua day du, chi rieng vu He-Thu nam 1994, dich nay da lam mat trang va phai trong lai 20.000 ha lua. Vao dinh diem cua nan oc buou vang (thang 4-1995), ca nuoc co den 15.350 ha dat trong nong nghiep va hang tram km song ngoi, kenh muong bi nhiem dich. Den nam 1996, nan oc buou vang da bung phat tren pham vi ca nuoc. Luc nay, chi phi cho chien dich tieu diet oc buou vang len den hang tram ngan ti dong va huy dong hang tram ngan nguoi dan de bat va diet tru...


Vi vay, “dieu uoc 2004” cua ba Binh cung that cu the: “
Trong thoi gian gan day, xuat hien xu huong nhieu nha khoa hoc da ung dung SVL de giai quyet van de o nhiem moi truong. Muon nghien cuu, ung dung gi thi cung phai tranh tinh trang chay theo nhung loi ich kinh te truoc mat ma lo di nhung mat trai cua no. Can co co quan quan ly moi truong tu van va co the phoi hop de cung nghien cuu nham han che, ngan ngua tac hai cua no. Trong thoi gian sap toi, viec nghien cuu SVL phai co su phoi hop giua cac co quan quan ly nha nuoc, co quan nghien cuu khoa hoc de cung thuc hien”!

Ba Le Thanh Binh, Phong Bao ton thien nhien, Cuc Bao ve moi truong:


�STrong xuoi_ ken nguoc� ve cay hoa ngu sac

Hien tuong sinh vat la xam lan, tuc nhung loai sinh vat do vo tinh hay co y xam nhap duoc vao nhung khu vuc von khong phai la noi cu tru goc cua chung, co the dien ra chu y (do con nguoi) hoac tu nhien (do mua gio, bao,...). Cac loai sinh vat la xam lan la moi de doa nghiem trong nhat doi voi cac loai sinh vat ban dia, gay thiet hai lon doi voi bao ton da dang sinh hoc, bao ve moi truong va phat trien ben vung.

Nhieu quoc gia tren the gioi da chi phi nhieu trieu USD cho viec ngan chan va tieu diet nhung loai la xam nhap vao lanh tho cua ho, la nguy co pha hoai nen san xuat nong nghiep, gay dich benh, pha vo co cau su dung dat canh tac...

Do day la van de con kha moi me doi voi nuoc ta va cac nuoc trong khu vuc nen hien tai VN chua co co quan nao tien hanh danh gia, thong ke day du ve su xam nhap cua cac sinh vat la, nhat la nhung loai moi xam nhap con chiem mot dien tich nho nhung dang tiem an nguy co phat trien gay anh huong truc tiep cho san xuat nong nghiep.

  • Bach Kim

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Sự cố hàng không ở Tân Sơn Nhất: Uẩn khúc đằng sau những con số

Ngoài việc mất điện "hi hữu" và "cực kỳ nguy hiểm" thì về sự cố một máy bay dân sự và một máy bay quân sự suýt đụng nhau trên vùng trời sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất cũng làm nhiều người "choáng". Nhưng một số chuyên gia cho rằng, những con số trong báo cáo của các bên liên quan là chưa trung thực.

Tìm hiểu: So KHCN TP, To chuc Bao ton Thien nhien Quoc te, da dang sinh hoc, hoa ngu sac, Oc Buou Vang, co kha nang, Cuc moi truong, sinh vat, o nhiem, quan ly, nguy hiem, nhiem chi, trong dat, cay

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: “Trống xuôi, kèn ngược” về cây hoa ngũ sắc

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet “Trống xuôi, kèn ngược” về cây hoa ngũ sắc bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin “Trong xuoi_ ken nguoc” ve cay hoa ngu sac

Nhan xet, hay lien he ve tin “Trong xuoi_ ken nguoc” ve cay hoa ngu sac co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet “Trong xuoi_ ken nguoc” ve cay hoa ngu sac de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin xa hoi trong chuyen muc Xa hoi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin xa hoi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0