Chiec may tinh dien tu dau tien cua the gioi

Tags: GS Mauchly, DH Pennsylvania, Presper Eckert, John Mauchly, DH Penn, DH Ursinius, Chien tranh The gioi thu 2, he thong lien lac noi bo, may phan tich dieu hoa, Co Quan Thuoc Chinh Phu, may tinh dien tu, thiet bi tuong tu, thiet ke he thong, nha khoa hoc, duoc che tao, co


Chiec may tinh dien tu dau tien cua the gioi

Vao thang 2/1946, hai ong J. Presper Eckert va John Mauchly da dua ra gioi thieu chiec may tinh dien tu dau tien tren the gioi. Chiec may tinh ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer) cua ho co kha nang xu ly duoc 5.000 phep tinh cong trong moi giay, nhanh hon bat cu thiet bi nao o thoi diem do.

Cac nha khoa hoc biet rang ho da tao ra mot thu co the lam thay doi lich su, nhung ho da khong biet lam the nao de truyen dat buoc dot pha cua minh toi cong chung. Boi vay, ho da son cac con so len mot vai bong den va bat “nhung mat cau mo” hien thi ket qua len cac bang dieu khien cua ENIAC. Tu do ve sau, trong tam tri cua moi nguoi, may tinh da gan chat voi nhung chiec bong den nhap nhay, hao nhoang.

Su quang cao nho nho nay sau do da chung to rang no hoan toan phu hop voi tam quan trong cua ENIAC. Trong tuan nay, tai Truong Dien tu va Co khi Moore thuoc Truong DH Pennsylvania, nguoi ta se to chuc le ky niem 60 nam ngay ra doi cua chiec may tinh nay.

Rat nhieu nha su hoc thua nhan rang da co nhung chiec may tinh khac con ra doi som hon ENIAC nhieu, thi du nhu chiec Z3 o Duc, chiec Colossus o Anh, hay chiec Atanasoff-Berry Computer tai bang Iowa (My). Nhung ENIAC da lam duoc mot viec quan trong hon nhieu: no kich thich tri tuong tuong cua cac nha khoa hoc va gioi cong nghiep.

Trong mot vai nam, may tinh da xam nhap vao cac truong dai hoc, cac co quan thuoc chinh phu, ngan hang va cac cong ty bao hiem. Mot chiec may tinh UNIVAC (tat nhien la van co nhung chiec bong den trang tri), duoc che tao boi cong ty do Eckert va Mauchly thanh lap, da du bao duoc ket qua cuoc bau cu tong thong My vao nam 1952, trong khi mot chiec khac xuat hien trong mot bang quang cao ve mot tien bo moi trong khoa hoc. Con chiec may do mat ma cua nguoi Anh, chiec Colossus, da tro nen noi tieng trong gioi quan su. Nhung no da bi pha huy sau Chien tranh The gioi thu 2 va con nam trong vong bi mat hang chuc nam sau do.

So voi nhung chiec may tinh thuc hien cac chuc nang thuc tien khac, ENIAC la mot con chim lac dan theo khia canh ky thuat. No su dung mot he thong thap phan 10 con so, chu khong phai la cac he thong nhi phan bao gom cac con so 0 va 1 duoc gan nhu toan bo cac may tinh sau nay su dung, tham chi ngay ca cac he thong ma Eckert va Mauchly phat trien sau nay. Cac chuong trinh khong the luu tru tren ENIAC. No thuc ra khong su dung cac phan nhanh dieu kien, cac cau lenh if/then tao nen nen mong cua viec lap trinh hien dai. Va trong thuc te, cung chi co duy nhat mot he thong ENIAC duoc che tao ra.

Ong Jay Forrester, giao su Vien Cong nghe Massachusetts va cung la mot trong nhung kien truc su may tinh hang dau cua the ky truoc, chi trich: “No (ENIAC) la mot thu quai di. No nhanh chong bi nhung chiec may da nang khac qua mat. Ngay nay, trong nhung chiec may tinh hien dai chang con gi giong voi no nua, ngoai tru dong dien”.

Nhung nhung nguoi ung ho ENIAC thi dap lai bang mot thuc te khong the choi cai: No da hoat dong. Cho toi khi bi set danh hong vao nam 1955, ENIAC da thuc hien cac bai toan lien quan toi viec phat trien bom H va cac du an quan su khac. Giao su Irving Brainerd cua DH Pennsylvania tham chi da co lan uoc tinh rang trong suot 80.223 gio hoat dong cua ENIAC, no da xu ly duoc nhieu phep tinh hon so voi tong so cac phep tinh ma loai nguoi da thuc hien ke tu thoi co dai.

Trong mot buc thu dien tu, ong Harry Huskey, mot trong nhung ky su che tao ENIAC va hien da 90 tuoi, noi: “Mot so nguoi, danh gia theo toc do thay the cac bong dien tu trong nhung chiec dai phat thanh, noi rang chiec may tinh nay khong the chay trong vong 5 phut. Tuy nhien, tat ca cac bong dien tu da duoc chay thu trong vong 100 gio, boi the do khong phai la mot van de”.

Mot vai doi thu canh tranh voi ENIAC, thi du nhu ABC va Z3, co toc do cham hon nhieu va chi co the xu ly nhung bai toan nho. Tham chi da xuat hien mot cuoc tranh cai ve viec lieu ABC, von moi chi xu ly cac phep tinh trong cac cuoc trinh dien, da duoc hoan thanh hay chua. Va rot cuoc, kinh nghiem cua cac nha phat minh ra nhung chiec may do da tro thanh mot giai thoai ve cai toi cua cac nha khoa hoc.

Danh bai nguoi Duc

Anh minh hoa
He thong UNIVAC, duoc cong ty do Eckert va Mauchly thanh lap che tao.
Nguon goc cua ENIAC va nhung he thong cung thoi voi no bat nguon tu Chien tranh The gioi thu 2. Cac don vi phao binh su dung cac bang dan dao de giup ho du doan duong di cua cac qua dan ma ho ban ra. Tuy nhien, do viec tinh toan lai rat da dang - goc nong sung, dieu kien dia hinh va cac yeu to khac - nen no da tro thanh mot cong viec rat met oc.

De co the ve ra duoc mot duong dan (trong so vai tram duong) bang mot chiec may tinh cam tay se phai mat khoang 40 gio, va tham chi ngay ca khi su dung cac thiet bi co khi dien tu nhu Differential Analyzer do Vannevar Bush thiet ke cung phai mat toi 30 phut. Ong Mitchell Marcus, mot giao su ve khoa hoc may tinh tai DH Pennsylvania cho biet, cac bang dan dao chi co mot gia tri chien thuat han che.

Cung luc do, cac hoc vien cung tim cach tim ra nhung phuong thuc de tang toc do cac may co khi dien tu va giam thieu cac loi do ket chot hay cac co cau chuyen dong kem. Vao nam 1937, giao su John Atanasoff o bang Iowa (My) da phac tren mot to giay an nhung y tuong ve mot chiec hop su dung dien co the giai quyet cac bieu thuc qua phep toan nhi phan.

Voi su tro giup tu nghien cuu sinh Clifford Berry va mot so tro cap nghien cuu nho nho, ong Atanasoff da che tao mot mau may tinh ABC va da dua no ra trinh dien vao thang 10-1939. Va mot phien ban tien tien hon, bao gom 300 bong den dien tu va phai mat toi vai giay de xu ly mot bai toan, da duoc che tao vao nam 1941. Chiec may tinh nay da hoat dong, nhung chien tranh bung no da buoc ca Atanasoff va Berry phai bo do no va tham gia vao cac du an quoc phong cap bach hon.

Con ong Mauchly, mot giao su vat ly thuoc truong DH Ursinius, thi lai nghien cuu ve mot nganh khoa hoc hoan toan khac: nghien cuu cac phuong phap nham nang cao do chinh xac cua viec du bao thoi tiet voi mot thiet bi tuong tu co ten la may phan tich dieu hoa. GS Atanasoff da tham du mot buoi thuyet trinh cua ong Mauchly vao thang 12-1940 va sau do ca hai nguoi da bat dau trao doi va thao luan ve tiem nang cua nhung chiec may tinh dien tu.

Va su nghiep cua GS Mauchly da chuyen sang mot huong khac. Am anh boi dien tu, GS Mauchly da tham gia vao mot khoa hoc tai truong Moore do ong Eckert giang day. Den cuoi nam 1941, GS Mauchly day o truong DH Penn va thao luan cac y tuong ve may tinh voi Eckert.

Hai nguoi co nhung ky nang bo sung cho nhau. GS Mauchly la mot chuyen gia ve vat ly va toan hoc, nhung ban dau ong khong coi trong nganh co khi. Con ong Eckert, la mot nha ky thuat bam sinh. Khi moi 14 tuoi, ong da lap rap mot he thong lien lac noi bo trong toa nha cua bo ong, va sau do Cong ty Dien bao va dien thoai Connecticut da mua lai he thong nay.

Ong Michael Williams, giao su su hoc danh du thuoc truong DH Calgary va la chu tich Vien Ky thuat Dien va Dien tu danh gia: “Ong Eckert la mot ky su dien tu thien tai. Ong la mot trong nhung nha thiet ke tai gioi nhat cua the ky 20”. Theo ong, khi do ong Mauchly da co the hinh dung ra chiec may se lam viec nhu the nao.

Nhung y tuong tro thanh hien thuc

GS Mauchly da trinh bay nhung hinh dung cua minh trong mot ban ghi nho dai nam trang giay co ten la “Cong dung cua cac thiet bi den chan khong trong tinh toan”. Nhung y tuong nay da bi chuyen qua lai giua cac co quan chinh phu, truong dai hoc va cuoi cung da hinh thanh nen hop dong so W-670-ORD-4926. Theo thoa thuan duoc ky ngay 5-6-1945 nay, DH Pennsylvania se khao sat ve trien vong cua mot chiec may phan tich vi phan dien tu cho Cuc Hau can Quan doi My.

NGUYEN LY LAM VIEC CUA ENIAC

Trung tam cua ENIAC la mot thiet bi co ten la bo dem vong, bao gom 10 bong chan khong trong mot vong tron. Mot so “5” se duoc the hien boi mot dao dong tai bong so 5. Neu mot nguoi cong them 9 vao, dao dong se duoc chuyen sang bong so 4, trong khi bong dau tien trong mot vong tron thu hai, the hien so 10, se nhan duoc mot dao dong.

Muoi bo dem vong duoc dat trong moi thanh ghi, va co the luu tru cac so len toi 10 ty tru 1 (9,999,999,999) hoac xuong toi am 10 ty tru 1. Khi mot thanh ghi dat muc toi da cua no, mot xung se duoc gui qua day dan toi mot vong tiep theo, tiep tuc qua trinh. Tong cong, ENIAC chua 20 thanh ghi trai khap 40 mang duoc noi mang voi nhau qua mot bang phich cam. Du lieu duoc luu theo cac xung trong cac ong thuy ngan 5 chan.
Cong viec du kien se keo dai sau thang voi mot khoan chi phi 61.700 USD, mot su danh gia vo cung sai lam. Moi thu nhanh chong can kiet, ca thoi gian lan tien bac. Phai mat toi hai nam ruoi, ENIAC moi duoc dua ra thu nghiem noi bo vao thang 11-1945, voi chi phi tong cong len toi 487.000 USD. Tuy nhien, bat chap su cham tre ve tien do va boi chi ve tien bac, day van la mot ky quan khoa hoc.

Sau ky thuat vien chiu trach nhiem chinh ve viec nhap cac bieu thuc toan hoc va cac ham so lap trinh. Do chi duoc coi la mot phan cua cong viec van phong, nen cac ham va bieu thuc nay da duoc dua vao boi cac nhan vien nu, nhu thong le thoi do.

Ba Kathryn Kleiman, mot luat su cua hang McLeod, Watkinson and Miller va la mot dai bieu cua Uy ban ve phu nu voi tin hoc thuoc Hiep hoi may tinh noi: “Ho la nhung lap trinh vien dau tien nhung da khong nhan duoc su cong nhan ma ho dang duoc huong”.

Mot trong nhung thach thuc lon nhat luc do la lam sao de ngan ngua khong de cac bong chan khong bi no. Do cac bong nay co the se phai dao dong toi 100.000 lan/giay va chiec may co vo so cac bong den nay nen nguy co bong den no dien ra lien tuc. Ong Williams cho biet, GS Eckert da giai quyet van de bang cach de cac bong den duoi gioi han cua chung va thiet ke he thong de co the hoat dong duoi “nhung dieu kien xau nhat cua xau nhat”.

Cac nha khoa hoc cung da phai doi mat voi mot moi lo ngai khac khong phuc tap ve cong nghe nhung khong kem phan quan trong: chong chuot. Trong mot buoi phong van vao nam 1989, ong Eckert noi: “Chung toi biet rang chuot co the gam mat lop cach dien cua day dien, boi vay chung toi da lay mau tat ca cac loai day dien hien co khi do dua vao trong mot chiec long chua vai con chuot de xem loai cach dien nao ma chung khong thich. Sau do chung toi da su dung loai day dien do”.
Anh minh hoa

Hai tac gia sang che ra ENIAC,
John Mauchly and J. Presper Eckert.

Cuoi cung, ENIAC da thuc hien cuoc thu nghiem hoan chinh dau tien cua minh vao thang 11-1945, khi cac bai toan tu san pham bom H duoc nap vao. Vao ngay 14-2-1946, truong Moore da moi cac quan chuc quan doi, cac giao su truong DH Pennsylvania va mot so nha khoa hoc duoc lua chon tu khap nuoc My toi tham du mot buoi trinh dien. Trai nguoc voi cac giai thoai pho bien, cac bong den o TP Philadelphia khong bi toi di va cac si quan cung chang gio tay chao chiec may.

Va cung nguoc voi cac giai thoai, phan lon nguoi dan chang quan tam toi chiec may tinh nay. Mac du truong Moore ngay lap tuc da nhan duoc cac yeu cau thong tin tu cac truong DH va cac nha nghien cuu khac, nhung cong chung hau nhu phot lo no, bat chap cac bai bao duoc dang tren trang nhat. Tat nhien, tinh trang da se thay doi cung voi thoi gian.

Ong Arthur Burks, mot trong nhung ky su dau tien viet: “Nhung nguoi hieu biet thuong co nhung du bao tuyet voi, nhung ngay ca nhung du bao tuyet voi nhat cung khong the bat kip thuc te se xay ra trong nhung nam tiep theo".

(Theo ND)

Viet Bao

TIN Công Nghệ NỔI BẬT

Hacker Trung Quốc dùng “trái tim rỉ máu” đánh cắp dữ liệu bệnh viện Mỹ?

Sau khi bị Malaysia tố cáo đánh cắp dữ liệu MH370, hacker Trung Quốc tiếp tục bị cáo buộc lợi dụng lỗ hổng Hearbleed (trái tim rỉ máu) lấy đi 4,5 triệu dữ liệu bệnh nhân Mỹ.

Tìm hiểu: GS Mauchly, DH Pennsylvania, Presper Eckert, John Mauchly, DH Penn, DH Ursinius, Chien tranh The gioi thu 2, he thong lien lac noi bo, may phan tich dieu hoa, Co Quan Thuoc Chinh Phu, may tinh dien tu, thiet bi tuong tu, thiet ke he thong, nha khoa hoc, duoc che tao, co

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Chiếc máy tính điện tử đầu tiên của thế giới

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Chiếc máy tính điện tử đầu tiên của thế giới bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Chiec may tinh dien tu dau tien cua the gioi

Nhan xet, hay lien he ve tin Chiec may tinh dien tu dau tien cua the gioi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Chiec may tinh dien tu dau tien cua the gioi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Kinh nghiem trong chuyen muc Cong nghe.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Kinh nghiem
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0