Yeu thuong moi nguoi

Mot ngay bong thay, yeu thuong moi nguoi
Moi nguoi da toi, vay quanh cuoc doi
Tung gio tiec nuoi, chia tay ngam ngui

(Van nho cuoc doi)

Suot doi anh Son luon thich co ban ben minh, hay noi cach khac, anh khong the song ma thieu tinh ban. Ban be cua anh o khap noi tren the gioi, tuy khong phai tat ca deu la tham giao, nhung da so la tinh ban trong sang va ben vung. Moi nguoi den voi anh vi long nguong mo tai nang, yeu anh vi tinh cach dac biet va quy anh i tam long nhan ai.

Ngay tu hoi tre, anh cung da co nhieu ban, nhung giao du khong the khong co doi voi mot nguoi nghe si da tai va noi tieng kha som. Than thiet nhat luc bay gio gom co Ngo Kha, Dinh Cuong, Ton That Van, Buu Y, Hoang Phu Ngoc Tuong, Trinh Cung … la nhung van nghe si cung thoi va dong trang lua muoi tam, doi muoi. Ho thuong lui toi gap go, doc cho nhau nghe nhung van tho moi lam xong hay thao luan mot cau chuyen van chuong.

Thinh thoang, anh Son dap xe den xuong ve cua Dinh Cuong ngoi nhin ban len mau tren khung vai va lam quen voi hoi hoa tu do. Ban than cua anh thoi ky ay con la nhung Ng.C.Dam, H.D.Le, nhung L.K.Cuong …, tuy khong trong gioi van nghe nhung co tam hon nghe si. Ban anh con la mot nguoi ten Dinh an cu tan tren day Pyrenees giua Phap va Tay Ban Nha, thinh thoang goi dien cho anh ke ve doi song don doc cua minh tren trien nui, chi lam ban cung con cho trung thanh. Hay N.C.Trung, giao su toan hoc o Duc, thinh thoang gui thu cho anh khong phai ban chuyen khoa hoc ma chi la nhung van luc bat vua lam xong. Ban anh con la cap vo chong bac si Chi - Hoan, tu khi dinh cu o Cananda chua mot lan ve lai Viet Nam nhung luc nao cung quan tam den chung di ung tren da mat cua anh.

Dinh Cuong, Ton That Van, anh Son va Lu Quynh

Ban anh cung la mot N.C.Phu o Phap luon ban biu voi cong viec nhung khong bao gio quen gui qua vao dung ngay sinh nhat 28 thang 2 cho anh. May chuc nam ve truoc, ngay Ngo Kha hy sinh cho ly tuong cach mang, anh dau don vi mat mot nguoi ban tham giao. Khi Luu Kim Cuong bo minh trong bom dan, anh cam khai nho den nhieu ban be khac da lan luot ra di vi chien tranh. Nhieu nguoi nghi rang ca khuc “Cho mot nguoi vua nam xuong” anh viet rieng cho Luu Kim Cuong. That ra khong phai hoan toan nhu the. Anh viet cho bao nhieu ban be ca hai ben da nam xuong trong cuoc chien dai dang nay. La mot si quan cao cap trong quan doi mien Nam, nhung Luu Kim Cuong den voi anh khong phai bang chuc tuoc hoac uy quyen ma bang tam chan tinh, xuat phat tu long nguong mo mot nguoi nghe si tre. Nhieu luc muon gap anh, Luu Kim Cuong phai cho mot chiec xe quan su di tim, vi biet chang nhung anh khong bao gio tu y den gap ong, ma con vi ly do anh tranh di lai nhieu de khoi bi rac roi do tinh trang tron quan dich.

Co lan Luu Kim Cuong da de nghi tang anh danh hieu “si quan khong phi hanh” de khoi bi nhung rac roi voi quan canh ngoai duong pho. Nhung anh da nhe nhang tu choi voi ly do thoat nghe rat buon cuoi: “Lo gap phai si quan nao cao cap hon muon lam kho de bat phai chao ma minh khong thich chao thi con …. rac roi hon”. Tinh khi khai cua anh khien ho Luu cang quy trong hon, nguoc lai anh cung rat men Luu Kim Cuong vi moi chan tinh ay. Sau nam 1975, kha nhieu ban be anh roi khoi dat nuoc. Bu lai, anh co them mot so ban tu mien Bac vao, nhu cac nha van Nguyen Dinh Thi, Nguyen Quang Sang; cac nha tho Xuan Dieu, Pham Tien Duat, Nguyen Duy, roi nha phe binh nghe thuat Thai Ba Van hay nha nghien cuu Hoang Thieu Khang …Tat ca deu da biet tieng tam Trinh Cong Son qua nhung ca khuc vang vong khap hai mien dat nuoc trong thoi ky chien tranh, nay ho den tim anh va tro thanh nhung nguoi ban moi. Roi anh gap Nguyen Tuan va ca hai nhanh chong tro thanh doi ban vong nien.

Nha van lao thanh danh gia cao ca tu trong nhung nhac pham cua anh, ma mot nguoi giau chu nghia nhu ong van cho rang kho co the tim thay o mot nhac si khac. Con anh ne nang Nguyen Tuan ve phong cach hao sang, luc nao cung lich su, nho nha. Nhung luc cung ngoi voi nhau ben ly ruou, anh luon say sua lang nghe nguoi ban gia kien thuc vo cung phong phu nay ca tung nhung mon an ngon khap ca ba mien dat nuoc. May nam sau, anh co them mot nguoi ban vong nien la nhac si Van Cao, bac dan anh ma lau nay anh van mong uoc duoc gap mat. Lan do anh ra Ha Noi tham du mot dai hoi am nhac va da bo ve nua chung de den tham Van Cao dang nga benh. Yeu tai va men duc nhau, ca hai chong tro nen than thiet mac du tuoi tac kha cach xa. Voi thoi gian, Nguyen Tuan roi Van Cao lan luot ra di. Anh gam nham nhung tiec thuong trong long. Nhung cai chet khien anh bi chan dong nhieu la cua anh Hoang Thieu Khang. Anh Khang chuyen ve my hoc nen thuong cung anh luan ban ve cai dep, nhung dieu nen tho trong cuoc song. Gan nhu chieu nao anh Khang cung ghe nha chuyen tro voi anh Son mot luc sau gio lam viec.

Co hom ranh roi anh ngoi den khuya, nho do anh Son co dip ve cho anh mot buc chan dung. Tuy quen nhau chua day muoi nam, nhung tinh than giua hai nguoi cang ngay cang sau dam. Buoi chieu hom ay anh Khang dien bao tin bi met nen khong den choi. Chung huyet ap – can benh nguy hiem ma anh van rat coi thuong – da quat nga anh o cai tuoi moi tren 60. Khi nghe tin du, anh Son ngoi bat dong hang gio tren chiec ghe banh trong phong khach, nhin mai len chiec may lanh tren tuong ma khong tin rang ban minh da vinh vien khong con. Chiec may lanh nay anh Khang vua dem den doi chiec may cu cho anh Son khong lau. Mot su ra di khac cung khien anh hut hang la cai chet cua Thai Ba Van, nguoi chi hon anh khoang vai tuoi. Thai Ba Van vao tim anh Son khong bao lau sau ngay dat nuoc thong nhat. Tuy Ha Noi - Sai Gon cach tro, thinh thoang anh Thai Ba Van moi vao Nam, nhung moi giao tinh van ngay cang tham thiet. Doi khi nho ban, anh Son gui ve may bay moi ban vao choi. Moi lan hoi ngo, ruou khong bao gio voi, chuyen noi voi nhau khong bao gio can. Hom duoc tin Thai Ba Van qua doi, anh Son cung da ngoi hang gio truoc ly ruou voi mot nen nhang va chiec ly thu hai ben canh danh cho nguoi qua co.

Anh Son voi tre mo coi

Luc nay, khi da buoc vao do tuoi tri thien menh, nhung mat mat that la mot ganh nang vi hon bao gio het anh rat can co nhung nguoi ban tam giao. Neu thoi ky truoc nam 1975 co rat nhieu nguoi thuoc moi giai cap, ke ca nhung quan chuc, tuong linh cua che do cu yeu thuong anh bang mot tinh ban thuan tuy, thi thoi ky sau nam 1975 cung co rat nhieu nguoi thuoc du thanh phan trong xa hoi nguong mo tai nang ma yeu men Trinh Cong Son voi su chan thanh. Nhung nhung ban be cu da ra di thi khong biet duoc gi ve doi song cua Trinh Cong Son sau ngay dat nuoc thong nhat, nguoc lai nhung nguoi ban moi lai khong biet ro cuoc doi anh truoc do. Nhung luc buon, anh hay de tam tri quay ve thoi con tre va chi uoc ao co duoc mot nguoi ban thuo xa xua ben canh de cung nhau tam su, nhac nho nhung ky niem da qua. Ban be cung thoi khong con lai bao nhieu, Buu Chi, Buu Y deu o ca ngoai Hue, Dinh Cuong thi xa xoi ca nua vong trai dat, Bui Giang gio day da khong con. Nhung neu co Bui Giang thi chac cai huyen nao khong ngung cua thi si doc dao ay cung se lam cho anh thay met moi. O tuoi 50, anh can su tinh lang.

Nhung luc cam thay qua co don, anh thuong bat dien thoai goi bat cu nguoi nao quen biet. Rat may, nhung ban tre nhu Pham Phu Ngoc Trai, Huynh Thien, Huynh Phi Long, Sam Thuong… luc nao cung san long bo thi gio de den voi anh. Tuy hau het khong phai la nghe si nhung ho deu quy thuong anh, xuat phat tu long nguong mo ban dau va ve lau dai chinh la tu su trai long cua anh doi voi ban be.Trong so nay, co the noi Pham Phu Ngoc Trai la nguoi co nhieu ky niem nhat voi anh Son. Du chi hon 10 nam quen biet, anh da xem Trai nhu mot nguoi ban tham giao, con Trai quan tam cham soc anh chang khac nao ruot thit. Nhung dip dang vien du xu nguoi, ban ron den dau anh cung danh thi gio viet thu ve cho Trai, du chi vai dong tham hoi. Nhin buc chan dung anh ve cho Trai, moi nguoi co the thay duoc tinh cam anh doi nguoi ban nay. Xua nay anh it khi viet nhac cho mot nguoi ban trai, nhung “Song ve dau?” la ban nhac anh Son viet tang rieng Trai. Do la vao mot buoi toi tren bai bien Nha Trang, trong tieng song vo am i vao bo cat anh tuong nhu nghe duoc tieng tho dai cua nguoi ban tre dang duong dau voi con song lon cua cuoc doi. Anh lam ram niem mot cau kinh Bat Nha: Yet de, Yet de, Bala yet de, Bala tang yet de, Bo de, Tat ba ha ! Va tham thi voi bien: “Bien song, bien song, dung xo (ban) toi, dung xo (ban) toi nga duoi chan nguoi”.

Binh thuong trong bua an, Huynh Phi Long luc nao cung duoc anh quan tam. Bat cu luc nao anh can su co mat cua mot nguoi ban ben canh chi de noi chuyen gau, thi Sam Thuong hay Lu Quynh deu san sang co mat. Cung co nhung nguoi ban rat than nhung lai khong thuong gap nhau du cung o trong mot thanh pho. Hoa si Nguyen Trung chang han. Anh quy chat nghe si thuc su cua nguoi ban tai hoa nay va van tan duong ve sang trong cua tranh Nguyen Trung, ke ca tranh truu tuong. Nguoc lai, Nguyen Trung nhan dinh du khong duoc dao tao chinh quy nhung Trinh Cong Son la mot hoa si dich thuc, chua ke chinh nho khong qua truong lop ma anh co the dua len khung vai nhung y tuong cua minh mot cach tu do. Hoac nhung giao tinh cua anh voi nhung ban be nhu Tran Trong Thuc, Ly Qui Chung, Nguyen Cong Khe, ma moi lan nhac den ho anh deu bay to long quy men sau sac.

Tuong niem anh Son o mo phan (21/2/2007)

Trong nhung ngay suc khoe anh kiet que, khong the tu lo cho minh duoc, thi cac em trai em gai trong gia dinh thay nhau cham soc anh. Nhung thinh thoang, anh cung thuan de cho Huynh Thien dut com, cho thay anh rat quy thuong nguoi ban tre nay. Nguoc lai Huynh Thien luc nao cung het long vi anh. Anh luon luon to ra than ai va lich su voi tat ca moi nguoi, ngay tu lan dau tien gap go. Co lan sau buoi tham vieng, mot thanh nien tre da xuc dong noi: “Em khong ngo lai co ngay duoc ngoi doi dien voi chu Son va duoc chu chuyen tro nhu mot nguoi ban”. Trinh Cong Son la nhu the. Mat khac, anh cung chiu kho chia se voi ban be, chang han nguoi ta co the bat gap - trong mot goc quan nuoc nao do duoi pho - anh ngoi yen lang cham chu lang nghe nguoi ban ten Xu tam su. Con Doan Khoa van giu mot ky niem dep voi anh Son tu khi nguoi dao dien nay con chua thanh danh.

Trong lan gap go tinh co tai mot quan nuoc, Doan Khoa duoc gioi thieu voi anh Son. Hom ay Khoa khiem ton ngoi im lang ben ly nuoc cam lang nghe cau chuyen rom ra giua nhung bac dan anh. Sau do moi nguoi keo nhau ve nha anh Son tiep tuc vua uong ruou vua tro chuyen. Anh Son bao nguoi nha di mua mot chai nuoc cam cho Doan Khoa, vi anh chu y nay gio chi minh chang trai tre ay khong uong ruou. Dieu nay khien Doan Khoa het suc xuc dong va nho mai khong bao gio quen. Khong phai chi voi Doan Khoa anh Son moi ti mi nhu the ma do chinh la tinh cach cua anh. Khi nghe ban be ke viec mot dai gia co can nha to lon long lay, anh tram tro than phuc; nghe noi ve mot nguoi tai nang xuat chung trong bat cu lanh vuc nao, anh deu lay lam thu vi; ai do ban chuyen mot doanh nhan thanh cong giau co uc trieu, anh cung lang nghe.

Nhung khi chinh nhung nhan vat do ngoi truoc mat thi anh cu xu voi ho niem no va than tinh khong khac bat cu mot nguoi ban nao lau nay van thuong den chuyen tro voi minh. Co lan mot nguoi ban o xa lau ngay khong gap, khi ve nuoc da moi anh den nghe buoi noi chuyen ve mot de tai triet hoc kha moi me. Hoi cam tuong cua anh sau khi tham du buoi noi chuyen nay, anh cuoi: “Trong hang ngan cau chuyen la lam ma ho noi, dau sao minh cung thu luom duoc mot vai dieu chua biet”. Anh Son la nhu the, luc nao cung khiem ton va chiu lang nghe, lai luon luon nha nhan, lich su voi moi nguoi. Ngay ca voi ban be than thiet nhau lau nam, hiem khi thay anh mac ao quan ngu de tiep khach den choi nha. Hoi tre, anh Son van thich ray day mai do de co co hoi gap go nhieu nguoi. O cai tuoi can co ban be nhat anh lai it di chuyen vi suc khoe khong cho phep. Nhung van khong the thieu ban be. Thuong goi dien moi anh Tuong Lai den de thao luan ve mot suy nghi moi. Hay vui ve lang nghe Thanh Tung hat mot doan nhac vua moi sang tac. Thu vi voi mot Manh Dat voi cay accordeon – doi luc lam phien giac ngu hang xom – bieu dien vai ca khuc anh da sang tac tu rat lau ma chinh anh cung da quen.

Cam thay em a voi tieng ken saxo thoi bai “Ha trang” hay “Tien thoai luong nan” ngay khi Manh Tuan chua buoc chan han vao nha. Doi khi co kha nhieu nguoi biet choi piano ngoi quanh, nhung nhung luc hat cho ban be nghe o nha thi anh chi muon kien truc su Tran Minh Tam hoac Bui Than Thien Khanh dem dan cho minh. Trong nhung ngay khong the uong ruou duoc nua, anh van bao nguoi nha chuan bi san sang nuoc da va soda cho ban be sap den choi, roi thoai mai ngoi nhin Huynh Phi Long, Tu Huy, Bao Phuc … nham nhap chut ruou. Khong duoc uong ruou that la mot hinh phat doi voi anh. Mot dieu chac chan la luc nao anh cung them ruou nhu them ban be. Nhung ruou thi co the danh doan dut bo, chu ban be thi khong. Do la mot trong nhung tien thoai luong nam cua anh, boi vi du khong phai ban be den voi anh chi nham muc dich uong ruou, nhung ruou la thu khong the thieu luc ho ngoi voi nhau.

Buu Chi khi qua chen thuong an noi bua bai doi khi lam nhieu nguoi khong vui, nhung rieng anh chi ngoi cuoi. Boi duoi mat anh do khong phai la mot de tu luu linh dang say mem ma van la mot Buu Chi tu hon 20 nam qua luc nao cung o canh anh, nguoi tung cam cui ve minh hoa cho cac tuyen tap Kinh Viet Nam, Ta phai thay mat troi cua anh may chuc nam ve truoc. Ngay mong mot thang tu, Buu Chi da tu Hue bay vao guc tren quan tai anh ma khoc nhu mot dua tre. Gio thi ho da hoi ngo o noi xa xoi ay. Anh khong can phai rot mot ly ruou de tuong nho nguoi da khuat. Ke cho het nhung ban be cua anh Son, thuc chang phai de dang. Con biet bao nhieu nguoi ban trong moi lanh vuc, tuy khong thuong den voi nhau, nhung luon luon giu long thuong yeu nguong mo doi voi anh. Boi du ho co kem anh muoi lam muoi bay tuoi, anh cung deu gan gui. Hay lon hon muoi lam muoi bay tuoi, cung la ban vong nien tri ky. Nguyen tac cua Trinh Cong Son la he ai thuong yeu minh thi minh cung quy trong nguoi do. That ra, trong doi anh cung gap phai vai nguoi ban bong nhien tro mat. Va anh cung da tung tu choi moi ruou mot nguoi truoc do von rat than thiet. Anh cung co lan sap sua ha but ky ten tren mot buc thu gui cho ban be tuyen bo cham dut quan he voi mot nguoi ban than khac.

Anh lai tung phan nan ve mot nguoi ban tuong rat than thiet khong ngo da ngo y khong muon thay anh ngoi than nhien uong ruou truoc mat ho. Nhung cuoi cung anh lai tho dai voi hai chu “thoi ke” quen thuoc, de roi nhanh chong quen di nhung muon phien va khong bao gio giu moi hiem khich trong long. Cung nhu chang bao gio anh co the doan tuyet voi nguoi nao truoc day da tung la ban. Anh co the nuot vao long mot noi dang cay de sau do hon hau no mot nu cuoi nhan ai voi moi nguoi. Do chinh la tinh cach Trinh Cong Son. Vo chieu thang huu chieu. Nhung nguoi da co luc lam anh phien long, vi nhieu ly do – doi khi chi vi chut danh vong hao – lai quay ve voi anh.

Khong bao gio anh nhac den chuyen cu. Neu tinh yeu la mot thu hanh phuc thi ban be la mot nhu cau quan trong trong suot ca cuoc doi anh. Khi tinh ban dat den muc sau sac cao do thi giua Luu Chinh Phong va Khuc Duong chang con nhin nhau la ta hay la chinh, su khac biet da duoc hoa giai giua hai tam hon dong thanh, dong dieu, dong cam de chi con lai mot khuc Tieu ngao giang ho tham sau tri ky, khong phan biet tuoi tac, khong cau ne vi tri xa hoi hay tai nang.

HOANG TA THICH