Xu Hue nguoi Hue

Tags: Xu Hue, Ton Nu, con nguoi, Song Huong, tinh cam, nguoi ta, do la, phong cach, minh, tam, tho, thanh, lam


Xu Hue nguoi Hue
Anh: T.T.D.
TTCN - Vung dat nay la loi dia cua mot the ky ruoi vuong trieu va nhu vay da xay dap nhung gia tri tap truyen, hinh thanh nhung nep gap trong suy nghi, doi song, phong cach an va mac, noi nang, ung xu...

Cac vuong ton cong tu, do giao duc trong hoang toc hoac tu trong gia dinh, the hien mot phong cach song lam luc khong that su tu nhien ma phai luon giu ke, nhat la khi ra mat cong chung, phai giu mot ve be ngoai phan nao xa cach, hay cao cach, toi thieu la kin dao, ung dung, khong boc truc, boc phat, va ngay ca den thoi that the, sa co van “giay rach phai giu lay le”.

Kinh do Hue lam nay sinh noi nguoi dan mot phong cach ma nguoi ta nuong tinh goi la “dai cac”, tuc la mot ve cao sang mo ho nao do, nhung cai dai cac nay khong khu biet trong vong hoang thanh ma con lan toa trong dan gian. Tu cai dai cac ay con re rieng mot net tinh ma nguoi tai cho goi la tinh “dai de”, co nghia la mot su giu ke, giu y, va luon ca mot tinh cach ma nguoi ta goi la “de do”. Khi nguoi me mang con gai “dung co de do!” thi co nghia la dung co doi hoi, dung voi cao, dung hoc lam sang.

Cai tinh “dai de” duoc the hien rong rai, tran lan, chang han o chiec ao dai ma co le Hue la noi duoc mang mac nhieu hon ca. Cho den nhung nam 1970, nguoi nu o Hue ra khoi nha la mac ao dai, ke ca chi tieu thuong o cho hoac ba ban hang rong. Tham chi nhieu ba danh gia di ngu van mac luon ao dai.

Thieu nu Hue thuong la kin dao, khong boc lo tam tinh cho nguoi khac biet, co khi la e ap, cung co khi la om o. Trong hai cau tho cua Dong Ho nhac den co gai Hue: “Gio chieu vuong ao nang Ton Nu, quai long nghieng vanh chiec non tho”, ta cam thay cac mon trang suc nhu ta ao, chiec non, bai tho trong non deu gop phan tao nen net duyen e ap cua “nang Ton Nu” va nang Ton Nu o day dung de chi chung cac thieu nu Hue. Mot tac gia Phap cham pha dung nhan nay nhu sau: “... Cac co gai Hue kieu sa va de lam ra ve khinh khinh, ho la dam hau sinh cua cac phi tan khong bao gio quen rang mot giot mau thien tu dang chay truyen trong huyet quan cua minh” (Jean Hougron, Soleil au ventre, trang 67).

+++

Xu Hue nguoi Hue
Anh: Hoang Xuan Duc
Trong khi song Hong va song Cuu Long di vao dia ly va hien ngang di vao kinh te, thi song Huong em dem di vao tho nhac. Van hoa nghe thuat la mot coi menh mong, rat it tinh chat thuc te, nhung lam dep cho doi, giong nhu bong hoa trong doi song.

Song Huong hien nhien nhu doa hoa to diem cho thanh pho. Khong co con song nao lam hao ton giay muc cho bang song Huong. Khong co con song nao lam tuon trao suoi nhac cho bang song Huong. Va cung chinh no la nguyen uy cho su ra doi cua bao nhieu hiep hoi ai huu, dong huong voi no o trong nuoc cung nhu o hai ngoai.

Nhu ta vua noi, song Huong da khoi nguon cho nhieu suoi tho. No cam duoc nhieu diem luu khach, nhieu ben song huu tinh de neo thuyen. Mot so lon cac chua, cac vua, cac vuong, cac hoang than cong nu da cham but vao nghien tho. Cac thi xa, hoi tho, thi dan noi tiep nhau ra doi.

Ve linh vuc tho cua cac ton that, hay khoan noi den chat luong co cao nhu loi khen tang cua vua Tu Duc chang, hay la nguoc lai, co thap nhu loi phe nghiem khac cua Cao Ba Quat, ta chi can ghi nhan rang thi ca tro thanh mot sinh hoat tinh than rong khap, cho gia tre trai gai, cho moi nghe, moi nha, nhu the la mot sinh hoat binh thuong hang ngay, giong nhu nguoi ta hit tho khong khi vay.

Tuy nhien, cung chinh con song Huong ma nguoi ta de tuong la suot doi lang le ngoan hien ay hang nam vung day quay nuoc tran bo. Boi Hue khong nhung noi tieng nang nong mua he, no con noi tieng ve lut loi nhieu lan trong nam va nhung luc ay nuoc song duc ngau, du doi, co khi chay nguoc dong. Nuoc song cuon cuon ay, du la trai nguoc han voi thuong ngay, van dung la hinh anh cua song Huong, la long da sau tham cua no da lo dien, la bo mat bo tuc vao bo bo mat thuong bat gap cua no.

Tom lai, nang chay voi mua dam bao lut, ay la Hue. Nuoc chay lo do va nuoc phang phang cuon cuon, ay la song Huong. Nguoi thieu nu nghieng non da thua nhung yeu thuong say dam, du doi, ay la con gai Hue.

Nguoi Hue thuong phan ung cham. Ve be ngoai va hanh dong khong ho ung tiep lien nhau. Hay noi cach khac, giac quan tiep nhan cam giac va noi tam cu hanh hai nhip khac nhau va giua hai nhip do la mot khoang danh cho nu cuoi, tieng da thua, su e de, can nhac. Do la mot loai “phan ung hen gio”, nhung mot khi phan ung phat ra, no co tinh cach dut khoat, khong van hoi. Do la net tinh Hue ma nguoi ta goi la “tham tram”, “tham thuy”.

Neu khong co lich su san chuc nhung bang chung cu the, hung hon thi it ai ngo rang cai dat Hue tram mac nay lai co the la san khau phat dong, cham ngoi nhung bien co lon cua dat nuoc tu trong long nhung hoc sinh sinh vien cham hoc hoac nhung chi tieu thuong hien lanh tan tao. Hoa ra dat Hue la dat nuoi trong nhung thai cuc, va con nguoi xu Hue de ra ca mot doi minh de go roi mo bong bong tam ly va mau thuan noi tam nay.

Con nguoi Hue lam nen Hue la nhung con nguoi di nguoc lai nhung thuoc tinh ban dau cua vung dia ly. No vat lon thuong truc voi nhung mo giang co tam ly.

+++

Trinh Cong Son trong ca khuc Diem xua co noi toi mot loai chim di. Chim di la mot loai chim di tru, khong dinh cu tai mot noi chon, tuy theo mua xoai canh di tim noi khi hau on hoa.

Nguoi dan O Ly chat chua trong tam kham minh mot mon no tinh than doi doi voi cong chua Huyen Tran ngay xua da vui quen tuoi thanh xuan cua minh muu cau hanh phuc cho nguoi khac. Do la mot su luu day biet xu nhung tu nguyen va vi tha.

No da ghi dau sau dam vao ca nhac cua xu so nay. Cai hoi “ai” cua ca Hue khong han la sau bi nhung day hoai bao, vua tu su ma vua khoi day mach tinh bat nguon tu xa xua, hoa tan vao huyet mach, hau nhu kho long truy cuu, kho long giai minh. No nhu the mot loai tinh cam nguon coi, lang sau, dan long xuong ket tao thanh mot trong luong cua tam hon. Soi day tinh cam nay troi buoc buoc chan con nguoi, niu keo con nguoi khong cho no roi xa cai pho de cua no.

Nguoi ta bao dat Thua Thien nay vua la vuon uom vua la be phong nhan tai, cung co nghia noi day vua la dia diem dao tao, ren luyen con nguoi vua la moi truong thien nhien hun duc boi duong tu chat cho tuoi thanh nien, lap nghiep de roi sau do dan chim roi to bay xa.

Nguoi con cua Hue cam thay kho long roi xa ban tho to tien hoac coi nha vuon cua minh. Tuy nhien van co cam nghi chua bo nha ra di van chua vien thanh van so cua minh. Va mot khi xa xu, bat dau nay no trong tam thuc ke ly huong mot loai tinh cam moi: tinh cam hoai huong. Loai tinh cam nay co tinh cach sieu hinh, tham sau nhu tinh con voi me, no am i nhu mach ngam, nhu than hong vui duoi tan tro. Xin dung xem do la mot thu tinh cam nhi nu thuong tinh, uy mi. No vua giup con nguoi khong quen nguyen quan cua minh, vua thoi thuc con nguoi song chang phai cho ban than , ma cho mot van hoi chung, co tinh vi tha, huong thuong. Trong nhan thuc ay, con nguoi luu vong gay dung hoi doan, tap the ai huu huong vong ve que huong, xem do nhu nhung oc dao tinh cam giua doi song menh mong.

+++

Nguoi Phap thuong tu hao ve van hoa van minh cua minh. Su tu hao nay thuong la kin dao, nhung cung co khi boc lo, dac biet khi ho de cap den tieng Phap, nen giao duc cua ho voi nhung dai hoc co kinh va cac van bang, cac giai thuong van hoc nghe thuat, cac thiet che van hoa (cac vien han lam, vien bao tang, nha bi kich, kich nghe...), cac cong trinh phuc loi xa hoi (cong vien, giao thong...), cac nghe thuat am thuc...

Cac quoc gia khac co tim ra nhung diem nhuoc trong van hoa van minh ay de cuoi cot cai ma ho goi la su “khac nguoi” ay (exception francaise) cua nguoi Phap.

Hinh nhu nguoi Hue cung dang mac benh nay va co xu huong tu cho minh la “khac nguoi” hay “hon nguoi” o mat nay mat khac, va luon ca trong su tut hau, hay luon ca trong su ngheo thieu. Cai cau ma ai nay thuong nghe la “khong noi nao co duoc” thuong bay ra hai mat ma, kho noi, mat tieu cuc thuong lan luot.

Vay cho nen, van de con lai doi voi nguoi Hue la chua cho duoc benh nay hoac lam cho can benh lam vao ben trong khong nguy hiem, va muon duoc vay, hon luc nao het, can co noi luc tham hau.

BUU Y

Viet Bao

Chủ đề liên quan

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Phương Tây “sôi sục” vì sự thách thức của Nga

Ngay sau khi Nga cho đoàn xe cứu trợ tiến vào Ukraine mà không cần sự cho phép của Kiev, phương Tây “sôi sục” tức giận, tung ra một loạt những cáo buộc, chỉ trích nhằm vào sự thách thức của Moscow.

Tìm hiểu: Xu Hue, Ton Nu, con nguoi, Song Huong, tinh cam, nguoi ta, do la, phong cach, minh, tam, tho, thanh, lam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Xứ Huế, người Huế

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Xứ Huế, người Huế bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Xu Hue nguoi Hue

Nhan xet, hay lien he ve tin Xu Hue nguoi Hue co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Xu Hue nguoi Hue de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin van hoa trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin van hoa
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0