Ve Kinh Bac 1959 1960

Tags: Ve Kinh Bac, Kinh Bac, Chi Vinh, Ha Noi, Thuan Thanh, Dinh Bang, duoc su dong y, trung tam van hoa, tho luc bat, su giup do, Phu Lang Thuong, hat quan ho, que huong, bai tho, co mot, nam


Duoc su dong y cua tac gia va su giup do tan tinh cua ong Doan Tu Huyen (Trung tam Van hoa Ngon ngu Dong Tay), chung toi xin tran trong gioi thieu tap tho Ve Kinh Bac cua thi si Hoang Cam.

Ve Kinh Bac 1959 1960

Hoang Cam

Trong qua trinh tim hieu van ban, chung toi nhan thay co nhung loi cau truc don gian do nguoi danh may ban goc so y nhu: Chu viet hoa o dau cau bi danh thanh chu viet thuong, nhung dong de tu, lac khoan bi danh lien de gay hieu nham day la cau tho trong bai, nhieu ten rieng bi danh may theo chu thuong vv...De thuan tien cho doc gia, chung toi da xin phep hieu chinh lai cho dung cau truc mach tho.

Loi dan

Tap tho Ve Kinh Bac co mot lich trinh van ban han khong don gian. Duoc viet xong tu 1960 nhung den 1990 moi co 8 bai rut le ra dua vao tap Mua Thuan Thanh (Nxb Van hoa, Ha Noi, 1990) roi 4 nam sau duoc in lan dau tien thanh sach ca tap (Ve Kinh Bac, Nxb. Van hoc, Ha Noi, 1994, 180 trang, kho 14x20cm). Tuy vay vao nhung nam 70 - 80 da co khong it nhung van ban Ve Kinh Bac chep tay va chuyen tay trong gioi nhung nguoi yeu tho va ca nhung nguoi co phan su... to mo. Tinh hinh tren khien tac pham nam trong trang thai co nhieu hon mot di ban. Chinh tac gia cung khong chac chan rang ban in toan bo lan dau noi tren (Nxb Van hoc, 1994) la hoan toan dung nguyen tac cua minh.
Ban in lan nay da duoc tac gia xem lai ky, co sua chua, nhuan sac tren co so ban in 1994. Chung toi, vi vay, hy vong cung cap cho ban doc va ban nghien cuu mot van ban dang tin cay cua tap tho nay.

N.B.S.
Dang huong hon me
Ta con chim cu ve gu dang tre
Dua nang au tho ve san dat trang
Dua may lanh nhung phuong troi la
Ve tu noc cay rom
Ta ru em
Lon len em dung tim Me phia con mua



Nhip mot
Khan nguyen
*
Buoi Nga My sao me bat deo bong

Dem Tho

Cui lay Me con tro ve Kinh Bac
Chieu xua gie quat voi long
Than cau cut vay duoi meo trang moc
Chuon chuon khieng nang sang song
De muoi tam khuc Van Giang
Chuong Bach Mon do xo go ma
May thanh thoi lua
Neo Dong Trieu khep mo gio ky lan
Chop rach dang tien ven xiem xoa ngu
Thoat chim
Gau day da Thien Thai
Di dau
Trang may xech vong cung
Ban nat chieu mai rang do
Chau chau ma von co yem xay
Khong gap nguoi quen
Ho
Ngo cu
Dem xuong
Lam lau hoang
Tro chuyen gi ai dau
Mo thang gieng mua sung
Dam ca dao sao dieu chieu lim tim lung trau
Buoi Nga My sao me bat deo bong
Dem Kim
Ve Kinh Bac phai dau con nghen khoc
Con khong cuoi
Con thoang nho thoang quen
Hinh nhan ma diep toc muc tau
Mat nghieng dua liep
Mai nhay vao dam lua gio dau
Gam Song Cau khoac lai ao ngay xua
Da trung boc
Phu bui tan nhang
Phia dong keo cua xe go
Phia tay chay nen van thien
Ong pho may gia muoi dem chang ngu
Ru xo gai bien dong tim kim
Ken gia lam ai tap thoi
Gio mat choi xuan day nghien luy tre day
Nam ba ga trai tap bai luu thuy
Mot tre so sinh duoi giong meo hoang
Qua mieu mua phun
Giac ben song da cam co ha trai
Me don con rung gay mia Duong Treo
Dem Moc
Ve Kinh Bac phai dau con he mieng
Khe chua voi bot long tay
Trang phao rong than cau moi boi
Tenh tenh cho da Ba Vi
Tiec gi nhau nua
Lua ong bau cham lua got chan

Coi Thanh ep mong
Bao gio lim gay da tan
Ngu lai giac mo dang do
Chum cau cang nut mach tam

Yem may ba ngay me va lai
Khuya nghe buong dong bong dem ram
Sung lenh guom dao ram rich
Thua
La man lay
Muoi ngu me
Dem Thuy
Ve Kinh Bac phai dau con nham mat
Gai manh guong gian thien ly doi tua rua
Chua Phat Tich ruoi trong man lua bach
Tuong Quan Am ma ung bo quan
Chuong chieu coi yem
Chuong som doi khan
Cau kinh te te muoi ngon tay mang
Mo dem he cuoc loi
Ao mua dang rit la truong sinh
Gio vao tram cua
Gio ra hong da trinh nu
Gio vao xanh quan luc
Gio ra vang tho mit
Ong bay vai ao tieu thon minh
Thap dien Diem vuong mo hoi
Trong mat tre len nam

Trua he gay rac canh hoa dai
Mai hau cung bo cac tha rom
Lieu dieu vo hoa xoan la ta
Lua song nen nghen bup thanh xuan
To kinh dap mat ru buom buom
Chuoi chin cay do guc dut day bim
Dem Hoa
Ve Kinh Bac tim choi dan kien lua
Ngon tay di soi chi nau
May noi rang up chup dinh dau
Giun dat long thong mo con ga trui
Vong mac canh hong chac oi
Kieu khan
Dut giong nho sinh
... “buong manh...
... Con oanh hoc noi...”
Vo xach gio cua dong nghen nuoc
Hoa thui ngon bi long to
Dai han thang ba
La lua rang chau chau

Mai do con
Mat cua nghenh gia canh gia nguoi
Cang hy vong tua len troi doi bao
Chieu com suong
Nam ngon tay lan mong tre nho
Trang len chem dau ngon gio
Canh si bung chau mau chat chao
Cuoi nam ri ram tieng khoc
Chang oi ngua tia vong dao
Chot me thet giua san
Net mac chu thien toac lung trau mong
Mau do
May dun
Gio long
Som mai di


Nhip hai
Kiep truoc
*
Gieng ngoc enh uong quat dem tien su

Nang phu sa
Nguoi tho ke
Uom vet chan bai phu sa song Duong
Dung tre lang Chay
Sat nam tang may lua ruc Phong Chau

Chuot thanh than
Den xam doc song Hong
Ke cuop run duoi Rang-dong-than-thoai
Nguoi tho ke
Thien vuong chang noi
Luc gat dau
Vo ngua dao ao ho
Lien tiep mai Dong Anh
Thien vuong chang noi
Luc nghieng tai
Co cho nang te phi diep diep dang nga
Hoa gao cac trien song
Giai loi Soc Son bay
Nguoi tho ke
Thien vuong chang noi
Chan Me con de me cat min
Hoi Giong dong chieng
Be em ve nam khoanh long me
Nghe nghin muon nam sau
Xoa nan doi bau vu lua
Song dai
Cat bong
Nang hong hoang
Gio long ngong
Long ngong trai bo lau
Song Cau xuoi ben Hat
Rap renh Mo Da chieu tan hon
Chuoi ngoc trai ai gui le mung
Vo oc do bo ao so sam toi
Be long ngong nguoc song Hong mua lu
Co Loa cu ruc choi canh
Gieng ngoc enh uong quat dem tien su
L...i...m...m
U... !
L...i...m...m
U... !

Mat roi
Muoi bay muoi ba
An Duong Vuong oi
Bot be bo hon
Suong Cau Lim
Chap choi la che non
Cau Lim Noi Due
The Ha Dong don kieu
Bo que Xim
Ech Que Duong xep dui tron go trong
Sao sau Phu Ninh
Rop nang
Ve Thang Long
Da nghen trong con
Guc dau suon nui Dam
Lua vang xe loc rac tro tien
De ngang khoi bep
Bat mui khoai nuong
Dau rau nam sap toac moi
Trong Cho thuc chin tieng
Chuong Tro nen ba hoi
Mo Phu Luu khua ben do Lo
Thay pham Hue xenh xang nam sac ao
Biet long chim sao chim ri
Gai Cau Lim Noi Due da di
Khoi Yen The
Ngua O-truy lao cau vong Yen The
Rau cam rung quanh anh mat sao bay
Ngua O-truy phi mot dem den cua Bo De
Bom nha khoi
Duoi dung may
Hi lua dai
Vo chom nghieng soai phu
Nhe rang cuoi
Trai Cau Vong Yen The da di


Nhip ba
Ru bui gia pha
*
Binh pha le nghieng ruou
liem dem tan


Den nhang 1:

Ong gia tha gay
Bac cau phao vuot ben
Bac dau len nui thoi com chieu
Tay re la gio trang vang diem su
Ao Hai Ba dang mac
Rung lien mien chi chit mo Hung Vuong
Gia pha ru bui bay min chuot Do Van
Cu to muoi lam doi
Cung ngua mat voi Tran Binh Trong
nhan guom phuong bac chem
Cu to muoi doi
Lan da Chi Lang
Chen ngo Dong Quan cuu vien
Go ba hoi trong
Tuyen gio tuyet menh Lieu Thang
Cu to chin doi
Mo trang Binh Ngo Dai Cao
Noi thon xa ba chen chuc mung
Chot thay may hai nhi khan trang
Xang canh ga thet duoi dem dong

Ong to nam doi
Cao quan duong benh
Toc trang bong benh truoc an
Cau tho chenh mang goi dau tay
Tia hoang hon xuyen ke liep
Do khoc do cuoi
Dua chau dich ton vua qua con sot cuoi rang
Ngua co tri buoc ngoai ngo truc
Hu ruou hoang hoa
Hich bon tran
Xe trang Luan Ngu
Lau guom
Len duong
Doi cha tien si nam Nham Than
Keo quan ve cua khuyet
Hoi toi nghich than
Mat Chua dao thien
Keo ao che ngai
Ne mui kiem vo hinh xoc toi
Phanh ham nhet voi mot vang duong
Can nhon mong tay
Tho cum lim khac mau
Chot nghe tin giac du
Lap song san nui ua sang
Vung chat xich be gong
Pha cua
Cuop ngua Hinh Tham tri
Phong len ai bac
Du nghen ngao thuoc doc tam ban
Da ngam tuy xuong tu chen ruou dem qua

Den nhang 2:

Do lua lat trang
Sang chu trien quan tai
Bong nguoi co ruot
mMay uon hang cau cui ngo vanh moi
Song troi xa con ngoai ve
Xem got chan uyen chuyen
Bao nhieu nui doi Kinh Bac
Dich suon thong sang xum xit
Quanh hang mi
Nang dong ho trong
Mot som di lam vuong hau
Cuoi ru co hoa
Re tieng trong chap don khenh
Xa tich dau dua em
Nang lua ngang may cam tieng khoc
Nhin may ve ngon cau
Mai ra thiu thiu
Di
But la xanh giu coi canh gay
Niu cuong la vang qua tran b•o

Phan kim ha kieu
Khoi ly doai thoai thoai khuc hanh van
May chuc nguyen tieu
Thoi tran thua thot
Con trai nang ken gi
Dung luc qua dao roi
Vua bang ha
Doi hau tat sao bang
Soi toc trang quan vong Khiem lang
Chang dut
Reu lay vang tran thuo nao xua cay lua
Nghenh xem dieu tang xanh dao canh
Dem ngu goi dau cam thach
Hon ma de ba cung lang thang
Doi khat tinh thuong
Da Quang Nam quen le nghin nam lap song
Dem doang tay
Moi vuong hau
Ngu chung giuong
Chot nghe tin giac du tran sang
Ban tay quan toc kho
Che mat
Ve que
Chet ben cay ngau nhom be nuoc mua day

Ngua 1:


Tran Kinh Bac vua nuoi dan linh ngua
Tram tran dong doai chap vut bi tien
Cat thit chia da
Nhai co ua loi mon duong que chat dang
Co gai nha ai den day cat co
Ngui hoi chong quanh quat cua dong nam
Du guc khoc duoi chan thanh
Da mat giai khan dao hung le
Nguoi doi kiep ra mo dat xam
Dap them cho vung mai lau hoa
Chieu noi cung dan phi thuy
Thong dong
Tran mac vong lung Phieu-ky-tuong-quan
Phong giua Truong Son lop lop
San bang doi nui lo nho
Vo sat lun ba nam co bong chang moc
Tieng hi dai
Ba lan trieu dai doi ngoi
Khoet thung sau lan nhung phuc
Dap rap tam long vang do doc
Cha truyen con noi
Da xo lo

Ben cau lech thech tre mo coi
Nho sua me gap con ngua ut
Bom long con uot
Da venh tai nghe dong trong doanh lau
Nep nep ao chau
Nga rap
Chien thu
Dung dang
Tu sinh
Ai gap luc tuoi mang hau da
Oc ngu phu giam ma
Cham yen
Dau ruc xuong hong
Quam got
Thoc ngang suon quat thay tong quan
Hong roi
Chien truong khong dung
Deo the bai nha Chua
Ngan ngo gam co
Quanh quanh cua bac cua dong
Nhin tit mu xa khanh tuong
Co bay bui loc
Nghe tin ve lai ngua quan cong
Xiem quan chua tung rung ky ngo
Tieng hi khai hoan chim lim
Binh pha le nghieng ruou liem dem tan

Xuong vun keo len go dong
Chau bon doi vo ma ap tai
Nghe trang dac ron hoang vu
Con thoang khet mo hoi
Ngay huyet chien nam Than
Nhung Viep-Quan-cong Bang-linh-hau
Do xuong bung beo da thi rung

Ngua 2

Co mot thoi
Tin lua den giuc thon vang ngai ngu
Giac tran sang co rap ai quan roi
Dan linh ngua vua nuoi
Bong lu doi mat moi
Phi dai vet khoi
Canh dang dang quan lo
Ao nep vang len chin ngon Hung Son
Duong nang bay tung dam hoa hoang
San sat rung guom
Gia Binh Bach Hac
Tran len thoc nguoc co doc dong Kinh Bac
Truoc mat cao cao ron canh
Toc xiem y tram sac cung tan
Tren lung nang han xem yen cuong
Duoi bung dam de co ruon minh
Uong nuoc mua tho hoang bach chien
Giac cuong vat chan thao chay
Dau lau lan loc vo
Vun xuong ham cam moc bien thuy
Tit tap
Tu Tien Yen Ha Coi
Den Ha Giang dung Cong Gioi xanh
Cung tu thuo ay
Co gai que tha tam khan dieu
Bay noi duong tre lien ngon thac
Bac phau do xuong tu vom may
Mat uot moi se khong nuc no
Rang den rung ruc
Nghien oan thu tim ngat
Nang Phong Chau
Cung tu thuo ay
Linh - ngua vua nuoi goi linh - nguoi
Hoi vat
Trong lon Giang Vo duong
Doi bong vom troi cao vot
Gio thuong du doi lai
Mua trung du thoc sang
Bao ha du don vang
Ba hoi chieng lao dao cac toa lau
Cong mai do quanh thanh
Ky xi dem qua u gio
Som nay tha het ve nam
San dan may bo mong ngon ngang
Loa khua nang thet moi do luc si
Hiep tran ron hia len dai khao sat
Tuot guom tran tram ve si
Hai hang tam tap vo hoang mon
Le ba nam nuc long dong vo tuong
Vua ken nguoi gioi tien phong
Vat nui nui lan
Ngang song song gay
Gai thuong dan Kinh Bac
Tim ai day gioi phan lam chong
Hai tay cang soi chi
Quy ba dem khong may dong duong to
Cac nga duong bui dun loc noi
Thac nguoi do qua cua ngo
Co xua het may di
Toa biec lang xem
Trong van thuc
Sat suon Tam Dao do nghieng
Loa van rai
Nui doi trung trung di bon huong
Chieng le the song Nhi
Dang dai bai mia bo khoai di
Mot khac co im gio doi
Trai do un dong nga tu thanh
Ai tung buon nguoc ban xuoi
Chieu hoang rung xe gap hum
Lieu than cuu mang
Tranh ho vo hoc duoc mieng leo duoi
Ai xuong be mo ngoc trai
Tang nguoi yeu dau
Ne duoi ca map
Bong nen tai dung phep thuc suon
Ai len nui chat nga voi tien cong
Gioi khoa van chech ham rang
Lai kia ai thuo be thich treo cay
Gioi mon van co
Ai vuot thac tim vo xua tu chua Yen Tu
Tai ngam hoi phong bong enh uong
Ai vao nui ba ngay an mot hat vung kho
Chan nhai ben ngang khoeo mat cua

Lai kia ai quen trom ga ba thim
Mieng nan dui trung tuot cac duong gan
Lai co ai tung quen tranh nhan doat sac
Tai dung phep “Chiet yeu diem huyet”
Co bo thang tu mo rut ruot voi gia
Loa cang dong da
Vo nghe muoi phuong
Hoi hop bac dong can
Day Tong Dong Vo Giang vao truoc nhat
Nhieu xanh vat hong
Cu vac ba tram can
Nuoc day
Khong song sanh
Roi Ba Ngac Tien Du
Tu Dang Yen Dung
Bop tay vo toac dot tre nga
Nghieng minh thi le
Mat tram tu ngo voi khao dai
May giai hong y pho phat phan vua bay
Kia Bay Kinh khet tieng Yen Phong
Gat dong tre nga
Cam tam mia nhai ron
Thoi ba ngat troi bui trang

Den Ba Ngu Sieu Loai
Tre moi khinh vac lon
Dung tan dai bang
Lay voi da cua dinh
Nhac bong
Dieu hai vong bai rong
Phong ba dong bien reo ho
Gai nha quan bo nuong
Cho giu dip
Bong de roi dui trong
Nin hoi nghe ran rat
Bao lien hoi
Trong bup la mang to
Hoi cong buong tran lenh
Tung doi vao
Su tu von quanh
Len dieu "Bach hau doat trai"
Sang dieu "Hong hac te phi"
Gai Tam Son do dan moi trau
Nguc yem phap phong buoi ngot
Nhieu nho si but gai tai nghen ngo
Long run nghieng thoi van Trinh Chu
Thung thung trong chuyen nhip toi boi
Nhieu do ben trai len
Nhieu xanh ben phai xuong
Nhoe bui cuon
Cot dong dung
Nui da moc
Ngon chan cay dat ba gang
Vat co duoi ga bat re
Dat vo dai nho len lom xuong
Chong chanh van chiec mat thuyen
Co xoay huong chi len tay bac
Vay te te gat gio
Xo ve xem cuoc giao phong
Da vao tran leo tay tu
Chum trong rung ra roi tung qua mom
Oi thoi
Ba Ngac can moi vit got
Bay Kinh nham mat xuong bo
Ba Ngu banh quai ham choi mieng hiem
Tong Dong nghien rang ken ket
Giat ngang mang mo
Tu sinh la luc nay day
Pham tuoc tay vua khua lung lang
Cong chieng thoi thop
Dung giang chua dut mieng ky phung
Dot hong lap hai hang cot chay
Anh lua loang lung go cat that
Mo hoi nguoi mau nen
Rung song song
Rang dong
Nguoi toan thang buoc ra
Uc van nguoi xem khiep so
Cuoc tan tan mac cat long song
Do nhat la ai
Que vung dau do
Vuon tay cham gioi
Toc hat sao mai
Quy xuong
Vong ve cua khuyet
Lay hai lay
Lung vang rap co
Nang cham thi khep mat ngoanh di
Ken duoc mot nguoi
Nu cuoi chech doi mat la
Von va den
Thong dong thua
Roi lung lo di
Vua ken du muoi hai do uy
Trieu ve kinh ban yen nam dem
Giot ruou hong hoen bo tu
Nang ngu tuu xuong an rai thay tram ho
Mot loi khang khai tung ho

Mai som keo quan di
Nghin dam lan thanh xa
Khuc quan thieu con mua luon
Vanh tai suong cong
Chieu tim bat sa truong mau giun chet
Than muoi thuoc do ngang rung ngua
Phoi moi qua xum den ngom
Bap thit duong gan ngay thi vo hom xua
Thoat da bay nhay phan ngua
Dem vang Kinh Bac
Thuyen ngu de sen chom song ruou
Phi tan dang hoa ngoai Thuy tinh cung
Linh thu
La com nep dang huong ngay gio me
Muoi lan khan gui nuoc ve xuoi
Linh thu deo May
Vuon tay chem nua
Xoc ngang suon
Guc ben khe Van tuyen nuoc dong
Rung kho thoang dong got chan nguoi
Quay gao tham chong don thu deo May

Co hang xom cu o rieng
Lat canh sen buoc nem la chuoi
cung gui qua xua hoi thang gieng
Goc tuan trang chua voi mat song
Don ganh da theo cui giat
Thung Nha Kieu nghe nghe mat xuoi
Cum toc la sung lat mo
Ben ve nghe soi dap lang xanh
Thon cu
Dau san guoc chiec nam nghieng
Cung quang do than cau
Vai nuoc lung chung
Duoi nang quet ngang canh ot
Lung trau muoi tuoi ngu dong xa

Nhip bon
Roi cung di tat ca
*
Nhung cuoc don nha
Tuan du trang su rach


Trai doi Tran
Cac con trai di ca
No nuoc xoa on vua
Mot dua can dut day buom
Thuyen giac dang xo bo Ham Tu
Mot dua theo lot chan huou chay
xuc bong thu g•y nat rung Tuyen
Mot dua cuoi ca voi qua dao Co To
Lung mach song doat luong
Nghin hoc thoc
Mot dua ngam tho dan gay Vu Hau
Ho bao cup duoi le luoi mau
Le the tung vet den Yen Kinh
Rieng mot dua ganh doi bo xiem ao
Tim an neo Chi Linh
Gap mui ten lac gio
Chet trong xo nui
Vo khong kip chon chong
Lai long thong doi bo chay giat
Con dua cuoi cung muoi bon tuoi
Goi rau xam rau ma
Ruong nha cham muoi
Con Vo Tong thang toi mieng beo gam
Gai Hau Le
Day lac tien vat qua tuong do
Duoi can nang xe ngua luu ly
Soi toc ba nghin dam
Oi giai xiem dao ngay tuyen lua hoang phi
Mot nam com kho ran tui guong tau
dung dang be doi chieu nang quai
Set danh phia kinh ky
Bien mat Vong Tien lau
Qua nui Tam Tang nghe tieng hat
Co gai dien
Om xac chong
Loi dong chiem
Dan qua khoang mang vet bong trang thua
Nem xuong cau em coi ao chieu xua

Hoang phi ben day day chang lua thung
Tung dem vuot bung
Noi vet bao thai
Khoc am y truoc luc ra doi
Dua tre
Me dap vai con manh chan rach
Bui dua dai dau bo re loi
Thoi con ve o voi cha
Con ve
Giau giem nhung ban tay
Nang vu
So dua
Lau mat
Phoi day ao them san
Bo chat cay sung cay khe
Cam mia mia khong len
Nang bung lum ot chi thien
Ai trong ma moc
Den mot ngay nha dong khach
Khen con ngoan
(... con ngoan !)
Kien mo co tren met duong phen
Gac do mat ngoai vuon
Gat non nep du
Con tre tung tang nha dam
Nap chan cay rom
Dui xe dieu
Tron mat
Thoi cang tron bong bong lon
Cuoi no ngoai ngo
Nhan chi nhan em
Nhan them chu bac ong ba
Nhung nguoi dau ta
(...dau xa...)
Thoang da chieu hom thang thot
Lanh so

Em ganh gao ve dinh phu ho
Nut vai thanh seo la lan dao
Em cho nua sang bo duyen phan
Tay dong be chan xuoi thac ghenh
Tuoi da rach va gi cho kip
Da mo dong tuot seo ngang than
Tung toe doi gau trang nuoc gieng
Mat lua ke toc
Con bun run seo ngang seo doc
Vat ao nghe tham tieng vai keu
Dong day vuc m•i dem ho tinh
Ap vu minh tran con de trui
Canh tre trai ao nep than hinh
Phan mua trang thoa mo seo tuoi
Ai rinh Em
Ai ngo Em
Chot rung minh niu dem tran trui
Gai dam xien muoi ngon an tinh

Dem sao

Mai canh manh guong moi vo
Den bao gio tron
Dung cua tay minh cau hat oi
Mot tieng buong khoan giua nhip
Vi choi voi dieu luc tan trang
Ai ngo de long Em muoi do
Dong doai duoi mai sao Hom
Mot thoang gat dau
Giua troi gay canh
Nua mat nhin chenh
Gieng can mua mua
Mot ong sao sang
Hai ong sang sao
...........................
Dem chua xong
Em cho
Gat dau
Cau hat theo nguoi leo ngon thac
Dem nang
Son ca chat nang
Chuoi tran chau trut xuong mam vang

Tieng gi duoi ay
co phai tieng vang
Tim tieng vang minh
Chui vao cua hep
Cua khep
Trach gi ai sao truc gay me
Trach gi ai cam cui vot tre
Dan long vang tia
Ngo troi may tram sac uoc ao
Chi bo Em di
Canh nhe tren song
Chiec la mo rung
Hat lung ngon gio
Khoc do chieu que
Nho ve mat Em
Oi thuong la thuong
Dong got mua xuan
Cuoi mat troi he
Oi thuong la thuong
Ga con nho me
Co vang rung chan
Oi thuong la thuong

Dem gio


May cho Em tam ao soi non
Lang khong mo hoi
Cat cho Em huong que nuoc tram
Tham duong ma ran
Chim vang phai ten duoi bung
Gian minh bay qua cao
Buom ngu sac ra roi tay tre xe
Trach minh qua long nang tan xuan
Tron tieng Chi cuoi
Nap mat Em trong
Treo ngon nui Neo da chom tai meo
Mat chan roi roi
Dung vi than Em hat gao tam xoan
Dung ve hinh Em hoa dao hoa ly
Dung hat tinh Em song vo mua ve
Dung tac mat Em lech mai thuy cung
Doi sau khi Em qua doi
Se dong thanh phuong nui
Cay da duong xu
Lon len ai hay
Van con gio cu
Bao nhieu chieu vun da
Mat nang thay mua mo loc non

Theo duoi


Em oi thu dem may gieng hai
Dem hoi Lim ve
De quai rao buoc
Duoi ta lua nhat
Anh giang dam tham duong suong
Ay boi thuong Em
Vuon kho bo ngo
Gio vao ra buoi trui hong thui
Ay boi thuong Em
Mai nha um co
Chim vao ra vach dung cot ngoi
Em ve dong chiem dat ran chan chim
Em di mua ngau nuoc ngap doi che
Ho nghe dem hoi oi a
Lai xot mat Em mi truong khep bong
Long tay em mat rung to xa
Lai xot tay Em dem truong ru vong
Rung chan may chua dong sam que nha
Chan Em dai di khong biet moi
Ma hong Em lai noi
Dong mua nuoc lut mong menh
Lung thon thon cam sao Em doi
Dao gieng sau roi
Dung lap voi ngay xanh
Ly ly oi khat kho chay giong
Tinh tinh oi cho dong manh thua
Chia voi quet gio hung ho
Bo ao sao tam bao gio...
...ho Em

Nhip sau
Diem trang
*
Nhung Hoi he Kinh Bac

Nhung hoi he Kinh Bac
Co thi nhau giat giai phao toan hong


Thi soi bun
Thi soi bun
Khi quat
Quan nam vong cot dinh
Khong dut
Gia bot muoi dem
Phao no khong nang hai hang mi mong
Mai ve vo vai long chay
Dut quang hoa nien
Mai ve lai dung giuong dung chieu
Luc dung giang
Toc quan cot nha
Con tran den thoi thop
Oi dem Dong Ho
Nat nhau than to nu
Soi bun nga va lai dung nhan
Thi an mia thoi com
Thi an mia thoi com
Bung dau chua het nhung bai song xanh ngat
Lua dau xem canh tay bot nan
Chay phu sa ngot sac Yen Vien
Com vua chin toi
Ma xuan hong
Long khoi tim
Lim sang thu
Bai mia song Cau reo day bat
Ngua mat hung mua doi co ngat
Nguoi dan con sot bong moi hoa
Thi danh du
Luon tay om say
Giac bay lay dinh nui
Tuot hang khuy loi yem toc buong manh
Dui chay bup dai thon nhun voi
Bang hoang tia chop lieng nghieng xanh
Thi hat dum
Chiec phao xi loay hoay
Them gach vo Bat Trang
Chuoi phao dung them bay
Bung giay do lieu than
Lua xe doi tay
Ben nhuc gan tam
Nguoi bo chong vao thi hat dum
Chenh choang loi mua
Non quai thao up bung
Nguoi chong bo cung thi hat dum
Got chan bun ngo toi
Tuoi loi
Tay duong moi song trau
Trang khuya cac bo song
Chum sao mai soi hai mai dau
Thi det vai
Long Em phau phau
Tim dau mau soi
Mot tam truong giang
Den roi vo vang
Thoi chim khach dem nam di vut
Vai got ho hai ma got moi hoang
Thi theu gam
Tu thuo be biet dau
Chim uyen chim thuy
Kim se day ma re thuy chia uyen
Mot mai ra vang am Chau Long Duong Le
Ngo ngan duong khau ao lanh Luu Binh
Ai luon kim giai ao do dang mo
Chang Luu ua nuoc mat
Buoc ra them hong mua
Hoi chen Nga Hoang
Chen Nga Hoang
Len chen nguyet tan
Phut nua dem den nen lan
Ba hoi trong giai dam de
Lim dim bao dong ba nghin mat Phat
Toc tung tinh bo xoi ruong mat
Quanh co toa bon huong dinh
Tung ngoi sao mat nguoi lung linh
Ai goi... im lim
I oi... sao chim
Doi doi u tim... tim
Oa ap... canh chim... e ap
Hon mang me vo cung
Dia dang say toi tap
Khong gio khong
Tham tham nguyen cau hoi em nong
Nhan nha thoi
Oi dui nhe buong tenh... tang vo cam
Ai nen xin thuong ngam
Go ho doi ba tieng cuoi buon vang am
Vi tay ai tay ai
Chua nguoi te me tham
Chot bung nghin cay nen do
Nhu sung so nghin toi
Biet loi ve dau
Cho qua con thinh no sau
Cu Tien chi gia tuoi tinh can kiet
Toc heo bung dau
Lui lui tiec thoi xa
Khua gay cun rap may thoi sau
To xanh ngay ngay dem song Cau
Em anh gio lan tron bui bo dau
Thi troi ca doi
Xin troi ca doi
Cot lim u gay roi
Giuong nhung u song doi
San dinh
Lai Thi Mau i a tung tinh
Rung rinh
Cho

Hoi Giong
Mung Tam thang Tu
Khong ve hoi Giong
cung hu mat doi
(Ca dao)
Tram doi gai trai anh tu
Ngua long bai rong
Guom than phun lua dot moi
Chu be len ba la tuong vo nha Gioi
Ai ngo da bon nghin nam manh moi
Xuan den lua the
Cam gay tre di se duyen co Tam ong Hoang
Vot Truong Chi ve gam do lau Tay
Hoi Long Kham
Hoi Long Kham dem sao chi chit
Bo de mo la tha ni co
Thien nam vin khoi di quanh chua
Mo Tu Thuc
Gap ngay quan huyen khac

Mau don mot nhanh roi
Ngoc lan muoi bup chap
Nen tat sao khong tat
Giai Ngan ha giai chieu nang hoa
Hoi van roi quan huyen ve nha
Quan-huyen-khac lai lam Tu Thuc
Ni co oi
Hoi Van Ha
Lon ba tram can
Kenh xuan lun ngo
Khoi bep lun phun mua
Mep chang trai lun phun duong thi
Tet Van Ha lang mo hoi thi
Nuc nich tung doi chat duong nghen loi
Co ba tang
Gio lua noi
Gio mo chim
Nem boi roi
La sung bay rung day nong
Vai bong ngat ngu cuoi cai ma
Bat bong lim dim
Tim mat gai muon chong
San mot sao xon xao
Soi lua thuong
Muoi lon thi di chat cong dinh cong
Dem phuong cheo trong giuc
Vui lap noi nieu
Hoi tieu cung eng ec
Khuc giao dau bi trang lon nha keu
Ba ngay tieng dao phay liec nhanh thanh vai
Ba dem chim lon toac suong gieo
Chai dai lan kenh giua chieu
Chai bo cheo khoeo
Vat vo goc ban tho
Chai con gam giuong rut co
Tuy luy mem soai toc khoc ngu ngo
Hoi tan men
quan quanh nghieng ngua
Giat yem dao tum voi doi bau
Bong dop chat mat dom dom no
Mit mu hoi ruou mieu co Mau.

Hoi den tam Vua trieu Ly
Hoi den tam-Vua-trieu-Ly
Con dau tho go phuong rong
Chen chuc khoang troi thuong nho
Tanh thoi gian
Tam tuong ngoi me ta khoi mong
De thach sung vao bung rong
Chep mieng vang son ngut khoi tan
Doi linh Chiem Thanh canh cua Viet
Que huong que huong xa khong ve
Tu binh gui mau vao tay cham
Dung cua con trong thay dat Cham
Bat de ngoai nhin trang su o
Nghin nam sao chang tuyet noi tham
Gia nhu te le uy linh the
Duoc tai sinh nhieu dang minh quan
Han Cong Uan da tau Thuong de
Treo trong hon vua lang tieng dan
Hoi oi Chieu Thanh sao khong noi
Nguoi ta lo dung nghiep lau dai
Ai lo viec cuoi chong cong chua mo coi
Vi nhu khong co Tran Thu Do
Mat dai Vua Ba biet chon ai
Quan co chi chat dem Kinh Bac
May ngon tay tinh nuoc vao ra
Van ve nhan nhui canh nga
Tron lan cung cam tre con choi

Nhip bay
Roi lai di
*
Buoc sap qua cau nghen tieng


Luan hoi
Con day u
Con da ve Kinh Bac
Nhung co Bong Thi
Voi de dau si
Nhung la Dieu Bong
Voi doi xe hong
Luan luu thu thai qua chin doi
Dang dang
Den khi con lot long
Cay du du sau nha vua bam ngon
Doi mu nieu den
Di trong dem mua dam
Me dau tro da
Sinh con ra
Tieng tu va xe canh ba
Bao hieu con giong nin lang
Trong lien hoi ra di
Ngan tran bao bao la
Trong giot le cuoi hang mi
Con day u
Muoi ngay khong khoc
Muoi thay lang do dam
Ven giuong am uot
Muoi dem
Tieng trong cheo vuot nguc Chau Long
Buoc “sap qua cau" nghen tieng
Doi mua
Mua chua ve
Tu hu goi Em di tim Me
Day tre xa giau biet giai khan dieu
Khi gay nang ke an may da quang sau nui
Hang tre nha yem
Tra me ve
Leu dot mua dem
Thi Chi di may loi chan chim
De Me ve bao phuong beo noi
Rieng Em nam tro doi mai tu hu goi
Nhu khong co Me tu nam biet goi ga
Chiem chiep xo nha mua mot
Xanh gi chom toc len ba
Khi coc cau ao du mat chuon chuon
Buon ngu ra roi canh mong
Em di mai nhung duong lang ngo ngat
Nhat la da dan mu Chieu Quan
Hat van vo loi sam cho
Gay mu ngui hoi duong la
Bong cay rop mat lung gu
Chieu la dua tit mu chong chong
Gio mat nay Me quat
Tu chenh chech neo tan trang
Co co lang gieng trai dao vat veo
Hoi dang ay di dau
Em len nui xa hai co thien dong
Cai toc Chi senh tien go nhip
Danh bong tren mai dinh cong
Em buoc vao dinh
Om cot may nguoi om
Em re sang chua
Lay chan ho phap
Sau chua tat dem mot chap
Gau giai ai vot Chi oi
Loa loa than trang
Chi lo xe hong
Me di lay chong
Co cuoi chenh venh khoai luoc
Mat vang mong rach vo nau non
Cam bon que tam
Khenh nhi hi day lung lon beo
Phan Me khuc duo


1- La

Co net buon khoi nguyen
Chim sau vao dang dang
Co tieng ca uu phien
Chim sau vao lang lang
Va dai dang em oi
La con say khat la
Cu thon mem xanh la
Trong men que boi hoi

2- Ngo

Sao khong the khep cua buong thuong nho
Con phong phanh manh ao
Dat ve nhung ngo lang xua
Sao khong quen chieu do mua
Con ro rach nguoc
Nuong cong mua tho
Com ngheo thuo truoc
A be nghe oi
Mua Thuan Thanh
Nho mua Thuan Thanh
Long lanh mat uot
La mua ai phi
To tam ong chuot
Ngon tay trang nuot
Nang bong Thien Thai
Mua cham ngo ngoai
Chum cau toc xoa
Mieng cuoi ke la
Mua nhoa guong soi
Phu Chua mua loi
Cung Vua mua choi
Len ngoi hoang hau
Cu mua Thuan Thanh
Hat mua chua dau
Vai tran y Lan
Mua con khep nep
Nhe rung to dan
Lach qua cua hep
Mua cang chua chan
Ngoai ben Luy Lau
Toc mua nghieng dau
Vanh khan long leo
Hat mua cheo beo
Nhat nang xien khoai
Hat mua hoa nhai
Tan dem ky nu
Hat mua sanh su
Vo gach Bat Trang
Hai manh da mang
Chieu kho la ngai
Mua gai thuong chong
Uot dam nang quai
Sang do can song
Mua chuong chua lan
Ve ben trai to
Chua Dau ni co
Sao con than tho
Sao con ngo ngan
Khong ve kinh do
Oi dem doi cho
Mua ngoi cong vang
Mua nam lang lang
Hoi gi xin thua
Nho lua mua lua
Soi non yem to
.......................
Thuan Thanh dang mua...
...........................

Nhip cuoi
Ve voi ta
*
Ngu say roi doi ca dong dong

Ve voi ta

Ta con be vang lac dang chieu xanh
Di mai tim sim chang chin
Ta len doi thong nam mieu Hai Co
Gam co mua phun
Dong da goi ve dong suong
Doi ba nguoi lan dan
Dem nay me chang ve chuong
Ta con chao mao khat nuoc
Ve vuon xua hat nhan da dam mam
Cay oi gio xuong
Chong do mua dong xap ve
Danh up
O nay tam do ra hoa
Ta con chim cu
Ve gu dang tre
Dua nang au tho
Ve san dat trang
Dua may lanh nhung phuong troi la
Ve tu noc cay rom
Ta ru em
Lon len em dung tim me
Phia con mua

Ta con phu du ao troi chat choi
Dung canh beo do gio lang tim sao
Uong nuoc mat con vanh khuyen nho to
Vua rung chieu nay
Denh mat nuoc huong sen
Ta soi
Chi con ta dap lui tinh tu
Ngu say roi
Doi ca dong dong

Xong cuoc tuan du
*
Tuan du chua voi khoi an tinh


Vi thanh
*
Thai nghen que xua
Ve kinh bac lot long
Qua tam nhip tuan du da khuc



Do la vao nam 1959. Vu Nhan Van - Giai pham da qua di nhu mot tran gio manh. Sau, di nhien co mot vai cay do, la rung day duong, co nhung tup nha toc mai, co nhung buc tuong xieu veo. Xong, troi lai xanh, duong pho lai ron rip nep song thuong ngay. Toi, le duong nhien phai chiu ky luat (tren van ban, giay trang muc den do ong Nguyen Dinh Thi, tong thu ky Hoi Nha van ky : Khai tru khoi ban chap hanh Hoi. Thoi han 1 nam khong duoc an hanh tac pham - luu lai Hoi de giao duc. Va cung chi co the, con doi song vat chat cung chi sa sut co 50%. Van co luong nho nhoi hang thang (luong chinh bi cat toi 65%), lao dong chan tay bat buoc trong 3 nam, sau thi duoc tu giac tim mot noi nao day lao dong chan tay co them tien boi duong. Cung vui, va chinh cai viec toi sinh hoat, song ba cung voi nong dan, cong nhan da giup toi hieu them ve nhung so phan nguoi.

Phai noi that mot dieu, thuong nguoi ta kho tin, la hoi do toi khong mang trong long – dau chi mot ly – noi oan han, noi buon phien, hoac trach moc hon gian gi ai. Doi luc, chi nghi ve chinh so phan minh, co chut cay dang, co xot xa. Nhung vi “da mang lay nghiep vao than” nhu Nguyen Du noi, cai nghiep tho day dau kho, oan trai, nhung cung nhieu hao quang toa ra tu tam linh va tu nhung cau chu ky dieu da dem den cho minh khong it gio phut say sua, ngay trong cuoc song binh nhat cung khong it hanh ngo dep, toi duoc gap nhieu nguoi nam, nguoi nu rat trong sang, yeu thuong minh het long. Dan toc la the day, thua cac ban.

Vay thi vao mua thu roi sang mua ret 1959, it khi toi ra khoi nha. Ngay hai bua com ngheo, may tam ao quan da son rach, mot lu con nho dai lau nhau di hoc, choi dua, dau om, tat ca toi trao ganh nang cuoc doi ay cho nguoi vo rat gioi chiu dung kham kho, nguoi vo that hien thao, that thuong yeu chong con (ma roi day, trong tap Nho lai mot doi, toi se viet mot chuong rieng de den dap tinh nghia lon lao ay cho nguoi vo da giup toi day chiec xe tho Ve Kinh Bac di tron doan duong thien menh cua no).

Vang, dung la nam Ky Hoi 1959, tu khi chiec la bang truoc cua nha rung xuong bao tin thu ( la bang chu khong phai la ngo dong), hon toi cu chim dan, chim sau, chim va lang that sau vao vung que toi ngay xua, thoi toi con nho dai, voi biet bao bong dang, duong net, mau sac, huong vi da qua xa, da “di dau, ve dau” toi khong the biet nhung ca mot thoi, tu khi vao tuoi buoc dau nhan thuc duoc coi doi nay den khi roi que ra Ha Noi hoc tiep roi vao han the gioi van tho (1938) nghia la cai khoang thoi gian 12 nam tho tre ay cua toi thi song lai, va ngay dem tham thi noi chuyen voi toi ve que huong, ve tinh yeu, voi nhung noi buon, niem co don, noi xa cach, noi ly biet cu tang tang lop lop up xuong hon toi nhu mot dai duong trap trung song gio, mien man xanh mot mau huyen - dieu - di - vang roi xe ngang, vach cheo vut cao, xoay sau khong biet bao nhieu nhung net rung dong, co khi vo vang, gay manh, co khi tuoi tan, ngo ngang, luc nhu ai oan, luc nhu mo mong nhung vui it buon nhieu, cai dau cua nhung thuyen tinh khong den ben, nhung nguyen uoc khong thanh, nhung mong dep tan vo, nhung men say nua chung, nhung con mat my nhan da khep, nhung tieng hat nguoi yeu da tat, nhung lan da min mang nguoi gai que Kinh Bac da nhan nheo, nhung soi toc xua ong a nay da ua bac. Tat ca... tat ca... toi boi, chim trong tat ca da thit que huong, hon phach que huong. Que huong Kinh Bac. Va loi mo dau cho tap tho la mot loi cau khan tu day tam linh tho dai :
Cui lay me con tro ve Kinh Bac.

Noi den que huong, phai bat dau bang Nguoi Me. Me la hien than tron ven nhat, sinh dong nhat cua que huong. Huong chi me toi xua von la mot co gai Kinh Bac co nhan sac, ong a, kieu diem, co doi mat “ lung lieng” that tinh tu, doi mat rat quan ho, co dang di dai cac, uyen chuyen, thanh tao va khi me toi mac chiec vay lua kieu Dinh Bang, mep vay buong chung cua vong xuong mu ban chan, ai trong thay phia truoc mat deu tuong nhu nguoi con gai nay dang di tren song rap ron, nhat la khi nguoi nu biet cach mac cho dung “mot Dinh Bang”, nghia la biet chep nep the nao do tren that lung de o phia duoi cang co nhieu pli cang dep. Co nao gioi chep nep thi tu mep vay len co den 4 pli. Noi rang co gai dang di tren song, la mot cach noi chuan xac.

Hon nua, me toi luc chua di lay chong, nghia la chua lam vo nguoi dan ong sau nay la cha toi, da noi tieng khap vung Tien Du, Thuan Thanh (hai huyen o ta ngan va huu ngan song Duong, thuoc tinh Bac Ninh) noi tieng la co thieu nu hat quan ho rat hay, nam nao cung duoc cac lao lang Buu-Xim (ten lang que goc cua me toi) khen thuong cho ca phuong hat ay mot tam lua dieu va mot banh phao dai quang toan hong. Lay chong roi, ngoai cong viec muu sinh me toi van theo cac chi em di hat. Thang tam am lich thi tap luyen, sang tao ra nhung lan dieu moi, loi hat moi de den ngay 13 thang gieng sang nam, thi du giai hat thi o dinh lang Buu (lang nay, the ky 18, la noi sinh ra nguoi con gai tai sac tuyet voi Tran Thi Tan (1740-1778) de den tuoi 18 thi Tan di lam vo thu ba, nguoi vo yeu bac nhat cua quan Dai tu do Binh nam Ta tuong quan (ngang voi Te tuong) ten la Nguyen Nghiem, Xuan Quan cong, va roi sau sinh ra mot dai thi hao cho dat nuoc : Nguyen Du). Me toi (1891-1961) la con gai lang Buu, duong nhien duoc huong, duoc thua ke tinh hoa quan ho. Do la nghe thuat hat tho, nhung cau tho (cot loi la the luc bat) tru tinh, mang day suc quyen luyen, yeu thuong, nho nhung, dam tham va da diet den muc co the lam say ca go da.

Lai cung vi me toi cu say me voi nghe thuat hat ma thuo toi chua ra doi, giua doi vo chong tre (la bo me toi sau nay) da nay sinh mot bi kich keo dai dang dang 12 nam. Nam 17 tuoi, me toi ve Thuan Thanh, lang Ho, lam vo bo toi, ma tai sao toi la con dau long, mai den nam me 31 tuoi, moi duoc xo ra coi doi nay ? Thuo be, toi thuong nghe cac chu, cac bac ben noi, ben ngoai ke chuyen mot cach khai quat (khong co chi tiet) rang "bo me may che nhau lau lam, den hon 10 nam day".

Toi nghe the thoi, biet hoi ai ? Ai ke chi tiet gi dau ve cai chuyen doi vo chong ay che nhau den hon 10 nam? Bo toi nguyen la mot nha nho (1886 - 1959), ba lan thi truong Nam Dinh khong dau noi o cap hang bet la tam truong, sau roi bat dac chi, bo lang di day hoc lang thang va cung lai lang thang di chua benh khap cac huyen trong hai tinh Bac Ninh, Bac Giang, roi dau nhu cung la nguoi yeu nuoc co khi tiet, da tham gia cac phong trao Dong kinh nghia thuc, Dong du, Viet Nam Quoc dan Dang cua Nguyen Thai Hoc. Toi con nho hoi len 6 tuoi, toi thuong phai dun nuoc, dieu dom, hau tra de bo toi tiep ban than la ong Xu Nhu (Nguyen Khac Nhu). Nam toi len 7 (1929) bo toi da bi vien tri huyen Viet Yen dem linh den kham nha roi tong giam o thi xa Phu Lang Thuong den gan mot nam moi duoc tha ve (co le la ong bi tinh nghi, de quoc Phap da dep tan Viet Nam Quoc dan Dang, bo toi khong co chung co gi cu the de chung buoc toi). Tu do thi bo me toi song yen phan : bo boc thuoc Nam, thuoc Bac chua benh, me triu nang hai bo hang xen di cac cho lang, cho huyen, mot co hang xen rang den, cuoi nhu mua thu toa nang, cham chut nuoi con an hoc bang cach that lung buoc bung. Nho vay toi moi co dieu kien hoc duoc het bac trung hoc o Ha Noi.

Vay la trong nguoi toi hoa quyen hai dong mau. Dong mau cua nghe thuat quan ho, dan ca hoa voi dong mau yeu nuoc, hao hung va khi tiet, va ca hai dong deu rat muc sat son, thuy chung nhu nhat.

The nhung, khong hieu sao, toi som co cai buon co don ngay tu nam len sau, len bay tuoi. Bam sinh chang? Hay chinh la noi buon cua nguoi con gai tai sac lay chong tu nam muoi bay tuoi ma phai song co don den hon muoi nam ? Toi lon len, chinh minh duoc nghe me ke : Luc me tro da sinh ra toi thi gian nha tre, mai rom vach dat tieu tuy ay rat trong vang. Bo me thi o xa. Me chong goa bua, gia nua cung o xa. Chong tuy moi lam lanh voi vo duoc hon mot nam, ma nguoi vo ba muoi tuoi kia luc mang thai cung van song nhieu thang ngay co don, lanh leo vi chong cu di... di dau ? Day hoc hay lam thuoc rong, hay hoi kin hoi ho gi ma di luon the, den luc vo de cung khong co mat o nha ? Den luc dau qua, nguoi thieu phu ay keu thet len thi ben lang gieng moi co mot ba chay sang do thang be ra doi, cat ron cho no bang con dao bo cau roi tam rua... ta lot cho no, cung may ma no song duoc, chi phai cai toi la sau may tieng oa oa dau tien thi no im bat khong khoc nua. Chao doi ma khong khoc cho that to, that dai hoi vao a? Thang cu nay gan nhi, hay la ai bat mat via de no nghen khong khoc len duoc nhieu? Ba hang xom vua be toi, vua thap huong len cai ban tho phia dau giuong, khan vai bon phuong. Luc do da gan nua dem 12 thang gieng Nham Tuat (1922), chi con mot lat nua la sang ngay hoi Lim, hoi quan ho, ngay ma nhieu nam ve truoc, me toi xung xinh ao the den tu than, khan vuong mo qua, vanh khan nhieu tam giang, vay lua Dinh Bang, di dep da trau mui cong, that lung hoa dao hoa ly, cung voi bon nam chi em phuong hat di ra dinh tu som de roi hat chuc, hat thi... con ngay luc sap nua dem ay, vao cai gio toi bat tu bung me ra coi nhan gian rat dep ma cung rat rac roi lam chuyen nay, thi o dinh lang, cach nha chung non cay so, nhu vang vang van con tieng trong chau cua dem hat cheo. Me toi ke vay nen toi nho ca cai vung Kinh Bac cach day sau bay muoi nam, cac thon lang thuong mo hoi suot thang gieng, thang hai.

Hoi to thi keo dai dam ngay, hoi nho nhat cung phai mot ngay mot dem moi ra dam. Nhung loi me ke toi nghe tu nam len sau ve canh nha, canh xom, canh thon xa, canh pho huyen, pho phu, canh cho nui cho song, roi den chuyen nguoi, ong ba, ho hang noi ngoai, nguoi xom thuong, xom ha, nguoi que goc... nguoi ngu cu, nguoi cay cay, nguoi cho bua, nguoi lam quan, nguoi di linh, nguoi “lam thay, lam tho voi lam thue”, nguoi dan ngheo, sang hen, quen than hay so, nhieu lam, me toi ke nhieu lam ma hon toi tu thuo bon nam tuoi cho den khi biet den cai cau Long Bien va phuong pho do thanh, hon toi dung la mot trang giay mong manh, trang non, tinh khiet, me ke chuyen nao la cung in dam ngay vao hon toi chuyen ay de roi gia toi duoc song den muoi muoi chang nua se chang co mot cai gi co the xoa di duoc, dau chi la mot net mong manh, mot mau thoang nhat, mot huong vi thoang qua... Vay nen, ca tap tho Ve kinh Bac toi viet tu lap thu 1959 den giua xuan 1960, la que huong toi, canh ngo gia dinh toi.... so phan moi nguoi than yeu... nhat la so phan nhung nguoi gai que Kinh Bac da hien len thanh 48 bai tho gan bo huu co voi nhau trong mot the, mot khoi n-phuong thong nhat chia lam tam nhip, mo dau la Cui lay me, con tro ve Kinh Bac va sau khi Xong cuoc tuan du la muoi dong uoc nguyen tam ket thuc mot chuyen ve tham que xua, ve Kinh Bac.

Bon tam dang tho di tam nhip
Tuan du

Chua voi khoi an tinh

Vang, mot cuoc "tuan du" di tu nguoi Me nguoc ve nhung su tich huyen su, da su, ve nhung chuyen tinh huyen thoai den ca nhung chuyen thuc da dien ra hom qua va hom nay. Goi la chuyen nhung tho lai la ket tinh. Trong vien ngoc ket tinh cua muon van noi niem, canh sac, huong vi, am thanh, tiet tau cua cuoc song vua la xa xua, vua la duong dai, luc huyen ao, luc hien thuc, nhu me ma tinh, nhu ngu ma thuc, hu hu thuc thuc ay, thi hinh anh me toi bang bac bao phu ca tap tho, roi den mot cau be con cam chiec la Dieu Bong trong tay di xuyen thoi gian, xuyen suot vung que da tinh, diem ao, va ben canh cau be con ay la mot nguoi gai que cung da tinh diem ao, nhu canh may trang mong cu van vu, nhu chay nhu bay, lai nhu dau ta ta tren la co, tren canh hoa, luc cao thi cao vut khong ai niu duoc vat ao, luc thap thi lai ranh ranh truoc mat nhu mot canh cay, mot chiec la binh thuong. Hai nhan vat EM va chi nay choan het ca mot nhip - nhip nam - cua ban dai hop xuong Ve KInh Bac trong khi cai gio toi ra doi thi tac gia day xuong cuoi nhip bay, sua soan cho nhip cuoi cung cua tap tho. Do la mot khuc tho co ten Luan hoi.

Noi chung, hau het nhung bai tho cua toi duoc doc gia ua thich trong nhieu nam bao gio cung bat dau mot cach vi dieu la tu ngoai toi, vang len doi ba cau nghe rat ranh re, giong nu lanh lot ma rat xa, nhu hat ma nhu doc. Nhu mot tia nuoc trong vat phun len tu ruot dat khi chung ta tham do mach nuoc ngam de dao gieng, khi da co doi ba cau vang len ben tai, toi ghi ngay, bat lay ngay va tu do la tinh cam, suy tu cuon cuon trong nguoi, toi thuong tiep duoc mach khoi xuong ay va noi luon cac dot song tuon trao cho den khi thay trong nguoi yen ang, nhe nhom la bai tho cung hoan tat. Vi du nhu bai tho dai Ben kia song Duong (toi da viet rat ti mi, thuat lai nhung trang thai cua tam tu minh truoc luc bat ra tho, bai viet ay da dang tren Tuan bao Van nghe so ky niem 35 nam thanh lap Hoi Nha van Viet Nam, thang 5 - 1992) toi dang o trong trang thai bon chon, thao thuc, tam tu roi boi sau khi nghe bao cao ve que huong minh bi giac Phap xam luoc keo len tan pha, giet choc, toi chua dinh viet gi, luc qua nua dem vang lang, bong vang vang ben tai ba cau :

Em oi buon lam chi
Anh dua em ve song Duong
Ngay xua... cat trang phang ly

Toi ben chup lay, ghi ngay va cu the cam xuc trao ra mot mach dai, viet rat nhanh, so khong theo kip nhung thanh am, lan dieu dang cuon cuon dang len trong long minh. Cho den gan sang thi xong bai tho, mot trong nhung bai duoc cac ban gia, tre, nam, nu yeu men da gan nua the ky. Nhung bai tho nhu vay, thuong la khong theo mot y nghi, mot tu duy nao dinh truoc, tac gia giong nhu mot cau hoc tro viet chinh ta, luc dau la viet theo tieng doc ranh rot ben tai, sau la viet theo tieng doc tham thi tu trong tam can minh, o nhung truong hop ay, toi khong he cau tu, nghi ngoi gi ve cau, chu, khong theo mot luat le nao goi la thi phap hoac tu tu, hoac chiu su rang buoc nao cua phep tac ve thanh dieu, ngu dieu gi gi het. Toi chi tuan theo nhip rung dong cua toan than, ca tam hon va the chat, khi chat.

Duong nhien, nhung bai bat ra nhu vay khong nhieu, con nguoi lam tho thuong phai kho cong tu luyen nhung con chu, tu luyen tu ngu den nhip dieu tung cau, tao ra dieu rieng tung bai thi sau cung moi co the tao cho minh mot the gioi rieng. Dac biet, co bai La Dieu Bong, duy nhat co mot bai nay hoan toan la nhung loi vang vang ben tai, tu dau chi cuoi, qua nua dem mua ret 1959, tren giuong ngu, trong anh sang lo mo cua ngon den ngu 6 watt, ben canh nguoi vo dang ngu ngon va cac con nhung giuong ben cung dang ngu say. Toi khong gay mot tieng dong kha di lam mat giac ngu cua nhung nguoi than. Dem nao, khi len giuong nam, toi cung cam san mot tap giay trang ben tay trai va cai but chi ben tay phai. Neu ngu duoc thi cang tot, nhung thuong ve dem, toi cu hay thao thuc, tran troc vo co. Chang co chuyen gi phai lo nghi, chang co y dinh gi trong dau ma sao ve qua nua dem mot mua ret ay, toi van khong ngu duoc. Bon be yen tinh. Nha toi o vao mot pho nho, lai lui tit vao phia trong nen tieng xe co thua thot ngoai duong toi cung khong nghe ro. Im lang. Chot ben tai vang len mot giong nu rat nho nhe ma ranh rot, doc cham rai, co tiet dieu, nghe nhu tu thoi nao xa xua vang den, co le tu tien kiep vong ve :

Vay Dinh Bang buong chung cua vong...

Toi xoay nguoi trong chan ve phia ben trai va ghi ngay len giay. Giong nu van doc, khong voi vang ma cung khong qua cham, va toi ghi lia lia trong bong toi mo. Den luc giong nu im bat han, long toi nhe bang di, duoc mot lat thi toi ngu thiep. Som hom sau nhin lai trang “ban thao” thi co cho ro, doc duoc, nhieu cho dong no de len dong kia, chu nay xoa mat chu khac. Phai mat nua gio, toi moi tach duoc ra theo thu tu dung nhu nhung loi nguoi nu ky dieu nao do da doc cho toi viet luc qua nua dem hom qua. Bai La Dieu Bong ra doi nhu vay, noi co nguoi khong tin, nhung toi nghi bay gio khoa tam than hoc, vo thuc luan, tam linh hoc co the ly giai duoc hien tuong do mot cach rat khoa hoc.

Vay nen, cai la dieu bong la cai la gi, o dau, nao toi co biet. Than linh doc dieu bong, toi chep dieu bong, the thoi. Nhung no co nguon goc day. Nam 12 tuoi, toi say me mot nguoi con gai lang gieng hon toi nhung 8 tuoi. Vi tu nam len tam, toi di tro hoc tren thi xa Phu Lang Thuong, chieu thu bay, muoi phut xe lua lai dua toi ve nha, o cai pho ga xep Nhu Thiet, ten chu nha ga de la Nui Tiet, thuc ten la Thiet Son, mot tong thuoc huyen Viet Yen. Pho ga ay cach Ha Noi 44 km. Con 6 km nua thi qua cau song Thuong (con song Thuong nuoc chay doi dong), toi ga Phu Lang Thuong. Duong so 1 chay qua truoc cua nha, sau lung la duong xe lua Ha Noi - Lang Son ngan cach voi manh vuon nho sau nha bang mot hang rao cat xen kha dep trong toan nhung cay ruoi, dam but day dan. Nha toi co tu thuoc bac cua ong bo, co doi bo hang xen cua ba me.

Mot chieu thu bay, khoang hon 4 gio, toi ve chua kip buoc vao trong nha da thay mot co gai dang mua gi cua me toi. Khi co ay ngung dau len, nhin ra duong thi cau be len tam choang nguoi, nhu sau nay nguoi ta thuong noi la bi "coup de foudre"1. Nguoi con gai dep den me hon. Roi thu bay sau, ve nha, toi trao buc thu to tinh dau tien viet bang tho luc bat, dai hon mot trang giay ke hoc sinh tren co ve hoa ve buom, mot vai ngon nui, mot dong song voi chu viet dam, muc tim, nan not : Em gui Chi Vinh cua Em. ay, so di moi be ti da lam duoc mot trang tho luc bat vi o tren nha tro, cho than tinh voi bo toi, chu nha chinh la ong sep ga xep Nui Tiet ay, gia dinh ong tren tinh dong con, lam nghe hang xay hang xao, dem nao cung xay lua gia gao roi dan sang quat say den khuya. Toi hoc bai, lam bai xong, tuy buon ngu, cac anh cac chi cu bat xuong nha ngang, tu 9 gio toi, dem nao cung phai doc du cac thu truyen dan gian, in kho nho, ban re tu 2 xu den 1 hao, du cac loai truyen, the tho luc bat, tu Tre Coc den Truyen Kieu, tu Nhi Do Mai den Hoa Tien, roi Hoang Truu, Thach Sanh, Pham Cong Cuc Hoa, Tong Tran Cuc Hoa... Luc Van Tien, Pham Tai, ca Cung oan ngam khuc den Chinh Phu ngam... v. v... Vi thuc ra, ngay tu be toi som co giong hat hay, ngam tho cung hap dan nguoi nghe lam.

Doc het luot, phai doc lai. The tho luc bat tham vao nguoi tu nho tuoi, minh lai bam sinh yeu thich tho ca, nen toi co viet buc thu tinh gui nguoi gai Kinh Bac, nguoi Chi lam Em say me ngo ngan suot nam nam ay, ma thu tinh lai viet bang tho luc bat thi han khong phai la dieu gi dang ngac nhien phai khong, thua cac ban ? Toi say me Chi, Chi di dau Em theo day, chi biet goi Chi oi, chu con biet noi gi hon. Nguoi gai tuyet sac ay con mot nha nho chang may chet som, ba me con, me goa con coi ngheo kho, deo bong nhau len cai pho xep nay mo ngoi hang ban keo banh, nuoc che tuoi, nuoc voi, ca banh da, banh duc, banh chung, banh mat, banh khoai. Chi Vinh vo ve chu nho, doc thong quoc ngu, nguoi que goc cung Tien Du, nen hat quan ho thi lam me nguoi ta ngang voi nhan sac cua Chi. Chi cung thua biet thang be con nay no me dam minh nen Chi cu hay treu dua, lam luc toi phat khoc, nhung cung nhieu gio phut toi co mot hanh phuc khong gi sanh bang la duoc Chi Vinh cho ngoi sat ben Chi, chau ria nhung cuoc choi tam cuc ngay Tet, ngay xuan hay ngay hoi. Chi thuong hay nho nhung dem trang sang vao mua he, mua thu, to chuc nhung dam thanh thieu nien tu tap o cai bai sau ga, hat vi, hat trong quan, hat ong, hat giao duyen, hat van dap, dac biet la ve mon hat quan ho thi Chi la ba Chua cua dan ca ! Giong ngot, say nhu mat ong, doi mat den tham tham voi hang mi cong va dai, ma luon luon ung do, moi luon luon da hong lai thuong hay can chi quet trau, rang den rung ruc hat na.

Chi Vinh oi, viet den day, Em van boi hoi nho tung soi toc Chi dan tren vang tran, tung con mat Chi lung lieng tinh tu, tung giong hat, tung loi noi, tung nu cuoi, Em con ngui thay hoi toc am cua Chi thoang mui huong nhu moi goi buoi chieu, ma neu Chi buong toc dai gan den mat ca chan de hong kho thi ca suoi toc ay lam thanh the gioi me say cua rieng Em tu do ay den nay, dau toc Em da trang het, Em van co the ve dung chan dung Chi tuyet voi neu co nguoi chi dan cho Em doi dieu so dang ve nghe thuat hoi hoa. anh Chi in mau trong hon Em, khong mot nha khoa hoc nao co the lam ra cho Em nhung tam anh nhu Em dang co trong mot manh hon la luot xanh xao, trong mot tam tu u buon chang vang ma van con day du va tuoi tan, nguyen ven nhung ky niem tu sau bay chuc nam xua day, Chi oi !

Tinh cua nguoi Em voi nguoi Chi ay, so luoc la the. Toi se viet ti mi hon nhieu trong tap hoi ky sau nay, de mot so ban o xa que huong hieu ky ve toi hon, tranh duoc nhung dieu binh luan sai lac tham chi nguy hiem nua moi khi luan ve nhung thi pham cua toi. Trong tap Ve Kinh Bac, thi hai nhan vat Chi va Em ay da xuyen qua nam thang va khong gian, qua mua phun va nang rat, qua biet bao hinh thai cua tam tu, cua so phan, ma troi len van la cai sau don phuong, cu van vuong mai, cho toi nho mai den het mot kiep nay, biet dau con xot xa yeu thuong vao tan kiep sau... kiep sau nua...

Vay chi moi sau vu Nhan van - Giai pham co mot thoi gian ngan, tho cua toi da lui ve qua khu, chang biet co phai an du an diec gi chang, chi co dieu la qua thoi gian viet duoc ra 48 bai thanh tap tho Ve Kinh Bac nay, toi khong mot phut nao nghi den thoi cuoc chinh tri va xa hoi truoc mat. Toi chim ve mot que huong xa, co thuc ma nhu ao anh, la ao anh ma tuong nhu gan gui dau day, cu chap chon nam thang va bang lang khong gian, xanh mo mong manh mau ky niem pha chut tim cua tiec han, chut hong cua tuoi tho, chut bieng biec tham cua say me nao nung, cua thuong cam khong co ben buong neo, va nhin chung chi thay con mat cua thoi gian khong he suy suyen den mot soi mi cong... Nhu gan day toi da phai thot ra : "Mat thoi gian cang mien man xanh".

Roi Chi Em Di Ve Kinh Bac, luc thi do La dieu bong, luc vao Vuon oi, luc Danh tam cuc, luc len Ngon song Thuong, len tit Ngon Ky Cung, luc Dem sao, Dem nang, Dem gio, Em cu theo duoi Chi qua hoi he roi qua ca nhung tan ta cua canh vat va long nguoi, cho den mua ret nam 1934. Cai La dieu bong bat nguon tu buoi chieu nam ay, hinh nhu vao dip le Thien chua Giang sinh, nhung bon nam ngay lien toi ve gia dinh o cai pho ga xep diu hiu ay, nghia la cu duoc nghi hoc thi toi ve ngay nha voi niem say me don phuong, mot chuyen tinh co Chi co Em ma toi van chi la mot khoi co don "leo deo bui hong". Toi da 12 tuoi va chi Vinh da 20.

Vao chieu mua dong nam ay, nang hanh vang rom. Troi xanh trong man suong cuc mong khong mot gon may. Heo may se se lanh. Chi mac vay kieu Dinh Bang, ao canh lua mo ga da cu, co manh va tren vai, ngoai bo chen lung ong bang cai gi-le tim, son rach, chiec yem mau canh sen da nhat, day that lung hoa dao phai, Chi thoan thoat di ra ngoai canh dong, ngay ay lua da gat het. Ca canh dong rong dau cai pho ga xep ay chi con tro nhung cuong ra tit tap den chan day nui Neo. Cau be Em 12 tuoi, von di luc nao cung trong ngong, ngo nhin, cho doi Chi, thay Chi da bo cua hang chieu vang khach, mac cho dua em trai len sau ngoi xua ruoi hoac an vung cai keo vung, roi thay Chi buoc nhanh ra canh dong, duong nhien la cau Em theo ngay, va bat ky di theo Chi o dau, den dau, cung chi cach sau lung Chi co ba buoc. Chi di tren bo ruong, cu vach tung bui co dau bo hoac tung dam cay hoang dai tren may cai go nho giua dong va cu cui tim... tim mai... cha biet Chi tim gi vay.

Em cu theo sau, khong hoi, khong noi, trong nguc cu thap thung tung giay phut theo duoi, miet mai lang lang say. Lau lam, bong Chi dung thang nguoi quay mat nhin Em, roi noi, nhu mot loi trach, nhu mot loi quo mang, lai nhu mot loi minh noi voi chinh minh (gan 60 nam roi, hom nay toi con nho nhu in tung loi trong bo nao da hoi suy, trong tam long may thay van la tam long 12 tuoi) : "O hay ! Sao may cu theo tao lang nhang mai the nhi ?". Mau Em don len nong ran khap nguoi, han la cau Em dang do mat, moi Em run run, khong noi lai voi Chi duoc nua loi. Hinh nhu Em thoang thay Chi mim cuoi, roi Chi lai buoc sang bo ruong khac, van tim... tim mai. Nang da sam dan. Mai sau, Em moi bao dan hoi :
Chi Vinh oi ! Chi di tim cai gi the ?
Chi Vinh quay phat lai, hinh nhu ma Chi hong hon luc nay. Chi nhin thang, nhin xoay vao mat Em va gan 60 nam roi, toi van nho nhu ve cai mieng rat tuoi cua Chi dam net mot nu cuoi treu cot rat bi an kieu xa. Chi noi, cung mot giong bon cot nhu thach do, nhu dua vui treu gheo :
u, Chi (cac ban chu y dum toi cach thay doi chu tu trong cau noi nay cua Chi) Chi di tim cai la... ay day, dua nao tim duoc cai la ay (Chi cang cuoi cang ro ve treu cot) ta goi la chong !

Cac ban oi, nghe vay, tim toi nhu lang di ngung lai vai giay roi dap rat manh, nguoi toi nong ran len trong buoi xe chieu cang lanh. Luc do, Chi noi ten mot cai la co le co that, chi may nam sau thi toi quen bang, thoi thi hom nay toi cu goi cho no co ten nhu Chi da goi ten, la thanh thao hay dai bi chang han, hoac goi la tai voi, la mat nai gi do, xin thu that voi cac ban la it lau sau buoi chieu mua ret ay, toi khong nho nua. Nhung ngay luc bay gio, sau con nong bung, toan than am ap vao tan day tham tam hon ay, tuy moi 12 tuoi, toi cung da nghi ngay ra rang cai la ay rat hiem, o nhung vung nao nhieu doi nui, khe suoi co, may ra moi tim duoc, ma tim la ay chac la de chua khoi mot chung benh gi hiem ngheo nguy kich hoac co khi lai lay la vo nat ra, hay gia ky lay nuoc xoa len khap mat se lam cho da de tuoi hong, min mang len. Nhung han la kho tim lam lam, cha the ma Chi di het bo nay bai no, gan ca mot buoi chieu, co thay duoc dau ! Cai la oai oam the ! Chi moi treu dua thang be ma Chi biet la no dang say me minh, no "phai long" minh tu nam nam nay roi... con gi ! "Dua nao tim duoc... ta goi la chong !".

Chi Vinh oi, bay gio Chi o coi nao, neu con song, Chi cung da gan tam muoi tuoi day chu, sao hom nay, Em da ngoai 70, luc Em viet nhung trang nho lai nay, Em hoan toan van la dua em 12 tuoi dang theo Chi va Chi van dang tuoi hai muoi, ngoai canh dong chieu lang Nhu Thiet ay, Chi van tre dep dieu ky Chi oi !
Chieu ay, troi xam toi roi, Chi lai cho Em duoc cam tay Chi. "Chi em tho than dan tay ra ve"... ma nao dau chiec la ? Het phep nghi, toi lai len thi xa o tro, ngay hai buoi den truong, cap sach trong tay, hinh anh Chi truoc mat, loi noi treu dua cua Chi khong luc nao khong reo goi trong tam long co don trong trai cua cau con trai som da si tinh.

Chieu thu bay sau, khi toi xuong tau, vao pho xep di ve nha, nhin sang nha Chi Vinh thay canh liep dong im im. Toi nhu lac mat tri, chay voi vao nha, cung khong kip chao me toi dang ngoi khau va tren cai chong tre, ma hoi ngay :
Me oi, sao ben nha chi Vinh lai dong kin cua the
ha me ?
Me toi keo tay toi ngoi sat ben, noi rat nho, ma hinh nhu trong giong noi cua me toi co cai gi nhu nuoc mat nghen lai :
No di lay chong roi, con a.
Toi bong khoc oa len, khoc nhu co mot the gioi nao vua dot ngot no vo tung ra trong vu tru. Toi guc dau vao long me, khoc m•i, long me toi day ma sao toi lai khoc nhu dua tre len ba, me dang be di choi, den mot canh dong chieu vang, bong dung me bien di dau mat, de dua be bo vo giua menh mong troi dat co quanh va xa la, lanh leo the. Ma no khoc !

Toi chi ke voi cac ban den day thoi, con cuoc doi nguoi Chi ay ve sau, toi chi xin tom gon bang bon chu da qua cu ky, nghe rat sao mon, nhung toi khong the dung duoc nhung tu nao khac ngoai bon chu ay : Hong nhan bac menh...
Tro lai mua ret nam 1959, nghia la dung mot phan tu the ky da qua sau cai buoi chieu mua dong co Chi co Em tren canh dong que. Chi di tim la roi... Chi do la... "Dua nao tim duoc... ta goi la chong..." Va bai tho La dieu bong ra doi trong dem khuya, nhu toi da ke o tren, bai tho duy nhat trong doi lam tho cua toi do than linh giong nu cao doc tu dau den cuoi cho toi chep nhu viet chinh ta. Con mot so bai khac nhu Cay tam cuc, Qua vuon oi, Co Bong thi, Ben kia song Duong, Chua Huong, Ve voi ta... nhung bai cung duoc nhieu ban doc ua thich trong nhieu nam nay thi bao gio cung ra doi trong dem va vai ba cau dau bao gio cung khong phai la cua toi nghi ra, ma dung that la nhung loi vang vang ben tai nhu co mot giong nu dang hat, hay dang doc co nhip dieu, co tiet tau, ma toi cu xin goi la loi cua than linh doc cho minh chep lai duoc. Neu chot nghe ma luoi bieng, hoac chu quan nghi rang de sang mai se ghi lai ra giay thi chi mot vai phut sau, muon nho lai, khong tai nao nho noi mot chu, dung noi la ca ba bon dong...

Trong doi lam tho cua toi, thoi con trai tre, toi da mat kha nhieu nhung cau tho "xuat than" bat chot trong dem khuya, luc chua ngu duoc, nen tu hoi dau khang chien chong Phap, toi da rut kinh nghiem, cu den gio (thuong la gan nua dem) len giuong ngu, bao gio toi cung de ben phia tay trai minh mot tap giay trang va tay phai cam cai but chi hoc sinh (bay gio d• co but bi thay cai but chi). He khong ngu duoc, tam tu lan man dau dau, gi gi do, ma bong nghe vang mot cau, dau chi la mot cau bang quo, toi phai ghi ngay lap tuc. Luoi mot ti thoi la mat dut. Ma thuong lai la nhung cau tho rat co suc goi cam. Dau tieng vang vang da tat, ma cam xuc chua tan, thi nhung dong tho cu tu nhien bat trao ra ngay, toi viet tiep bang cam xuc cua minh. Y nhu da co tia nuoc phun len thi phai tiep tuc dao dat, chac chan se co duoc cai gieng day nuoc. Luc do thi ca ba loai tho (nhu cac nha phe binh van hoc Trung Quoc da duc ket thanh ly luan ve tho) la ngon thi, tam thi va than thi deu co the xuat hien tren trang viet.

Va cung luc do thi co ba cai "thuc" deu phai van dong, phai lam viec cho tho. Do la y thuc, tiem thuc va vo thuc, cung du ca mot cap : tri thuc va tam thuc nua. o toi thi luon luon cai tam thuc lam viec nhieu hon tri thuc, nhat la voi toan tap Ve Kinh Bac, toi da huy dong tat ca noi luc cua minh : ca the luc, tri luc, tam luc va duong nhien, o toi, than luc thuong tu dong lam bat ra rat nhieu loi tho lam khi tuong nhu vo nghia, ma ngay ban than toi cung khong hieu nhung tu ngu chinh minh viet ra mang y nghia gi cu the. Ai hoi toi la dieu bong, co bong thi la la gi, co gi, o dau ? Toi chiu khong giai thich duoc. Ngay ca nhieu sinh vien khoa Van o Ha Noi cung da hoi toi : "Mieu Hai Co" la o dau ? Hai Co nao ? Tai sao lai tho ? Hoac cau ba Sam la tren con song nao, ben co

Mua la o khuc nao cua con song nao, toi cung chiu khong co loi giai dap.
Toi nghi rang, trong linh vuc tho ca, nhung khuc hat hay, nhung bai tho, nhung cau tho hay thuong rat kho giang het duoc cai hay cua no. Vi ngoai y nghia cu the cua tung cau, tung chu, tho lai con nhac dieu, ma theo toi hieu, nhac dieu cua mot bai tho lai chinh la chiec xe cho cai hon cua bai tho di de nhap, de hoa voi hon nguoi doc. Va nguoi xua cung da noi tu lau den "thi tai ngon ngoai". Tho da co y la de hieu. Nhung tho lai con cai tu. Cai tu o dau ra ? Tu chu, tu am van, roi am dieu. Cai tu cua tho, phai doc duoc ngoai loi. Co nhieu bai tho mang mot tu rat la, rat kho giang, kho binh, ma nhieu khi chi cam thay duoc thoi.

Toi hy vong, rat chan thanh, duoc gap nhung tam hon bau ban, co do luong de bao dung, co tam long nhan ai de thong cam, co tri thuc du de hieu thau dao tac pham va tac gia, hieu ca diem manh va diem yeu cua mot nguoi suot doi lay Tho lam cuu canh, lam muc dich, lam le song, chu khong bao gio lay Tho lam phuong tien de cho minh dat toi nhung gi gi do ma tam hon minh khong the chap nhan. Vi du nhu danh va loi, su bon chen, su cau canh, su tang boc ninh hot, dem pha, thu han v..v... la nhung cai rat xa la voi toi, co le xa la ca voi Tho chan chinh nua.

Toi da tro ve voi tam tu rieng, the gioi rieng cua minh nhu da noi o tren, ve voi que huong xua, vung Kinh Bac xa xua ma van gan gui, ve voi nhung nguoi da khuat bong o nhan gian nhung mai mai hien dien trong tam hon toi. Va tap Ve Kinh Bac da ra doi nhu the, mac nhien thanh cot xuong song cho toan bo thi pham cua toi ke tu nhung nam 40 cua the ky nay.

Ha Noi, nhung ngay cuoi nam
Nham Than 1992

  • H.C
Viet Bao

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Tiền nhàn rỗi gửi vào ngân hàng có còn lợi?

Việc các ngân hàng lớn điều chỉnh giảm lãi suất huy động những ngày vừa qua khiến một số người có tiền nhàn rỗi băn khoăn: liệu gửi tiền vào ngân hàng lúc này còn có lợi và gửi kiểu nào sinh lợi nhiều nhất.

Tìm hiểu: Ve Kinh Bac, Kinh Bac, Chi Vinh, Ha Noi, Thuan Thanh, Dinh Bang, duoc su dong y, trung tam van hoa, tho luc bat, su giup do, Phu Lang Thuong, hat quan ho, que huong, bai tho, co mot, nam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Về Kinh Bắc (1959 - 1960)

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Về Kinh Bắc (1959 - 1960) bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Ve Kinh Bac 1959 1960

Nhan xet, hay lien he ve tin Ve Kinh Bac 1959 1960 co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Ve Kinh Bac 1959 1960 de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tac pham trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tac pham
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0