Tu phep do tai chinh den bang ghi can doi

Cac phep do tai chinh nhu thu nhap tren moi co phieu va ty le loi nhuan tren doanh thu, cho chung ta biet nhieu dieu ve tinh hinh hoat dong kinh doanh cung nhu cac the he nha doanh nghiep da no luc quan ly bang cach dung nhung phep do nay.

Nhung nhung phep do truyen thong nay khong phai la nhung diem nhan de lam dong luc thuc day su viec phat trien, ma chung la ket qua cua hang loat cac hoat dong khac.

Chung la nhung cot moc de tu do nhin lai, la san pham cua cac hoat dong trong qua khu. Te hon nua, phep do nay co the dua ra nhung tin hieu sai lam. Vi du, cac so do loi nhuan co ve tot trong nam nay co the la ket qua cua viec cat giam nhieu hoat dong phat trien san pham moi va huan luyen nhan vien. Nhin be ngoai, viec kinh doanh rat kha quan, nhung nhung khoan cat giam nay se gay ton hai nghiem trong den loi nhuan cua doanh nghiep do trong tuong lai.

Do bi can tro boi su thieu thoa dang cua cac he thong do luong hieu suat hoat dong truyen thong, mot so nha quan ly chuyen su tap trung tu thu nhap tren moi co phieu va ty le loi nhuan tren von chu so huu sang cac hoat dong kinh doanh tao ra cac khoan nay. Nhung nha quan ly nay theo phuong cham “Hay cai thien hoat dong, thanh qua se theo sau”. Tuy nhien, su cai thien nao dong vai tro quan trong nhat? Dau la dong luc that su dan den hieu suat hoat dong lau dai va mau chot? De tra loi cho cau hoi nay, Robert Kaplan va David Norton da tien hanh nghien cuu mot so doanh nghiep duoc xep hang dau. Tu ket qua nghien cuu, ho da phat trien mot bang ghi can doi - mot he thong do luong danh gia hieu suat hoat dong moi giup cac nha quan ly cap cao co mot cai nhin nhanh chong nhung toan dien ve kinh doanh. Bang ghi can doi cua ho gom cac so do tai chinh the hien ket qua nhung hanh dong da thuc hien trong qua khu. Va ngoai ra, no con bo sung vao cac chi so nay ba phuong phap danh gia hoat dong lien quan truc tiep den viec thoa man khach hang, cac quy trinh noi bo, nang luc hoc hoi va phat trien cua doanh nghiep - nhung hoat dong tac dong den hieu suat hoat dong tai chinh trong tuong lai.

Kaplan va Norton da so sanh bang ghi can doi voi cac so lieu ghi trong buong lai may bay nhu sau: “Doi voi mot nhiem vu phuc tap nhu dinh vi duong di va lai may bay, cac phi cong can thong tin chi tiet ve nhieu van de lien quan den chuyen bay. Ho can thong tin ve nhien lieu, toc do bay, do cao, vi tri phuong huong, dich den, va cac chi so khac tom tat ve moi truong hien tai va du doan. Chi dua vao mot yeu to don nhat la cuc ky nguy hiem. Tuong tu nhu vay, tinh phuc tap cua cong tac quan ly doanh nghiep ngay nay doi hoi cac nha quan ly phai co kha nang nhin thay hoat dong cua doanh nghiep trong nhieu linh vuc cung mot luc”.

Bang ghi can doi cua Kaplan va Norton su dung bon quan diem de danh gia hieu suat hoat dong va khuyen khich cong tac quan ly. Nhin chung, nhung quan diem nay giup cap quan ly tra loi kip thoi bon cau hoi chinh sau:

+ Khach hang nhin nhan chung ta nhu the nao? (quan diem khach hang)

+ Chung ta phai lam gi de tro nen tot hon? (quan diem noi bo cong ty)

+ Chung ta co the tiep tuc cai thien va tao ra gia tri khong? (quan diem hoc hoi va doi moi)

+ Chung ta quan tam den co dong nhu the nao? (quan diem tai chinh)

Hinh 2-1 the hien moi lien he giua bon quan diem nay. Loi the cua bang ghi can doi so voi cac phuong phap danh gia truyen thong la ba trong so bon quan diem neu tren (khach hang, doi moi, noi bo) la don bay ma cac nha quan ly co the su dung de cai thien ket qua trong tuong lai. Tuy nhien, bat loi cua phuong phap nay la khong the cong bo rong rai, va nhu the viec so sanh doi chieu cac doanh nghiep doi thu canh tranh khong the thuc hien duoc. Ngoai ra, phuong phap nay khong giup cac phan tich cua chung ta du bao xu huong hang nam trong mot so linh vuc cu the cua hoat dong doanh nghiep, nhu ty le thay the hang ton kho va kha nang thanh toan no. Tuy nhien, neu ket hop ca hai, bang ghi can doi va phuong phap phan tich ty le truyen thong co the giup cac nha quan ly hieu va cai thien hoat dong cua ho.

Tom tat

Cac bao cao tai chinh giup ban biet duoc diem manh va diem yeu cua mot doanh nghiep, cung nhu cac khia canh khac nhau ve hieu suat hoat dong cua doanh nghiep do. Nhung khong chi dung lai o do, nguoi doc bao cao tai chinh phai nghien cuu, so sanh va phan tich de co the hieu duoc. Chuong nay giup ban biet cach su dung cac ty suat va cac bao cao dang ty le phan tram de hieu ro ve kha nang sinh loi, cac hoat dong kinh doanh chinh, kha nang thanh toan no, va co cau no cua mot doanh nghiep. Dac biet, can quan tam den ba chi so sau:

+ Cac ty suat sinh loi. Lien quan den muc thu nhap kiem duoc tu cac nguon tai chinh duoc su dung. Cac ty le nay bao gom ty le loi nhuan tren tong tai san (ROA), ty le loi nhuan tren von co phan (ROE), va thu nhap tren moi co phieu (EPS).

+ Cac ty suat hoat dong. The hien tinh hieu qua cua viec su dung tai san. Ky thu tien chua thanh toan va ty le thay the ton kho deu duoc xem la ty suat hoat dong.

+ He so kha nang thanh toan no. The hien kha nang doanh nghiep dap ung cac nghia vu tai chinh. Ty suat nay bao gom: he so kha nang thanh toan no ngan han, he so kha nang thanh toan no nhanh, ty le no, ty le no tren von chu so huu va ty le bu dap lai suat.

Dieu dang tiec la cac bao cao tai chinh the hien qua khu va bi han che nghiem ngat doi voi cac phep do tai chinh. La mot nha quan ly, ban can cac thong so chi dan va cac chuan muc tinh toan phi tai chinh de hieu va dan dat doanh nghiep. Chuong nay da gioi thieu ve bang ghi can doi ma nhieu cong ty ap dung de ho tro cho cac phep do tai chinh cua minh.

Nguon: Tai chinh danh cho nguoi quan ly - First News va NXB Tong hop TPHCM