Tranh chap den Preah Vihear Thai Lan va Campuchia loi nhau ra UNESCO

Den Preah Vihear dau tien duoc xay dung de tho than Shiva.

Ngoai truong Thai Lan Noppadon Pattama phat bieu ngay hom qua 18/5 cho biet, ong se bay sang Phap vao 22 va 23/5 toi de thao luan lai voi UNESCO va Campuchia ve van de chu quyen cua khu vuc bao quanh den tho Preah Vihear.

Thong bao cua Ngoai truong Thai duoc dua ra sau khi co thong tin Chinh phu Campuchia tiep tuc len ke hoach dang ky danh hieu Di san van hoa The gioi cho den tho co von nam trong vung dat tranh chap giua hai nuoc, den Preah Vihear. Nam ngoai de nghi cong nhan Di san van hoa cho den Preah Vihear cua Campuchia da bi UNESCO bac bo do con ton tai nhung bat dong voi Thai Lan.

Theo hang Thong tan chinh thuc cua nha nuoc Thai, Ngoai truong Noppadon Pattama cho biet gan day ong da gap Pho Thu tuong Campuchia Sok An de thao luan ve van de nay, muon giai quyet tranh chap mot cach "than tinh va linh hoat" giua hai nha nuoc.

Ngoai truong Thai Lan nhan manh ca hai nha nuoc se cung nhan duoc nhung loi ich ngang bang do den tho mang lai, dong thoi chinh phu Thai se khong "ban re" cac vung dat chong lan con tranh chap giua hai ben.

Thai Lan cho biet ho rat chao mung ke hoach de nghi cong nhan den thoPreah Vihear la di san van hoa the gioi cua Campuchia, nhung Chinh phu Phnom Penh phai giai quyet dut diem tranh chap giua hai nuoc doi voi dien tich dat rong 4,6ha bao quanh ngoi den.

Quan diem cua UNESCO la hai nuoc lang gieng chau A phai chu dong giai quyet bat dong truoc khi qua trinh dang ky di san van hoa cho ngoi den khoi dong.

Preah Vihear la ngoi den toa lac tren mot chom nui thuoc nui Dangrek o Thai Lan, doc theo bien gioi Campuchia. Ngoi den nay duoc lay lam ten cho tinh Preah Vihear, noi no toa lac. Do ngoi den nam gan bien gioi Campuchia va Thai Lan nen khu vuc nay bi tranh chap cho den 15 thang 6 nam 1962, khi Toa an Quoc te vi Cong ly (International Court of Justice) phan quyet rang ngoi den thuoc Campuchia.

Dieu nay duoc hieu la, ngoi den Preah Vihear duoc xay tren mot mom da thuoc lanh tho Campuchia (truoc day duoc cho la lanh tho Thai Lan), nhung loi dan vao ngoi den thich hop nhat lai nam tren dat cua tinh Si Sa Ket, nam o Dong Bac Thai Lan. Duoc biet, ngoi den Preah Vihear nam tren mot vach da dung dung cheo leo va khong the tiep can tu phia Campuchia.

Ngoi den da mo cua trong mot thoi gian ngan cho cong chung nam 1982 va nam sau bi Khmer Do chiem dong. Ngoi den duoc mo cua lai vao cuoi nam 1998 va Campuchia hoan tat viec xay dung nam 2003 sau mot quang thoi gian dai.

Ngoi den duoc xay dung vao dau the ky 9 dung de tho than Shiva trong nhung the ky tiep theo.

Hoang Bach (Theo China Daily)