Trang nguyen Viet nam Mot nen hoc van bi lang quen

Tags: Dai Viet, Trang Nguyen Le Van Thinh, Minh Kinh, Thang Long, Trang nguyen Viet Nam, de cap den, hoc van, khoa thi, cua nguoi, cua cac, tu tuong, dan chung, nen, ky


Trang nguyen Viet nam Mot nen hoc van bi lang quen

Sau khi dinh do o Thang Long, yen be xa tac, nha Ly chu trong den viec giao duong dan chung, dao tao nguoi hien tai cho dat nuoc.

Nam At Mao (1075) nien hieu Thai Ninh thu 4 doi vua Ly Nhan Tong, nha Ly cho mo khoa thi dau tien trong lich su cua nen hoc van Dai Viet. Trong cac khoa thi dau tien, do muon khang dinh su doc lap voi phuong bac nen khoa thi goi la khoa thi Tam truong hoac la Minh Kinh bac hoc.

Tuy nhien cach to chuc thi cu va lua chon nhung nguoi do thi giong het cac khoa thi lua chon Trang Nguyen sau nay. Chinh vay ma Le Van Thinh, nguoi do Thu khoa Minh Kinh bac hoc trong ky thi dau tien luon duoc coi la vi Trang Nguyen dau tien cua Dai Viet. Su thong tue, uyen bac ky la cua Le Van Thinh, nguoi sau nay lam den chuc Thai su, chung to ong hop voi danh hieu Trang Nguyen dau tien cua Dai Viet. Hon nua, giua luc su sung bai dao Phat cua trieu dinh va dan chung tang qua muc, ong to ro tu tuong doc lap bang cach de xuong Dao cua nguoi Dai Viet. Sau Le Van Thinh, khoa thi Minh Kinh bac hoc duoc to chuc may ky thi nua voi su xuat hien cua cac Trang Nguyen kiet xuat nhu Mac Hien Tich voi Toan hoc Am Duong, Nguyen Quan Quang voi thuyet Dan chung Hien minh… Sau do khoa thi duoc doi ten thanh De Nhat Giap Thai hoc sinh.

Nam Dinh Mui (1247) nien hieu Thien Ung - Chinh Binh thu 16, doi vua Tran Thai Tong, trieu dinh chinh thuc cong nhan danh hieu Trang Nguyen cua nguoi do dau trong khoa thi. Nen hoc van Dai Viet duoc danh dau mot moc son choi loi voi su xuat hien cua Trang Nguyen Nguyen Hien. Khi do Trang Nguyen, ong moi 13 tuoi. Trang Nguyen Nguyen Hien la bac ky tai, ngan nam co mot. Ong hoc chu mot thoi gian ngan voi nha su, sau do la tu hoc. Troi dat da khai tam cho ong. Ngay tu nho Nguyen Hien da co nhung tu tuong tham sau nhung sang lang ve moi van de cua the gian. Noi guong Trang Nguyen Le Van Thinh, ong co xuy cho Dao cua nguoi Dai Viet, kien giai Phat phap theo cach cua nguoi Dai Viet. Nhung doan hung thu cua ong toat tu tuong vo cung nhan ban cua Dao ly Dai Viet. Ong cho rang trung phat cai xau, cai ac trong con nguoi khong bao gio co hieu qua bang viec khuyen khich cai Thien con lai trong con nguoi do. Mot khi cai Thien duoc troi day, con nguoi ay se ru bo duoc bong toi cua cai ac.

Dung nhu Nguyen Trai da viet rang “Tuy manh yeu tung luc khac nhau/ Nhung hao kiet doi nao cung co”, trai qua thang tram cua cac thoi dai, cac Trang Nguyen Dai Viet lien tuc xuat hien, tao dung nen mot nen hoc van Dai Viet huy hoang, doc lap voi nguoi phuong bac. Trieu dai ngan ngui cua nha Ho hay nha Mac cung kip de lai cho hau the nhung Trang Nguyen kiet xuat nhu Nguyen Binh Khiem, Luu Thuc Kiem.

Den thoi Nguyen, khoa thi lai thay doi ten goi va cach thuc to chuc. Tuy nhien thoi diem do, do anh huong cua dao Cong giao va kien thuc khoa hoc phuong tay, cac khoa thi cua nha Nguyen khong con tim ra duoc nhung Trang Nguyen xuat chung nua. Nen “Khoa bang Trang Nguyen” bat dau tu Trang Nguyen Le Van Thinh, dung lai vao khoa thi Binh Thin (1736) nien hieu Vinh Huu thu 2, doi vua Le Y Tong, voi Trang Nguyen cuoi cung - Trang Nguyen Trinh Hue.

Moi dan toc chi ton tai khi co mot nen hoc van doc lap. Dan toc Dai Viet cung vay. Xuyen suot cac thoi dai, tu tuong cua cac Trang Nguyen Le Van Thinh, Nguyen Hien, Ly Dao Tai (su Huyen Quang), Nguyen Quang Bat… vua co gang lam sang to Dao cua nguoi Dai Viet, vua kien giai, tiep thu Dao Phat theo cach rieng cua nguoi Dai Viet… Mac du nen khoa bang hoan toan dua vao kinh sach cua Nho gia nhung o moi vi Trang Nguyen, cai y chi doc lap ve tinh than, ve tri thuc luon thuc tinh manh me.

Toan hoc giup lam nen mot nen hoc van Dai Viet vo cung dac biet, khac han voi nhung nen hoc van khac. Trang Nguyen Mac Hien Tich voi So Am trong tro choi O An Quan, Toan hoc Am duong; Trang Nguyen Mac Dinh Chi voi phep chia tao nen The gian Hai hoa; roi den thien tai toan hoc Trang Nguyen Luong The Vinh voi Khai Minh Toan hoc va Dai thanh Toan phap. Qua nhung phep tinh voi so 0, Trang nguyen Luong The Vinh khang dinh the gian co nhung vat toan man thuc su… Nhieu Trang Nguyen da phat trien va bo xung nhung tu tuong toan hoc nay tao nen mot truong phai Toan hoc Dai Viet.

Ngoai Toan hoc, cac Trang Nguyen kham pha rat nhieu hien tuong khac cua doi song. Ban hay doc ve Trang Nguyen Nguyen Nghieu Tu de tim hieu cam giac ve khong gian, dieu gi khien chung ta phai gioi han no lai, va gioi han bang cach nao? Ban hay doc ve Trang Nguyen Nguyen Quan Quang de xem bi mat cua anh sang, hoac doc nhung dong ky la cua Trang Nguyen Vu Tuan Thieu: “Anh sang la gi ma co the nhin thay ma khong nam bat duoc? Bong toi cung the. No la gi ma chi co the nhin thay ma khong the so duoc vao no? Vay no (bong toi) la gi ma co the ngan anh sang lai duoc?” Neu ban muon biet chu Nom - chu cua nguoi Dai Viet hinh thanh the nao, ban hay doc ve Trang Nguyen Nguyen Quang Bat, Trang Nguyen Vu Tich. Hay doc nhung bai tho Nom dau tien de thay khi phach cua Dai Viet. “Nang am nghin truong toa tren ngon co/Khi the ba quan at cay cao/Phuong dong mat troi moc/ ang may nhe troi/Phong mat ngam nui song muon dam.” (Vua Le Thanh Tong)…

Thuc su cac Trang Nguyen Dai Viet da tao lap mot nen hoc van ben vung, doc lap, tach biet khoi tinh than Nho giao, va ca tinh than Phat giao nua…

Nhung nen hoc van ay dau? Nen hoc van ay da mat! Noi chinh xac la nen hoc van ay da mat tich tren cac van ban. No chi con ton tai trong mot so gia pha cua cac dong ho, trong kien thuc dan gian, trong nhung hinh thai song cua nguoi Dai Viet.

Co rat nhieu ly do de giai thich cho su bien mat cua nen hoc van ky dieu nay. Chien tranh lien mien, y thuc luu giu kem, cac thoi dai khong khuyen khich phat trien nhung tu tuong, nhung hoc van thoat khoi su cuong toa cua Nho giao….

Theo chung toi, nhung nguoi lam sach, nen hoc van Dai Viet bi mat tich phu thuoc vao ba dieu co ban sau:

- Thu nhat: Kinh sach cua Nho gia la loai kinh sach duy nhat dung trong cac ky thi. Vay nen nhung cuon sach co tu tuong khac la, doc lap, hay de cap den nhung van de (khoa hoc) khac voi kinh sach Nho gia deu bi loai bo hoac bi lang quen.

- Thu hai: Cai tam ly le thuoc vao kinh sach cua phuong bac (ke ca Kinh sach cua Phat giao) van con rat nang ne trong gioi tri thuc Dai Viet. Vay nen nhung cuon sach cua cac hien nhan Dai Viet thuong khong duoc luu giu can than.

- Thu ba: Cac su gia qua chu trong vao cac bien co quan su, chinh tri ma quen di nhung su kien tri thuc lon.

- Thu tu: Ly do nay thuoc ve lich su. Thang 9 nam 1406, lay co dua con chau nha Tran ve khoi phuc lai vuong trieu, nha Minh sai Truong Phu, Tran Huc dem 40 van quan danh vao cua ai Pha Ly, xam luoc Dai Viet. Sau nhung cuoc chien kien cuong chong giac, Ho Quy Ly va cac tuong linh deu bi bat. Sau khi thu het sach vo, bia da de danh guc y chi cua Dai Viet, Truong Phu bat dan chung Dai Viet doc kinh sach Nho gia nhieu hon nua. Nam 1418, nha Minh cho rang dan chung van cat giau mot so cuon sach quy cua cac hien nhan Dai Viet nen da sai hai nha nho la Dai Thanh va Ha Truy mang quan linh di truy tim, tich thu ky het nhung cuon sach do. Dan chung danh xe le nhung cuon sach do ra, doc thuoc long, hoac dot di de sach khoi roi vao tay giac.

Hien tai, ngay ca tu lieu ve cuoc doi cac Trang Nguyen cung rat hiem.

Nhung mot nen hoc van uyen ao nhu vay khong the bi mat di. De no mat di tuc la chung ta da danh mat mot phan tam hon, mot phan ky uc cua minh.

Chung toi quyet dinh phuc dung lai nen hoc van da mat dau ay qua nhung cau chuyen ve thoi den sach cua cac Trang Nguyen. Qua cac cau chuyen nay, cac ban se thay tri tue, tu tuong, y chi cua nguoi Viet hinh thanh va phat trien the nao!

Nhu chung toi da de cap den, tu lieu ve cac Trang nguyen con rat it. Chung toi thu thap tu lieu qua nhung nguon sau:

- Nhung tu lieu roi rac de cap den cac Trang Nguyen trong cac cuon sach co.

- Mot so tu lieu trong cac cuon gia pha cua cac dong ho.

- Nhung khao sat van bia.

- Khao cuu van hoa dan gian ve cac vung dat- noi sinh ra cac vi Trang Nguyen.

Sau nhung ly do (da neu tren) khien cho nen hoc van Trang Nguyen khong duoc luu lai ro rang, kien thuc, tu tuong cua cac vi Trang Nguyen bang cach nao do da di vao dan gian, bien thanh kien thuc dan gian, tam hon dan gian... tao ra nhung hinh thai song cua nguoi Dai Viet.

Bo sach chia lam hai phan, moi phan 7 cuon. Phan dau tu Trang Nguyen Le Van Thinh den Trang Nguyen Nghiem Hoan. Phan sau, (Giai doan nay dao Cong giao bat dau co anh huong vao xa hoi Dai Viet) bat dau tu Trang Nguyen Do Ly Khiem den Trang Nguyen Trinh Hue.

Mac du da lao dong het suc can trong, ky cang nhung do nhung han che khach quan, chung toi chac chan con mac phai nhieu thieu sot. Chinh vay nen chung toi rat mong moi cac nha su hoc, cac nha nghien cuu van hoa va bat ky doc gia nao co nhung tu lieu moi, co cach minh dinh moi ve doi song, tinh than cua cac Trang Nguyen, xin hay gui cho chung toi theo dia chi cua Nha Xuat ban Tre Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó ; Hoac dia chi hom thu Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó . Hi vong voi nhung dong gop cua quy vi, chung ta se co nhung van ban tot hon trong nhung lan tai ban.

Nhung nguoi thuc hien

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

2.000 người Mexico phong tỏa phản đối vụ sinh viên mất tích

Ngày 26/11, hơn 2.000 người Mexico đã phong tỏa tuyến đường cao tốc nối liền thủ đô Mexico City với thành phố Acapulco trong cuộc biểu tình đánh dấu tròn 2 tháng kể từ ngày 43 giáo sinh bị bắt cóc ở bang miền Nam Guerrero.

Tìm hiểu: Dai Viet, Trang Nguyen Le Van Thinh, Minh Kinh, Thang Long, Trang nguyen Viet Nam, de cap den, hoc van, khoa thi, cua nguoi, cua cac, tu tuong, dan chung, nen, ky

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Trạng nguyên Việt nam - Một nền học vấn bị lãng quên

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Trạng nguyên Việt nam - Một nền học vấn bị lãng quên bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Trang nguyen Viet nam Mot nen hoc van bi lang quen

Nhan xet, hay lien he ve tin Trang nguyen Viet nam Mot nen hoc van bi lang quen co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Trang nguyen Viet nam Mot nen hoc van bi lang quen de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tac pham trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tac pham
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0