Tieu thuyet Khoang cach giua khat vong va kha nang thuc te

Tags: Viet Nam, Ta Duy Anh, Ma Van Khang, Nguyen Khai, Chu Lai, Nguyen Hoa, kha nang thuc te, co kha nang, khoang cach giua, nha xuat ban, don gian hoa, tieu thuyet, tac gia, nha van, xa hoi, toi


Mo dau Dien dan "tieu thuyet Viet nam dang o dau", chung toi xin gioi thieu bai viet sau day cua nha phe binh van hoc Nguyen Hoa.
Tieu thuyet: Khoang cach giua khat vong va kha nang thuc te

Nguyen Hoa

Theo logic thong thuong va xet trong moi quan he voi hien thuc, truoc nhung bien co xa hoi - lich su trong dai khong nhung quyet dinh van menh dat nuoc ma con quyet dinh so phan hang trieu con nguoi thi le ra, tieu thuyet cua chung ta phai gat hai duoc nhieu thanh tuu. Vay nhung, su thang tram cua tieu thuyet trong nhieu nam qua van con am anh den tan hom nay voi nhung cau hoi rang tai sao chung ta thuong van chi tu hao ve nhung tieu thuyet da xuat ban hang chuc nam truoc? Tai sao trong nhung nam thang nay, tieu thuyet van dan hang ngang tren gia sach song rat kho co the tim duoc mot cuon “de doi”?...

Tinh co liet ke mot so tieu thuyet xuat ban quang hon muoi nam nay, toi nhan thay hinh nhu co mot “dieu khac thuong”. Neu dat canh nhau - khong theo trat tu thoi gian, khong phu thuoc vao tieng tam cua tac gia - thi nhan de cua cac tieu thuyet nhu: Thuy hoa dao tac (Hoang Minh Tuong), Moi tinh hoang da (Tran Huy Quang), Manh dat lam nguoi nhieu ma (Nguyen Khac Truong), Noi buon chien tranh (Bao Ninh), Ben khong chong (Duong Huong), Lac rung (Trung Trung Dinh), An may di vang (Chu Lai), Song o day song (Le Luu), Co hoi cua Chua (Nguyen Viet Ha), Lao Kho (Ta Duy Anh), Chay den giot cuoi cung (Nguyen Thi Anh Thu), Nhung dua tre chet gia (Nguyen Binh Phuong), Gian thieu (Vo Thi Hao), Nhung dua con bat tri (Trieu Huan), Nguoi cha o tren troi (Nguyen Tham Thien Ke), Dat nong (Nguyen Hong Thai), Giua coi am duong (Thu Loan), Tram nam thoang choc (Vu Huy Anh), Tam dem (Quynh Linh), Coi nguoi rung chuong tan the (Ho Anh Thai), Khuc bi trang cuoi cung (Chu Lai)... lam toi muon lien tuong toi mot “cai gi do” lien quan toi tam the cua nguoi viet (rong hon la tam the xa hoi - con nguoi?).

Loai tru viec dat ten tac pham nhu la mot thu phap marketing, neu nhan de tieu thuyet it nhieu chua dung mot thong diep tinh than thi co le day la tam the cua con nguoi truoc nhung bien dong xa hoi ma nha van quan tam. Tiec rang trong linh vuc tieu thuyet, giua su quan tam cua nha van va san pham do nha van sang tao ra chua dat toi mot tuong thich nhu y, boi trong cac tac pham ke tren, so tieu thuyet that su co tieng vang khong nhieu. Tuy nhien, dieu toi muon trinh bay, phan tich o day la mot so van de ly luan - thuc tien cua tieu thuyet Viet Nam duong dai. Trong pham vi khao sat cua minh, toi nghi can danh gia truc tiep va cu the (dau co lam cho ai do mech long!) rang phai chang lau nay nhieu thoi quen trong sang tac tieu thuyet da tro nen sao mon, don dieu, rang the loai chung ta van goi la “tieu thuyet” trong nhieu truong hop chi la nhung chuyen ke dai loi...?

1. Noi that cong bang, may chuc nam qua tieu thuyet “hay” cua tung giai doan van chuong van xuat hien, nhung neu noi nhung tieu thuyet ay van co kha nang anh xa toi cac giai doan sau thi qua con khiem ton. Lau nay, duong nhu cac tieu thuyet gia o Viet Nam van chua vuon toi mot tam voc tu tuong co kha nang bao quat, thau triet va truu xuat ve khong gian - thoi gian lich su rong lon trong tuong quan voi so phan con nguoi, ma tam bang long voi viec sang tao “nhung hien tuong tieu thuyet” cho tung giai doan van hoc. Chi tinh tu 1960 den nay, cu vai nam van dan lai ro len y kien tan thuong mot tieu thuyet duoc xem la dac sac, nhung roi phan nhieu nhung tieu thuyet nay nhanh chong tro thanh tai san cua qua khu, duoc diem danh trong cac sach van hoc su, duoc luu giu trong tri nho cua nhung nguoi cung thoi.

Hang chuc nam qua, tieu thuyet Viet Nam loay hoay trong no luc vuot qua cac thanh tuu da co ma xem chung chua vuot noi. Trong no luc cua cac nha van, phai ke den cong lao mot so tac gia voi mot dong co chinh dang co gang hoan thanh nhung bo tieu thuyet lon, tan dung kha nang cua the loai de dung lai toan canh mot giai doan lich su nhat dinh voi su dan cheo phuc tap cua cac tinh huong xa hoi, trong su dung cong di sau kham pha, ly giai so phan ca nhan da phat trien nhu the nao giua cac tinh huong xa hoi do. Nhung nhung no luc nay doi luc chua thuc su thanh cong vi, theo toi, do nang luc thuc te cua nha van con han che.

Hon nua the ky nay da co may bo tieu thuyet duoc coi la “lon” song lai cung roi vao tinh trang “tap” sau yeu hon “tap” truoc, tieu thuyet cang keo dai tac gia cang can dan von lieng, to ra “duoi hon”. Do la truong hop cua Vo bo (Nguyen Dinh Thi), Cua bien (Nguyen Hong), Vung troi (Huu Mai)... Ngay voi cuon tieu thuyet theo toi la kha hon ca trong giai thuong cua cuoc thi tieu thuyet vua ket thuc, neu phan dau cua Dong song mia (Dao Thang) la “rat duoc”, thi phan sau lai chua tuong xung. Con lai phan nhieu la tieu thuyet “mua nao thuc nay” va hinh nhu cu dam nam, tieu thuyet lai co chung mot motip de tai. Xet tu 1960 den nay thi dau nhung nam 60 la tieu thuyet ve nong thon va phong trao hop tac hoa nong nghiep; cuoi nhung nam 60, dau nhung nam 70 la tieu thuyet ve chien tranh; cuoi nhung nam 70 la tieu thuyet ve chien thang va du am ngay chien thang; dau nhung nam 80 la tieu thuyet ve con nguoi - xa hoi thoi hau chien va manh nha y tuong ve su tri tre cua co che quan lieu bao cap; cuoi nhung nam 80, nhung y tuong ke tren duoc tieu thuyet noi toi mot cach mach lac hon khi viec xoa bo co che cu tro nen buc xuc.

Dau nhung nam 90 tro lai day, chua thay de tai moi xuat hien mot cach kha di noi troi, va nhung tieu thuyet co tieng vang trong thoi ky nay deu khai thac nhung de tai cu nhung o mot trinh do moi (Noi buon chien tranh tu no da noi ve de tai, Ben khong chong va Manh dat lam nguoi nhieu ma tiep tuc cau chuyen ve lang xa…). Van gioi cung cong chung da va dang cho don cac “hien tuong tieu thuyet” du suc lam xon xao du luan, nhung chua thay. Phai chang cac nha van van chua bat nhip kip voi nhung bien doi xa hoi - con nguoi trong thoi ky cong nghiep hoa, hien dai hoa, thoi ky mo cua giao luu kinh te, giao luu van hoa voi the gioi da va dang dua lai, da va dang lam nay sinh nhieu noi dung van chuong hoan toan moi?

Phan loai de tai tieu thuyet theo cac giai doan lich su chi co y nghia tuong doi, khong bao ham y nghia ha thap gia tri xa hoi cua de tai, khong coi day la “van chuong minh hoa”. Dieu toi muon noi la: viec chuyen chu vao mot loai de tai da lam hinh thanh trong nhieu nha van thoi quen it quan tam, thieu tap trung sang tao ve mat nghe thuat, dua toi tinh trang don dieu trong khai thac noi dung cuoc song, ngheo nan trong ngon ngu loai hinh.

Xet tu quan he giua nhu cau van hoa - xa hoi va su ra doi cua tac pham van chuong - o day la tieu thuyet -, mot de tai co tinh thoi su thuong giup cho tieu thuyet dap ung duoc nhu cau tuc thoi cua xa hoi va cong chung; nhung khi nhu cau tuc thoi do duoc thoa man, xa hoi xuat hien mot (nhung) nhu cau moi cao hon, cap nhat hon thi ngay lap tuc tieu thuyet co tinh thoi su mat dan y nghia thoi su va phai nhuong cho cho tac pham nao co kha nang dap ung truc tiep. Su “len ngoi” roi nhanh chong mat hut trong doi song van chuong cua mot so tieu thuyet la do nguyen nhan tu moi quan he nay? T

uy the phai thua nhan, van co mot so tac gia da giai quyet kha hai hoa quan he giua de tai va cac yeu to khac cua tieu thuyet, boi trong ho, khat khao doi moi but phap la khat khao thuong truc. Ho khong de ngoi but bi cuon theo, khong de bi chi phoi boi de tai, ho co gang chiem linh no, lam chu no, de cho cac noi dung tu tuong, cac suy nghiem nhan sinh duoc trien khai thong qua nhung cau truc tac pham kha linh hoat. Va ho it nhieu thanh cong ngay ca khi viet ve de tai thoi su nhu Chu Van voi Bao bien, Nguyen Minh Chau voi Dau chan nguoi linh, Phan Tu voi Man va toi, Nguyen Khai voi Gap go cuoi nam, Ma Van Khang voi Mua la rung trong vuon, Le Luu voi Thoi xa vang… (co the ke them Co hoi cua Chua cua Nguyen Viet Ha?). Tieu thuyet cua nhung nha van ke tren da vuot len tren mat bang cua cac tieu thuyet cung loai de tai, va o day, nang luc thuc te cua nha van giu vai tro quyet dinh?

2. Khong tinh toi nhung tieu thuyet diem tinh re tien kem theo ten tac gia la hoac, hang nam cac nha xuat ban o Viet Nam van cho “xuat xuong” khong it tieu thuyet day mong khac nhau va chat luong cung khong hon kem bao nhieu. Doc nhung tieu thuyet nay, se thay mot ty le kha cao cua so tac gia chua that ranh re cac yeu cau the loai. Toi doc tieu thuyet va hinh dung nguoi viet chua (khong) coi trong vai tro cua “y tuong”, ma truoc het tac gia cau tu nen mot cot truyen roi “boi da dap thit” cho cot truyen ay de no co the sinh ton nhu mot tieu thuyet. Trien khai mot tieu thuyet vua de dap ung mot de tai, vua dua tren mot cot truyen cau tu kha on dinh trong “ban ve ky thuat”, nguoi viet rat de bi cuon theo mach truyen, bi loi viet “chuyen ke” chi phoi, khong luu tam toi cac chi tiet van hoc - cai ma trong van xuoi noi chung, thuong in dam dau an vao nguoi doc, buoc ho phai nghi, phai nho.

Tat nhien chi tiet van hoc khong dong nhat voi chi tiet cuoc song cho du giua chung luon co lien he mat thiet, song chuyen la o cho, neu coi tieu thuyet la ket qua cua mot qua trinh sang tao thi viec chung cat, tinh loc cac chi tiet cuoc song, bien chung thanh nhung chi tiet van hoc, that ra la thao tac ma khong phai nha van nao cung co kha nang tien hanh. Doc tren dien rong, toi nhan thay trong nhieu tieu thuyet o Viet Nam xuat ban trong nhung nam qua, but phap “ta thuc” luon deo bam khong it tac gia khi tao lap chi tiet cho tac pham.

Thiet nghi, dieu nay con co quan he, con co tac dong tu phia nguoi doc, vi cho toi hien tai da so nguoi doc o Viet Nam thuong tiep nhan tac pham van chuong theo thoi quen can cu vao trai nghiem cua ban than de so sanh chi tiet van hoc voi chi tiet cuoc song, rong hon la so sanh hien thuc van chuong voi hien thuc cuoc song, de roi dinh gia tac pham thuong dua tren tieu chi dung-sai, mot tieu chi dung nhung chua du. Noi cach khac, da so nguoi doc hien tai chua co thoi quen tiep nhan tac pham tu goc do tu tuong-tham my sau sac va triet de (phai chang day la san pham cua kieu tu duy truc quan va duy cam cua van hoa Viet Nam truyen thong?). Ho “khoai” doc tac pham co cot truyen rach roi ngo hau co the “ke lai” cho nguoi khac va “ngai” doc tac pham nao buoc phai “nghien ngam”, khai thac va tim kiem “phia sau ngon tu”.

Le ra, de gop phan “nang cap” va thay doi, lam phong phu thoi quen cua nguoi doc trong dieu kien dan tri da phat trien, nguoi viet van xuoi noi chung, nguoi viet tieu thuyet noi rieng (rong hon la ca nguoi lam tho) can tung buoc thay doi loi viet voi nhung tim toi moi thi nguoc lai, da so tac gia lai hau nhu chi quan tam den viec “ke sao cho hay hon”, vo tinh gop phan cung co thoi quen tiep nhan da kha on dinh cua nguoi doc. Dua toi he luy la tieu thuyet ra doi nhu ket qua cua nhung khat vong cach tan da khong tim duoc su dong cam cua so dong. Phai chang cac tieu thuyet cua Nguyen Binh Phuong (Nhung dua tre chet gia, Tri nho suy tan, Thoat ky thuy...), gan day la cua Thuan (Pho Tau) da nam trong truong hop nay? Va lai toi nghi, khi co gang cach tan chua co su dot bien trong tu duy the loai, van chi la nhung tim toi mang tinh hinh thuc thi chuyen chu voi huong di ay chua han da co thanh tuu.

Khi cot truyen duoc cau truc sao cho that phu hop voi loi truyen ke thi cai goi la “thoi gian ky uc” tro thanh “bao boi” trong tay cac nha tieu thuyet nham xau chuoi cac so phan, cac su kien. Thoi gian ky uc dua lai loi the cho tac gia trinh bay nhung suy nghiem phan nao co tinh tu tuong, nhung nhung suy nghiem phan nao co tinh tu tuong lai khong co the co gia tri cao neu duoc rut ra tu nhung kham pha hoi hot, nhat la voi tac gia chua co du tri - luc “dot chay con phuong hoang” de dan than vao cuoc vat lon day cam go dang tim ra nhung lien he tinh than giua so phan con nguoi voi cac bien dong thoi dai, tuy vo hinh nhung gan bo va chi phoi lan nhau cuc ky chat che. Ben canh do, viec viet tieu thuyet chi nham ke mot cau chuyen sao cho co dau co cuoi con day toi tinh trang cuon tieu thuyet chi la mot “truyen ngan khuech dai” voi mot phien doan hanh dong thieu y nghia pho quat.

Trong so tieu thuyet duoc tang thuong cuoc thi tieu thuyet lan thu II cua Hoi Nha van, theo toi Can co tre cua Trinh Dinh Khoi that su la cuon “tieu thuyet” cua mot cay but chua boc lo kha nang nam bat cac yeu cau toi gian ve the loai, dau tac gia cua no rat “tam dac” voi dua con tinh than cua minh thi dieu ky la nhat la o cho, khong ro tai sao Can co tre lai duoc uu ai trao tang thuong (!?). Phai chang chinh hien tuong nay cung mot so hien tuong tuong tu da lam cho nguoi doc thieu tin cay vao cac tieu thuyet duoc trao giai thuong cua mot vai cuoc thi? Nhan day xin nhac toi truong hop mot cay but sau mot vai truyen ngan co tieng vang da voi va chuyen sang tieu thuyet trong khi chua duoc chuan bi chu dao nhung hanh trang tinh than can thiet. Xua kia o tuoi thanh nien, Nguyen Hong da co Bi vo, hon chut nua ve tuoi tac, Vu Trong Phung co Giong to, So do nhung “don ngo” nhu cac ong lieu co may nguoi, hi huu lam. Nen so dong cac cay but tieu thuyet van cu phai cam cui tren lo trinh “tiem ngo”, tich luy lau dai ngo hau di den dich. Song le cung xin cho hy vong cu viet mot cuon sach day vai tram trang la se co tieu thuyet. Va cuoi cung, tat ca nhung truong hop ke tren, du dien ra voi nhung bien the khac nhau, tuu trung van la cau chuyen ve nang luc thuc te cua nha van.

3. Noi toi nang luc thuc te cua nha van la noi toi nhung yeu to chu quan cua chu the sang tao. Nang luc thuc te khong chi la mot nang luc “thien phu” co san, no con la tong hoa cua nhieu yeu to, trong do nhung tac dong khach quan tu thuc tien cung giu mot vi tri quan trong, tham chi con giu vai tro quyet dinh trong mot so truong hop. La mot bo phan cua doi song van chuong, tieu thuyet gan bo chat che voi hoat dong xa hoi, dac biet la voi hoat dong cua nganh xuat ban, phat hanh. May thap ky truoc, tieu thuyet thuong duoc xuat ban voi so luong it nhat vai nghin ban cho mot cuon, cao nhat cung toi hang van ban. “Cong nghe san xuat” xem ra khong may gian nan, mien la tac gia co ban thao, con xa hoi lo giup cac cong doan con lai.

Quy trinh: nha xuat ban cu xuat ban, nganh phat hanh sach cu phat hanh, cac thu vien cu nhap sach tao ra cam giac tieu thuyet ra doi la duoc tieu thu het veo. Nhip dieu binh on nay lam cho cac cay but tieu thuyet yen tam ve but luc, chi con mot lo lang lam sao cho “dua con tinh than” cua minh lot vao ke hoach xuat ban. Trang thai yen tam ve but luc doi luc con duoc “tiep suc” boi cac bai phe binh bao dung, de tinh khong chi ra duoc (hay khong co kha nang chi ra?) nhung han che cua tung cuon tieu thuyet, cua tung tac gia (nhu bai viet Trien vong cua tieu thuyet - nhin tu mot cuoc thi cua Bui Viet Thang gan day chang han!). He qua la nha tieu thuyet va nha phe binh tay trong tay... cung dam chan tai cho! Hom nay moi su da khac xua, nha van phai doi mat voi mot tap hop cac kho khan, quy luat nghiet nga cua kinh te thi truong dat ra nhung thach thuc ma chi bang thoi quen cu, kinh nghiem cu nha van kho co the vuot qua. Hai chu “hach toan” troi buoc cac nha xuat ban khong dam phong tay, khong de gi ho dung ra lam “manh thuong quan” de co ngay vo no.

Co le noi ban khoan ve cai con so 1000 ban cho mot cuon tieu thuyet chi la su hoi suy ve thoi oanh liet da qua, chua dam chap nhan mot thach thuc la phai chien thang chinh minh. 1000 ban (hay may tram ban) khong noi len dieu gi, chung khong co kha nang phan anh chat luong mot cuon tieu thuyet. 1000 ban van cu e am neu la mot cuon tieu thuyet do. Da toi luc can lam quen voi cai thuoc do chat luong chu khong nen khu khu thuoc do so luong de tu huyen hoac minh hay che bai nguoi doc.

Roi ngay ca khi co su tham gia dac luc cua bao chi, hay co su co vu cua mot hai cay but “dan anh” thi cung khong the “vuc day” noi mot tieu thuyet (co the coi y kien cua Ho Anh Thai voi tieu thuyet Chuyen cua thien tai cua Nguyen The Hoang Linh gan day la su kien dien hinh?). Vai chuc bai bao ngoi ca, vai cuoc hoi thao duoc to chuc, duong nhu trong da so truong hop chi mang lai hao quang “gia” cho nguoi da khai sinh ra mot tieu thuyet ngay tu dau da chua dung kha nang “som yeu menh”. Da xay ra hien tuong co nhieu y kien tan thuong cua nguoi trong gioi danh cho mot tieu thuyet nhung no van nam hoai tren gia, de mot thoi gian sau lui xuong quay ha gia hoac phai quyen sinh phuc vu su nghiep cua may bac ban xoi! Cac nha xuat ban “dinh” vao tieu thuyet cung la “dinh” vao mot cuoc choi sang trong nhung khong kem phan may rui. Ho than trong cung la dieu can cam thong.

Len vao duoc mot ke hoach xuat ban, ban phat ban thao cho mot “dau nau” hay tu bo tien tui de in sach deu can can nhac ky luong dong thoi cung la noi quan ngai cua nguoi viet. Cho nen cay but nao muon ve vang voi doi, muon thanh danh bang cach dung cam xai mon “cong nghiep nang” ma bo qua cac loai “cong nghiep nhe” hoac “thu cong nghiep” hay than trong, khong thi cu “soc” that bai se ghe gom khon luong. The nen xin cho voi hon doi khi tac pham khong duoc du luan quan tam de tu an ui nhu mot thang loi tinh than rang thi hieu nguoi doc dang bi thuong mai hoa, rang van hoa doc dang co xu huong xuong cap…! Trong nhung truong hop nay loi co nhan “tien trach ky, hau trach nhan” van co mot y nghia nhat dinh. Rut cuc cau chuyen van la nang luc thuc te cua tac gia ma thoi.

4. Se khong cong bang neu xem toan bo cac cay but tieu thuyet Viet Nam duong dai cung co tinh trang nang luc yeu kem va de dai. Phai thua nhan rang trong so ho, nhieu nguoi dang tran tro, tim toi nham doi moi tu duy the loai dang tim ra mot huong di moi cho tieu thuyet. Ve mat ly thuyet, gioi nghien cuu van hoc cung khong con thoa man voi cong cu co tinh “co dien”, may moc, sao mon, ma co gang tim kiem goi y tu cac ly thuyet van hoc hien dai. Cac tac gia M.Bakhtin, M. Kundera... da duoc gioi thieu de tham khao nhung co le van chua duoc nguoi sang tac quan tam. Bang vao cac sang tac, toi nghi cho den nay ly thuyet co ban ve tieu thuyet, tham chi den khai niem “tieu thuyet” la gi, van con la mot khu vuc tri thuc kha mo ho trong nhieu nguoi sang tac. Nha van co doc nhieu hay khong, he thong tri thuc nha van tu xay dung cho minh sau sac va phong phu nhu the nao, co the tim hieu duoc mot phan thong qua tac pham.

Tuy the nhung nam qua, tieu thuyet gay chu y trong du luan khong nhieu nhung da boc lo mot so kham pha, sang tao dang tran trong. Trong nhung co gang cach tan tieu thuyet, Ma Van Khang to ra noi troi, phan lon tieu thuyet cua anh khong xay dung theo loi truyen ke thong thuong, chung duoc xu ly mot cach sinh dong trong tuong quan chat che giua giong dieu tran thuat voi thoi gian tam ly, thoi gian y thuc. Doc Ma Van Khang, toi nhan thay anh tien hanh mot so thu nghiem ky thuat song chua khai thac triet de cac bien phap nay de dinh hinh ro net mot phong cach tieu thuyet. Noi ve phong cach, duong nhu phong cach tieu thuyet cua Nguyen Khai on dinh hon va da lau chua duoc doi moi. Nguyen Khai su dung kha thuan thuc thu phap thoi gian dong hien, thu hep khong gian - thoi gian tieu thuyet, it sa da mieu ta chi tiet doi song, ngon ngu nhan vat co xu huong giai bay tam su, doc thoai noi tam den muc co truong hop nhan vat nhu la noi tac gia gui gam nhung chiem nghiem duoc anh rut ra sau nhung suy tu ve cuoc doi, nen van tieu thuyet cua Nguyen Khai kem phan tuoi tan, kem phan sinh dong so voi van tieu thuyet cua Ma Van Khang (dieu ma Ma Van Khang dac biet thanh cong trong linh vuc truyen ngan, xin se ban trong mot dip khac - N.H).

Tren day xin chi de cap toi hai tac gia voi nhung tieu thuyet duoc ban doc quan tam. Chia se voi co gang cua cac anh, o muc do nhat dinh, mot so tac gia khac cung co thanh tuu, nhu tieu thuyet cua Chu Lai (tu An may di vang den Cuoc doi dai lam) duoc to chuc theo ket cau mot kich ban co xung dot, co that nut, coi nut; tieu thuyet cua Ta Duy Anh lai tao ra mot tinh huong dac biet de trien khai y tuong nhu trong Thien than sam hoi; tieu thuyet Mot ngay va mot doi (Le Van Thao) doat Giai thuong Hoi Nha van nam 1998 thi lua chon goc nhin luu chuyen, dang tang them cac diem nhin ve so phan nhan vat… Nhin chung, cac bien phap ky thuat duoc su dung chu yeu nhu thu nghiem trong khi ky nang chua tinh xao, boi: ket cau tieu thuyet theo loi kich ban de day toi su khien cuong trong giai quyet xung dot; tang diem nhin nhung chua nam bat duoc sac thai ngon ngu - tam ly rieng da lam cho cai nhin da chieu xet den cung chi con la cai nhin mot chieu…

Voi tieu thuyet cua Ta Duy Anh, trong bai tong quan van chuong Viet Nam nam 2004 toi viet: “Thien than sam hoi duoc chu y khong phai vi no xuat sac, ma chu yeu do trong do tac gia phoi bay mat xau cua quan he nguoi, quan he xa hoi duong thoi, va su tha hoa mot so gia tri tinh than trong cac quan he ay. Dieu nay de giup giai toa nhung am uc khong phai nguoi nao cung co the viet ra. Nhan vat cua Ta Duy Anh nam trong bung me de nghe ngong su doi, day la mot sang tao. Tiec thay, tac gia lai cho phep cai “anh cu” chua chao doi ay ngam ngoi, suy tu nhu mot “ong cu non”, lam cho tinh huong tro nen “treo ngoe”, va “anh cu” tro thanh phat ngon vien cua mot “nguoi lon thu nho”...”. Trong nam 2004, co may cuon tieu thuyet “su thi” ve de tai chien tranh theo toi la co but pha, it ra la voi chinh tac gia. Co the ke den Nhung buc tuong lua cua Khuat Quang Thuy, Ngay rat dai cua Nam Ha, Rung thieng nuoc trong cua Tran Van Tuan... Nhung tieu thuyet nay van duoc to chuc theo loi “co dien” nhung thap thoang su khong bang long voi chinh minh, cac tac gia muon nhin chien tranh tu mot goc nhin moi de kham pha chieu sau noi dung theo cam thuc thoi gian...

Thieu vang tieu thuyet hay khong con la chuyen rieng cua sinh hoat van chuong. Ban doc ky vong o cac nha van, van de la o cho, su ky vong da o trinh do cao hon. Thoa man voi von lieng van chuong va thoi quen da co, nha van se kho long (khong the?) hoan tat su menh ngoi but cua minh. Kham pha - sang tao, cong viec du nhac lai bao lan van cu luon luon moi. Khong dam minh kham pha - sang tao, khong tiep them sinh luc cho ngoi but thi thanh tuu cua qua khu se tro thanh niem an ui duy nhat cho van gioi va ban doc. Lieu co qua loi neu cho rang su “luoi nhac”, su “don gian hoa”, su “thoa man voi chinh minh”... dang ton tai trong nhieu cay but tieu thuyet Viet Nam duong dai? Toi dat cau hoi khong nham muc dich “xuc pham” (neu ai do nhan thay cau hoi co ham chua yeu to “xuc pham”) ma qua do muon dua ra loi canh tinh: da den luc cac nha van nen tien hanh mot cuoc “lot xac” moi tren moi phuong dien, neu khong lam duoc nhu vay thi tinh trang lang nhang “khong ra cu cung chang ra moi” con tiep tuc keo dai.

  • Nguyen Hoa (nha phe binh van hoc)
Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Vụ sập hầm: Phó Thủ tướng đến hiện trường chỉ đạo ứng cứu

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải chỉ đạo phải nỗ lực khẩn trương tích cực hơn nữa trong công tác ứng cứu; đảm bảo an toàn cho các công nhân cũng như các lực lượng tham gia cứu hộ

Công tác đào tạo VĐV trẻ nhìn từ Đại hội TDTT toàn quốc 2014: Ít niềm vui, nhiều nỗi lo

Đa số các đoàn vào cuộc ở Đại hội đều có tâm lý “săn” được càng nhiều huy chương càng tốt và trong tính toán của nhiều đoàn, đây không phải là chỗ mạo hiểm để cho các tài năng trẻ thử sức.

Sắp nối lại đàm phán hòa bình Ukraine

Tổng thống Pháp Francois Hollande cho biết các cuộc đàm phán hòa bình giữa đại diện chính phủ Ukraine và phe ly khai miền Đông có thể diễn ra vào ngày 21 hoặc 22/12 tới tại thủ đô Minsk của Belarus.

Sơn Tùng M-TP là 'Mỹ nam của năm 2014'

Dù những scandal "đạo nhạc" kéo theo những việc trì hoãn bộ phim đầu tiên chạm ngõ điện ảnh Chàng trai năm ấy, nhưng Sơn Tùng M-TP vẫn xứng đáng nhận được giải thưởng Mỹ nam của năm, đề cử từ khán giả hâm mộ.

Tìm hiểu: Viet Nam, Ta Duy Anh, Ma Van Khang, Nguyen Khai, Chu Lai, Nguyen Hoa, kha nang thuc te, co kha nang, khoang cach giua, nha xuat ban, don gian hoa, tieu thuyet, tac gia, nha van, xa hoi, toi

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Tiểu thuyết: Khoảng cách giữa khát vọng và khả năng thực tế

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Tiểu thuyết: Khoảng cách giữa khát vọng và khả năng thực tế bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Tieu thuyet Khoang cach giua khat vong va kha nang thuc te

Nhan xet, hay lien he ve tin Tieu thuyet Khoang cach giua khat vong va kha nang thuc te co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Tieu thuyet Khoang cach giua khat vong va kha nang thuc te de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Chuyen de trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Chuyen de
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0