Tieng goi do Ca Cut
Tap but
 |
Nhung dieu ong noi thuong la nhung kham pha bat ngo, nhung phat hien doc dao. Toi dac biet chu y den chi tiet khi ong noi ve pha Tam Giang, ma theo ong, dua tren nhung co vat voi hang ngan tieu ban duoc truc vot duoi long song va trong long dam pha, thi pha Tam Giang chi hinh thanh va xuat hien vao khoang 2.000 nam tro lai day.
So sanh co vat vung cua bien Thuan An, duoi long song va khu vuc dam pha cho phep ong xac quyet dieu do. Bai cat dai phan cach giua dam pha va bien goi la Dai Truong Sa, Tieu Truong Sa duoc su boi dap hien lo do nhung con dia chan bien thien troi dat, do trieu cuong cua bien Dong voi bo bien ma co mat trong khoang thoi gian nay.
Toi cat ngang giua chung va bao cho ong biet la da co du an de xay mot cai cau tu dat lien qua vung cat ngay tai ben do Ca Cut. Cau chuyen lai xoay quanh cai ben do ma trong tam tuong cua nhung ai tung mot lan dung chan, la hinh anh thuong khoi goi su thuong tam nhuc buot.
Nhung dong chu ngan ngui tren ban tin thong tan ve chiec cau chua du suc lam lay dong trai tim cua ban doc. Boi dang sau la mot buc tranh nhan sinh lam noi doan truong voi nhieu dieu de suy ngam. Ho tien sinh la nguoi da qua lai vung dam pha trong nhung chuyen di dien da. Theo ong, cai phai nhac den la tieng goi do Ca Cut. Do la thu am thanh day thang thot duoc cat len giua thoi khac cua bong dem ma toa xuong gieo neo giua menh mong vung song nuoc dam pha.
That su, tieng goi do rat khung khiep boi no heo hut mong manh giua hi vong roi that vong cua nhung nguoi goi do, bo ben nay hay bo ben kia, sau mot ngay kiem song tro ve nha, den ben da muon mang. Mang song nguoi di bien luon bi de doa, nen nguoi di, nguoi doi cho luon cung chung mong muon sum vay; nen chi nguoi o Ca Cut khong noi la goi do ma la keu do. Tu “keu” goi su hai hung ghe gom lam...- ong Phan nhan manh.
Khap ca nuoc co man la ben song, kho long dem het tieng goi do ben ben song, giua dem toi o dau cung phap phong mong ngong. Nha tho Tran Te Xuong tung de lai trong thi ca mot tieng goi do that te tai: Vang nghe tieng ech ben tai/ Giat minh con tuong tieng ai goi do...
Tieng keu do Ca Cut lai vong ve tu thuc te hoan canh, than phan lai co mot tam the eo le hon nhieu. Mua dong toi tung qua vung dam pha, nhung khi ay mua lanh am u, nhung ngon den dau tat het tren nhung choi ca, canh vat that am dam, the luong, chot vang len dau do tieng goi do. Co dam minh trong khung canh do moi tham thia noi buon cua nguoi ve muon sau ngay xuoi nguoc.
Cu theo nghien cuu cua ong Ho Tan Phan ve su xuat hien tang tang lop lop co vat duoi long song Huong va vung dam pha cho thay nhung vung dan cu da tu tap tu rat som, thi chac chan tieng goi do Ca Cut cung ra doi va dong hanh voi cuoc song buon chai cua con nguoi, chi it la tu 2.000 nam tro lai. Gan hon, nhung nguoi Viet co da co mat tu buoi dau tren duong Nam tien cung da gan 500 nam. 500 nam voi hang ngan so phan tu thoi nay sang thoi khac da tram luan, thac thom theo mot tieng goi vong ve tu ben kia song nuoc.
Lan man du thu roi cung tro lai chuyen cay cau. Neu du an duoc thuc hien thi chac chan se cham dut canh goi do. No se tro thanh qua khu, noi theo cach cua nha nghien cuu, se tro thanh co vat, mot loai co vat phi vat the chi ton tai trong ky uc con nguoi giua doi bo Ca Cut.
HO SI BINH
