Thien su Le Manh That va nhung phat hien lich su chan dong

Tags: Le Manh That, Trung Quoc, Thich Tri Sieu, An Do, Luc Do, Trieu Da, cong trinh khoa hoc, kien Van Tieu Luc, Huong Hai Thien Su, Le Quy Don, nha tu hanh, nguoi Viet Nam, An Duong Vuong, lich su, dan toc, kinh


Thien su Le Manh That - Anh: Ngoc Hai

Thuong toa Thich Tri Sieu la mot nha tu hanh xuat gia tu be, ong khong chi la mot thien su, ma con la nha khoa hoc co nhieu bang tien si, thong thao hon 15 ngon ngu (Anh, Phap, Nga, Duc, Nhat, Trung Quoc, An Do, Do Thai, Hy Lap, A Rap, Tay Tang, chu Phan, chu Han co...), ong con la mot nguoi Viet Nam "nguyen chat" voi tat ca long tu trong tu hao ve dan toc minh, the hien mot cach la lung ngoan muc o tat ca cac cong trinh khoa hoc cua ong. Voi nhung kham pha cua ong, chung ta co du tu lieu de dung lai lich su ve vang cua dan toc ta tu hai ngan nam truoc...

La mot nha tu hanh xuat gia tu be, nhung Thuong toa Thich Tri Sieu (tuc giao su tien si Le Manh That) van de toc. Thu that la qua to mo ve chuyen do, toi manh dan hoi ong vi sao nhu vay. Ong cuoi pha len, chi vao buc anh Duc Bo de Dat Ma: "Ong ay co cao dau dau! Toi con thua ong ay mot bo rau". Toi ngo ra rat nhieu dieu trong tieng cuoi cua ong.

Toi da gap ong nhieu lan, truoc het la de viet bai ve Dai le Phat dan Lien Hiep Quoc (VESAK) duoc to chuc tai Viet Nam sap toi ma ong la Chu tich Uy ban quoc te (IOC) dong thoi la Tong thu ky Uy ban dieu phoi quoc gia Dai le nay. Toi cung da doc nhieu sach ong viet. Nhung voi trinh do nong can cua toi, hieu ve con nguoi cung so hoc menh mong vi dieu cua vi cao tang nay that khong de chut nao.

Ong khong chi la mot thien su, la nha khoa hoc co nhieu bang tien si, thong thao hon 15 ngon ngu (Anh, Phap, Nga, Duc, Nhat, Trung Quoc, An Do, Do Thai, Hy Lap, A Rap, Tay Tang, chu Phan, chu Han co...), ong con la mot nguoi Viet Nam "nguyen chat" voi tat ca long tu trong tu hao ve dan toc minh, the hien mot cach la lung ngoan muc o tat ca cac cong trinh khoa hoc cua ong.

Truoc khi noi ve VESAK, toi xin ghi lai mot vai dieu tam dac sau khi doc, sau khi nghe ong noi va hoi lai that ro nhung kham pha cua ong ve coi nguon dan toc, ve nhieu su that cua lich su nuoc nha hang ngan nam bi che lap hoac bi hieu sai lech.

"Ong Le Quy Don ma cung loi thoi qua !"

Xin chep o day hai bai tho chu Han, theo toi bai nao cung hay den "lanh ca nguoi":

Nhi bat giai nhan thich tu tri

Tu kinh hoa ha chuyen hoang ly

Kha lien vo han thuong xuan y

Tan tai dinh cham bat ngu thi

(Tam dich nghia: Nguoi dep muoi sau tuoi nhe tay theu tren gam

Duoi khom hoa tu kinh con chim hoang ly dang chuyen

That dang thuong noi long vo han doi voi mua xuan

Ngung dong noi mui kim, lang le khong noi)

Do la bai Xuan nhat tuc su, duoc Le Quy Don chep trong Kien van tieu luc va ghi la cua thien su Huyen Quang thoi nha Tran (1254-1334). Tu do nhieu the he hoc gia da dan giai, binh luan, coi la mot kiet tac thi ca chu Han cua Viet Nam . Tren tap chi Van hoc so 1-1984, lan dau tien giao su Le Manh That da dua ra tai lieu chung minh bai tho tren khong phai cua thien su Huyen Quang ma cua thien su Ao Duong Trung Nhan (?-1203) thoi nha Tong ben Trung Quoc.

Mot bai khac:

Nhan qua truong khong

Anh tram han thuy

Nhan vo di tich chi y

Thuy vo luu anh chi tam

(Tam dich nghia: Chim nhan bay dai qua khong trung

Anh chim duoi dong song lanh

Nhan khong co y de lai dau tich

Song khong co long luu lai bong hinh)

Bai tho nay cung duoc Le Quy Don chep trong Kien van tieu luc, ghi la cua Huong Hai thien su thoi nha Le. Nhung trong cong trinh nghien cuu rat cong phu ve thien su Huong Hai (Toan tap Minh Chau Huong Hai), giao su Le Manh That cung da “tra" bai tho nay lai cho tac gia that cua no la thien su Thien Y Nghia Hoai ben Trung Quoc thoi Tong. Nhung khong chi co vay. Giao su That con liet ke trong so 59 bai tho duoc coi la cua thien su Huong Hai do hoc tro cua thien su chep trong Huong Hai thien su ngu luc, co den 47 bai khong phai cua thien su. Tu do, Le Quy Don da chep lai 43 bai trong Kien van tieu luc, ca 43 bai deu cua cac thien su Trung Quoc. Ong da chi ro tung bai, la cua ai, o trong tai lieu nao, to so may. "Ong Le Quy Don ma cung loi thoi qua!", ong cuoi cuoi noi voi toi. La ong noi dua thoi, chu ong biet ro Le Quy Don la nguoi rat can trong. Ong bao so di co sai sot nay la do Le Quy Don chac chan khong biet, tuc khong co dip doc cac bo chinh su thien tong Trung Quoc. "Hon nua, Le Quy Don, voi tu cach la mot Phat tu, co the da qua tin tuong vao ban in Huong Hai thien su ngu luc, nghi rang cac tho ke va ngu luc trong do la dung cua Minh Chau Huong Hai, vi chung da duoc mon do cua vi thien su nay cho khac in, nen da khong tien hanh kiem tra, tim hieu va so sanh", ong viet.

Toan tap Minh Chau Huong Hai la mot trong rat nhieu cong trinh su hoc cua giao su Le Manh That. Trong khi suu tam, doi chieu, xac minh va gioi thieu nhung cong hien quan trong ve lich su tu tuong, van hoc va Phat giao Viet Nam cua vi thien su loi lac nay, ong dong thoi da can trong "tra lai cho nguoi khac" nhung gi khong phai cua thien su, du do la nhung vien ngoc quy (nhu bai tho noi tren). Doi voi nhung nhan vat khac, ong cung lam tuong tu. Ong bao nhung nham lan trong cac cong trinh su hoc kieu do khong nhung khong lam vinh du them cho dan toc ma con rat tai hai, no khien cho nguoi ta nghi ngo chinh nhung cong hien quan trong cua cac nhan vat lich su nuoc ta, dac biet khi cac bac thuc gia nuoc ngoai tiep can nhung tai lieu nay.

Dan ra chi tiet nho tren day de thay su nghiem can trong nghien cuu cua giao su Le Manh That. Nhung ngoai su nghiem can, ong con co mot loi the tu nhien kho co hoc gia nao co duoc. La mot thien su, ong da doc het nhung bo kinh sach do so nhu Dai tang kinh va Tuc tang kinh chu Han, ong doc truoc het la "de thuong thuc". Chinh vi vay ma chang han nhu doi voi truong hop hai bai tho noi tren, ong da biet den khi doc bo su thien tong Trung Quoc (trong Tuc tang kinh), nen khi nghien cuu ve Huyen Quang va Huong Hai ong da phat hien ngay su nham lan.

Lich su dan toc bao ton trong kinh Phat

Luc do tap kinh la mot tap kinh quan trong trong Dai tang kinh cua Phat giao the gioi. Tap kinh nay duoc dich ra chu Han vao the ky thu 2, truyen ban cua no den ngay nay gom 8 quyen, 91 truyen, trinh bay sau hanh vuot bo cua Bo tat gom bo thi, tri gioi, nhan nhuc, tinh tan, thien dinh va tri tue. Cac vi cao tang dong tay kim co deu biet den tap kinh nay va tu lau no da duoc dich ra tieng Phap va tieng Nhat.

Lan dau tien sau gan hai ngan nam luu truyen cua Luc Do tap kinh, giao su Le Manh That co nhung phat hien cuc ky quan trong tu tap kinh nay. Ong khang dinh tap kinh do la cua Viet Nam, no duoc dich ra chu Han tu mot ban tieng Viet chu khong phai tu ban tieng Phan; Tang Khuong Hoi, nguoi dich ban kinh do, nguoi ma su sach co Trung Quoc coi la "bac thanh hien", la mot nguoi Viet Nam (it nhat la sinh ra, lon len, hoc hanh, theo dao Phat, hanh dao va truoc tac deu tai Viet Nam). Bang kien thuc uyen bac ve lich su, van hoa va ngon ngu, ong da truy tan goc tat ca nhung tai lieu co xua nhat co lien quan, tien hanh khao sat, doi chieu, giam dinh va dua ra mot loat nhung ket luan voi cac chung cu khong the phan bac. Ong bao tap kinh do chua dung "mot luong bat binh thuong" cac tu tuong, quan diem va dao ly mang sac thai chinh tri va lich su Viet Nam .

Phat hien dau tien la Luc do tap kinh chua dung truyen thuyet khoi nguon cua dan toc, do la chuyen mot tram trung. Dieu nay het suc co y nghia, la vi truyen thuyet do duoc ghi vao su sach bat dau tu bo Dai Viet su ky toan thu cua Ngo Sy Lien. Truy lui lai thi thay chuyen nay duoc chep trong Linh Nam chich quai. Truy nua thi "bo tay", khong biet no xuat phat tu dau, chi thay no lien quan toi truyen Lieu Nghi doi... Duong ben Trung Quoc. Tu truoc toi nay moi ban cai deu tap trung vao viec chap nhan hay khong truyen thuyet do, ma chap nhan hay phu nhan no khong phai la van de cua lich su. Dan toc nao cung co truyen thuyet khoi nguyen, ma da la truyen thuyet thi it nhieu deu mang yeu to hoang duong, nhung do la hon thieng dan toc. Voi Luc do tap kinh, chung ta da truy ra thoi diem khoi nguon cua hon thieng dan toc cua minh.

Trong khi phat hien truyen thuyet tram trung nam trong Luc Do tap kinh, giao su Le Manh That con kham pha mot su that lich su thu vi lien quan den An Duong Vuong va Trieu Da. Tu truyen thuyet tram trung nam trong truyen 23 cua Luc Do tap kinh, ong doi chieu voi mot di ban bang tieng Phan va lai phat hien truyen thuyet An Duong Vuong giong nhu cau chuyen ve tran danh quyet dinh trong anh hung ca Mahabharata giua hai anh em Pandu va Duryodhana.

Doi chieu voi tat ca nhung gi duoc ghi trong Su Ky cua Tu Ma Thien va cac tai lieu co su khac cua Trung Quoc, ong khang dinh truyen thuyet An Duong Vuong danh bai vua Hung Vuong thu 18 roi lap nen mot trieu dai (duoi ngoi but cua Ngo Sy Lien trong Dai Viet su ky toan thu) la khong co that, no chang qua chi la mot phien ban cua cau chuyen Mahabharata tu An Do truyen vao Viet Nam thoi Hung Vuong ma thoi. Ong cung tiep tuc doi chieu su sach va khang dinh khong nhung khong co chuyen Trieu Da danh An Duong Vuong (vi lam gi co An Duong Vuong ma danh!) ma nuoc ta cung khong bao gio bi Trieu Da chiem. Nuoc Nam Viet cua Trieu Da chua bao gio bao ham nuoc ta trong do ca. Co nghia la, cho den nam 43 (sau duong lich), truoc khi cuoc chien tranh ve quoc cua Hai Ba Trung that bai, nuoc ta van la mot nuoc doc lap. Do la trieu dai Hung Vuong, la nha nuoc Hung Vuong.

Nha nuoc do da duoc xay dung tren mot nen van hien voi dien chuong rieng cua no, co luat phap, co chu viet, co lich so, co am nhac, co van hoc... Nha nuoc do, nen van hien do hoan toan khong do nguoi Trung Quoc den "khai hoa" ma co. No co du ban linh, du suc manh de tiep thu nhung gi la tinh hoa va de tu ve truoc am muu no dich cua ngoai bang. No co du su noi troi de dong gop vao nen van minh chung cua nhan loai ma Luc Do tap kinh la mot trong nhung dan chung song dong. Voi nhung kham pha cua ong, chung ta co du tai lieu de dung lai lich su ve vang cua dan toc ta tu hai ngan nam truoc... (con tiep)

Bui Ha - Theo Hoang Hai Van (Thanh Nien)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook
Tìm hiểu: Le Manh That, Trung Quoc, Thich Tri Sieu, An Do, Luc Do, Trieu Da, cong trinh khoa hoc, kien Van Tieu Luc, Huong Hai Thien Su, Le Quy Don, nha tu hanh, nguoi Viet Nam, An Duong Vuong, lich su, dan toc, kinh

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Thiền sư Lê Mạnh Thát và những phát hiện lịch sử chấn động

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Thiền sư Lê Mạnh Thát và những phát hiện lịch sử chấn động bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Thien su Le Manh That va nhung phat hien lich su chan dong

Nhan xet, hay lien he ve tin Thien su Le Manh That va nhung phat hien lich su chan dong co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Thien su Le Manh That va nhung phat hien lich su chan dong de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin van hoa trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin van hoa
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0