Thanh co Ha Noi nhung thang tram lich su

Tags: Doan Mon, TP Ha Noi, Thanh co Ha Noi, Van hoa Viet Nam, Dien Kinh Thien, bo quoc phong, Thanh Thang Long, khu vuc cam, hoang thanh, cong trinh, lich su, nam


Thanh co Ha Noi nhung thang tram lich su
Ban do thanh co Ha Noi
Chung ta biet gi ve khu vuc Cam thanh ma Bo Quoc phong vua ban giao cho TP Ha Noi cuoi thang tu vua qua - khu di tich duoc gioi khoa hoc danh gia la tieu bieu nhat cho be day van hoa, ban sac van hoa Viet Nam?

Nam 1010, sau khi len ngoi vua, Ly Cong Uan quyet dinh doi do tu Hoa Lu ve thanh Dai La, doi ten la Thang Long. Thuc hien Chieu chi cua trieu dinh, nhan dan Thang Long da tham gia dap dat, xay thanh.

Ngay tu dau, thanh Thang Long duoc chia thanh hai phan: Hoang thanh va Kinh thanh, trong do Hoang thanh nam trong long Kinh thanh-la noi Vua o va lam viec cua Trieu dinh. Trong Hoang thanh lai ngan thanh mot noi goi la Cam thanh, co tuong xay kien co va bao ve nghiem ngat, thoi Ly goi la Long thanh, thoi Tran goi la Long Phuong thanh.

Thanh co Ha Noi nhung thang tram lich su
Xay tren mot phan nen Dien Kinh Thien, Nha con rong la di tich lich su quan su hang dau cua thoi dai Ho Chi Minh
Trong Hoang thanh cac doi vua deu cho xay dung nhung cung dien nguy nga, trang le. Ngoai ra, cac Vua Ly con cho dap nhieu ngon nui dat trong do co noi tro thanh danh thang nhu nui Nung, nui Thai Hoa…

Duoi thoi nha Ly, ngoai nhung dot xay dung quy mo lon vao cac nam 1011, 1029, 1203 Hoang thanh thuong xuyen duoc tu sua, xay moi hau nhu doi vua nao cung lam, nam nao cung lam.

Kinh thanh Thang Long thoi Le van la kinh thanh Thang Long thoi Ly, Tran… nhung cong trinh cu da hu hai thi duoc sua chua lai, cong trinh nao bi pha huy thi duoc xay moi, tat ca deu mang dac diem, phong cach kien truc, my thuat thoi Le.

Noi lo bao ton

Voi goc do cua mot nha su hoc, giao su Phan Huy Le cho rang: “Khong the bao ve nguyen trang nhu cach ma Bo Quoc phong da gin giu khu thanh co trong suot 50 nam. Viec giu lai cai gi, phat huy cho nao... can phai co mot quy hoach tong the, tung buoc nghien cuu, tham sat va tien hanh khao co. Ha Noi can thanh lap mot hoi dong bao gom cac nha khoa hoc cua nhieu linh vuc, tap hop tri tue da nganh trong viec bao ton va phat huy khu di tich nay”.

Ong Phan Dang Long cho rang, viec su dung cac ban do co de xac dinh cac vi tri quan trong cua khu Hoang thanh xua trong qua trinh tham sat khu vuc thanh co la rat can thiet. Can cu vao nhung vi tri xac dinh tren ban do tung thoi ky moi co the doan dinh duoc vi tri nao can duoc khao co, vi tri nao con luu giu duoi long dat nhung di chi van hoa co gia tri. Viec tham sat, khao co se do co quan chuyen mon tien hanh. Cong viec nay can co thoi gian, con hien tai Ha Noi dang lo phai bao ve tot khu thanh co nay vi con nhieu hien vat trong cac di tich cach mang duoc luu giu tai day.

Theo ke hoach, trong thang 7 toi, giao su Shibayama cua Truong Dai hoc Kyoto (Nhat Ban), se sang VN de gioi thieu du an bao ton di chi khao co va di san van hoa bang ky thuat so tai Ha Noi. Day la co hoi tot de So VHTT Ha Noi co the tan dung chat xam cua cac chuyen gia nuoc ngoai gop y cho ke hoach tham sat thanh co.

NLD

Cac vua thoi Le cho mo rong Hoang thanh vao cac nam 1473, 1490, 1514.

Chinh giua Hoang thanh la dien Kinh Thien xay dung nam 1428, la noi Vua cung trieu than ban viec nuoc. Ben phai dien Kinh Thien la dien Chi Kinh, phia sau chech ve ben trai la dien Van Tho. Truoc dien Kinh Thien la dien Thi Trieu-noi quan lai chuan bi vao chau Vua. Phia ngoai dien Thi Trieu la Doan Mon co hai cua Dong Trang An va Tay Trang An o hai ben an thong ra hai huong dong va tay trong Hoang thanh.

Sang the ky XVIII, Hoang thanh bi sut lo nhieu, khi nha Tay Son ra Thang Long, cac cua thanh da do gan het chi con lai hai cua Dai Hung o phia nam va Dong Hoa o phia dong. Nha Nguyen len ngoi, Thang Long tu vi tri Kinh do cua quoc gia tro thanh tran thanh roi tinh thanh.

Mat vai tro trung tam chinh tri, van hoa, kinh te… cac cong trinh trong Hoang thanh phai thay doi quy mo.

Nam 1805, vua Gia Long lenh pha bo thanh cu, xay lai theo kien truc cua Phap. Cac cong trinh trong thanh duoc bo tri ke thua nhung di tich cua trieu dai truoc: Chinh giua van la dien Kinh Thien. Them dien Kinh Thien cao ba cap, co cham nhung con rong bang go. Gan dien co Hanh Cung la noi Vua ngu moi khi kinh ly Bac thanh. Tu dien Kinh Thien di ra la Doan mon, cau truc gom ba cua trong do cua chinh giua danh cho nha Vua, hai cua nho danh cho cac quan lai. Hai dan Xa va Tac de te troi dat ben trai ngoai Doan Mon cung mot Dinh bia ghi cong trang cua vua Gia Long.

Nam 1805 Vua Gia Long cho xay dung Ky Dai (Cot Co) gan Dinh bia. De xung tam voi mot “tinh thanh”, nam 1831 Vua Minh Mang ra lenh ha thap tuong thanh va doi ten la thanh Ha Noi.

Nam 1848, Vua Tu Duc cho pha do cac cung dien con lai trong thanh, nhung do cham khac my thuat bang go, da deu dua ve Hue, chi con sot lai rong da o dien Kinh Thien…

Qua bao thang tram cua lich su, Hoang thanh da chiu nhieu bien co, tac dong xau den dien mao, quy mo cac cong trinh kien truc. Phong kien phuong bac nhieu lan tien cong cuop pha Thang Long va de lai nhung hau qua nang ne, cac cong trinh kien truc bi pha huy, tu lieu vat the bi cuop.

Cuoi the ky 13, quan Nguyen-Mong nhieu lan cuop pha Thang Long. Sang the ky XIV (nam 1371 den 1378), quan Chiem Thanh da bon lan dem quan tan cong dot pha kinh thanh. Trong tinh trang hoang tan ay, nha Ho (nam 1397) lai quyet dinh doi do ve Thanh Hoa…

Dac biet trong 20 nam xam luoc, nha Minh da pha nat cung dien, den chua, bao thap… lay dong duc vu khi…

Khi giac Phap dong chiem trong dien Kinh Thien, cung co tuong chung quanh thanh phao dai kien co. Chung cho pha dien, xay nha chi huy phao binh, Doan Mon bi Phap sua bien thanh trai linh…

Cuoi cung, nam 1893, thuc dan Phap lai quyet dinh pha bo toan bo tuong thanh. Trong 62 nam (tu 1892 den 1954) dong quan trong thanh, nguoi Phap voi tu tuong thuc dan da bien Thanh co Ha Noi thanh mot khu quan su, mot trai linh. Hau nhu tat ca cac cong trinh co con lai da bi bien thanh nha o hoac pha bo lay dat, gach xay cac cong trinh quan su, nha o cho cac si quan, binh linh, kho tang…

Tu Hoang thanh tro thanh trai linh Phap, dien mao kien truc Thanh co da bi pha nat gan nhu hoan toan. May man con sot lai cho den nay dau vet cua Ky Dai (Cot Co), Doan mon, nen dien Kinh Thien, Bac Mon thoi Nguyen vi chung duoc su dung vao muc dich quan su...

Theo Quan doi Nhan dan - ND

* Xem nhung tin bai lien quan

Viet Bao

Tìm hiểu: Doan Mon, TP Ha Noi, Thanh co Ha Noi, Van hoa Viet Nam, Dien Kinh Thien, bo quoc phong, Thanh Thang Long, khu vuc cam, hoang thanh, cong trinh, lich su, nam

Chu de lien quan: Thanh co Ha Noi nhung thang tram lich su

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Thành cổ Hà Nội - những thăng trầm lịch sử

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Thành cổ Hà Nội - những thăng trầm lịch sử bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Thanh co Ha Noi nhung thang tram lich su

Nhan xet, hay lien he ve tin Thanh co Ha Noi nhung thang tram lich su co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Thanh co Ha Noi nhung thang tram lich su de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin van hoa trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin van hoa
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0