Quyen tac gia trong moi truong ky thuat so Thuc thi nhu the nao

Sau mot nam thuc hien Cong uoc Berne, so dau sach dich o Viet Nam giam 50%

Trong cuoc hoi thao ngay 6-12 tai Ha Noi do Cuc ban quyen tac gia van hoc-nghe thuat va Vien So huu tri tue Lien bang Thuy Si dong to chuc, van de ban quyen tac gia trong moi truong ky thuat so da duoc xoi len, voi tien de la Luat So huu tri tue vua duoc thong qua. Tuy nhien, van de thuc thi nhu the nao moi la mot cau hoi kho tra loi.

Viet Nam con nhanh hon ca Thuy Si

Do la nhan xet cua TS Emanuel Mayer, Co van phap luat Vien So huu tri tue Lien bang Thuy Si, sau khi nghe TS Vu Manh Chu, Cuc truong Cuc Ban quyen tac gia van hoc-nghe thuat thuyet trinh ve he thong luat phap Viet Nam trong linh vuc nay.

Theo ong Vu Manh Chu, co so phap ly dau tien cho viec bao ho quyen tac gia o Viet Nam duoc the hien tu Hien phap 1992, trong do dieu 60 ghi ro: “Cong dan co quyen nghien cuu khoa hoc, ky thuat, phat minh, sang che, sang kien cai tien ky thuat, hop ly hoa san xuat, sang tac, phe binh van hoc, nghe thuat va tham gia cac hoat dong van hoa khac. Nha nuoc bao ho quyen tac gia, quyen so huu cong nghiep”.

Quang thoi gian tu bay den nay khong phai la nhieu, nhung co the noi VN da di nhung buoc dai ve xay dung cac van ban phap luat trong linh vuc bao ho ban quyen tac gia. Cung voi nhung dieu khoan trong Bo luat Dan su 1995 va 2005, dac biet la Luat So huu tri tue vua duoc Quoc hoi thong qua va se co hieu luc vao 1-7-2006, nhung van de ve quyen tac gia va cac quyen lien quan da duoc de cap kha chat che va chi tiet nhu doi tuong, thoi gian bao ho, che tai xu phat...

Dong thoi Viet Nam da nhanh chong tham gia mot loat cac cong uoc quoc te: Cong uoc Berne (2004), Cong uoc Geneva (2005) va sap toi (thang 1-2006) se la Cong uoc Brussels, ben canh do la cac Hiep dinh song phuong voi Hoa Ky, Thuy Si ve quyen tac gia.

Cho nen, ong Mayer noi rang, ong cung khong dam chac o Thuy Si, mot trong nhung quoc gia thuc hien tot nhat van de bao ho quyen tac gia, chi trong may nam co the lam duoc nhieu viec nhu vay. “O nuoc chung toi, co khi phai mat toi nam nam de cho ra doi mot bo luat nhu vay (Luat So huu tri tue)”.

Tuy vay, ben canh viec dat duoc ket qua nhanh chong ve mat luat phap, thi viec thuc thi chung ta lai chua the lam ngay va lam tot duoc.

Thuc thi: phai di tung buoc nho

Ong Vu Manh Chu cung cho rang, da hon 10 nam ke tu khi van de bao ho quyen tac gia duoc de cap trong Bo luat Dan su, nhung viec thuc thi thi hau nhu chua duoc bao nhieu. Ong dua ra nhieu vu dien hinh ve in lau sach khong duoc phat hien, va co nhung vu phat hien roi cung khong xu ly duoc triet de.

Cung theo ong Chu, chung ta da phai chiu mot suc ep lon tu nhung dieu khoan trong Cong uoc quoc te ma chung ta tham gia. Chang han, sau mot nam ke tu Cong uoc Berne co hieu luc o Viet Nam, thi so sach nuoc ngoai (sach dich) cua cac nha xuat ban chi dat 50% so voi cung ky nam truoc.

Nhieu y kien tai hoi thao ban khoan ve viec lam the nao de giai quyet mau thuan phat sinh tu quyen loi duoc tiep can thong tin va nhung thanh qua tri thuc cua dai bo phan cong chung o mot nuoc ngheo nhu Viet Nam, va viec bao dam thuc thi dung luat ve ban quyen tac gia. Ong Chu khang dinh rang, he thong luat cua Viet Nam co nhung dieu khoan can bang loi ich cua nhan dan va nhung nguoi khai thac, so huu tri tue.

Ong cho rang, quyen phai duoc ton trong, nhung khong bao gio la tuyet doi, ma phai co nhung dieu khoan gioi han quyen . Ong noi: Chung ta co mot loat cac quy dinh cua nha nuoc lien quan den gioi han quyen. Ben canh do, nha nuoc cung co nhung uu dai voi nhung nguoi so huu tri tue. Chang han, moi nam nha nuoc dau tu cho 11 hoi van hoc nghe thuat 10 ty dong de phuc vu sang tac. Do do, nhung nguoi sang tao co the bot di nhung loi ich cua minh de phuc vu cong chung.

Ve van de nay, ong Mayer cung khang dinh rang, theo quoc te thi luat phap khong bao ho y tuong, chi bao ho hinh thuc the hien ma thoi. Dieu do co nghia la moi ca nhan co the doc va chuyen tai hoan toan mien phi nhung kien thuc tren Internet, mien la nguoi do khong cat cup, sao chep de su dung vao muc dich thuong mai.

Trong moi truong ky thuat so, quyen tac gia lai la mot van de het suc moi me va phuc tap. Co le vi the, hoi thao mang ten "Quyen tac gia trong moi truong ky thuat so" nhung hau nhu cac bai thuyet trinh, cac y kien chi noi den van de ban quyen noi chung. Chi co mot ban thuyet trinh duy nhat de cap van de nay. Do la ban bao cao cua ong Mai Linh, Giam doc Trung tam tin hoc (Bo Van hoa-Thong tin), de cap van de ban quyen tren Internet.

Ong cho rang, co nhieu van de lien quan den quyen tac gia doi voi cac nha cung cap dich vu, cung cap noi dung, trang tin dien tu, bao dien tu nhu: viec sao chep tin tuc, dung anh khong ghi ten tac gia, tin-anh khong co nguon, an cap phan mem may tinh… Do la chua ke su ngon ngang cua van de ban quyen doi voi tat ca cac loai hinh van hoc nghe thuat. Ong cho rang, Internet la mot moi truong ao, nen viec quan ly quyen la het suc kho khan. Hien nay, noi dung thong tin cua cac nha cung cap thong tin, cac bao dien tu chua la hang hoa sinh loi ma chi truyen ba thong tin mien phi.

Ve van de nay, ong Mai Linh cung dua ra mot khuyen nghi doi voi cac nha cung cap dich vu vien thong co ban. Do la trong khi cac nha cung cap noi dung thong tin dau tu rat nhieu tien cua, cong suc, tri tue nhung khong thu duoc gi, thi cac nha cung cap dich vu vien thong lai co duoc nhung khoan loi kech xu tu nhung nguoi su dung truy cap mang. Day la mot cau hoi duoc lat di lat lai nhieu lan ma khong co loi dap. Ong noi vui: “Trong khi cac nha vien thong ngay cang beo, thi cac nha bao ngay cang gay”.

Ong Mai Linh cho rang o buoc dau tien doi voi che tai noi dung thong tin tren Internet, tim kiem mot su dong thuan van la phuong an toi uu chu khong phai chi dua vao luat phap, nhat la trong hoan canh Viet Nam hien nay.

Ong Vu Manh Chu, voi tu cach la nguoi chu tri hoi thao, sau khi nghe ca nhung kinh nghiem quoc te tu phia cac chuyen gia Thuy Si, cung thua nhan: “Viec thuc thi ban quyen tac gia o Viet Nam la yeu kem. Chung ta phai binh tinh thoi, phai di tung buoc nho…”.

Theo Nhan Dan