Phuc hien mot dieu mua co gan 700 nam tuoi

Tags: Bai Bong, Mua Bai Bong, Thoi Ho, Thanh Hoa, Khai Dinh, Edouard Hocquard, duoc su dung, dieu mua, nam tuoi, bai hat, ca tru, chuc tho, phuc hien, dien, nha


Tuong truyen dieu mua nay co tu doi Tran nhung trong chinh su thi chua thay co sach nao ghi chep lai cu the.

Phuc hien mot dieu mua co gan 700 nam tuoi
Mua Bai Bong do bac si nguoi Phap Charles-Edouard Hocquard chup vao dau the ky XX.

Mua Bai Bong trong dan gian con co mot ten goi khac la Bat Bai Bong, la mot dieu mua nam trong he thong cac ban mua cua nghe thuat Ca tru (Gom mua Bo bo, mua Tu Linh, mua Bai Bong). Dieu mua nay thuong duoc su dung trong cac dip dai le cua chon giao phuong, trong khong gian uy nghi o noi cua dinh khi hat tho mot nam thuong duoc su dung hai lan va ngay gio to Ca tru va thang 3 va thang 11 am lich. Ben canh do trong khong gian Cua quyen tuc la hat tai cac dinh quan, dam khao vong chuc tho lon, dieu mua nay cung duoc su dung, nhung nghe nhan Ca tru van coi dieu mua Bai Bong nhu mot dung de mua chau, mua ngu.

Tu lieu con de lai cho thay vao dip Tu tuan dai khanh (Mung tho 40 tuoi) cua vua Khai Dinh (nam 1924) thi doan ca cong o Thanh Hoa da dua dieu mua nay vao trong Hue de bieu dien chuc tho vua.

Tuong truyen dieu mua nay co tu doi Tran nhung trong chinh su thi chua thay co sach nao ghi chep lai cu the. Sach Viet Nam Ca tru bien khao co ghi chep lai la dieu mua Bai Bong la do Tran Quang Khai dung ra de ca mua trong ngay le Thai Binh dien yen do vua Tran Nhan Tong to chuc sau khi danh thang quan Nguyen – Mong lan thu 3. Cung trong cuon sach nay co viet: “Mua Bai Bong la nha nhac cua de vuong thinh dien nhat trong nhac gioi”.

Phuc hien mot dieu mua co gan 700 nam tuoi
Doan ca cong Thanh Hoa trong dip tu tuan dai khanh cua vua Khai Dinh.
Phuc hien mot dieu mua co gan 700 nam tuoi
Mua Bai Bong do bac si nguoi Phap Charles-Edouard Hocquard chup vao dau the ky XX.

Trong sach Tuyen tap tho Ca tru, nha tho Ngo Linh Ngoc lai viet rang: Mua Bai Bong do Chieu Van Vuong Tran Nhat Duat dung nen. Ve lai lich tac gia cua dieu mua Bai Bong co the chua chac chan nhung co nhieu dau vet co the coi do la mot dieu mua cua thoi nha Tran:

Thu nhat: Trong cuoc khang chien chong quan Nguyen – Mong xam luoc lan thu 2, nha Tran co bat duoc con hat Tuong ten la Ly Nguyen Cat trong dam loan quan cua Toa Do, sau do Ly Nguyen Cat tu nguyen xin o lai va day hat Tuong, trong do co vo Vuong mau hien dao duoc cac con em vuong hau luc bay gio tranh nhau hoc. Dieu mua Bai Bong con lai cho den ngay nay thi ve phan giai dieu anh huong kha nhieu chat nhac cua Tuong trong do, mang y chuc tho voi cac dong tac the hien hinh anh hien dao, dang tuu rat sang trong va tao nha.

Thu hai: Dieu mua bai Bong co tat ca 9 man; trong do co mot man duoc goi la hay nhat, dong tac va ca tu hay nhat thi lai trech ra khoi y nghia chung cua noi dung dieu mua. Do chinh la bai Thoi Ho (hay con goi la Dao vien ket nghia lay tich trong Tam quoc khi Luu Bi - Truong Phi – Quan Cong ket nghia vuon dao khuong phu Han that).

Tai sao giua mot dieu mua tuong chung de chuc tho cau phuc cho muon dan lai trech ra mot bai nhu vay? Con nho cau noi tong ket cua thanh cong chien thang 3 lan chong quan Nguyen – Mong xam luoc Hung Dao Vuong Tran Quoc Tuan co noi do: “Vua toi dong long, anh em hoa thuan, nuoc nha chung suc” nen moi co duoc chien thang vang doi tao nen hao khi Dong – A cua vuong trieu nha Tran. Phai chang lay tich “Dao vien ket nghia” o day chinh la minh hoa cho chinh cau “Vua toi dong long, anh em hoa thuan” ma Tran Quoc Tuan da noi.

Dieu mua Bai Bong duoc coi la bau vat cua moi giao phuong. Thong thuong chi co giao phuong nao lon manh hay duoc di hat tho o moi dip te le o dinh, o dinh quan, hay vao kinh Chuc Ho hat chau ngu vua moi co duoc mot doi mua Bai Bong, vi chi phi de thanh lap mot doi nhu vay rat ton kem.

Doi mua it nhat la 4 nguoi theo muc do quan trong cua khong gian dien xuong ma tang so luong nguoi len gap doi: hoac 8 hoac 16, nhung dip dai le thi phai 32 nguoi mua.

Ve trang phuc cac co khi mua thi mac ao ma tien theu kim tuyen, chan ao dinh chan chi hat bot, tren mu gan mot qua bong, hai vai ben vai deo den hinh hoa sen, tay cam quat tau, luc thi xep quat, lua xoe quat linh hoat va trong rat vui mat. Cac co dau vua mua va vua hat, dong tac mua ung hop voi loi hat da duoc cach dieu di nhieu, dong tac mua la khong giong voi bat cu loi mua cua cac nghanh nghe thuat nao. Di kem voi doi mua la mot doi nhac: co Quan giap cam trong cai giu nhip, mot nguoi danh dan day, mot dan nguyet bon day (van goi la dan tu doan); mot dan tam; mot trong manh, chieng va trong com, luc tau nhac khoan thai, vui tuoi goi nen canh thai binh.

Mua Bai Bong gom 9 man nhung tren thuc te chi dien 6 man theo thu tu: Mot bai hat Keo ra (Tua nhu man giao dau) – Bai hat Xuan (Ca ngoi canh sac tuoi vui dat nuoc trong vao mua Xuan, tuong tu nhu vay co cac bai Ha - Thu – Dong, khi dien xuong ma linh hoat tuy theo tiet mua ma doi bai hat) – Sau bai hat Xuan den bai hat Khach – Tiep vao bai Thoi Ho (Tuc la Dao vien ket nghia) – Tiep tuc la mot bai hat Khach va ket thuc la bai Keo vao. Mua du 6 man het gan mot tieng. Tu truoc den nay hiem co mot dieu mua nao keo dai duoc nhu the.

Trong chon giao phuong van coi dieu Bai Bong la mot dieu mua chuc tho, nhung tren thuc te khi tim hieu va phan tich y nghia thong qua su sap xep cac man mua, muc do quan trong, nhung dau hieu dac biet khi phan tich bai Thoi Ho thi thay co the day khong phai don thuan la mot bai mua mang tinh chat chuc tho ma chinh la dieu mua xung tung canh dat nuoc thanh binh cung nhu y nghia thanh cong cua viec 3 lan chien thang quan Nguyen – Mong xam luoc tao nen hao khi Dong – A cua vuong trieu nha Tran. Tat nhien phan tich can ke y nghia dieu mua nay doi hoi mot cu lieu khoa hoc chac chan, dieu chung toi noi ra cung chi la mot tham khao buoc dau doi voi dieu mua dac biet nay.

Hien con mot so tu lieu lien quan den dieu mua Bai Bong:

Dau tien phai ke den buc anh cua doan ca cong Thanh Hoa chup tai Hue trong dip Tu tuan dai Khanh cua vua Khai Dinh, trong buc anh thay ro mot doi mua Bai Bong voi quan ao dac biet va tay cam quat tau.

Thu hai la hai tam anh cua bac si Charles-Edouard Hocquard, mot vi bac si quan y da theo doan vien chinh Phap sang Viet Nam dau the ky 20, ba tam anh tren duoc lay tai trang web cua ong ve hinh anh mot doi mua Bai Bong dau the ky.

Nam 1945, gioi nghe si Ha Noi da to chuc mot buoi dien tai nha hat lon nham quyen gop ung ho chinh phu trong tuan le vang va lay tien cuu doi. Trong do nhung nghe si nhu Quach Thi Ho, Chu Thi Nam… dien vo Luu Binh - Duong Le; cu Quan ca giao phuong Kham Thien luc bay gio la cu Pho Dinh On thi dung mua Bai Bong, hoa si dung san khau bay gio la ong Luu Van Sin. Tu do cho den bay gio thi mua Bai Bong chua duoc dien lai mot lan nao.

Nam 1980, doan lam phim Hat cua dinh Lo Khe cua Trung tam nghe nhin Ha Noi dinh dung lai dieu mua Bai Bong, nhung dang tiec do thieu kinh phi nen khong the dung duoc. Tuy vay cung co thu duoc mot phan nhac cua dieu mua Bai Bong do nghe si Kim Duc dung lai.

Nghe si Kim Duc la con gai cua Quan ca Pho Dinh On cho den gio la nguoi duy nhat con lai, giu duoc dieu mua Bai Bong, ba chinh la mot trong nhung vu cong nam xua trinh dien tai nha hat lon dieu mua sang trong vao buc nhat cua Ca tru nay. Hien gio ba dang cung mot nhom nghe si dung lai dieu mua Bai Bong de bieu dien tai le hoi Yen Tu rat co the tai le hoi Yen Tu nam 2008 nay, mot dieu mua co co duoc gan 700 nam tuoi lai xuat hien tai khu danh thang ghi nhung dau an van hoa, tam linh quan trong nhat cua trieu dai nha Tran.

  • Tran Ngoc Linh
Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Bai Bong, Mua Bai Bong, Thoi Ho, Thanh Hoa, Khai Dinh, Edouard Hocquard, duoc su dung, dieu mua, nam tuoi, bai hat, ca tru, chuc tho, phuc hien, dien, nha

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Phục hiện một điệu múa cổ gần 700 năm tuổi

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Phục hiện một điệu múa cổ gần 700 năm tuổi bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Phuc hien mot dieu mua co gan 700 nam tuoi

Nhan xet, hay lien he ve tin Phuc hien mot dieu mua co gan 700 nam tuoi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Phuc hien mot dieu mua co gan 700 nam tuoi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Chuyen de trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Chuyen de
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0