Phat trien kinh te va van hoa

Tags: Chan Thien My, An Do, su phat trien kinh te, khoa hoc ky thuat, cang ngay cang tang, nen van hoa, nhu y kien, chung ta, xa hoi, dua den, tat ca, yeu to, khong the, nha, nuoc


Phat trien kinh te va van hoa

Van hoa la tac nhan co the dua den doi thoai, dua den cam thong, dua den hoa hop, dua den “tu hai giai huynh de” (bon bien la anh em) cho the gioi

Tat ca chung ta deu dong y la su phat trien kinh te cang ngay cang tang sau doi moi da lam cho cuoc song dan chung kha len, va den nam 2010 chung ta se thoat khoi nhom cac nuoc doi ngheo. Nhung khong nhieu nguoi chu trong vao van hoa, nhu la dong luc cua kinh te, nhu y kien cua UNESCO.

Khong chi la dong luc ma van hoa con la dinh huong va la ket qua nhan van cua mot nen kinh te lanh manh. Boi vi van hoa la yeu to can ban nhat de dinh nghia con nguoi: con nguoi la mot sinh vat co van hoa.

It nguoi thay ro su tac dong do cua van hoa vao kinh te. Thi du tai nan giao thong, chu yeu do thieu van hoa, khong chap hanh luat le giao thong, say sua, chay au, gianh khach… da lam giam 1,5 - 2% GDP moi nam o nuoc ta. Con nhieu te nan xa hoi lam cho dat nuoc ngheo di nhu xa rac gay o nhiem, pha rung, benh AIDS…

Chi lay mot thi du nhu: dich cum gia cam o Bac Lieu, Ca Mau. Xem ti vi moi thay neu vit chet ma chiu kho dot hay chon thi chac lay lan it, thay vi the lai vat bua tren kenh lach. Chung ta se mat bao nhieu tien de ngan chan va dut tru nan dich? Moi nam nganh duong sat ton 800 trieu de thay kinh vo tren toa vi bi nem da tu duoi duong.

Chi lo phat trien kinh te ma it chu trong den phat trien van hoa thi xay dung mot lai pha gan nua, co them thi lai mat cai khong dang mat. Giau co chua chac da co mot cuoc song tot dep neu khong co mot trinh do van hoa tuong duong. Co nhung nguoi ngoai thanh ban dat, mua xe cho con cai roi chay au, chet. Cha thi uong ruou nhieu sanh dau gan, chet. Con noi thanh thi co khi hu hong an choi.

Nguoi ta kinh trong mot nuoc hay mot con nguoi khong chi do mot yeu to duy nhat la giau ma con nhieu yeu to khac: nuoc do co bao nhieu Nobel ve khoa hoc hay van chuong, hien co bao nhieu nha lam phim, bao nhieu nha nghe thuat, bao nhieu nha tri thuc co tieng noi anh huong den dan chung, co nha chinh tri kinh te nao lam thay doi van menh cua mot dat nuoc?

Khi xay dung kinh te, van hoa la mot yeu to quyet dinh. Nhin sang Tay phuong, mot so nha xa hoi hoc hang dau da noi chu nghia tu ban la ket qua cua cuoc cach mang cong nghiep va chu nghia Thanh giao Tin lanh (Puritanism) vao cuoi the ky XVI (xem Thuyet kho hanh va tinh than cua Chu nghia tu ban cua Max Weber).

Ngay thoi hien tai, chu truong phai lam giau de giup do nguoi khac cua nen van hoa tin lanh, (trai voi Thien chua ca ngoi su ngheo kho, xem do la mot duc hanh) - van con anh huong: 2 ty phu giau nhat va nhi the gioi, trong do mot nguoi la Bill Gates da cho di nua gia tai va noi se cho het vao cuoi doi va mot ty phu khac da cho tat ca gia tai vao viec tu thien. Neu xem xet ky hon thi ngay ca nhung duc tinh cua nhung nha kinh te cung co phan dong gop rat lon cho van hoa.

Trong cuon Nghe thuat lanh dao lay tu kinh Thanh (The Bile leadership - Nha xuat ban Tri thuc, 2006) cua Lorin Woolfe giang day ve quan ly va lanh dao tai Hiep hoi Quan tri My AMA, chung ta thay nhung duc tinh va kha nang lanh dao trong kinh te duoc xep theo muoi chuong: 1. Chinh truc va luong thien, 2. Muc dich, 3. Long nhan ai va long tot, 4. Tinh khiem nhuong, 5. Ky nang giao tiep, 6. Ky nang quan ly hieu qua cong viec, 7. Phat trien doi ngu, 8. Long can dam, 9. Cong bang va binh dang, 10. Phat trien doi ngu lanh dao.

Chung ta thay co nhung nha quan ly kinh te thanh cong voi nhung tu tuong that dep. Max De Pree, cuu chu tich hang Herman Miller da viet: “Muc tieu cua toi la khi nguoi ta nhin vao chung toi khong chi la mot tap doan ma la ca mot nhom nguoi lam viec than thiet trong mot moi quan he giao uoc voi nhau, ho se noi, “nhung nguoi nay la mon qua cho tam hon”. Ke nghiep ong la Kermit Campbell, da bo sung rang su menh that su cua cong ty khong phai la tao ra san pham ma la “giai phong tam hon con nguoi”. Nhung cung trong cuon sach nay L. Woolfe noi: “Thoi ky nha tien tri Jeremiah la thoi ky suy tan hon ca nuoc My cuoi the ky XX” (trang 38).

Bay gio nhin tro lai van hoa Viet Nam. Chung ta khong phai mac cam gi ca: nen van hoa do da sinh ra nhung nhan vat nhu Tran Thai Tong va Tran Nhan Tong, nhung vi da ba lan chien thang Nguyen Mong (chuyen ma ca the gioi Dong va Tay khong the lam duoc vao luc do), da dua xa hoi Viet Nam den dinh cao ve moi mat o tam the gioi.

Chung ta hay xem bai tho cua Tran Quang Khai, loi bat trong Thuong Si Ngu Luc cua thuong tuong Tran Khac Chung chung ta se thay cac quan vo ay van hoa cao nhu the nao. Hai vi vua ay la ly tuong cua Platon: nha vua dong thoi la nha hien triet.

So di bay gio chung ta cam thay thua kem thien ha vi chung ta van chua hieu nen chua ung dung duoc nhung gi ma hai nha vua ay hay nhung vua doi Ly da lam. Chung ta chua hieu cho “bat bien” cua cac vi (cai bat bien khong phai chi rieng cac vi ma la cua ca dan toc), va do do chua the “ung voi van bien” cua thoi dai ngay nay.

Tai sao nuoc My co nhung nha kinh te hang dau voi nhung tu tuong nhan van nhu the, voi nhung phuong tien ma khong nuoc nao co duoc, lai khong the tao ra mot xa hoi ly tuong? Han la vi van hoa, vi bang gia tri song con thieu nhung dieu can ban nao do, va vi triet hoc co nhung lo hong lon o nhan sinh quan va ban the luan. Co le vi the ma nhung triet gia hang dau cua Tay phuong o the ky XX nhu Karl Jasper, Martin Heidegger… nhung nha triet hoc nhu Heinzich Zimmer, Francois Jullien… deu tim hieu, doi thoai voi va tim cach bo sung bang minh triet Dong phuong. Hien gio Phat giao dang phat trien manh o Au My, khong chi bang nhung quan niem ly thuyet ma chu yeu la bang su thuc hanh co phuong phap, chung ta khong biet co lap day nhung lo hong chet nguoi do khong. Cai do cung tuy thuoc vao van menh cua nhung nuoc dang dung dau va dang phat trien khoa hoc ky thuat va su sung tuc vat chat.

Van hoa la dong luc va cung la muc tieu cua kinh te, chinh tri va xa hoi. Cha the ma theo Platon, ly tuong la mot nha vua dong thoi la mot triet gia. O Dong phuong, mot minh quan ly tuong la mot nha hien triet, voi Trung Hoa la dao “noi thanh ngoai vuong”. Van hoa co khi la yeu to quyet dinh trong phuong thuc tien hanh hoat dong chinh tri, xa hoi va kinh te. Nhu Mahatma Gandhi, khi tranh dau cho nen doc lap An Do dang bi Anh cai tri, ong da chon sach luoc bat bao dong la mot yeu to van hoa An Do noi chung va Phat giao noi rieng. Lich su cho thay sach luoc do co ket qua nhanh chong, bot hao ton, va dem lai cai ma ngay nay goi la “ca hai cung thang”.

Hien gio khoa hoc ky thuat la tai san chung cua nhan loai, nhung su dung khoa hoc ky thuat do nhu the nao la van de van hoa. Chang han co nhung nuoc giau nho che tao va buon ban vu khi, hay tra cho cong lao cua cong nhan va nong dan qua re. Kinh te khong the tu minh giai quyet duoc ho ngan cach giua mot so qua it qua giau va da so ngheo, nhu mot so nuoc giau nhat cho thay, mac du ho cung dung nhat ve nhung ly thuyet kinh te. Phai chang chung ta deu can nhung yeu to van hoa de kinh te khong la su chia re con nguoi va co su on dinh ben vung.

Su dung khoa hoc ky thuat the nao de dua lai hanh phuc chan thuc cho con nguoi, do la dinh huong cua van hoa. Chung ta thay khoa hoc ky thuat la chung, the gioi la “phang”, nhung Nhat Ban, Han Quoc, An Do va Trung Quoc deu co huong di rieng, doc lap nhung khong co lap, va ho da kha thanh cong. Do la ban sac van hoa. Ho giau co len nhung van giu duoc su on dinh xa hoi, it ly di, gia dinh van la te bao can ban cua xa hoi, nhung phong tuc, le lat va tinh tinh van khong thay doi noi cot loi.

Nhin mot cach sau hon, tat ca moi nen van hoa, mac dau co nhung uu khuyet diem rieng, deu co huong di chung khien cho tat ca deu “dong quy nhi thu do” (khac duong nhung quy huong ve mot cho, loi cua Khong Tu). Moi nen van hoa deu co gia tri chung, uoc mo chung la lam cho con nguoi hoan thien hon, cao dep hon, hieu biet hon, nhieu yeu thuong hon… Cho dong quy do la Chan Thien My. Mac dau co nhung diem yeu, diem manh rieng, co trinh do cao thap khac nhau, nhung tat ca deu nham den Chan Thien My cho nhan loai va hanh tinh nay.

Chinh vi uoc mo chung do nen van hoa la tac nhan co the dua den doi thoai (nen van hoa khong the va khong muon doi thoai, khong the va khong muon cung dua nhau tien bo la mot nen van hoa kem, chua tien bo, nhat la trong thoi dai toan cau hoa ngay nay), dua den cam thong, dua den hoa hop, dua den “tu hai giai huynh de” (bon bien la anh em, loi cua Khong giao) cho the gioi. Day la dieu khoa hoc ky thuat va nhung thanh tuu kinh te khong the lam, boi vi mot the gioi dong dang ve mat vat chat, xe hoi, dien thoai di dong, internet… ma chua co tinh than doi thoai, khoan dung, cam thong, tinh than cung huong ve Chan Thien My, tinh than van hoa, thi van chua the cung song hanh phuc noi trai dat nho hep nay duoc.

Nguon: NGUYEN THE DANG - Tap chi Van hoa Phat giao

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Chan Thien My, An Do, su phat trien kinh te, khoa hoc ky thuat, cang ngay cang tang, nen van hoa, nhu y kien, chung ta, xa hoi, dua den, tat ca, yeu to, khong the, nha, nuoc

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Phát triển kinh tế và văn hóa

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Phát triển kinh tế và văn hóa bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Phat trien kinh te va van hoa

Nhan xet, hay lien he ve tin Phat trien kinh te va van hoa co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Phat trien kinh te va van hoa de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin van hoa trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin van hoa
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0