Phat hien them mot bai coc tren song Bach Dang
 |
| Bai coc ben song Chanh |
That kho co the tuong tuong duoc rang, sau it nhat 700 nam, nhung tran dia bai coc huyen thoai cua Ngo Quyen (nam 938) va Tran Hung Dao (nam 1288) tren song Bach Dang van con do, du dong song nay da thay doi den noi chinh cac nha dia chat, thuy van cung kho co the hinh dung.
TS Lien cho biet:
- Dot tham sat chi keo dai trong khoang 10 ngay, rat cap tap, vi khu vuc tham sat la dam, ho, ao ruong ngap nuoc. Bang mat thuong, cung co the cham duoc nhung diem tren thuc dia co coc. Nho su mach bao cua nguoi dan, chung toi da tim thay cac coc va danh dau vi tri cua chung vao so do. Tong ket lai, chung toi thay khu vuc co coc nam rai rac tren mot dien tich dai 300m, rong 100m.
* Tren dien tich do, da thong ke day du so luong coc "lo thien" va bi chon vui duoi bun dat chua?
- Co diem, sau khi "do" duoc hai coc, chung toi da dao tham sat xung quanh, phat hien them 8 coc nua, cam xien, hoac da bi do nghieng. Chung toi moi chi dao tham sat 4 ho, tong dien tich 100m2, phat hien mot so luong coc kha day, ho nhieu nhat co toi 20 coc. Tong cong da phat hien 51 chiec coc Bach Dang, tat nhien co coc chi con lai mot mau go rat ngan.
* Lieu co dung la bai coc Bach Dang khong?
 |
|
Nhung chiec coc moi duoc phat hien |
Con dau tren cua coc (lich su ghi quan ta da cam coc bit sat o dau cam xuong song) thi chua the noi vi sau hang bao nhieu nam, dau coc nho len da gay hoac muc nat het. Chi nhung phan duoc cam trong lop phu sa nguyen thuy thi van con nguyen, va go hay con tot nhu moi vay.
* Nguoi ta thuong noi cac coc Bach Dang deu bang go lim?
- Hien tai chung toi van chua phan loai go, nhung chac chan khong phai tat ca deu la go lim.
* Noi thuc, nhin bai coc, ba co thay no thuc su hiem tro nhu lich su ghi lai khong?
- Tai khu vuc nay, nguoi xua da dung loai coc duong kinh tu 7-10cm, to nhat la 20-22cm, cung da phat hien nhung coc dai tren 2m (ma van con xuyen vao bun chua lo het). Truoc day, cac nha khoa hoc cung da phat hien bai coc Bach Dang, coc rat to va thuong cam dung. Nhung tai day, toi thay nguoi xua cam rat hiem, theo nhieu the khac nhau, thuong xien 45 do theo mot huong. Theo nhan xet cua chinh cac dan cong dia phuong lam viec cho chung toi, thi cach cam nay rat lat leo, sa vao do thi kho ma ra duoc. Nhat la cam trong khu vuc bai lay nhu the nay (lop phu sa cam coc day tren 1m, va bay gio neu loi xuong thi bun nuoc ngap van den nguc)...
|
"Gioi nghien cuu nuoc ta da biet den bai coc Bach Dang tu rat lau va da thu duoc nhung ket qua rat dang ke. Truoc day, da tim thay bai coc o ben kia song (tuc song Chanh, mot nhanh cua song Bach Dang) thuoc xa Yen Giang, Yen Hung - Quang Ninh (nay con giu lai mot ho de trung bay tai cho). Cac nha khoa hoc da phan doan co ba bai coc o khu vuc song Bach Dang... va khu vuc chung toi vua tham sat cung nam trong so do" TS Le Thi Lien |
- Day moi chi la dot tham sat so bo voi dien tich dao rat it. Chung toi nghe ke rang trong qua trinh lam ruong, nuoi ca tren canh dong nay, nguoi dan da cham den coc va nho di rat nhieu mang ve lam nha, danh cay rom... Khi den tham mot gia dinh, chung toi rat sung sot khi gia chu chi cho xem mot doan xa nha day 10 phan la coc Bach Dang "xin". Ho ke rang tu doi ong ho, cach day 80 nam da nho coc mang ve xe doi ra duoc 2 tam lam nha. Go den nay van con rat chac.
* Vang, dung la cac cu hon 700 nam truoc danh giac ma den bay gio con chau van duoc "hoi cua". Hien nay da co ke hoach gi de bao ve bai coc chua?
- Nganh van hoa chu truong tien hanh dieu tra tham sat toan bo khu vuc nay de lap ho so cong nhan di tich lich su quoc gia cho toan bo khu vuc bai coc Bach Dang (bao gom ca khu Yen Giang da phat hien truoc day). Trai qua ngan ay nam, bai coc van ton tai, the nhung neu khong co bien phap bao ve thi nhung phan dau coc "nho len" khoi lop bun goc van bi huy hoai.
* Xin cam on ba!
Theo The thao va Van hoa
