Phat hien moi tu di tich Hoang thanh Thang Long Ha Noi da 1.300 tuoi

Tags: Thang Long, Ha Noi, Anh Duc, nha khao co, trinh do cao, khao co hoc, Thanh Dai La, co the, the ky, lich su, thoi dai, kien truc, phat hien, ly


Phat hien moi tu di tich Hoang thanh Thang Long Ha Noi da 1.300 tuoi
Binh gom tho the ky VI - VII. Anh: Anh Duc

Ha Noi cach day hon 1 ngan nam: con nguoi o theo kieu nhac san trong nhung ngoi nha lon ven song; ho cung... an thit cho, ga, bo; ho co duoc ky thuat dao gieng mach doc dat trinh do cao cua thuat phong thuy... Do la nhung phat hien moi nhat tu cuoc khai quat Hoang thanh, them mot tang lich su truoc thoi Ly, Tran, Le...

Tang van hoa Dai La - nang Ha Noi len 1.300 tuoi

Buoc chan vao khu Hoang thanh ngay giua trung tam Thu do cua Viet Nam, chung toi ngo ngang khi duoc tan muc so thi khu Hoang thanh phat lo voi cac di tich va tang van hoa xep chong len nhau mot cach kha lien tuc. Theo ly giai cua cac nha khoa hoc thi tang van hoa la cac lop dat co chua cac di tich va cac di vat lich su van hoa qua cac thoi ky. Do la giay thong hanh de cac nha khao co hoc tim hieu qua khu dan toc mot cach chan xac. Cac di tich kien truc tim duoc gom: nen mong, chan cot bang da, nhieu doan cot go lim, tung doan tuong gach, nen lat gach, mong soi, he thong thoat nuoc, dau vet ""ngu ha"", ho sen... Truoc day, co the tim thay dau tich cua Thang Long o dau do nhung la don le. Lan khai quat Hoang thanh nay co the dua ra mot he thong dau tich on dinh, dac biet la su phat hien them mot tang lich su the ky VII - IX, chung ta co the doc ra cac lop: Dai La (the ky XII - IX), lop Thang Long thoi Ly, Thang Long thoi Tran, Thang Long thoi Le so, Mac, Le Trung Hung (the ky XI - XVIII) va keo dai den thanh Ha Noi the ky XIX.

Phat hien moi tu di tich Hoang thanh Thang Long Ha Noi da 1.300 tuoi
Gach Giang Tay chuyen thoi Dai La. Anh: Anh Duc

Duoi nen cua thoi ky Thang Long la mot tang dat set, do la lop dat trung du duoc thoi Ly Tran cho ve do de len nen Dai La. Lop dat nay xuat hien o do sau khoang tu 1m tro xuong va day tu 2,0 den 3,50m. Tai mot diem duoc cac nha khao co ky hieu B3 co the thay ro trat tu lich su van hoa cac thoi: 0.90m -1,90m la thoi Le (the ky XV - XVIII), tu do sau 1,90 - 3,0m la thoi Ly va thoi Tran (the ky XI - XIX), do sau 3,0m - hon 4,20m la thoi Bac thuoc - thoi Dai La hay con goi thoi tien Thang Long (the ky VII - IX).

Truoc nay co nhieu y kien khoa hoc ve dau vet Dai La, nao la trung tam o dau, co o duoi nen cua Thang Long khong? Trong bao cao cua cuoc khai quat vua roi co GS Tran Quoc Vuong, Do Van Ninh, Ha Van Tan... da khang dinh, trung tam cua Thang Long nam duoi tang Dai La cu, la trung tam cua Giao Chi, tham chi da thay nhung hien vat minh chung cho tang lich su thoi Bac thuoc nay. Nhung do gom thoi Dai La nhu: binh da, binh co 6 num, binh men vang... Con tim thay cac vien gach mau do xam, ria canh in hoa van hinh o tram lon the ky V - VI, tien cua the ky VI, vai bat gom men mau xanh voi cac dau con ke lon trong long bat... Cac di vat nay lan trong tang van hoa Dai La (VII - IX) nhung khong nam thanh tang van hoa rieng. Theo giai thich cua gioi chuyen mon thi hau nhu cac do vat nay thuong nam trong mot tang on dinh it bi xao tron.

Ro rang, lich su cua mot mien dat khac voi lich su cua mot dia danh, nghia la Thang Long van 1.000 nam tuoi ke tu khi Ly Cong Uan doi do tu Hoa Lu ve trung tam Giao Chi (1010) cung voi nhung trieu dai phong kien Dai Viet sau nay. Va, nhu vay tang Dai La moi tim thay da cong them cho lich su cua Ha Noi... 300 nam nua.

Cuoc song thoi Dai La

Theo su sach thi thanh Dai La la thu phu cua chinh quyen do ho thoi nha Tuy, nha Duong trong vong 3 the ky. Dac biet la La Thanh do Cao Bien dap co chu vi hon 6km ngoai dap de dai hon 7km, dung 5.000 gian nha. Phu thanh nay da co lan tro thanh thu phu cua chinh quyen doc lap trong thoi gian ngan Phung Hung, Duong Thanh. Thanh Dai La la mot thanh luy lon, mot do thi tap trung cu dan kha dong, mot trung tam kinh te phat trien. Ly Cong Uan doi do tu Hoa Lu ve thanh Dai La (Ha Noi) nam 1010 va doi ten thanh Thang Long. Nha vua chon Dai La voi du cac tieu chi thu do cua mot quoc gia thong nhat va thinh dat ""o giua khu vuc troi dat, co the rong cuon ho ngoi, chinh giua nam, bac, dong , tay, tien hinh the song nui truoc sau"".

Phat hien moi tu di tich Hoang thanh Thang Long Ha Noi da 1.300 tuoi
Cot go chay tim thay chung to thoi tien Thang Long con nguoi o theo hinh thuc nhac san. Anh: Anh Duc

Nay tim thay dau tich cua Dai La ngay duoi nen lich su Ly, Tran, Le... da phan nao co the hinh dung ra duoc nguoi xua sinh song nhu the nao. Cac nha khao co da tim thay mot vet tich kien truc lon xep bang gach mau xam va 4 chan cot go lon duoc dung tren cac chan da tang. Nhung cot go van con vet chay nham nho cao khoang 1,67m, chu vi khoang 1,32m, thoi Ly da de nguyen cot nhu vay, lap dat tran len va xay dung ngay tren nen do. Cac chan da tang cua kien truc Dai La nam tren nen dat phu sa hinh chu nhat dai 96cm, rong 72cm don gian, khong he gia co gi, khong co bat cu net trang tri hoa tiet nao. Cac cot cach nhau khoang 3,75m tinh tu tim cot, chieu dai bac - nam cua cac cot nay khoang 35m. Tu do, co the hinh dung mat bang kien truc la rat lon, nha o co the rat rong, cao theo kieu Trung Hoa boi nhung tang cot rat lon, co cai duong kinh chan cot gan 1m. Moi cot deu thay co nhung lo mong ke cot xa de lap van san, ben duoi hoan toan la dat phu sa, chung to nguoi Dai La xua khong sinh song truc tiep tren nen dat ma o nhac san (sinh hoat tu tang san cach mat dat mot chut chu khong nang cao nhu nha san hien dai), tham chi nha con co the co lau. Trong khi thoi Thang Long cong trinh kien truc rong nhung khong cao boi gach co trang tri hoa van va lat ngay truc tiep tren nen.

Phat hien moi tu di tich Hoang thanh Thang Long Ha Noi da 1.300 tuoi
Mong be cuc bo bang go chong lun the ky VII - IX. Anh: Anh Duc

Cong trinh kien truc cua Dai La duoc dung tren nen dat sinh tho dau tien cua Ha Noi (hay con goi la tang phu sa chau tho). Chi den thoi Ly Tran nguoi ta moi dua dat ve ton nen. Cuoc khai quat lan nay co the so sanh ve cach ""ung xu voi mong cot"" cua hai thoi ky Dai La va Thang Long. Khao co hoc kien truc truoc nay moi chi khang dinh duoc kien truc co truyen Viet la kien truc thuoc dong chiu luc bang khung go lien ket. Xuong song cua khung chiu luc ay la he thong cot. Tat ca suc nang cua cong trinh don xuong cay cot. Nguoi Dai La ke duoi cay cot ay nhung tang da lon, nhung chan da tang ay vua chiu luc, vua chong lun, chong nghieng cho cong trinh. Thoi Dai La dung mong be cuc bo bang go, 3 luot go xep cheo len nhau (duoi la nen dat) va chong cot, nguoi ta khong lam mong cot bang da soi va dat set nhu doi Tran. O khu vuc tim thay nhung chan da tang thoi Dai La nen dat yeu do gan song nen ben duoi cac chan da tang duoc gia co cac tru soi duoc len chat. Rat nhieu tru soi con tro lai do cac vien da tang da mat hoac duoc tan dung vao cac cong trinh khac. Tu day co the so sanh cac cong trinh duoc tim thay truoc day khong cong trinh nao co buoc gian, chieu dai va chieu rong lon nhu vay.

Phat hien moi tu di tich Hoang thanh Thang Long Ha Noi da 1.300 tuoi
Ngoi duong trang tri cach dieu hinh hoa thi va hoa sen. Anh: Anh Duc

Rat nhieu nhung vat lieu kien truc khac thoi Dai La cung duoc tim thay: nhung vien ngoi co do nung rat cao, nhung vien gach thoi Dai La mong xam, hinh chu nhat co chu Giang Tay quan, co vien in chu Giang Tay chuyen, thinh thoang co vien mau do. Dac trung cua ngoi thoi nay co tinh cach dieu rat cao, noi khoi lon: ngoi duong duoc trang tri hinh mat linh thu, co mat thu con ha mieng nhe nanh trong rat du, o dau ngoi cung trang tri mat he, hoa sen, hoa thi, hoa mau don. Nhung vien ngoi am co duong vien canh, dac biet nhung vien ngoi am xam trong long deu co dau vai. Theo TS Nguyen Tien Dong - mot trong nhung nha khao co hoc tham gia khao co khu vuc Hoang thanh thi co the hinh dung cach lam ngoi cua nguoi xua bang khuon tre hoac khuon go cong, sau do lay mot mieng vai uot dap len khuon (mot cach chong dinh tho so bang vai) roi lay dat nguyen lieu dap len tao thanh vien ngoi. Day cung la mot cach lam ngoi rat pho bien o Dong A va Dong Nam A.

Phat hien moi tu di tich Hoang thanh Thang Long Ha Noi da 1.300 tuoi
Gieng co 1.300 tuoi. Anh: Anh Duc

Dac biet, phat hien gieng Dai La voi nhieu chi tiet rat doc dao: gieng duoc xep bang gach mong xam co do nung cao, kich thuoc 30x16x5cm, xep 4 long ngang, 1 long doc. Tu 70cm tro xuong lai xep 3 long ngang 1 long doc lien tuc. Gieng sau 5,90m. Them gieng hinh tron, them khoang 2,5m tinh tu mieng gieng. Trong qua trinh khai quat khong he tim thay mot mach ngang nao, (du theo dia the thi xua kia gieng nay nam ngay sat bo song) mai den cham day moi thay mach doc day nuoc rat manh. Cho thay, nguoi xua da su dung kien thuc dao gieng mach doc - mot kien thuc phong thuy rat gioi ma tan bay gio cung khong de dang nam bat duoc. Ky thuat xep gach cua thoi Dai La dat trinh do cao boi khong he co chat ket dinh, cung khong xep theo hinh xuong ca nhu doi Tran sau nay, ma kieu xep ngang doc vua chac lai vua co do loc nuoc cao. Vi chat luong nuoc tot nen den doi Ly van tiep tuc su dung nguon nuoc gieng nay, bang chung la nguoi ta chong them len mieng gieng Dai La mot hang gach thang dung cua thoi Ly mau do, co kich thuoc 40x20x6 (khac han voi gach xam thoi Dai La).

Tien si Khao co hoc Nguyen Tien Dong phan tich, chac chan chiec gieng nay duoc lap vao thoi Ly vi trong long gieng con tim thay hon 300 hien vat nhu hu, vai sanh thoi Ly va ca mot vai manh gom Trung Quoc thoi Tong. Tham chi co the doan la gieng nay duoc lap vao mua he vi thay ca hat vai, hat dao. TS Dong chi cho chung toi xem nhung dong xuong thu co tuoi tho 1.300 tuoi nam rai rac tren dat: ""Co the hinh dung nguoi Dai La cung an nhu minh hien nay thoi, nhin vao dong xuong thu nay thi biet, cung lon cho, bo, ga..."". Nhung di tich va di vat lich su tim duoc du con rat it de hinh dung ro net ve cuoc song cua nguoi xua, nhung no gop phan quan trong trong viec khang dinh mot Thang Long 1.000 nam, cho chung ta tu hao voi Ha Noi 1.300 tuoi.

Cac nha khao co da dao sau them 5m nua duoi nen Hoang thanh va khang dinh khong con co tang van hoa nao ben duoi nua.

  • Kieu Minh

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

"Sex tour" lên truyền hình thực tế

Ngôi sao phim khiêu dâm Rebecca More khiến người Anh giận dữ vì đang quay một chương trình truyền hình thực tế, trong đó cô đi vòng quanh nước Anh chọn người ngẫu nhiên để quan hệ với cô. 

Tìm hiểu: Thang Long, Ha Noi, Anh Duc, nha khao co, trinh do cao, khao co hoc, Thanh Dai La, co the, the ky, lich su, thoi dai, kien truc, phat hien, ly

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Phát hiện mới từ di tích Hoàng thành: Thăng Long - Hà Nội đã 1.300 tuổi?

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Phát hiện mới từ di tích Hoàng thành: Thăng Long - Hà Nội đã 1.300 tuổi? bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Phat hien moi tu di tich Hoang thanh Thang Long Ha Noi da 1.300 tuoi

Nhan xet, hay lien he ve tin Phat hien moi tu di tich Hoang thanh Thang Long Ha Noi da 1.300 tuoi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Phat hien moi tu di tich Hoang thanh Thang Long Ha Noi da 1.300 tuoi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin van hoa trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin van hoa
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0