Nhung hoa hau va hoa khoi dau tien tren dat Sai Gon
Ai la nguoi dep dang quang hoa hau dau tien tren dat Sai Gon xua? Va cuoc thi hoa hau ay duoc mo vao nam nao, o dau va do ai dung ra to chuc? Thoat dau, chung toi nghi cau tra loi kha don gian, de dang, vi dieu do co ghi san trong cac tai lieu qua khu. Nhung that ra khi dung den nhung noi dung bao gom "nhung cai nhat" (nhu nguoi dep nhat mot thoi) hoac "nhung cai dau tien" (nhu cuoc thi hoa hau dau tien cua Viet Nam, hoac cua Sai Gon) thi viec tim hieu doi hoi phai lang nghe va dong nao nhieu hon du kien.
Ky 1: Ai da to chuc cuoc thi hoa hau lan thu nhat tai Viet Nam? La vi truoc het co mot vai su khang dinh khong giong nhau ve nam thang cua su viec. Co nguoi noi cuoc thi hoa hau dau tien mo tai Sai Gon vao nam 1937 (nghia la cach day dung 70 nam), nhung nguoi khac khang dinh cai moc "dau tien" ay lui rat xa vao nam 1864 (cach day nhung 143 nam)! Lai cung co nguoi bao vao nam 1865! Nguoi thi nho mang mang "dau vao thoi... Ngo Dinh Diem!". Vay ai dung? De tim biet cho ro rang, chung toi da xin hoi chuyen mot so vi cao nien, voi cac tac gia, nha nghien cuu, hoac duoc tiep xuc voi tai lieu bien soan cua cac vi ay ve cuoc thi hoa hau nam 1937 von duoc nhieu nguoi nhac den gan day. Nhu TS Le Trung Hoa khi giai dap chi tiet da cho rang cuoc thi dau tien de chon nguoi dep nhat dang quang da dien ra tai vuon Ong Thuong tuc vuon Tao Dan hien thuoc dia ban quan 1, TP.HCM vao nam noi tren. Dung ra to chuc cuoc thi (goi theo tieng Phap la Concours elegant Saigon) la mot nhom cong chuc voi su ket hop va ho tro cua mot so nha kinh doanh luc bay gio dang hoat dong o Sai Gon. Tuy mo tren dat "Ben Nghe xua" song pham vi "tuyen sinh" lan den tan nhung vung xa hon, den cac thanh pho va nong thon ngoai vi Sai Gon, nen da co 19 co gai vua la "dan Ben Nghe" vua la hoa khoi o luc tinh duoc chon de buoc vao tam ngam cua lang dep xu ta. Noi "xu ta" vi co nguoi bao rang day khong nhung la cuoc thi hoa hau dau tien cua Sai Gon, cua Nam Bo, ma cua ca Viet Nam nua. Mot trong nhung dac diem cuoc thi la thi sinh mac toan ao dai Viet Nam do nha may Phuc Thinh thiet ke co le theo mau ma thoi thuong luc ay. Vai may ao thi do ong Le Truong Bieu san xuat va cung cap. Co nghia la cuoc thi hoa hau nay tu nguoi dep den trang phuc deu la noi hoa "rat Viet Nam". Ket qua, nguoi dep duoc nhan danh hieu hoa hau dau tien vao nam 1937 la co gai 25 tuoi ten la Nguyen Thi Lieu, sinh tai Hoc Mon nam 1912. Tiec rang den nay chung toi van chua tim ra tam anh chan dung cua hoa hau Nguyen Thi Lieu, tuy vay cung co mot so anh tu lieu lien quan den cach an mac cua nhung nguoi dep Nam Bo ngay xua de tam tham khao (xem anh ben tren). Cung cung noi dung tren, trong mot tai lieu dac biet nhan ky niem 300 nam hinh thanh va phat trien Sai Gon - TP.HCM cua nhieu tac gia xuat ban vao nam 1998, da cho biet cuoc thi hoa hau dau tien o Sai Gon theo nam thang va ket qua nhu Le Trung Hoa ghi nhan. Nhung gan day, khi tra cuu mot tai lieu khac do NXB Tre moi an hanh con nong hoi vao cuoi thang 3/2007 ve Phu nu Viet Nam - nhung su kien dau tien va nhat, chung toi lai duoc cung cap nhung chi tiet khac di.
Theo do, nguoi suu tam va bien soan la Tran Nam Tien cho biet cuoc thi hoa hau dau tien o Sai Gon va cung la o Viet Nam duoc to chuc vao thang chap nam 1864. Mot so si quan hai quan Phap nay ra y dinh mo cuoc thi ay voi su tham gia cua nhung nguoi dep nuoc ngoai dang sinh song tai Sai Gon, voi dieu le la cac nguoi dep phai o do tuoi tu 18 den 20, chua lay chong va la con cai cua nhung gia dinh cong chuc. Luc dau ban to chuc quy dinh ngoai ao dai quen thuoc voi nguoi Viet, cac thi sinh con phai mac vay dam va ao tam de the hien ve dep cua minh qua cac trang phuc khac nhau. Nhung ve sau do phan ung bat loi cua cong luan nen khoan mac vay dam va ao tam theo kieu Tay bi huy bo. Bay gio: "mot thuong nhan nguoi Hoa da chop lay co hoi nay de dua 20 co gai Trung Quoc dang song o Singapore gia lam Hoa kieu de tham gia cuoc thi. Ket qua la trong so do co mot co doat vuong mien Hoa hau. Danh hieu A hau thi thuoc ve co gai con cua mot phu thuong nguoi Hoa song o Cho Lon". Ten tuoi cua cac nguoi dep len ngoi khong thay neu. Theo Tran Nam Tien, do la cuoc thi hoa hau dau tien o Viet Nam do nguoi Phap to chuc, con cuoc thi hoa hau dau tien o Viet Nam do nguoi Viet Nam to chuc thi cham hon mot nam sau do, tuc vao nam 1865 va mang ten cuoc thi Miss Sai Gon danh rieng cho cac nguoi dep Viet Nam. Lan nay dieu le duoc pho bien khong chi o pham vi Sai Gon ma con lan ra nhieu vung phu can nen sau do da co gan 100 co gai dang ky du thi voi ket qua nguoi doat vuong mien Hoa hau "la co Ba, con gai cua ong Chanh, lam nghe thu ky. Truoc ve dep ruc ro cua co Ba, nhieu nguoi Phap da de nghi co chup anh de dang bao o chinh quoc. Ho rat muon chup co trong trang phuc ao tam nhung co khong dong y. Chan dung co sau do duoc ve roi in thanh tem voi so luong phat hanh lon chua tung co. Mot thoi gian sau do, co Ba lay chong Viet Nam binh thuong va song gian di, bo lai dang sau anh hao quang phu phiem va khong bi anh huong boi loi song ngoai lai. Day la nguoi dep Viet Nam dang quang vuong mien hoa hau dau tien o Viet Nam" (sdd. tr. 25). Dong thoi ong Tien cung cho rang co mot cuoc thi hoa hau khac mang tinh quoc te dau tien o Viet Nam da dien ra vao nam 1957 tai Sai Gon voi su tham gia cua cac thi sinh den tu nhieu nuoc: An Do, Hong Kong, Campuchia, Lao va 48 nguoi dep Viet Nam khac. Ao dai truyen thong duoc chon lam trang phuc de du thi, khong dung ao tam va "ket qua chung cuoc: danh hieu Hoa hau Viet Nam thuoc ve co Vu Thi Thu Minh, danh hieu Hoa hau quoc te thuoc ve co Nari - nguoi Campuchia". Nhu vay, neu chi can cu vao cac nguon thong tin da neu, thi cac cuoc thi noi tren tuy mo vao nhung nam khac nhau nhung co the tim thay o day nhung net "dau tien" cua tung cuoc. Dieu dang noi la “mau so chung” cua cac cuoc thi hoa hau do nguoi Viet to chuc da lay ao dai va cac tieu chi phu hop voi net dep duyen dang Viet Nam de trao vuong mien ma co le cau ca dao sau day da nhac den phan nao net dep tuyet voi do cua nguoi con gai Viet: Co ai ban cai diu dang. Anh mua mot ganh tang nang lam duyen...
Ky 2: Nhung hoa khoi vang bong mot thoi (Don xem tren Thanh Nien thu hai 9/4/2007) Hong Hac |
|||||
|
Viet Bao
|
