Nhung di san the gioi co nguy co bien mat tai Libya

Tags: Hy Lap, Leptis Magna, Ai Cap, Di san The gioi, La Ma co dai, trung tam thuong mai, duoc xay dung, bo suu tap, thanh pho, bien mat, nguy co, bao tang, co bien, van hoa, Libya


La dat nuoc co lich su van hoa lau doi, dong thoi la trung tam thuong mai duoi thoi Hy Lap va La Ma co dai, Libya so huu rat nhieu di san duoc the gioi cong nhan. Tuy nhien, nhung ky quan ay dang co nguy co bien mat voi nhung vu na phao, ban ten lua cua lien quan.

Lien quan gom Anh, My, Phap... da chinh thuc tan cong Libya. Ben canh noi lo ve mot cuoc khung hoang nang luong va su an toan cua nguoi dan Libya, gioi khao co dang dung truoc vien canh mot so di san duoc Unesco cong nhan vao nam 1995 o quoc gia Bac Phi nay co nguy co bien mat.

Ngay 16/3, Tong Giam doc To chuc Giao duc, Khoa hoc va Van hoa cua Lien hop quoc (UNESCO) Irina Bokova keu goi cac doi tac gom cac chinh phu, cac to chuc xa hoi dan su va phi chinh phu, bao ve cac di san van hoa nhan loai tai cac nuoc dang co bien dong chinh tri lon o Trung Dong nhu Ai Cap, Tunisia va Libya.

Nhan dip nay, moi doc gia cung nhin lai nhung di san quy bau cua Libya.

Thanh pho Lepis Magna – Ky quan nhan tao o Libya

Nhung di san the gioi co nguy co bien mat tai Libya
Nhung di san the gioi co nguy co bien mat tai Libya

Thanh pho Leptis Magna la ky quan nhan tao it ai biet den. Thanh pho noi tieng cua de quoc La Ma nay duoc xay dung boi thuc dan Phoenician vao khoang nhung nam 1100 truoc Cong Nguyen (TCN). Leptis Magna la mot phan cua lanh dia Carthage cho den khi ket thuc chien tranh Punic thu 3 trong nam 146 TCN va sau do tro thanh mot phan cua nuoc Cong hoa La Ma. Tu nam 200 TCN tro di, no tro thanh mot thanh pho doc lap. Tan tich con sot lai cua Leptis Magna nam o Al Khums, cach 130km ve phia dong Tripoli, ben bo bien Lebbda Wadi. Thanh pho nay tung la noi dien ra cac hoat dong giao thuong giua chau Au va chau Phi. Den nay, Leptis Magna duoc coi la mot trong nhung di san khao co hoc Roma duoc gin giu tot nhat tren the gioi.
Di chi khao co Sabratha

Nhung di san the gioi co nguy co bien mat tai Libya
Nhung di san the gioi co nguy co bien mat tai Libya
Tan tich cua mot san khau o thanh pho Sabratha thoi Roma, phia tay Tripoli.

Cung giong nhu Lepis Magna, Sabratha duoc xay dung tu thoi Phoenician xam luoc, tuy nhien, den thoi La Ma co dai, thanh pho nay moi dat den do cuc thinh cua no. Hien nay nhung tan tich cua nhung cong trinh co van con duoc luu lai.

Thi tran co Ghadames

Nhung di san the gioi co nguy co bien mat tai Libya
Nhung di san the gioi co nguy co bien mat tai Libya
Ghadames, duoc goi la “cac ngoc trai cua sa mac”, dung trong mot oc dao. Day la mot trong nhung vung Sahara truoc lau doi nhat thanh pho va mot vi du noi bat cua mot khu dinh cu truyen thong voi nhung loi di duoi long dat. Trong kien truc cua no la dac trung cua mot bo phan thang dung cua cac chuc nang: tang tret duoc su dung de luu tru nguon cung cap, sau do mot san nha cho gia dinh, nhung con hem nho ra tao ra mot mang luoi ngam cho khach bo hanh. Va o tren cung la khu san thuong danh cho phu nu. Thanh pho oc dao nay cua Libya luon an chua su quyen ru vuot thoi gian.

Cac buc ve tren da o Tadrart Acacus

Nhung di san the gioi co nguy co bien mat tai Libya
Nhung di san the gioi co nguy co bien mat tai Libya

Tren bien gioi Tassili N"Ajjer cua Libya voi Algeria van ton tai mot khoi nui da co hang ngan buc tranh hang dong voi phong cach rat khac nhau, co nien dai tu 12.000 BC den AD 100. Chung phan anh duoc nhung thay doi trong he dong vat va thuc vat, va cuoc song cua dan cu qua nhieu doi o khu vuc nay cua sa mac Sahara.

Di chi khao co Cyrene

Nhung di san the gioi co nguy co bien mat tai Libya
Nhung di san the gioi co nguy co bien mat tai Libya

Mot thuoc dia cua nguoi Hy Lap cua Thera, Cyrene la mot trong nhung thanh pho chinh cua the gioi Hy Lap. No tiep tuc tro thanh trung tam duoi thoi La Ma co dai va van la mot thu do lon cho den khi xay ra tran dong dat vao nam 365. Mot nghin nam lich su duoc viet vao tan tich cua Cyrene da tro nen noi tieng tu the ky 18.

Nhung di san the gioi co nguy co bien mat tai Libya
Mot khu pho co o thu do Tripoli

Ngoai ra, o thu do cua Libya, thanh pho Tripoli con co rat nhieu bao tang dep va van kho phong phu; gom Thu vien chinh phu, Bao tang Dan toc hoc, Bao tang Khao co hoc, Luu tru Quoc gia, Bao tang Van khac va Bao tang Hoi giao. Bao tang Jamahiriya duoc xay dung sau cac cuoc thao luan voi UNESCO, co le la bao tang noi tieng nhat nuoc nay; no trung bay nhung bo suu tap dep nhat ve nghe thuat co dien Dia Trung Hai. Gan day, do tinh hinh noi chien, mot so bo suu tap da bi trom cap, tuy nhien, van con rat nhieu di san quy co nguy co bi pha huy hoac vui lap tai day trong cuoc chien khoc liet giua lien quan va chinh phu cua Dai ta Gaddafi.

Mot so di san van hoa bien mat do chien tranh, trom cap, thien tai

- Ke tu nam 1975, hon mot nua so tuong Phat o Campuchia da bien mat khoi cac ngoi chua o nuoc nay boi chien tranh va nan trom cap.

- O Trung My, nan khai quat bat hop phap da lam mat hang nghin do gom co cua nguoi Maya.

- Thang 3//2001, de tra thu My va chinh quyen Afghanistan, nha cam quyen Taliban da ra lenh pha huy tat ca cac pho tuong, ke ca mot pho tuong Phat xua co gan 2000 nam duoc tin la tuong Phat cao nhat the gioi nam trong vung Bamiyan, khoang 90 dam phia Tay thu do Kabul..

- Ke tu nam 2003, 15.000 vat pham van hoa cung da bien mat khoi Vien Bao tang Baghdad trong cuoc chien tranh Iraq.

- Thang 8 nam 2007, tran dong dat manh 8 do Richter tai Peru da khien 2 vien bao tang lon nhat thanh pho da sup do hoan toan, chon vui hang tram hien vat khao co va nhung xac uop vo gia cua mot so nen van minh co xua nhat cua Peru nhu Paracas va Nazca cach day hon 1.500 nam.

- Thang 1-2011, loi dung tinh trang hon loan, nhung ke cuop da dot nhap vao Bao tang Ai Cap (Cairo, Ai Cap), noi luu giu bo suu tap cac bau vat cua Pharaoh lon nhat the gioi, dap vo mot so buc tuong va lam hu hai hai xac uop.

T.P (Tong hop)

Viet Bao

Tìm hiểu: Hy Lap, Leptis Magna, Ai Cap, Di san The gioi, La Ma co dai, trung tam thuong mai, duoc xay dung, bo suu tap, thanh pho, bien mat, nguy co, bao tang, co bien, van hoa, Libya

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Những di sản thế giới có nguy cơ biến mất tại Libya

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Những di sản thế giới có nguy cơ biến mất tại Libya bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Nhung di san the gioi co nguy co bien mat tai Libya

Nhan xet, hay lien he ve tin Nhung di san the gioi co nguy co bien mat tai Libya co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nhung di san the gioi co nguy co bien mat tai Libya de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin van hoa trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin van hoa
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0