Nhung bi an ve lang mo Hoang de Quang Trung sap duoc giai ma

Tags: Quang Trung, Ba Vanh, Dai Nam, Nguyen Hue, Tay Son, Khuan Son, lang mo hoang de, duoc giai ma, nha nghien cuu, khao co hoc, dieu bi an, su hoc, o dau, van de, kham pha, nam


Nhung bi an ve lang mo Hoang de Quang Trung sap duoc giai ma
Dong dao du khach trong va ngoai tinh ve tray hoi Dong Da - Tay Son duoc to chuc tai Bao tang Quang Trung vao mung 5 thang Gieng hang nam - anh: TG

Cuoc doi cua nguoi anh hung ao vai Quang Trung - Nguyen Hue chua nhieu an so ma nguoi doi sau chua the kham pha het duoc. Mot trong nhung dieu bi an lam nhieu nha nghien cuu ban tam va dau dau nhat trong hang chuc nam qua la lang mo Hoang de Quang Trung o dau?

Theo su cu

Cong viec xay dung quoc gia dang tien hanh troi chay, thinh linh Hoang de Quang Trung bang ha. Do la ngay 29 thang 7 nam Nham Ty (15/9/1792). "Dai Nam chinh bien liet truyen" chep ve viec Hoang de Quang Trung truoc khi mat da troi trang lai voi Tran Quang Dieu va trieu than nhu sau: "Sau khi ta mat roi, trong mot thang lo chon cat so sai cho xong viec ma thoi. Cac nguoi phai lo pho thai tu som ra Vinh do de khong che thien ha. Neu khong bi quan Gia Dinh keo ra, cac nguoi khong con cho chon day".

Cung theo "Dai Nam chinh bien liet truyen", mo Quang Trung duoc chon o khu vuc nam song Huong. Vao thoi diem tinh hinh the nuoc nam 1792, co le nhung di huan cua Quang Trung da duoc cac tuong linh duoi quyen thuc hien. Lang mo cua ong co the da duoc xay cat bi mat, so sai de tranh tai mat cua ke thu.

Mua dong nam 1802, Gia Long ve kinh do Phu Xuan va tien hanh cuoc tra thu tan khoc doi voi nha Tay Son. Theo "Dai Nam chinh bien liet truyen", mo cua Nguyen Nhac, Nguyen Hue bi dao pha, thi hai bi gia nat roi do bo, nhot so vao nguc that.

Tu do cho den nhung nam cuoi the ky XIX, do nha Nguyen van con nuoi han thu voi nha Tay Son nen khong ai dam nghi den chuyen di tim lang mo Hoang de Quang Trung.

Tim kiem va tranh cai

Nam 1928, mot hoc gia nguoi Phap o Hue la L.Cadiere, chu but tap san "Do thanh hieu co" da dat van de ve lang mo Hoang de Quang Trung. Cadiere da cong phu khao sat 317 ngoi mo o vung ngoai o Hue va dung lai truoc lang Ba Vanh o lang Cu Chanh, ngoai o Hue voi bao noi thac mac. Tai sao giua khu rung am u xa thanh pho ma lai co mot ngoi mo lon den the, nam mo bi dao, bia lai bi duc xoa. Cadiere da dieu tra xac minh nhung ket qua cho thay do khong phai la mo Hoang de Quang Trung.

Nam 1941, ong Nguyen Thieu Lau, giao vien mon Su tai truong Quoc hoc Hue da tiep buoc Cadiere di tim lang mo Hoang de Quang Trung. Sau mot thoi gian tim kiem, ong Nguyen Thien Lau da gap lang Ba Vanh va da khang dinh do chinh la mo Hoang de Quang Trung.

Su kien nay da gay chan dong du luan luc bay gio va am i keo dai cho den nam 1974. Ngay 29/4/1974, co mot phai doan da dung truc thang den lang Ba Vanh de khao sat va sau do di den ket luan: Lang Ba Vanh khong phai la mo Quang Trung.

Sau do it lau, mot so nguoi trong phai doan nay da tim cac chung cu de phu nhan lai ket luan tren, ho cho rang lang Ba Vanh chinh la mo Hoang de Quang Trung.

Sau ngay mien Nam hoan toan giai phong (1975), cong viec tim kiem lang mo Hoang de Quang Trung da loi cuon nhieu co quan, nhieu nha nghien cuu, nhieu truong Dai hoc o Ha Noi va Hue, trong do dang luu y la cong trinh nghien cuu cua cu Nguyen Huu Dinh, nguyen Chu tich Uy ban Mat tran TP Hue. Dua vao cac du kien lich su, quan niem phong thuy va quan niem chon sinh phan cua vua chua Viet Nam, cu Dinh khang dinh: Lang Ba Vanh chi co the la lang Quang Trung duoc trieu Tay Son nguy trang de phong nguy co Nguyen Anh chiem Phu Xuan, tan pha lang mo Nguyen Hue. Tuy nhien, do cung chi la phong doan.

Cuoi nam 1987, o Hue lai ro len "Su kien lang Ba Vanh va van de lang mo Quang Trung" do ong Tran Viet Dien, can bo giang day mon Vat ly truong DHSP Hue khoi xuong. Ong Dien da di sau ve nguyen ly dich hoc va phong thuy, khai thac triet de nhung chi tiet "co ly" ve lang mo Quang Trung trong cac bai tho cua Ngo Thi Nham va Phan Huy Ich. Tu co so nay, ong Dien cung co y cho rang, lang Ba Vanh la lang cua Hoang de Quang Trung.

Va roi, gia thuyet nay da bi gioi su hoc bac bo boi theo ho, chu nhan cua lang Ba Vanh la Y duc hau Le Quang Dai, mot vi quan duoi trieu chua Nguyen Phuc Khoat, chet vao dau nam 1746.

Theo su cu, trieu Canh Thinh co xay mot lang mo gia o lang Linh Duong (Thanh Tri, Ha Noi) de su than nha Thanh sang dieu tang va sach phong cho vua moi. Nam 1998, Vien khao co hoc Viet Nam da to chuc khai quat va da chinh thuc xac nhan nguoi nam duoi mo khong phai la Hoang de Quang Trung.
Tiep do, nha khao cuu Nguyen Dac Xuan (Hue) da am tham vao cuoc va dua ra mot gia thiet hoan toan moi voi nhung kien giai ti mi, cu the dua tren su sach va thuc te. Theo ong, vi tri phu Duong Xuan cua cac chua Nguyen va cung dien Dan Duong sau nay chinh la Son Lang cua Hoang de Quang Trung. Sau do, ong Nguyen Dac Xuan da to chuc mot doan khao co gom nhieu nha khoa hoc o Hue, khai quat duong ham phia tay ngoi nha 62/13/12 duong Dien Bien Phu, phuong Truong An, TP Hue, de cung co cho nhan dinh cua minh. Dang chu y, y kien nay cua ong Nguyen Dac Xuan da duoc hoc gia Hoang Xuan Han tan dong.

Mo Quang Trung o nui Khuan Son?

Bat ngo, trong so xuat ban vao thang 10/2005, Tap chi Xua va Nay (Hoi Su hoc Viet Nam) da cong bo mot tu lieu co lien quan den van de lang mo Hoang de Quang Trung. Do la bai tho "Kien Quang Trung linh cuu" (Nhin thay linh cuu Quang Trung) cua ong Le Trieu (1771-1846), que o Le Trung, Dai Trung, Hoang Hoa, Thanh Hoa.

Trong "Kien Quang Trung linh cuu", ong Le Trieu cho biet, ong da tung den vieng lang mo Hoang de Quang Trung o nui Khuan Son va rat dau xot, phan no khi lang mo Quang Trung bi Gia Long - Nguyen Anh pha huy.

Vay thi nui Khuan Son o dau? "Dai Nam nhat thong chi" co chep: "Nui Khuan Son o phia nam huyen Phong Dien (Thua Thien Hue), co ten nua la Thuong Son, vi hinh nui tron nhu vua thoc...".

Van de tim lai dau vet lien quan den lang mo Hoang de Quang Trung vi dai da tro thanh moi quan tam cua hau the. Vi vay co the noi, thong tin tren la cuc ky quy gia doi voi gioi nghien cuu su hoc, khao co hoc, nhat la doi voi nhung nguoi quan tam den trieu dai Tay Son va Quang Trung - Nguyen Hue. Hy vong, tu thong tin nay, nhung bi an ve lang mo Hoang de Quang Trung se duoc cac nha su hoc, khao co hoc nghien cuu, giai ma va lam sang to.


Bai viet co tham khao va su dung mot so tu lieu tu:
- Dai Nam chinh bien liet truyen (Quoc su quan Trieu Nguyen)
- Dai Nam nhat thong chi (Quoc su quan Trieu Nguyen)
- Nhung kham pha ve Hoang de Quang Trung (PTS su hoc Do Bang)
- Nha Tay Son (Quach Tan - Quach Giao)

Huynh Thuc Giap

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Quang Trung, Ba Vanh, Dai Nam, Nguyen Hue, Tay Son, Khuan Son, lang mo hoang de, duoc giai ma, nha nghien cuu, khao co hoc, dieu bi an, su hoc, o dau, van de, kham pha, nam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Những bí ẩn về lăng mộ Hoàng đế Quang Trung sắp được giải mã?

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Những bí ẩn về lăng mộ Hoàng đế Quang Trung sắp được giải mã? bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Nhung bi an ve lang mo Hoang de Quang Trung sap duoc giai ma

Nhan xet, hay lien he ve tin Nhung bi an ve lang mo Hoang de Quang Trung sap duoc giai ma co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nhung bi an ve lang mo Hoang de Quang Trung sap duoc giai ma de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin van hoa trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin van hoa
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0