|
Gan day, trong mot buoi gap go cac ban tre sinh vien yeu thich cai luong va am nhac truyen thong, cac ban co dat cau hoi: "Nhac si Cao Van Lau la cha de ban Da co hoai lang, vay ong co phai la ong to cua nganh cai luong khong?". Bai viet sau day cung cap them mot so thong tin ve nhac si ho Cao cung nhu ve ban Da co hoai lang...
Ong Cao Van Lau tuc Sau Lau sinh ngay 22/12/1892 tai xom Cai Cui, lang Chi My, sau sap nhap voi lang Thuan Le tro thanh xa Thuan My, huyen Vam Co, tinh Long An. Nam 1901, ong Cao theo gia dinh den lap nghiep tai Bac Lieu roi o luon tai day cho den het doi (ong qua doi ngay 13/8/1976). Thuo nho, ong hoc chu nho roi hoc chu quoc ngu den "lop nhi nam thu hai" (Cours moyen 2e annee) tuc lop bon ngay nay; sau do quy y tai chua Vinh Phuoc - Bac Lieu. Sau khi roi cua Phat, ong hoc nhac le va la mot trong nhung mon de gioi ve nhac le cua nhac su Le Tai Khi (Nhac Khi). Ong su dung ranh re don tranh, co, kim va trong le. Nhac den ong, nguoi ta nho ngay den ban Da co hoai lang (1919) duoc xem la tien than cua ban vong co ngay nay. Ong viet ban nhac tren gom 20 cau, nhip 2 de trut can noi niem tam su.
Noi niem ay ra sao? Nhieu lan ong tho lo voi ban tri am: "Toi dat bai nay boi toi rat thuong vo toi. Nam toi viet ban Da co hoai lang, toi da an o voi vo toi duoc 3 nam ma khong co con. Tam nien vo tu bat thanh the. Vo chong an o voi nhau trong 3 nam, vo khong sanh con, chong duoc quyen bo de cuoi nguoi khac hau co con noi doi tong duong. Thoi phong kien co nhung quan niem chua dung. Nguoi ta cho rang vo chong khong sanh con la do loi cua nguoi dan ba. Tieng ra, tieng vao cua gia dinh buoc toi phai thoi vo, nhung toi khong danh. Toi am tham chong lai nghiem lenh cua gia dinh, khong dem vo tra ve cho cha me vo ma dem goi den mot gia dinh co tam long nhan hau, xot thuong cho vo chong toi gap phai canh dau long ma cho o dau qua ngay voi hy vong vo chong toi se co con va chien thang mot quan niem khac nghiet, lac hau, chiu anh huong nang dao ly thoi phong kien”. Trong thoi gian dai phu the phai cam chiu canh “Dem dong goi chiec co phong", tam tu nang triu u buon nen nhac si Sau Lau dem dem muon tieng don nan not doi cau de bot con phien muon. Ong thua hieu nguoi ban doi cung dau xot nhu ong. Ban Da co hoai lang ra doi trong boi canh nhu the.
Noi cho ro hon, trong thoi gian tac pham chua hoan toan hoan chinh, nhac si Sau Lau cung anh em tai tu dia phuong don toi don lui ban nay de lay y kien dong gop cua cac dong nghiep ve phuong dien sang tac. Chuong, trong "cong phu" ngan vang khien anh em nhac si dat Bac Lieu nho lai hoi chin, muoi tuoi ong Sau Lau quy y lam "Sa di" tai chua Vinh Phuoc. Chu tieu tung danh trong, dong chuong cong phu hai buoi som chieu. Do do, anh em de nghi them hai chu "Da co" (tieng trong ve dem) cho y nghia them sau dam. Ong Sau hoan nghenh nen ban nhac co ten hoan chinh la "Da co hoai lang", tuc "Dem nghe tieng trong nho chong".
Tu "Da co hoai lang" den vong co
Da co hoai lang khoi diem tu nhip 2. Do la dua con cua nhac si Cao Van Lau. Nhung khi "Da co" hoa nhap vao san khau cai luong thi hai soan gia tien phong gop cong dau de bien ban nhac nay tu nhip 2 tro thanh nhip 4 la Huynh Thu Trung (tuc Tu Choi) va Mong Van (Tran Tan Trung). Tieng nhan keu suong la ban "Vong co hoai lang" nhip 4 dau tien do soan gia Huynh Thu Trung (1907 - 1964) sang tac vao nam 1925. Tren nhung chang duong phat trien, khi ban "Vong co hoai lang" duoc nang len nhip 8 (tu khoang nam 1934 den 1944) thi no co ten moi la "Vong co" (khong con cai duoi "hoai lang"). Tu khoang 1944 - 1954, vong co tang len nhip 16; thoi ky ke tiep: 1955 - 1964: tang len nhip 32 roi nhip 64 tu nam 1965 den nay.
***
Hau the da nhan dinh nhu sau: Nhac si Cao Van Lau la cha de Da co hoai lang khoi diem tu nhip 2. Ban "Vong co" tu nhip 4 tro di, tren nhung chang duong phat trien, thuoc cong trinh chung cua tai tu tu phuong. Con ong to cai luong dut khoat khong phai la Cao Van Lau. Ban Da co hoai lang chao doi nam 1919, trong khi san khau cai luong ra doi khoang nam 1916.
Ong to cai luong la ai? Nhieu nha nghien cuu da xac dinh nganh cai luong tho chung mot ong to voi hat boi.
|
Di sau nghien cuu,chung toi thay co nhieu tu lieu khac biet:
1) Theo NSUT, nhac si Vuy Cho xac dinh cu the: Chinh Thay Thong tuc ong Tran Xuan Tho, voi su dong y cua nhac si Sau Lau, viet bai ca Tu phu tuong, dong thoi co chan chinh mot vai chu nhac o cau thu nhat va thu bay cho sac sao hon (Bao San khau so 333 ngay 26/5/1997).
2) Theo nha nghien cuu Hoai Ngoc, trong bien khao "San khau cai luong" (chua xuat ban), tac gia viet theo loi ke cua NS Sau Lau: "...Chung may thang sau, toi nghe nguoi ta co dat bai ca cho ban Da co hoai lang cua toi roi, va ca cho toi nghe, that dung y nhu chu don..." (nguoi ta o day la nhom tai tu Sai Gon - ghi chu cua NV).
3) Qua bai viet cua ong Tran Phuoc Thuan, dong huong voi nhac si Sau Lau, xac nhan "Ban Da co hoai lang, ca nhac lan loi deu do ong Cao Van Lau sang tac" (Tap chi Nghien cuu va phat trien so 2 (40) 2003, trang 37).
|
Huynh Cong Minh - Thien Moc Lan
|
