Nhac cu thieng cua dong bao Tay Nguyen

Tags: Tay Nguyen, Buon Ma Thuot, dong bao cac dan toc, dan toc thieu so, phong tuc tap quan, Le cung Ben nuoc, vu thu hoach, Nguoi Gia Rai, ngoai ra con, le hoi, Cong chieng, nhac cu, van hoa, sinh hoat, danh


Nhac cu thieng cua dong bao Tay Nguyen
Nu nghe nhan lao thanh nguoi dan toc M’nong Thi K’lut (ngu tai buon Bu Prang, xa Dak N’rung, huyen Daksong - tinh Dac Nong) bieu dien cho du khach nuoc ngoai va cac nhiep anh gia, dai truyen hinh… xem mot dieu mua ma den nay chi minh ba con nho

Theo phong tuc tap quan tu ngan xua, dong bao cac dan toc thieu so o Tay Nguyen thuong to chuc cac le hoi vao sau vu thu hoach. Do la le mung lua moi, le len nha moi…

Vao dau vu gieo trong, ho cung lam le tim ray moi, le cung ben nuoc, le cau mua. Ngoai ra con nhung su kien bat thuong nhu le tang, le cuoi...

Ngoai viec cau xin su tro giup cua than linh, le hoi cung la noi the hien nghe thuat am nhac dan gian duoi hinh thuc dien xuong. Trong cac le hoi, am nhac dan gian dam nhiem hai chuc nang: tao khong khi thieng lieng, trang trong khac thuong cua ngay le, dong thoi la phuong tien giup nguoi thay cung chuyen tai duoc nhung loi cau khan den cac than linh, nho vao cac nhac cu dac biet la dan cong chieng. Vi the, cong chieng da tro thanh loai nhac cu co vi tri quan trong hang dau trong sinh hoat nghi le va le hoi truyen thong.

Chieng la mot dac trung van hoa co cua dong bao Tay Nguyen, co mat o hau het cac sinh hoat van hoa quan trong trong doi nguoi, trong tat ca cac nghi le lon va nho cua gia dinh, cua buon lang. Chieng tham gia vao moi sinh hoat, nghi le voi cac y nghia khac nhau, nham ung xu voi the gioi ben ngoai con nguoi o cac goc do khac nhau. Vi the, chieng la nhac cu trung tam cua sinh hoat nghi le va le hoi, la loai nhac cu “thieng” co vi tri rat quan trong trong doi song tinh than, tam linh cua cac dan toc o Tay Nguyen.

Chieng la loai nhac cu thuoc bo go co dinh am, nhom tu than vang, tuc la am thanh duoc tao len bang cach tac dong truc tiep len nhac cu. Chieng co hinh vanh khan, duoc lam bang chat lieu hop kim ma thanh phan chu yeu la dong tron voi vai loai kim loai khac nhu thiec, bac, vang…

Chieng o Tay Nguyen khong duoc su dung tung chiec don le, ma ket noi nhau thanh dan, moi dan tu ba chiec tro len, co hinh dang va kich thuoc khac nhau, chiec nho nhat co duong kinh khoang 10-15cm va duong kinh chiec lon nhat co the tren 90cm. Trong mot dan chieng thi chieng me la quan trong nhat.

Co hai loai chieng thuong duoc su dung o Tay Nguyen la chieng co num, con goi la cong, va chieng det. Viec su dung chieng co num hay chieng det khong chi don gian do hinh thuc cua chieng, ma con bao ham nhieu y nghia van hoa, tham my khac nhau.

Tat ca cac dan toc o Tay Nguyen khong dung rieng mot loai chieng det hay chieng co num, ma luon ket hop chung nhau, trong do chieng co num - tuc la cong - danh be tram, con chieng det the hien giai dieu.

Trong cac dip nghi le, cac dan cong chieng khong chi lam nhiem vu diem nhip, di tiet tau, hoac giai dieu mot be, ma con hoa tau da am. Cong, chieng co the duoc go bang dui hoac dam bang tay. Co nguoi con ap dung cac ky thuat khac nhu chan tieng bang tay trai, hoac tao giai dieu rieng tren mot chiec chieng…

Nhac cu thieng cua dong bao Tay Nguyen
Mot gia lang Gia Rai dang thuc hien nghi thuc “cung Giang”, bao gom nhung dau gao dau tien cua vu mua moi, heo sua quay, rau qua tuoi… va tat nhien khong the thieu ruou can tinh khiet
Moi bai chieng co nhieu be, trong do, moi ca nhan su dung mot cai chieng. Bai chieng quy dinh bao nhieu chieng thi co bay nhieu nguoi su dung chieng. Nhung nguoi danh chieng phai nho rat ro cac tiet tau cua bai chieng de khi trinh dien thi phoi hop voi nhau mot cach hai hoa, tao nen nhung am thanh tram bong, hao hung.

Dong bao Tay Nguyen co nhieu cach danh cong chieng rat phong phu: Nguoi Ba Na va nguoi Gia Rai co phuong phap danh chi dieu (mot bai tram danh tren vai giai dieu), nguoi Ede danh theo cach thuc tung chum, nguoi M’Nong, nguoi Chu ru, nguoi K’Ho... deu co nhung cach danh khac nhau. Cong chieng Tay Nguyen da duoc to chuc UNESCO cong nhan la kiet tac truyen khau va di san phi vat the cua nhan loai vao ngay 25/11/2005.

Trong nhung nam gan day, voi su phat trien manh me cua nen kinh te thi truong, su xuat hien ngay cang nhieu nen van hoa hien dai Tay phuong cung voi nhung thay doi trong nep sinh hoat thuong ngay da lam cho su quan tam den cong chieng dan bi phai nhat. Nhung nghe nhan danh cong chieng tuoi ngay cang lon ma luc luong ke thua thi gan nhu khong dang ke, do do so luong dan cong chieng da suy giam den muc nghiem trong.

De chong lai nan chay mau cong chieng, cac tinh Tay Nguyen da co nhieu chinh sach cho nhung gia dinh, nhung nguoi gin giu dan cong chieng, nhung nghe nhan danh chieng, chinh chieng. Da co nhieu lop dao tao, boi duong cho lop tre hoc tap ky thuat danh chieng va chinh chieng, voi su huong dan cua nhung nghe nhan co trinh do cao, nham gop phan gin giu va phat trien van hoa cong chieng.

Viec Uy ban Nhan dan tinh Dac Lac to chuc Festival Van hoa cong chieng Tay Nguyen 2007 - ngay hoi cua cac dan toc Tay Nguyen (tu 21 den 24/11) - mot cach bai ban de ton vinh van hoa cong chieng la mot dieu rat dang mung. Hinh anh tren bai bao nay phan anh phan nao khong khi le hoi o Buon Ma Thuot nhung ngay festival.

Nhac cu thieng cua dong bao Tay Nguyen Nhac cu thieng cua dong bao Tay Nguyen
Thanh nien, thieu nu dan toc Gia Rai (tinh Gia Rai) trong dieu mua “Mung nha rong moi” Mot nghe nhan nguoi dan toc Ma (tinh Dac Nong) voi may quay phim ky thuat so Panasonic va dong ho Seiko tren tay dang cham chu theo doi mot tiet muc tren san khau lon. Ngay nay, khi lop tre nguoi dan toc thieu so thich di xe gan may, choi game online thi viec bao ton cac gia tri van hoa truyen thong la dieu rat can thiet

Nhac cu thieng cua dong bao Tay Nguyen Nhac cu thieng cua dong bao Tay Nguyen

Chuong trinh “Le hoi duong pho” ket thuc bang nghi thuc “cung voi”, sau do nhung thot voi khong lo nay - theo lenh cac quan tuong - da bai chao tu biet quan khach…

Ong James Henri Houiller, mot du khach Phap, chup anh luu niem cho nguoi ban cung di trong doan la ba Jeanin Tramoni dang thich thu go thu mot trong so 30 dan cong chieng duoc huy dong de phuc vu le hoi

Nhac cu thieng cua dong bao Tay Nguyen Nhac cu thieng cua dong bao Tay Nguyen
Ruou can, net van hoa am thuc dac sac cua cac dan toc Tay Nguyen, duoc dem ra moi khach quy ngay trong “Le hoi duong pho”

Hang chuc thot voi, hinh anh dac trung cua nui rung Tay Nguyen, da dan dau doan dieu hanh trong suot chuong trinh “Le hoi duong pho” sang 22/11. Sau khi di qua nhung truc duong chinh cua Buon Ma Thuot, hang tram dien vien phan lon la nguoi Gia Rai, Ko Tu, M’Nong, Ba Na, Ma… da tu ve Quang truong TP de lan luot bieu dien nhung tiet muc dac sac nhat cua dan toc minh

Nhac cu thieng cua dong bao Tay Nguyen

Roi Buon Ma Thuot, du khach duoc moi den tham khu du lich sinh thai cua Cong ty Cao su Dac Lac o Ban Don - cach Buon Ma Thuot 50 cay so. Day la noi cac le hoi cua nhung dan toc Tay Nguyen duoc tai hien trong dung “khong gian” buon lang. Trong anh la nhung co gai, chang trai nguoi Gia Rai dang mua vong tron quanh cot neu de “mung lua moi”

Theo TA QUANG TONG - Doanh nhan Sai Gon Cuoi tuan
Anh:
KINH LUAN

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook
Tìm hiểu: Tay Nguyen, Buon Ma Thuot, dong bao cac dan toc, dan toc thieu so, phong tuc tap quan, Le cung Ben nuoc, vu thu hoach, Nguoi Gia Rai, ngoai ra con, le hoi, Cong chieng, nhac cu, van hoa, sinh hoat, danh

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Nhạc cụ thiêng của đồng bào Tây Nguyên

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Nhạc cụ thiêng của đồng bào Tây Nguyên bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Nhac cu thieng cua dong bao Tay Nguyen

Nhan xet, hay lien he ve tin Nhac cu thieng cua dong bao Tay Nguyen co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nhac cu thieng cua dong bao Tay Nguyen de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phong tuc tap quan trong chuyen muc Kham pha Viet Nam.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phong tuc tap quan
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0