Nha van Doan Le Tinh rieng bo cho tinh nguoi da doan

Tags: Doan Le, Doan Thi Tao, Viet Nam, buc chan dung, nha van, tinh rieng, nu si, tinh nguoi, mot ngay, da doan, nhat, nam, viet, hai, bo


Nha van Doan Le Tinh rieng bo cho tinh nguoi da doan
Nha van Doan Le (trai) va tac gia tho Doan Thi Tao.

Trong bai tho Cho mot ngay sinh viet ve chi gai Doan Le cua minh, nha tho Doan Thi Tao da thot len: Van vuong voi soi to troi/ Tinh rieng bo cho, tinh nguoi da doan. Co le do la nhung net cham pha bieu cam nhat trong buc chan dung tho cua nu si Doan Le ma co em gai gan gui chi nhat, thuong chi nhat moi viet duoc.

The la chi oi/ Rung bong hoa gao/ O hay, troi khong nin gio/ Cho ngay chi sinh/ Ngay chi sinh, troi cho lam tho…”. Muoi nam qua, nhung cau hat tu ca khuc Chi toi trong phim Nguoi Ha Noi van con lam thon thuc hang trieu trai tim khan gia truyen hinh ca nuoc. Nhieu nguoi binh gia rang: bai hat tro nen noi tieng boi no duoc sinh ra tu mot bo phim dai tap kha hap dan va nguoc lai, bo phim dong lai duoc trong long nguoi xem cung chinh la nho ca khuc Chi toi co giai dieu va loi ca rat dep.

Nhung, cho den bay gio, it ai biet duoc rang ca tu trong ca khuc Chi toi da duoc nhac si Trong Dai pho tu bai tho Cho mot ngay sinh cua Doan Thi Tao. Va chi voi 10 cau tho ngan day ham suc, nhung tac gia da dung duoc mot chan dung tho tu nguyen mau mot nha van, nha bien kich, dao dien dien anh kha thanh danh ma nguoi dan trong vung Hai - tan - phong - thu triu men goi tat bang hai tu “nu si”. Vang, do la chan dung tho ve nu si Doan Le.

Vao mot ngay xuan heo vang, trong can phong nho nep duoi gian hoa cat dang noi ngo nho cua pho bien Do Son, chung toi da co dip tro chuyen voi tac gia Doan Thi Tao va hoi ve su tich ra doi cua bai tho Cho mot ngay sinh. Hoa ra, Doan Thi Tao chinh la em ruot cua nu si Doan Le. Hien trong gia tai tho cua Doan Thi Tao khong chi co Cho mot ngay sinh, ma con ngot tram bai tho duoc chon in trong hai tap: La rung (NXB Lao dong nam 1996) va Lo (NXB Hoi Nha van nam 2001).

Co toi hai tap tho, ma toan la tho hay, nhung chi Tao van nho nhe voi chung toi rang: Cu goi minh la tac gia, chu dung hai tu “nha tho”, e to tat qua. Vay nhung khi noi ve chi gai cua minh, Doan Thi Tao khong ngan ngai ma nhan xet rang: Neu noi ve tai tho, Doan Le moi la nguoi ma toi nguong mo.

Dung nhu loi cua nguoi em gai, nam 19 tuoi, khi dang con la sinh vien cung khoa voi Tra Giang va Lam Toi cua Truong San khau - Dien anh, Doan Le da co bai tho Boi hoa kha noi tieng. Bai tho vua duoc cong bo tren bao va tren tap tho Tinh yeu cua NXB Thanh nien da duoc nhieu ban tre chep vao so tay hay hoc thuoc. “Ngay xua em tho ngay/ Ngoi boi bong hong no/ Doan tinh yeu sau nay/Ven tron hay dang do”

Chang hieu nhung cau tho tren trong bai Boi hoa co la tien cam cua mot thieu phu tai hoa hay do la tro choi so menh cua Doan Le. Chi biet rangnhieu cau tho tinh cua Doan Le da khien nhieu co gai moi lon hao hung don nhan va vi vay co em Doan Thi Tao phai thot len trong bai Cho mot ngay sinh tang chi minh rang: Ngay chi sinh/ Troi cho lam tho… Nhung troi khong chi cho Doan Le lam tho, ma con bat chi “bon mua tran tro” voi qua nhieu ham muon van hoc nghe thuat khac.

Nam 1961, tot nghiep khoa dien vien dien anh, Doan Le khong chi dong phim, ma vi co nang khieu hoi hoa, chi con duoc giao them nhiem vu: tro ly thiet ke my thuat cho Hang phim truyen Viet Nam . Hoi ay, hau nhu cac canh phim thuc hien trong truong quay deu co net co tai hoa do Doan Le the hien theo y tuong cua cac hoa si Ngoc Tuan, Vinh Bao va Tran Kien. Duoc hoi: “Nha van hoc ve o dau va tu bao gio?”. Chi tum tim cuoi va ke rang: “Tu hoc la chinh. Nhung trong qua trinh may mo lai co may man duoc thu giao tu hai nguoi thay, hai hoa si tien boi danh tieng la Bui Xuan Phai va Duong Bich Lien. Thuong co hoc tro ngheo ham hoc, hai hoa si khong chi giang day mien phi ma thinh thoang con cho khong vai toan va mau ve”.

Suot hai chuc nam troi, nhung nguoi o so nha 4 pho Thuy Khue - mot trong nhung cai noi cua nen dien anh Viet Nam chi biet nu dien vien Doan Le kha thanh cong khi dong vai co giao Hong Van trong phim Quyen vo sang trang cua dao dien Nguyen Ngoc Chung, hay hoa si Doan Le suot ngay cam cui ben tam vai cao hon chuc met de tao dung phong canh cho phim thi dot nhien Gienaric cua phim Binh minh xon xao xuat hien 4 chu: Bien kich Doan Le.

Doan Le bat dau khoi nghiep bien kich tu bo phim dau tay Binh minh xon xao cung bang con duong tu hoc nhu khi chi dan than vao nghiep ve. Thanh cong cua Binh minh xon xao khien Doan Le vung tin vao kha nang cam but cua minh va chi tiep tuc bat tay vao dung kich ban Lang Vu Dai ngay ay. Dau tac pham dien anh cua chi dua vao hon cot cua mot so truyen ngan va cuoc doi cua co nha van Nam Cao, nhung xem phim Lang Vu Dai ngay ay, khan gia van nhan ra rang Doan Le da thoi vao trang viet cua nha van khong khi dien dien anh vua lung linh, vua chan thuc.

Tu khi phim truyen hinh len ngoi, nhung dong chu Bien kich Doan Le tro nen quen thuoc voi khan gia va phim nao cua chi cung co dau an rat rieng. Nhan vat trong moi bo phim cua chi thuong la co so phan dac biet va thong qua ho de chi noi den cai le an o trong doi va rong hon la quan niem ve nhan tinh the thai.

Nhung bo phim nhu Con Va do Doan Le viet kich ban va dao dien da doat giai Bong sen Bac tai Lien hoan phim toan quoc, hay phim Chim bim bip cung do chi dao dien gianh giai cao trong mot ky lien hoan phim khac, chinh la nhung thong diep dien anh ve chuyen doi nhan xu the ma chi muon gui cho doi nay va ca doi sau.

Hon muoi nam truoc, khi ma thong tin dai chung chua bung no, khi ma cac trang viet ve chan dung nghe si chua duoc doc gia hao hung tim doc nhu bay gio, thu thuc chung toi chi biet den Doan Le la mot nguoi cua dien anh, chu chua biet ve mot Doan Le van hoc. Va den tan ngay xuan heo vang hom nay, dung ben gia sach trong thu phong cua Doan Le, chung toi khong khoi ngo ngang truoc nhung tac pham van chuong ma chinh chi la tac gia.

Nay la hai bo tieu thuyet Gia pha de lai va Lao gia tam than; nay la nhung tap truyen: Thanh hoang lang xo so, Trinh tiet xom Chua, roi Nghia dia xom Chua… Cuon nao cung day dan va cuon nao cung duoc cac nha xuat ban lo viec in an, phat hanh chu khong phai tu tien tui cua chi bo ra. Chung toi biet trong so cac tac pham cua chi, tieu thuyet Gia pha de lai, an hanh vao nam 1990 da duoc Hoi Nha van Viet Nam trao giai A.

Cung vao nam 1990 ay, nha bien kich Doan Le duoc ket nap vao Hoi Nha van Viet Nam voi tu cach mot nha van. Con truyen Trinh tiet xom Chua cua chi cung duoc Lien hiep cac Hoi van hoc nghe thuat toan quoc trao giai nhi. Nam ngoai, nam Con Ga, tap truyen Nghia dia xom Chua duoc dich sang tieng Anh va da duoc doc gia the gioi don nhan. Chi ngan ay thong tin, chung toi nghi, nghiep viet van cua chi Doan Le xem nhu la co duyen nhat va gat hai duoc nhieu mua vui nhat.

Lam tho, cam co ve, viet kich ban, dao dien phim va viet tieu thuyet, ngan ay cong viec, ngan ay thanh tuu, Doan Le la mot trong nhung nu si vua da tai va cung that da mang. Chi “da mang” viec cua doi, viec cua nguoi, vua la de dap den on troi dat va cha me da phu cho chut nang khieu, vua la de“bo cho” nhung “moi tinh rieng” chang may ngot ngao.

Muoi bay tuoi, co be Doan Thi Le vua buoc chan vao truong dai hoc da phai len xe hoa trong noi nuoi tiec tuc tuoi, de may nam sau, vo chong moi nguoi moi nga. Roi den chut tinh rieng thu hai cua chi cung nhu con gio thoang qua. Gio day, moi nguoi moi phuong, thuong nhau day ma khong the nuong tua vao nhau khi chieu ta bong xe. Vi the khi viet den hai cau ket cua bai tho Cho mot ngay sinh, Doan Thi Tao da phai thot len: “Van vuong voi soi to troi/ Tinh rieng bo cho, tinh nguoi da doan”. Chung toi nghi rang do la nhung net cham pha bieu cam nhat trong buc chan dung tho cua nu si Doan Le ma co em gai gan gui chi nhat, thuong chi nhat moi viet duoc.

Que noi o Nam Truc, Nam Dinh, suot thoi tho au, sinh song va hoc hanh o que ngoai Hai Phong, xa nha tu nam 1959, den nam 1997 nhan so huu, Doan Le tro lai dat xua, chon mot vung non nuoc huu tinh nhat, mot ngo pho vang ve nhat de dung nha nuong nau. Noi ay, chi tiep tuc thoa suc tung hoanh cay but tren trang giay, cay co tren gia ve.

May nam qua, viec ve tranh cua Doan Le lai la nguon song chinh. Phong tranh cua chi khi day, khi voi va moi lan voi la moi lan cuoc song cua chi Le va chi Tao lai them phan du dat. Chi ke, buc tranh Hoa beo ve nam kia da co nguoi mua toi hon ngan dola My…

Da qua tuoi luc tuan, nhung xem ra nu si Doan Le con doi dao suc song va suc sang tao lam. Nhung du dinh sang tac con day ap trong chi. Vay ma khi tien chung toi qua cong co gian hoa cat dang ru rim, chi van bang khuang doc hai cau tho ma co em gai vua moi viet:

“Pho bien vao xuan heo vang lam

Em tho chi than ngan ngo buon…”

Khong, chung toi nghi, chi buon vi con chau o noi xa khong ve vui Tet cung chi, chu cai nghiep sang tac, cang heo vang, cang buon, co khi lai cang hay..

Theo Nguyen Hong Linh - (CAND)

Viet Bao

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Tiền nhàn rỗi gửi vào ngân hàng có còn lợi?

Việc các ngân hàng lớn điều chỉnh giảm lãi suất huy động những ngày vừa qua khiến một số người có tiền nhàn rỗi băn khoăn: liệu gửi tiền vào ngân hàng lúc này còn có lợi và gửi kiểu nào sinh lợi nhiều nhất.

Tìm hiểu: Doan Le, Doan Thi Tao, Viet Nam, buc chan dung, nha van, tinh rieng, nu si, tinh nguoi, mot ngay, da doan, nhat, nam, viet, hai, bo

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Nhà văn Đoàn Lê: “Tình riêng bỏ chợ, tình người đa đoan”

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Nhà văn Đoàn Lê: “Tình riêng bỏ chợ, tình người đa đoan” bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Nha van Doan Le Tinh rieng bo cho tinh nguoi da doan

Nhan xet, hay lien he ve tin Nha van Doan Le Tinh rieng bo cho tinh nguoi da doan co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nha van Doan Le Tinh rieng bo cho tinh nguoi da doan de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin van hoa trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin van hoa
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0